Ở thôn Thạch Kiều, Công xã Thái Bình, trước chiếc hũ tro cốt do Lý Kiến Dương ôm, một bà cụ tuổi ngoài sáu mươi khóc nức nở, nước mắt tuôn như mưa.
Ba mươi bảy năm trước, vào một ngày xuân, bà cùng cha mẹ tiễn người em út Lý Minh Lâm rời nhà. Khi ấy, cậu em mới mười lăm tuổi, còn hứa chắc nịch rằng nhất định sẽ bình an trở về.
Nào ngờ chuyến đi ấy lại thành cuộc biệt ly âm dương. Mấy năm đầu, nhà vẫn nhận được thư cậu gửi về. Nhưng từ nửa cuối năm 1949, thư từ cũng bặt hẳn.
Người nhà từng đoán có lẽ Lý Minh Lâm đã gặp chuyện chẳng lành. Song khi chưa nhận được tin xác thực, trong lòng họ vẫn le lói một tia hy vọng.
Họ nghĩ cậu có thể đã sang đảo Bảo, sống yên ổn bên ấy, chỉ vì tình thế ngặt nghèo nên không thể gửi thư báo tin về nhà.
Đến lúc cha mẹ già hấp hối, điều khiến hai cụ canh cánh vẫn là Lý Minh Lâm. Họ nắm tay Lý Tú Lợi, dặn bà nhất định phải ở lại thôn Thạch Kiều, chờ em trai trở về.
Giờ đây, cuối cùng bà cũng đợi được em út về nhà. Chỉ tiếc thứ trở về lại là một chiếc hũ tro cốt.
Nhà bà có năm chị em. Anh cả tử trận ở Thượng Hải, anh hai bỏ mạng nơi Tinh Thành. Người chị cả làm nghề dạy học cũng mất cách đây mười năm.
Em út theo quân ra khỏi Tứ Xuyên tham gia kháng chiến, biệt vô âm tín suốt mấy chục năm. Đến ngày trở về, em chỉ còn lại trong một hũ tro.
Điều duy nhất khiến bà khuây khỏa là em út đã tìm được một người vợ hiền thục, lại có hai trai ba gái. Nhà họ Lý vẫn còn người nối dõi, hương hỏa có thể tiếp tục truyền xuống.
Lúc này, Lưu Tiểu Quyên và mọi người lâm vào cảnh khó xử. Cha mẹ Lý Minh Lâm đều đã qua đời, căn nhà gia đình từng ở cũng chẳng còn.
Dù chị hai Lý Tú Lợi lấy chồng trong cùng thôn, mọi người cũng khó đưa tro cốt Lý Minh Lâm về nhà bà. Dẫu sao, đó vẫn là điều kiêng kỵ.
Sau cùng, Chương Khoa Vũ nhờ công xã đứng ra thu xếp. Trong mấy ngày này, tro cốt Lý Minh Lâm tạm thời được đặt trong một gian kho của công xã.
Còn chỗ an táng sẽ do Lưu Tiểu Quyên và mọi người quyết định. Đến lúc ấy, công xã sẽ đứng ra thu xếp đất đai.
So với gia đình Lý Minh Lâm, nhà Trần Chí Dũng khá hơn nhiều. Cha mẹ Trần Chí Dũng vẫn còn sống, các em trai em gái của ông cũng đã lập gia đình riêng.
Khi hai cụ nhìn thấy cháu mình, nước mắt cũng tuôn không ngừng. Biết con trai cả vẫn còn sống, lại cưới cho họ hai nàng dâu, có sáu đứa cháu, hai cụ vừa mừng vừa yên lòng.
Sau bữa tối tại nhà khách duy nhất của Công xã Thái Bình, Lưu Tiểu Quyên nói với Chương Khoa Vũ, người vẫn đi cùng mọi người:
- Trưởng ban Chương, cảm ơn các ông đã tiếp đãi và giúp đỡ chúng tôi, để chồng tôi được trở về quê nhà như ý nguyện.
Nghe phiên dịch chuyển lời, Chương Khoa Vũ đáp:
- Bà Lưu khách sáo rồi. Ông Lý từng đứng lên giữa lúc đất nước lâm nguy, vào sinh ra tử để bảo vệ Tổ quốc. Nay ông ấy trở về với quê hương, chúng tôi giúp đỡ là lẽ đương nhiên. Bà cần gì cứ nói, trong khả năng của chúng tôi, nhất định sẽ cố gắng giúp đỡ.
- Nếu cần, chúng tôi sẽ lại nhờ trưởng ban Chương. Lần này đến đây, vì chưa hiểu rõ tình hình nên chúng tôi cũng không chuẩn bị được nhiều. Nơi này dù sao cũng là quê hương của chồng tôi. Thay mặt Công ty đầu tư Hân Kiến, tôi xin quyên góp cho Công xã Thái Bình năm triệu đô la Hồng Kông, chủ yếu dùng để sửa sang, xây dựng trường tiểu học thôn Thạch Kiều và trường trung học cơ sở của công xã.
Các vị lãnh đạo Công xã Thái Bình có mặt tại đó đều mừng rỡ. Họ không ngờ Lưu Tiểu Quyên lại hào phóng đến vậy, vừa ra tay đã quyên góp năm triệu đô la Hồng Kông.
Chương Khoa Vũ cũng hiểu vì sao Hội Hưng Hoa ở Hương Cảng coi trọng đoàn người này đến thế. Chưa cần nói gì khác, chỉ riêng khoản quyên góp ấy đã đủ thu phục lòng người. Nếu họ sẵn lòng quyên năm triệu đô la Hồng Kông ở đây, chắc chắn bên Hương Cảng cũng chẳng keo kiệt. Cộng thêm câu chuyện của Lý Kiến Huy, ông có thể hình dung sức ảnh hưởng của gia đình này lớn đến đâu.
Mọi người còn chưa hết bàng hoàng trước khoản quyên góp năm triệu đô la Hồng Kông thì Trần Tông Vũ đã lên tiếng:
- Thay mặt Tập đoàn Hân Tuệ, tôi xin quyên góp cho Công xã Thái Bình hai triệu đô la Hồng Kông. Số tiền này chủ yếu dùng để xây trường tiểu học mới cho thôn Tứ Mã Kiều và mua thiết bị y tế cho trạm xá của công xã.
Lúc ấy, vị phó huyện trưởng phụ trách công tác đối ngoại của Huyện ủy Quả Thành cũng đã hoàn hồn, vội lên tiếng:
- Cảm ơn mọi người đã ủng hộ quê hương. Xin mọi người cứ yên tâm, khoản quyên góp này nhất định sẽ được dùng đúng mục đích. Chúng tôi bảo đảm từng đồng đều được chi cho những hạng mục mọi người đã chỉ định.
Người đứng đầu Công xã Thái Bình cũng cam kết sẽ lập một tổ chuyên trách, bảo đảm khoản tiền này không bị lãng phí dù chỉ một xu.
Có người nghĩ trường tiểu học trong thôn và trường trung học cơ sở trong công xã chẳng cần đến ngần ấy tiền, muốn trích một phần để cải thiện những mặt khác.
Nhưng lãnh đạo huyện và bí thư công xã đã lên tiếng, dù trong lòng có bao nhiêu tính toán, họ cũng chỉ đành nén lại.
Lần này, Lưu Tiểu Quyên và mọi người không chỉ quyên tiền cho chính quyền mà còn trợ giúp người thân hai nhà đang sống ở đây.
Lưu Tiểu Quyên đưa cho Lý Tú Lợi hai vạn nhân dân tệ, để bà sửa sang lại nhà cửa, đồng thời còn dư chút tiền cải thiện cuộc sống.
Trần Tông Vũ cũng đưa một khoản tiền cho ông bà nội, các chú và các cô, giúp họ xây nhà mới, cải thiện sinh hoạt.
Trong thời buổi này, họ chỉ có thể giúp bà con ở quê được đến vậy. Còn sau này ra sao, phải chờ tình hình phát triển rồi tính tiếp.
Nếu người thân có năng lực, muốn sang Hương Cảng lập nghiệp, họ cũng sẵn lòng giúp đỡ để bà con đứng vững nơi đó.
Nếu họ không thể rời khỏi quê nhà, cùng lắm sau này mọi người thường xuyên gửi chút tiền, để bà con khỏi sống quá chật vật.
Còn sau này sẽ giúp Công xã Thái Bình, thậm chí cả huyện Quả Thành ra sao, chuyện ấy không phải họ có thể quyết định. Đó là việc Lý Kiến Huy và Trần Chí Dũng cần cân nhắc.
So với nhà Trần Chí Dũng, gia đình Lý Kiến Huy thật ra chẳng có bao nhiêu tình cảm với nơi này. Nếu không phải Lý Minh Lâm có di nguyện được trở về quê nhà, Lưu Tiểu Quyên đã chẳng đến đây.
Khoản quyên góp năm triệu đô la Hồng Kông lần này cũng coi như tích đức cho Lý Minh Lâm, để ông được yên nghỉ nơi quê nhà.
Còn việc đưa tiền cho Lý Tú Lợi, cũng chỉ để trong lòng được yên. Dù sao bà vẫn là người thân của Lý Minh Lâm. Trước kia hai bên chưa từng gặp mặt, cũng chẳng có tình cảm gì, nhưng quan hệ họ hàng thì vẫn không đổi.
Hơn nữa, có Lý Tú Lợi ở đây, họ cũng không phải lo một ngày nào đó nơi an nghỉ của Lý Minh Lâm sẽ chẳng còn nữa.
Trần Tông Vũ có nhiều việc phải lo hơn. Ông còn phải bàn bạc với người nhà bên này, xem có thể đón hai cụ cùng các chú, các cô sang Hương Cảng để gặp Trần Chí Dũng hay không.
Đặc biệt là hai cụ, nay đã gần tám mươi tuổi. Trông họ vẫn còn khỏe, thậm chí còn làm việc đồng áng, nhưng đường sá xa xôi, chuyến đi ấy chẳng dễ dàng gì.
Trần Tông Vũ định trước tiên xem có thể đón chú út đi hay không, để hai anh em gặp mặt. Còn chuyện của hai cụ thì tính sau.
Đường sá hiện giờ quá xấu, ông không dám mạo hiểm. Đợi chính sách nơi này ngày một cởi mở hơn, có lẽ để Trần Chí Dũng tự về quê sẽ ổn thỏa hơn.