Hắn bước vào đại điện.
Tống Huy Tông đang xem tấu chương. Thấy Tăng Bố tiến vào, ông mỉm cười:
- Tăng Bố, khanh đến vừa hay. Trẫm có chuyện muốn hỏi khanh.
- Xin hoàng thượng cứ hỏi! Tăng Bố hành lễ, rồi đứng sang một bên chờ lệnh.
Triệu Cát hỏi:
- Khanh có biết Võ Thực không?
“Võ Thực?”
Tăng Bố chấn động trong lòng. Chẳng lẽ chuyện ông định đề bạt Võ Thực đã bị hoàng thượng phát hiện?
Đây chẳng phải chuyện gì tốt đẹp. Nếu Tăng Bố mượn danh khoa cử để thiên vị, cất nhắc người của mình, thì ông không xứng làm chủ khảo.
Võ Thực quả thật có tài, được đề bạt cũng không thể nói hoàn toàn là do ông nâng đỡ. Nhưng dù sao, hai người đã từng qua lại.
Tăng Bố có phần lo lắng. Thế lực của ông trong triều đang lớn mạnh, nhưng để người ta nắm được sơ hở thì vẫn là chuyện chẳng lành.
- Thần biết.
Tăng Bố không phủ nhận. Chính ông đã đích thân chấm chọn người này, đương nhiên biết rõ.
Lúc ấy, ông thấp thỏm nhìn sắc mặt Triệu Cát.
Triệu Cát cười nói:
- Khanh quả có mắt nhìn người. Lần này trẫm giao cho khanh chủ khảo, khanh đã phát hiện được một nhân tài, không để tài năng ấy bị vùi lấp, còn đích thân chọn làm Giải nguyên. Khanh quả thật tinh mắt.
Tăng Bố thoạt tiên sửng sốt, rồi càng nghe càng khó hiểu. Hoàng thượng vốn không quen biết Võ Thực, sao lại biết ông chọn đúng người có tài, chứ không phải cố ý nâng đỡ?
Ông đang định thưa chuyện, Triệu Cát đã ném sang một tờ giấy. Trên đó chính là thơ văn của Võ Thực.
Đọc xong, Tăng Bố mới hiểu hoàng thượng đã xem thơ của Võ Thực. Nhưng ông xem bằng cách nào? Chẳng lẽ…
Nghĩ đến đây, Tăng Bố lập tức hiểu ra. Hoàng thượng rõ ràng đã ghé Phàn Lâu, gặp Võ Thực ở đó. Nếu không, làm sao những bài thơ này lọt vào mắt vua?
Tăng Bố không nói thêm, chỉ thấy trong lòng mừng rỡ. Ông không ngờ Võ Thực đến nơi như thế mà vẫn được hoàng thượng khen ngợi.
Thằng nhóc này đúng là có số hưởng!
Quả là tin mừng lớn.
Tăng Bố vui vẻ thưa:
- Hoàng thượng, thần là chủ khảo kỳ thi này, tuyển chọn nhân tài cho triều đình vốn là bổn phận của thần. Võ Thực rất có tài, thần đọc bài văn của hắn là nhận ra ngay, nên mới chọn hắn làm Giải nguyên.
- Khanh làm việc này rất tốt! - Triệu Cát khen.
Tăng Bố càng thêm vui mừng. Ông thầm nghĩ, Võ Thực lại gặp được cơ duyên như vậy. Ôi, đúng là ý trời, ý trời!
Triệu Cát chợt hỏi:
- Phải rồi, khanh còn nhớ bài thi của Võ Thực không? Đọc cho trẫm nghe.
Tăng Bố gật đầu:
- Thần đã đọc bài văn của Võ Thực mấy lượt, nên nhớ rất rõ. Trong đó có một đoạn thần thấy rất hay. Thần xin đọc cho hoàng thượng nghe…
Ông bèn đọc bài “Nước ta thời thiếu niên”. Tăng Bố vốn có trí nhớ tốt, huống chi đã xem qua mấy lượt, nên đọc thuộc từng chữ, giọng tuôn trào không ngớt.
Triệu Cát ngồi trên ghế nghe được một lúc, lập tức đứng bật dậy. Càng nghe, ông càng kinh ngạc:
- Nước ta thời thiếu niên thì nước ta mạnh! Hay, hay lắm! Bài văn này thật tuyệt, quả không hổ là do Võ huynh viết…
Võ huynh?
Tăng Bố nghe vậy, ánh mắt khẽ động, ngón tay run lên, lòng mừng như mở cờ. Giỏi thật, đến mức này mà Võ Thực đã xưng huynh gọi đệ với hoàng thượng rồi sao?
Triệu Cát cũng hết sức phấn khởi. Ông đã phát hiện được một nhân tài, một người mang tài học lớn. Ông từng tận mắt thấy tài làm thơ của Võ Thực, nay nghe bài văn này lại càng thêm hài lòng.
Hai người chuyện trò một hồi, Tăng Bố vui mừng rời đi.
Ông chẳng hề bận tâm chuyện Võ Thực đến Phàn Lâu. Xem ra người này có số phận riêng, dù không được ông đề bạt, e rằng cũng sẽ thăng tiến như diều gặp gió. Nói ra thật khéo! Võ Thực lại gặp được hoàng thượng, còn được người khen ngợi.
Xem ra triều đình sắp có thêm một vị quan lớn.
Trong thư phòng, Tống Huy Tông vẫn còn nhắc đi nhắc lại bài văn. Tăng Bố vừa đi khỏi, một thiếu nữ xinh đẹp liền bước vào. Nàng mặc áo quần lộng lẫy, gương mặt đáng yêu, đường nét thanh tú, ánh mắt phảng phất vẻ ngây thơ.
Nàng mỉm cười hỏi:
- Phụ hoàng đang xem gì vậy?
- Ồ, Phúc Kim đấy à? Lại đây xem thử bài thơ này thế nào.
Người vừa đến là con gái thứ tư của Tống Huy Tông, Triệu Phúc Kim.
Triệu Phúc Kim cũng là một nhân vật nổi tiếng trong lịch sử, nhưng cuộc đời nàng lại vô cùng bi thảm.
Sau biến cố Tĩnh Khang, nàng bị quân Kim bắt đi. Sử sách ghi rằng nàng bị nhiều người làm nhục, cuối cùng hậu môn rách toạc mà chết.
Có thể thấy lúc sinh thời, Triệu Phúc Kim đã phải chịu biết bao tủi nhục và giày vò. Đường đường là công chúa một nước, cuối cùng lại chết trong cảnh ấy, thật khiến người đời xót xa.
Triệu Phúc Kim là người con gái xinh đẹp nhất của Tống Huy Tông, được xưng tụng là mỹ nhân số một triều Tống.
Nàng đẹp đến nỗi Tống Huy Tông cho rằng danh hiệu công chúa không xứng với nhan sắc ấy, bèn đổi cách gọi công chúa thành Đế Cơ. Vì vậy, Triệu Phúc Kim còn được gọi là Mậu Đức Đế Cơ, cũng có tên là Phú Khang Công chúa.
Dĩ nhiên, những chuyện ấy giờ vẫn chưa xảy ra.
Nàng cũng chưa gả cho Thái Điều, con trai thứ năm của Thái Kinh.
Nỗi nhục Tĩnh Khang vẫn còn ở phía trước.
Triệu Phúc Kim xem thơ, hơi ngạc nhiên:
- Phụ hoàng, thơ hay quá!
- Ừ, trẫm cũng thấy vậy. Đây là thơ của Võ Thực, Giải nguyên huyện Thanh Hà.
- Võ Thực ư?
Triệu Phúc Kim chăm chú đọc. Bài nào cũng có ý cảnh riêng, khiến nàng càng xem càng kinh ngạc.
- Phụ hoàng, thơ hay thật. Con muốn chép lại một bản.
- Cứ lấy đi.
Thời gian lặng lẽ trôi qua.
Võ Thực cùng Triệu Tam đi dạo phố, nhưng vẫn chưa thể đi khắp kinh thành Biện Kinh.
Nơi này rộng quá.
Mấy ngày sau, Võ Thực lại cộng điểm một lần. Hắn bỏ ra mười hai điểm nâng thể chất, từ bảy mươi tám cộng mười hai, thể chất tăng lên chín mươi.
Sức mạnh cũng từ tám trăm ba mươi lăm cân tăng lên tám trăm bốn mươi bảy cân!
Với sức lực hiện giờ, Võ Thực có thể tiện tay đánh chết một con bò.
Thể phách hắn kinh người, người thường không sao sánh nổi. Tiếc rằng hiện tại chưa có dịp dùng đến.
Thôi, cứ chuẩn bị thi cử trước đã!
Võ Thực nghĩ một lát. Những thuộc tính khác hắn chưa cần vội nâng, còn lại hai trăm sáu mươi điểm, hắn cứ giữ đó.
Vốn dĩ hắn chỉ có hai trăm mười điểm, nhưng gần đây các cửa tiệm làm ăn bình thường, mỗi ngày vẫn sinh thêm một ít điểm, nên giờ mới tích được nhiều đến vậy.
Chẳng bao lâu, kỳ thi đến.
Võ Thực đã chờ ngày này từ lâu.
Hôm ấy, hắn dậy thật sớm, đi đến trường thi tỉnh.
Đề thi mỗi kỳ có thể thay đổi, nhưng chung quy không ngoài sách lược, luận văn, thơ phú và kinh nghĩa. Đến kỳ thi trước điện, thường là làm bài sách lược.
Chủ khảo kỳ này vẫn là Tăng Bố.
Võ Thực đứng xếp hàng cùng đông đảo sĩ tử, còn trông thấy Vương Thao và Lý Thụ. Trước đó, thành tích của cả hai đều xếp dưới hắn, nên lần này họ cũng mong đạt kết quả tốt.
Lần trước Lý Thụ đứng thứ ba. Hắn hy vọng lần này có thể đỗ Tiến sĩ. Còn Vương Thao thì ôm chí lớn, muốn đoạt Trạng nguyên, không được thì ít nhất cũng phải giành Bảng nhãn hoặc Thám hoa, kiểu gì cũng phải có một thứ hạng.
Khoa cử có các danh vị Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa, Tiến sĩ, Cử nhân và Tú tài.
Triều Tống không có danh hiệu Tú tài, vì thế bắt đầu từ Cử nhân. Muốn giành Trạng nguyên, phải đứng đầu trong tất cả sĩ tử dự thi trên khắp Đại Tống.
Cạnh tranh khốc liệt vô cùng.
Nhiều người vùi đầu đèn sách suốt bao năm chỉ mong có được công danh. Còn Trạng nguyên thì phần đông chẳng dám mơ tới.
Ai nấy đều căng thẳng. Vòng thi này quan trọng hơn cả. Họ chỉ có thể làm một vị Cử nhân, hay tiến thêm một bước, đỗ Tiến sĩ, tất cả đều trông vào kỳ thi lần này.
Chẳng bao lâu, đề thi được phát xuống.
Võ Thực nhìn đề. Đây là đề thuộc phần Đại Học: “Đạo của Đại Học ở chỗ làm sáng đức sáng, làm mới dân chúng, dừng nơi chí thiện.”
Đề này thật ra rất đơn giản. Người từng đọc sách đều biết phải viết gì. Nhưng đề càng đơn giản, càng dễ viết đến mức tầm thường, muốn làm ra nét riêng lại càng khó.
Con người có thể tốt, có thể xấu, nhưng bản tính sáng rõ vốn chẳng đổi thay. “Làm sáng đức sáng” nghĩa là phải luôn tỉnh táo, tự giữ mình sáng suốt, để bản tính trong sáng không bị che mờ.
Vương Dương Minh cho rằng: “Làm sáng đức sáng là dựng nên cái thể nhất thể giữa trời đất và muôn vật.”
“Làm mới dân chúng” nghĩa là người quân tử phải đối đãi với người khác bằng tấm lòng chân thành như cha mẹ đối với con cái.
Còn “dừng nơi chí thiện” là không bao giờ từ bỏ điều thiện đến cùng. Con người sinh ra đã có sẵn lòng thiện, chỉ cần tu dưỡng để gạt bỏ hết những ham muốn riêng tư, đạt đến cảnh giới ấy.
Muốn viết đề này cho thật nổi bật quả không dễ.
Phải giữ vững nền nếp mà vẫn nói được chuyện đổi mới. Viết lệch đi một chút, đề bài lập tức thành cái bẫy. Chỉ có cách viết khác người mới mong vượt lên trên.
Võ Thực suy nghĩ một lát rồi cầm bút.
Muốn bàn chuyện gần dân thì phải bắt đầu từ cách cai trị thiên hạ. Nếu không, lấy gì để gần dân?
Hắn cần viết về đổi mới, về cách đem điều ấy thi hành khắp thiên hạ, nhưng không được gượng ép.
Cai trị thiên hạ, nhà vua muốn nắm trọn quyền hành, còn bề tôi cũng muốn quyền nằm trong tay mình.
Người Tống khá phản đối việc vua chuyên quyền. Bài văn để Tăng Bố xem, đương nhiên phải nói rằng tể tướng xuất thân từ khoa cử, thay mặt sĩ nhân trong thiên hạ giữ lẽ công bằng. Nhà vua tuy cao quý tột bậc, nhưng không thể kiêm luôn quyền của tể tướng.
Người Tống cho rằng nhà vua nên rủ áo buông tay, giao quyền cho tể tướng, rồi giám sát để cùng nhau cai trị thiên hạ. Không thể một mình tự quyết mọi việc!
Nhưng với Tống Huy Tông, viết một bài như vậy thì ông ta chắc chắn không vui.
Vị hoàng đế này rất sĩ diện. Đã làm vua thì tự nhiên muốn mọi việc đều do mình quyết định. Tống Huy Tông có phật ý thì cũng không giết người, nhưng e rằng sẽ chẳng ban cho hắn danh Tiến sĩ.
Muốn viết sao cho Tăng Bố thấy hay mà hoàng đế cũng không chạnh lòng, phải xem bản lĩnh của hắn. Không thể nói trắng ra tất cả.
Với Tăng Bố, Võ Thực vẫn sẽ viết về đổi mới để khơi đúng mối đồng cảm, ý chính cũng như lần trước, nhưng không thể rập khuôn.
Còn muốn làm Tống Huy Tông vui, hắn sẽ dùng chữ gầy vàng để chinh phục ông ta.
Thật ra, muốn giành Trạng nguyên đứng đầu, Võ Thực cũng chẳng dám nói chắc mình làm được. Nhưng trước khi viết bài, hắn vẫn phải cân nhắc kỹ càng.
Bây giờ hắn đã luyện chữ gầy vàng rất thuần thục. Tống Huy Tông vốn thích thư pháp, nhìn thấy hẳn sẽ thấy mới lạ.
Vị hoàng đế này tuy mê muội chuyện chính sự, nhưng tạo nghệ nghệ thuật lại rất cao, hết lòng yêu thích tài hoa và nghệ thuật.
Tranh, chữ và thư pháp của ông ta đều thuộc hàng bậc nhất.
Võ Thực hạ bút viết một mạch. Chẳng mấy chốc, bài thi đã kín đặc chữ. Thời gian còn dài, hắn cần đọc lại nhiều lượt, sửa tới khi không còn chỗ nào chưa vừa ý.
“Phép trị thiên hạ, có kế thừa cũng có đổi thay, cốt để hợp thời mà đạt mục đích trị nước.
Trị nước không chỉ có một lối. Muốn đất nước yên ổn, chẳng nhất thiết phải rập khuôn người xưa. Việc đã khác thì phép tắc cũng phải đổi. Cùng đường ắt phải biến, biến rồi mới thông, thông rồi mới lâu dài…”
Cách cai trị thiên hạ có kế thừa, có đổi mới, nhưng đều nhằm đáp ứng yêu cầu của thời thế và đạt được mục đích trị nước. Cai trị đất nước không thể câu nệ một lề lối, mà phải xét từng việc cụ thể. Sự tình đã khác, cách làm trước kia cũng phải thay đổi theo.
Đi đến cuối đường thì cần đổi thay. Đổi thay rồi mới thông suốt, thông suốt mới có thể lâu bền. Mọi sự vật đều có quá trình từ phát triển đến suy tàn, chỉ khi tìm cách đổi mới mới tiếp tục tiến lên được.
Phần sau còn dài. Võ Thực kiểm tra rất cẩn thận…
Trong trường thi, mọi người đều viết theo một kiểu chữ thống nhất. Nhờ vậy, chữ gầy vàng của Võ Thực chỉ hơi lộ ra nét riêng, nhưng không giống hệt chữ của Tống Huy Tông.
Có thế mới đạt hiệu quả tốt.
Nét chữ xem như đã hợp ý người xem. Nội dung bài văn, Võ Thực cũng không chỉ viết về đổi mới, mà còn thêm vào vài ý dung hòa.
Có thể thuận theo phép đổi mới, nhưng không được viết quá đà, kẻo Tống Huy Tông đọc xong lại phật ý.
Tống Huy Tông rất thích thư pháp. Nếu ông ta nhìn thấy chữ gầy vàng này, không biết sẽ có vẻ mặt thế nào.
Chắc chắn sẽ nổi bật.
Chỉ cần kỳ thi trước điện sau đó không xảy ra trục trặc, hắn nắm chắc một trong ba thứ hạng đầu.
Dẫu không giành được ba thứ hạng ấy, ít nhất cũng đỗ Tiến sĩ.
Nhưng trước hết còn phải qua cửa Tăng Bố. Nếu không, e rằng hắn chẳng được gặp hoàng thượng.
Có điều, hắn đã qua lại với Tăng Bố đôi chút, chắc vấn đề không lớn.
Thời gian lặng lẽ trôi qua. Võ Thực đã quyết định xong nội dung bài thi. Hắn đọc lại từ đầu đến cuối mấy lượt, thấy không còn chỗ nào cần sửa, lúc này mới thở phào nhẹ nhõm.
Đến khi thi xong, Võ Thực mới rời trường thi.
Giờ chỉ cần về nhà chờ tin.
Võ Thực sắp sửa trở thành Tiến sĩ!
Bài thi đã được nộp lên. Đợi các giám khảo bên dưới xem xong, Tăng Bố sẽ đích thân thẩm định.
Lần này, Tăng Bố rất mong chờ.
Dẫu hoàng thượng đã có tiếp xúc với Võ Thực, bài văn hắn viết vẫn phải ra hồn thì mới có thể được đề bạt. Vì thế, nội dung bài thi của Võ Thực rất quan trọng.
Không biết với tài học của vị Giải nguyên này, hắn sẽ viết được bài văn đặc sắc đến đâu trong kỳ hội thí? Đến kỳ thi trước điện, liệu hắn có giành được Trạng nguyên hay không?