Tăng Bố để ý rồi. Viên khảo quan kia đã bảo là văn hay, vậy hắn ngược lại muốn xem hay đến mức nào.
Hắn đã xem qua nhiều bài thi như vậy mà chẳng bài nào thật sự vừa ý.
Đợi đến khi viên khảo quan ấy đọc xong, chuyển bài sang cho mình, hắn mới bắt đầu duyệt kỹ.
Vừa thoáng thấy bài thi, Tăng Bố đã sáng mắt lên. Tuy rằng chữ viết trong trường thi đều theo một thể thống nhất, để tránh cho khảo quan nhận ra chữ của thí sinh mà gian lận.
Thế mà nét chữ trên bài này vẫn khiến người ta phải giật mình, một cảm giác khiến Tăng Bố kinh ngạc. Dưới thể chữ thống nhất đó, thí sinh vậy mà viết được chỉnh tề, rõ ràng đến thế, thật hiếm có.
Không có căn cơ thâm hậu thì viết không ra kiểu chữ này.
Đấy còn là chữ viết trong khuôn thể thống nhất. Nếu để cho vị thí sinh này mặc sức phóng bút, thì nét chữ chẳng phải càng khoáng đạt phóng túng, hùng vĩ khí khái sao?
Hắn nhìn ra được trong từng nét chữ ẩn chứa căn cơ thư pháp dày dạn.
Người thường không viết nổi.
Đương nhiên, thư pháp chỉ là điểm cộng thêm, thứ thật sự phải xem vẫn là nội dung bên trong.
Tăng Bố mang theo tâm trạng chờ mong, bắt đầu đọc bài văn.
Gương mặt vốn điềm đạm của hắn, càng đọc càng biến thành vẻ chấn động.
Bài văn mở đầu bằng đề mục "mười đời có thể biết được", rồi từ đó văn ý chuyển hẳn, đi thẳng vào vấn đề cải cách pháp lệnh.
Từ câu đổi mới, ý chí đột phá cách cũ.
Có một cỗ cảm giác lấy mới thay cũ, ngòi bút sắc bén, dấn thân tiến thủ.
Toàn bài góp lại thành một thể, trước sau hô ứng, đến nỗi Tăng Bố đọc một mạch từ đầu đến cuối vẫn thấy chưa đã nghiền.
Trong lòng hắn có cảm giác thư sướng sảng khoái, tựa như một ngọn lửa bừng cháy trong lồng ngực, bốc thẳng lên đầu, khiến người ta tinh thần phấn chấn, tức khắc sinh ra một ý chí can đảm đầy mãnh liệt muốn đi cải cách.
"Câu 'thiếu niên mạnh thì quốc gia mạnh' hay quá!"
"'Mặt trời đỏ vừa mọc, đường của nó sáng rực; sông chảy từ dòng ngầm, một mạch xả ra biển khơi!' Câu này cũng hay quá!"
"Tuyệt, thật là tuyệt!..."
Nếu không tận mắt thấy bài văn tinh diệu thế này, Tăng Bố cũng khó hiểu được vì sao viên khảo quan kia lại mất vệ mất mặt đến thế.
Dù Tăng Bố đã đọc qua vô vàn bài thi, gặp một bài thế này cũng khó mà bình tĩnh nổi.
Bài văn này tuyệt đối đã nói ra hộ tiếng lòng của hắn.
Chính hắn cũng chưa từng viết được một bài văn tinh tế thế này để bày tỏ tư tưởng của mình, vậy mà thí sinh này lại biểu đạt trọn vẹn được.
Đây quả là đại tài!
Tăng Bố vốn thuộc phái cải cách, lại là người của Tân đảng. Đọc bài văn này đúng là người trong cuộc nhìn ra mỹ nữ, huống chi bài văn đích thực tràn đầy khí khí sắc bén.
Đương nhiên, bài văn này nếu rơi vào mắt phái thủ cựu bảo thủ, e là họ phải nhảy dựng lên bắt lấy thí sinh giam ngay tại chỗ.
"Đây là bài văn đứng hàng đầu một trên đời!"
Tăng Bố không nhịn được mà nghĩ như vậy.
Đó là lời đánh giá cực cao dành cho vị thí sinh này.
Hắn Tăng Bố không biết đã gặp qua bao nhiêu bài văn của văn nhân mặc khách, sĩ đại phu.
Chỉ riêng bài thi này, đi thẳng vào lòng hắn.
Hoàn toàn hợp với tư tưởng trong lòng hắn, gợi lên sự cộng hưởng nơi hắn.
Tăng Bố thầm nghĩ: nếu người này ngày sau vào triều làm quan, chẳng phải sẽ là cánh tay đắc lực của hắn, phái Tân lại thêm một viên mãnh tướng sao?
Tăng Bố lại đọc kỹ thêm hai lần, vẫn cảm thấy chưa đủ.
Không nhịn được, hắn tò mò không biết bài này là ai viết.
Thấy Tăng Bố liên tiếp tán thưởng, các khảo quan bên cạnh đứng ngồi không yên.
- Thưa đại nhân, bài văn này...
- Cầm lấy mà xem đi!
Tăng Bố biết bọn họ đang nghĩ gì, liền đưa bài thi qua.
Các khảo quan khác đọc xong, ngỡ ngàng nửa buổi.
Chưa kể tư tưởng của bản thân họ ra sao, chỉ riêng chữ nét, khí khái văn chương, nội dung, và thứ âm hưởng khảng khái sôi nổi ấy cũng không phải người thường viết nổi.
- Bài văn này hay tuyệt! Trách sao đại nhân tán thưởng như thế, ngay cả tôi đọc xong cũng cho rằng đây là văn của đại tài, không phải văn nhân tầm thường có thể viết ra.
- "... Thiếu niên trí thì quốc gia trí, thiếu niên giàu thì quốc gia giàu, thiếu niên mạnh thì quốc gia mạnh, thiếu niên độc lập thì quốc gia độc lập, thiếu niên tự do thì quốc gia tự do, thiếu niên tiến bộ thì quốc gia tiến bộ, thiếu niên thắng các nước thì quốc gia thắng các nước, thiếu niên hùng mạnh trên thiên hạ thì quốc gia hùng mạnh trên thiên hạ! Cái này..."
- Bài văn tinh diệu thế này, cả đời tôi ít thấy... nhất là câu "thiếu niên mạnh thì quốc gia mạnh"...
Các khảo quan truyền nhau đọc xong đều kinh thán.
Thiếu niên mới là tương lai của một nước, chỉ là viết được tinh diệu đến thế thì khó lắm!
Thiên hạ này, ai chẳng mong gia quốc mình cường thịnh, không bị người ngoài bắt nạt?
Ngay cả Tăng Bố nay đã già, đọc bài văn này cũng bị khơi dậy hùng tâm thiếu niên trong lòng.
Bài văn như thế ắt phải ra từ kẻ đầy ắp nhiệt huyết, mà phần đại tài nhiệt huyết này nên được dùng để phụng sự triều đình, bằng không thì quá đáng tiếc.
Các khảo quan có mặt đều thừa nhận bài văn này hay, kể cả những người có tư tưởng trái ngược với bài văn, cũng đọc đầy cảm hứng.
Đương nhiên, dù có chút mâu thuẫn, họ vẫn sẽ thuận theo lời Tăng Bố mà nói, vì bài văn này quả thật hay.
Các khảo quan ở đây khen bài thi này như thứ chỉ có trên trời, để nịnh nọt Tăng Bố.
Chỉ là dù bài thi hay, Tăng Bố cũng không tiện trực tiếp mở miệng xếp làm đệ nhất.
Bỗng một khảo quan lên tiếng:
- Thưa đại nhân, bài này là bài xuất sắc nhất trong tất cả các bài đến nay, chi bằng cứ xếp nó đứng đầu bảng!
Một khảo quan khác nói:
- Đúng vậy, bài này quả là khác thường, có thể xếp đầu bảng!
Nghe vậy, Tăng Bố biết việc đã ổn, nhưng vẫn phải giả vờ một chút:
- Ừm, không cần gấp, các bài thi khác vẫn chưa đọc hết, đợi đọc xong rồi mới quyết!
Kế tiếp.
Mọi thứ cứ đi theo trình tự bình thường.
Kỳ thực trong lòng ai cũng đã biết ai đứng đầu bảng, phần còn lại chỉ là làm thủ tục cho đủ.
Để tránh người đời nói họ gian lận.
Châu ngọc đã đứng trước, những bài sau đem ra so đều thấy nhạt nhẽo.
Đương nhiên, cũng có bài đoán được ý của chủ khảo mà viết, nhưng so với bài của Trần Phong vẫn kém ba phần.
Nhiều bài văn hay do các khảo quan chọn ra, đến tay Tăng Bố cũng chỉ xem qua một lượt rồi vứt sang một bên.
Tăng Bố tuyển ra một số bài, rồi cùng mọi người bắt đầu chuẩn bị xếp hạng.
Lúc này, mặt trời phương đông đã nhô lên.
Còn nhiều trình tự tiếp theo phải đi, nên vẫn cần thêm mấy ngày.
Tăng Bố cũng tận tâm tận lực, không dám làm ẩu.
Lúc này có khảo quan cười nói:
- Đại nhân vất vả mấy ngày rồi, chi bằng nghỉ một ngày rồi hẵng phóng bảng, để khỏi hao tổn sức khỏe!
Tăng Bố lắc đầu:
- Ta từng cũng bước ra từ trường thi, biết cái tâm trạng sốt ruột của thí sinh, cứ làm xong sớm mà phóng bảng đi!
Các khảo quan khác lại nịnh thêm vài câu.
Lúc này Tăng Bố vẽ một vòng tròn lên bài thi của Trần Phong.
Hắn rất vừa ý vị thí sinh này. Nếu ngày sau hắn có mặt trên triều đường, tuyệt đối sẽ là trụ cột của Tân đảng bọn họ!
Nếu có được người này gia nhập đội ngũ cải cách của họ, tương lai Đại Tống còn lo gì?
Phải biết rằng nhân tài rất khó kiếm. Có thêm một thành viên mới nắm được địa vị và ảnh hưởng nhất định trong triều đình, tranh đoạt với phái bảo thủ, sẽ tạo ra lực lay động rất lớn.
Có khi một cuộc tranh đấu chỉ cần một nhân tài, dù chỉ một người, cũng có thể lay động phong vân giúp họ hoàn thành cải cách.
Tăng Bố nghĩ thầm: "Lão Vương tuy đã rời khỏi triều đường, nhưng lòng vẫn hướng về cải cách biến pháp. Nếu phái của ta có thể hoàn thành cuộc cải cách của lão, thì ngày khác lão xuống mồ, e rằng cũng có thể nhắm mắt. Nếu trong đời còn được thấy ngày ấy, lão Vương hẳn sẽ rất vui mừng!"
Tăng Bố vốn là môn sinh của Vương An Thạch. Vương An Thạch đã sớm bị bãi quan, vì biến pháp bất lợi mà phải về quê.
Đó cũng là nỗi hối tiếc cả đời của lão.
Biến pháp của lão lấy phát triển sản xuất, giàu nước mạnh binh, cứu vãn nguy cơ của Tống triều làm mục đích, lấy quản lý tài chính, chỉnh đốn quân sự làm trung tâm, liên quan đến chính trị, kinh tế, xã hội, quân sự, văn hóa mọi mặt.
Nó đã thay đổi cục diện tích nghèo tích yếu của Bắc Tống, làm đầy quốc khố, tăng cường sức phòng ngự, đả kích và hạn chế những kẻ địa chủ, đại thương nhân thu lợi bất pháp.
Vì đụng đến lợi ích của tầng lớp trên, rất nhiều người cản trở. Hơn nữa trong quá trình thực thi, biến pháp bị một số quan lại biến thành cớ để thu lợi, mượn danh nghĩa cải cách mà càn rỡ vơ vét tiền tài, vắt kiệt dân chúng, không phối hợp nên mọi thứ bị rối loạn hết cả.
Nên biến pháp muốn quán triệt từ trên xuống dưới là vô cùng khó khăn.
- Phóng bảng đi!
Theo một câu của Tăng Bố, một bảng danh đã được lập ra, treo ở cổng nha môn.
Lúc này bên ngoài sớm đã có đông đảo thí sinh và dân chúng hiếu kỳ chờ đợi.
Từ xưa đến nay, khoa cử vốn là đại sự mà tất cả dân chúng quan tâm. Ai rớt thì đời sa sút, ai đậu thì một bước lên mây, vinh hoa phú quý, đều xem ngay tấm bảng hôm nay!