Trương Thục Phân uống hai bữa rượu mỗi ngày, ngày nào cũng có thịt ăn, con cháu hiếu thuận, con dâu hòa thuận. Bà sống thành hình mẫu mà các cụ bà trong thôn Chu Thôn đều thèm muốn.
Nhưng bà cũng có điều phiền lòng.
Đứa con trai út của bà chào đời đúng năm lão đầu tử hy sinh. Bà đặt tên cho nó là Vệ Quốc, chỉ mong mấy đứa con nhớ mãi rằng cha chúng đã hy sinh vì điều gì.
Chu Vệ Quốc từ nhỏ đã thông minh, lại giỏi thể thao. Mỗi kỳ hội thao của trường, nó đều mang về nhà cả chồng bằng khen. Các cô bé để ý nó nhiều vô kể, trong cặp sách của nó thường có những bức thư tình nét chữ còn non nớt.
Năm mười tám tuổi, nó đăng ký nhập ngũ. Những tấm bằng khen dần được thay bằng giấy báo lập công, thư khen thưởng và tin mừng, gồm cứu hộ, thi đấu giành thắng lợi, gần như năm nào cũng có. Cứ thế nó thăng lên đến chức liên trưởng, ngang cấp với cha nó năm xưa.
Phần lớn tiền trợ cấp trong quân đội, nó đều gửi về nhà. Bà cất giữ hộ cho nó.
Rồi đến năm ấy, một bức điện báo từ trấn gửi về. Khi gặp lại, nó đã mất một cánh tay, chân thì khập khiễng.
Lãnh đạo huyện đều đến. Bà con hai bên đường đứng chật kín đón người anh hùng chiến đấu trở về làng. Người từ mười dặm tám làng cũng kéo đến xem.
Cảnh tượng ấy khiến bà thoáng ngẩn ngơ. Năm xưa lão đầu tử về quê, cũng náo nhiệt như thế này.
Bà muốn khóc, nhưng cuối cùng lại cười.
Con trai bà cũng là anh hùng như cha nó. Có điều lần này, con bà còn sống mà trở về.
Tổ chức rất coi trọng, muốn sắp xếp công việc cho nó, tiền trợ cấp thương tật hằng tháng cũng được chi đủ. Nhưng Chu Vệ Quốc tính cứng đầu, không chịu, nói không muốn làm gánh nặng cho nhà nước, nhất quyết về nhà trồng trọt.
Thoáng cái đã bốn năm trôi qua.
Hắn quả thật dùng một bàn tay mà giữ ba phần đất rau nhà mình xanh tốt có nề nếp. Rau của hắn còn tốt hơn nhà người khác.
Hai năm nay, người ta cũng mai mối cho hắn mấy lần. Nhưng cô gái vừa bước vào cửa nhìn thấy cảnh cụt tay què chân, trên mặt lại có một vết sẹo đáng sợ, mà công việc cũng chẳng ra gì, liền bỏ chạy ngay.
Chu Vệ Quốc trở thành đề tài dân làng cười thầm sau lưng. Người ta bảo hắn đầu óc cứng nhắc, có quan không làm, là đồ ngốc.
Ba mươi tư tuổi rồi, ở quê thế này đã thành lão độc thân.
Bà cụ sốt ruột lắm. Lời hay lời dở gì cũng đã nói hết. Tổ chức năm nào dịp lễ tết cũng đến thăm hỏi, khuyên nhủ hắn, nhưng đều vô hiệu.
Không ngờ hôm nay Chu Nghiên lại làm hắn xiêu lòng.
"Trước giờ sao không để ý, thằng nhỏ này còn biết nói chuyện đến vậy." Bà thầm nghĩ, nhưng trên mặt đã đầy vẻ mừng rỡ.
Trước khi Chu Mạt Mạt ra đời, Chu Nghiên là đứa nhỏ nhất trong hàng cháu. Hồi bé, cha mẹ nó bận rộn, nó lại thích chạy sang nhà bà để ăn chực.
Nếu Chu Vệ Quốc thật sự đi làm, bà không quan tâm hắn có làm quan hay không. Chỉ cần hắn bước ra ngoài, sống có ích, bà đã mãn nguyện.
Hơn nữa, nếu đi làm rồi có cô gái nào để mắt đến hắn, thì bà cũng khỏi phải lo nghĩ nữa.
Chu Nghiên và Chu Vệ Quốc đứng nói chuyện ở cửa khá lâu. Hắn kể sơ qua về thế giới tương lai, đem những kiến thức đọc được trong sách ra mà diễn giải, nghe đến mức Chu Vệ Quốc mắt sáng rực.
"Đại trượng phu sống ở đời, nếu tầm thường vô vị, há chẳng khác gì gỗ mục cỏ khô sao?" Chu Vệ Quốc đập mạnh một cái vào thân cây hồng, ánh mắt kiên định: "Được, mai ta sẽ đến phòng nhân sự."
Khoảnh khắc ấy, Chu Nghiên như thấy trên người hắn bóng dáng của chàng thiếu niên mười tám tuổi năm nào.
Không, còn cao lớn hơn nhiều.
"Vậy mai cháu đi cùng chú, cháu đến đón chú." Chu Nghiên đứng dậy nói.
"Không cần, ta mượn xe đạp tự đi là được." Chu Vệ Quốc cũng đứng lên, cười vỗ vai hắn: "Chuyện nhỏ thế này mà còn phải có người đi cùng thì ta làm được gì nữa? Cháu cứ lo việc quán ăn đi. Biết đâu trưa mai chú còn ghé quán cháu ăn cơm."
"Được ạ." Chu Nghiên gật đầu, móc từ túi ra một xấp tiền đại đoàn kết, đưa cho Chu Vệ Quốc: "Chú, đây là một trăm đồng hôm trước cháu mượn chú, trả chú."
Chu Vệ Quốc cười nhận lấy, không đếm, cứ thế nhét vào túi, nhìn hắn nói: "Lúc nào cần tiền thì cứ đến tìm chú, số tiền này chú vẫn giữ cho cháu."
"Vậy cháu sẽ không khách sáo đâu ạ." Chu Nghiên cũng cười.
Chu Nghiên ngồi thêm một lát rồi nói có việc phải về quán.
"Không ăn cơm tối rồi hãy về sao? Ta còn định giết con gà, tối ăn." Bà cụ từ chuồng gà đi ra, tay xách một con gà trống lông bóng mượt.
"Cháu về làm thực đơn mới, để lần sau ăn ạ." Chu Nghiên cười nói.
"Được." Bà cụ ném con gà trở lại chuồng, đi vào nhà chính, xách ra nửa túi quýt.
"Cầm lấy. Đây là danh sách gia vị và xương cần dùng để kho nước kho. Ngày nào con chuẩn bị xong thì đến đón ta." Bà đưa cho Chu Nghiên một tờ giấy, trên đó viết kín các loại gia vị cùng lượng dùng, phải đến hơn hai mươi thứ.
"Được ạ." Chu Nghiên cẩn thận gấp tờ giấy lại cho vào túi áo, nhận lấy túi quýt: "Đợi cháu chuẩn bị xong sẽ đến mời bà."
"Đi đi. Mạt Mạt cứ để nó chơi ở đây, ăn cơm tối rồi cho Vệ Quốc đưa nó về." Bà cụ cười nói.
"Vâng." Chu Nghiên đáp một tiếng, leo lên xe đạp rồi đi.
Hắn ghé về nhà trước.
Lão Chu đang ở trong sân, dùng kìm bẻ kim khâu thành lưỡi câu. Ngẩng đầu nhìn Chu Nghiên một cái, rồi lại liếc ra cửa: "Mạt Mạt đâu?"
"Ở chỗ bà nội, ăn cơm tối xong chú sẽ đưa nó về."
Chu Nghiên bước tới, nhìn ông đang cẩn thận hơ kim trên lửa cho đỏ rồi mới bẻ cong. Trên đất đã có sẵn hai cái lưỡi câu thành phẩm, còn mấy cây kim bị bẻ gãy vứt lăn lóc.
"Lão à, ông không sợ mẹ tôi thấy rồi đánh cho à, một hộp kim ông bẻ hết sạch rồi." Chu Nghiên cười nói. Loại hành vi "lén làm chuyện mà mẹ cấm" này, hắn còn chẳng dám làm.
"Đánh cái gì mà đánh, bà ấy không dám đâu." Lão Chu tiếp tục bẻ kim, chẳng để tâm: "Hộp này tao mới mua, bả chẳng biết gì đâu."
"Mẹ tôi đâu?" Chu Nghiên ngó quanh, nhà chính yên ắng không một tiếng động.
Nhà họ là một căn nhà trệt một tầng, dùng hàng rào tre vây thành cái sân nhỏ. Nền sân là đá sông do lão Chu nhặt về lát. Ngoài cửa trồng một cây nho, lúc này lá đã bắt đầu rụng.
Một gian nhà chính, hai phòng ngủ, góc sân còn có nhà vệ sinh. Tường đất nện đã loang lổ vết tích, nhưng được dọn dẹp rất sạch sẽ, trong sân không có lấy một chiếc lá khô.
"Qua nhà bên đánh mạt chược, một cắc một ván. Một tuần nghỉ có một ngày, bà ấy cũng cần thư giãn chứ." Chu Mẫn đáp.
"Được, vậy cháu về quán trước." Chu Nghiên đặt túi quýt lên ghế, quay người định đi.
"Tối không ăn ở nhà sao?"
"Không ăn đâu. Tuần sau cháu định bắt đầu bán món hầm và món xào. Hôm nay về làm thực đơn, chuẩn bị xong việc, mai lại bận đến mức không kịp thở đâu." Chu Nghiên đáp một tiếng rồi đi thẳng ra cửa.
"Món xào? Món hầm?" Lão Chu ngẩng đầu lên, Chu Nghiên đã đạp xe đi xa.
Trên đường về, trong đầu Chu Nghiên chỉ toàn nghĩ xem nên định giá các món ra sao.
Một phần thịt bò hầm măng khô cần ba lạng thịt bò. Thịt bò một cân một đồng năm hào, đó là giá vốn cha hắn đưa cho.
Sườn heo kho và thịt bò băm xé cũng phải dùng ba lạng thịt. Sườn có giá vốn còn cao hơn một chút, một cân phải một đồng tám hào.
Một phần món ăn, riêng tiền thịt đã mất bốn hào rưỡi đến năm hào rưỡi.
Gia vị phụ, dầu, nước sốt, củi lửa, cộng thêm hao mòn dụng cụ và tiền công, còn phải cộng thêm hai ba hào nữa.
Tính sơ sơ, thịt bò kho và thịt bò xào ớt chuông vào khoảng sáu hào rưỡi, sườn kho thì lên tới bảy hào rưỡi.
Cá diếc giá bốn hào rưỡi một cân. Một phần cá diếc nấu lá hoắc hương cần hai con diếc khoảng tám lạng, nấu cá tốn dầu tốn gia vị, tính ba hào, giá vốn khoảng một đồng.
Chu Nghiên nhớ đến thực đơn cũ của quán: thịt ba chỉ trộn tỏi ba hào rưỡi, thịt kho tàu bốn hào rưỡi, thịt luộc xào sáu hào, đùi heo hầm một đồng hai hào……
Chu Nhị Oa bỏ quán ăn đến mức đóng cửa, không phải vô cớ.
Cái thực đơn ấy làm theo mẫu bếp ăn xưởng. Nhìn bề ngoài thì chẳng có gì sai, nhưng thực chất toàn là cái hố.
Bếp ăn xưởng mua hàng từ hợp tác xã cung ứng, được lấy đồ tốt nhất, tươi nhất, lại có tem phiếu, giá rẻ gần một nửa.
Bếp ăn xưởng có thể lấy thịt ba chỉ một đồng một cân, còn Chu Nghiên mua thì phải tốn một đồng tám, thậm chí hai đồng.
Hơn nữa, bếp ăn xưởng còn phát phiếu cơm cho công nhân, giá vốn vốn đã thấp hơn quán quốc doanh và quán tư nhân.
Cố đấu với bếp ăn xưởng về giá, thậm chí còn rẻ hơn họ, mà không lỗ thì chỉ có kẻ ngốc mới tin.
Thịt bò hầm măng khô và thịt bò băm xớt ớt chuông, định giá một đồng một phần. Sườn kho định giá một đồng hai một phần.
Món cá diếc nấu lá hoắc hương cách làm rườm rà, còn phải tính hao hụt cá, định giá hai đồng một phần.
Mùa này không có dưa chuột, nếu không thì món dưa chuột đập dập cũng có thể lên thực đơn cho đủ số.
Giá này cao hơn món xào của bếp ăn xưởng khoảng một phần ba. Ví dụ cá diếc kho của bếp ăn xưởng chỉ có một đồng rưỡi một phần.
Không có cách nào khác. Chu Nghiên mở quán để kiếm tiền, phải có khoảng lợi nhuận thì mới làm được.
Vả lại, nếu rẻ là có thể giữ được khách, thì năm xưa Tiểu Chu cũng đâu đến mức ngày nào cũng ngồi trơ một mình trong quán.
Hương vị là phần giá trị gia tăng của một món ăn, và được thực khách công nhận hay không là chuyện khác.
Điểm này, Chu Nghiên vẫn khá tự tin.
Cô sinh viên mỹ thuật Xuyên đã tạo ra độ nóng cho quán của Chu Nhị Oa. Chu Nghiên đoán ngày mai sẽ có không ít công nhân kéo đến xem thử, xem quán ăn nhỏ này rốt cuộc có phép màu gì.
Luồng lưu lượng khổng lồ như thế, hắn tuyệt đối không thể bỏ lỡ.
Hơn nữa thời gian này, cũng có không ít khách hối thúc hắn mau mở món xào và món hầm, dù chỉ là bày trước mấy món mì sốt thịt cũng được, có người thật sự không thích ăn mì.
Vừa hay hắn lại mới học được món cá diếc nấu lá hoắc hương, cộng với thịt bò hầm kiểu Thiệu Kiều, gom lại cũng đủ thành một thực đơn bốn món một canh.
Đối tượng khách hàng chính là đám khách quen gọi món xào ở bếp ăn xưởng.
Vụ đào góc tường bếp ăn xưởng này, hắn đúng là có động lực lắm.
Mai bắt tay làm!
Chu Nghiên đạp xe về đến quán, thấy có người đứng trước cửa.
"Chú Lâm, sao chú đứng ngoài này?" Chu Nghiên bóp phanh, ngạc nhiên nhìn Lâm Chí Cường.
"Tôi còn tưởng cậu không có ở đây." Lâm Chí Cường nhìn Chu Nghiên cười nói: "Tiểu Chu này, ngày mai tôi định mời người ăn cơm ở quán cậu. Ngoài mì ra, cậu còn món sở trường nào khác không?"
……