Nghe Hồ Thiến hỏi, Cố Triệt đã đoán ra nữ phóng viên này hẳn đang đại diện cho phe người không muốn thấy hắn sống dễ chịu.
Cách đặt câu dẫn dắt, gài lời trong câu hỏi quá rõ ràng.
May mà Cố Triệt cũng là tay lão luyện, đời nào chịu mắc bẫy. Hắn điềm nhiên phân tích từng điều:
- Trước hết, em không thấy chuyện cô nói thành tích thi cử và thi đấu của em lên xuống thất thường có gì đáng ngờ. Đó là chuyện rất bình thường. Hay cô muốn ám chỉ trong đó có điều mờ ám?
Câu hỏi vặn ngược của Cố Triệt lập tức khiến Hồ Thiến cứng họng. Cô ta không có bằng chứng. Nếu tự mình nói ra dù chỉ nửa câu ám chỉ, rất có thể sẽ bị người ta vin vào tội phỉ báng.
Chặn được miệng bên kia rồi, Cố Triệt mới thong thả nói tiếp:
- Có điều, với tư cách là người trực tiếp tham dự vòng chung kết Olympic cấp tỉnh năm ngoái, em muốn nói thêm một câu. Ban đầu, em nghĩ mình không còn hy vọng được tuyển thẳng nhờ thành tích thi đấu, nên dồn sức chuẩn bị cho kỳ thi đại học. Trước vòng chung kết môn Hóa cấp tỉnh, em đã bỏ bê việc ôn các bài khó. Cuối cùng chỉ giành giải ba cấp tỉnh, cũng chẳng có gì lạ.
- Sau đó em mới nghe nói cơ chế tuyển chọn đội tuyển quốc gia năm ấy đã được điều chỉnh. Thí sinh ngoài thành phố như bọn em cũng có cơ hội giành một suất dự phòng. Vì vậy, sau khi cuộc thi kết thúc, em vô cùng hối tiếc. Đến khi thi đại học xong, em quay lại tăng cường ôn Hóa. Một tháng sau, em đứng đầu kỳ thi bổ sung dành cho những người được xét thêm.
- Em phải cảm ơn chính sách của tỉnh. Nhờ vậy, những thí sinh từ địa phương khác như bọn em có thêm lòng tin để tiếp tục cố gắng. Dù bản thân em không trực tiếp hưởng lợi từ chính sách ấy, em vẫn học được một điều trong đời: cơ hội chỉ đến với người có chuẩn bị. Chưa đến phút cuối thì không được phép bỏ cuộc.
Cố Triệt nói quá đẹp. Hồ Thiến, người đại diện cho kênh giáo dục thành phố, nghe mà sắc mặt sa sầm.
Còn Trần Đan, phóng viên của tờ Tin tức Giáo dục tỉnh, lại hiện rõ vẻ hài lòng. Nàng thầm nghĩ:
“Đây đều là công lao của trưởng phòng Trần bên Ban Giáo dục Cơ bản thuộc Sở Giáo dục tỉnh, nhờ chính sách mới năm ngoái mà một lớp người trẻ có tài đã lấy lại can đảm để cố gắng! Nhất định phải nhấn mạnh điều này trong bài viết. Tất nhiên, còn phải xem biểu hiện về sau của Cố Triệt ra sao.”
Nhìn vẻ mặt trái ngược của hai người, Cố Triệt tuy không biết chính xác họ đang nghĩ gì, nhưng trong lòng đã sáng tỏ nguyên do hôm nay mình được coi trọng đến vậy.
Dù trước kia chưa từng nghĩ theo hướng này, nhưng kỳ nghỉ hè, khi cô Hồ tìm hắn ký thỏa thuận học bổng Khâu Thành Đồng, cô từng ít nhiều để lộ rằng hắn có thể đã trở thành một trường hợp tiêu biểu trong cuộc giằng co giữa hệ thống giáo dục cơ bản cấp tỉnh và cấp thành phố.
Cuộc cải cách năm ngoái của Ban Giáo dục Cơ bản thuộc sở, với nội dung cấm một trường hoặc một địa phương độc chiếm chỉ tiêu tuyển chọn đội tuyển quốc gia, rõ ràng đã làm thành phố Phương Châu, nơi đặt tỉnh lỵ, chịu thiệt.
Nếu không có chính sách ấy bảo vệ, trường trung học số Hai Phương Châu hoàn toàn có thể quét sạch các địa phương khác trong toàn tỉnh ở lĩnh vực thi đấu học thuật.
Khoảng cách giữa các bên đâu chỉ nằm ở chỗ mỗi môn Toán, Lý, Hóa, Sinh bớt đi một suất tuyển thẳng. Quan trọng hơn, chính sách ấy đã cho người ở địa phương khác thấy hy vọng. Họ sẽ tiếp tục bỏ công sức và tiền bạc vào các cuộc thi, tiếp tục cạnh tranh với Phương Châu.
Khi ấy, giải nhì và giải ba cấp tỉnh có lẽ cũng sẽ rơi vào tay nhiều thí sinh địa phương hơn. Trường trung học số Hai Phương Châu vốn một mình thống lĩnh, có thể sẽ mất đi cả chục học sinh được cộng điểm thi đại học ở mỗi môn.
Với mấy chục học sinh xuất sắc nhất toàn tỉnh, chỉ cần hụt phần điểm ấy, cuộc đua thành tích giữa các thành phố, xem trường trung học nơi nào đứng đầu kỳ thi đại học toàn tỉnh, rất có thể sẽ nghiêng hẳn sang hướng khác.
Quả nhiên, hơn chục năm sau, trường Trung Dương dần lớn mạnh. Về sau, trường còn được hưởng chính sách tuyển sớm những học sinh giỏi nhất trong toàn tỉnh. Rồi chẳng bao lâu, trường trung học số Hai Phương Châu không còn chiếm ưu thế trước Trung Dương, cả ở các kỳ thi Olympic lẫn kỳ thi đại học.
Nói cho cùng, đây là cuộc tranh thành tích giữa Phương Châu và Minh Châu, xem nền giáo dục trung học của ai đứng đầu tỉnh. Cố Triệt chỉ vô tình bị cuốn vào, trở thành một nhân tố nhỏ bé làm cán cân xê dịch đôi chút.
Phương Châu muốn bảo vệ lợi ích của mình, nên phải ra sức chứng minh chính sách mới năm ngoái của sở là sai lầm: người địa phương khác đừng cố thi đấu nữa, cứ chịu thua rồi nằm im cho xong, cố chen vào làm gì.
Còn sở giáo dục đứng trên bình diện toàn tỉnh, muốn chứng minh chính sách ấy là đúng, để mọi người tích cực cạnh tranh, sàng lọc nhân tài, không bỏ sót bất kỳ người giỏi nào.
Mỗi hành động nhỏ của Cố Triệt đều có thể bị truyền thông hai bên để mắt. Người của kênh giáo dục thành phố chắc chắn sẽ tìm cách moi ra điểm yếu của hắn. Còn phóng viên báo giáo dục tỉnh thì sẽ cố hết sức tô đậm ưu điểm.
Đó là con dao hai lưỡi. Nếu Cố Triệt thể hiện kém, khuyết điểm của hắn sẽ bị phóng đại. Nhưng nếu hắn làm tốt, ưu điểm cũng sẽ được thổi lên tương ứng.
Biết phải ứng phó riêng với truyền thông tỉnh và thành phố ra sao, những câu hỏi sau đó trở nên nhẹ nhàng hơn nhiều. Cố Triệt tiếp lời:
- Về câu hỏi thứ hai của cô, điều kiện nhận học bổng, em không hiểu vì sao cô lại cho rằng trong chuyện này có gì bất công. Quy định xét học bổng đã nói rất rõ, căn cứ là điểm đánh giá tổng hợp chứ không phải riêng điểm thi. Trước khi đến đây, cô đã tìm hiểu cách tính điểm tổng hợp và những mục nào được cộng điểm chưa? Cô đã biết những thành tích cá nhân của em chưa? Gần đây điểm thi của em giảm chỉ vì em không muốn đào sâu các môn cơ sở, chỉ cần nắm đại khái là đủ. Em còn những việc quan trọng hơn phải làm.
Hồ Thiến nghe đến đây, vẫn đang cân nhắc cách đáp lời. Cô ta không muốn cho Cố Triệt thêm cơ hội lên mặt.
Nhưng bên cạnh còn có Trần Đan, người đứng ở phía ngược lại. Nàng là phóng viên của báo giáo dục tỉnh, sao có thể bỏ qua cơ hội tung hứng này? Trần Đan lập tức phối hợp hỏi thêm:
- Vậy em Cố, em có thể nói cho chúng tôi biết gần đây mình còn đạt được thành tích nào khác không?
Cố Triệt liếc Trần Đan, ánh mắt biết ơn thoáng qua rồi biến mất. Sau đó, hắn khiêm tốn nói:
- Các cô không biết cũng chẳng lạ. Gần đây em đề xuất một đề tài trong lĩnh vực hóa học vật liệu, cũng liên quan đến dự án khởi nghiệp của sinh viên mà em đang thực hiện.
- Nhưng khi bắt tay vào khảo sát, tổng hợp những điểm yếu công nghệ của ngành, em nhận ra mình không thể tự lo liệu hết. Sau đó em đã xin giáo sư Trịnh Kiện của trường chỉ bảo. Nhờ thầy giúp đỡ rất nhiều, em mới hoàn thành được giai đoạn khởi đầu.
- Hiện giờ, em có một bài báo đứng tên tác giả thứ hai, đã được đăng trong số tháng Mười Một của Tập san Đại học Đông Hải, bản tiếng Anh A. Có lẽ các cô không làm trong ngành nên chưa lấy được số báo mới phát hành, vì thế chưa biết chuyện này.
- Ngoài ra, hai bài báo tiếp theo của em cũng đã được thông qua vòng xét duyệt ban đầu để đăng trong số tháng Mười Hai, hiện vẫn đang làm các thủ tục còn lại. Chỉ riêng phần điểm cộng từ những thành quả học thuật này, theo tình hình hiện nay, điểm tổng hợp của em thừa sức lọt vào nhóm năm phần trăm đầu toàn khối.
Rõ ràng trước khi đến đây, các phóng viên đều không biết tin này. Thành tích của Cố Triệt vừa mới có, hơn nữa phía học viện còn giúp hắn giữ kín hai ba ngày, cố ý kéo dài đến hôm nay mới cho phỏng vấn. Bởi đến hôm nay, hắn mới có đủ bằng chứng trong tay.
Quả nhiên, Cố Triệt vừa nói rằng các cô chưa lấy được tạp chí, trưởng phòng Lưu của phòng công tác sinh viên trong học viện lập tức chủ động lấy ra một cuốn tạp chí vừa mới nhận được, lên tiếng phụ họa:
- Tiểu Cố nói đúng. Đây là số tháng Mười Một của bản tiếng Anh A thuộc Tập san trường chúng tôi. Các cô có thể lật đến trang bốn mươi lăm xem.
Nghe vậy, Hồ Thiến cũng đành chịu phục.
Trần Đan thì hứng thú tiếp lời:
- Vậy sao? Trưởng phòng Lưu, tạp chí này có giá trị học thuật đến đâu? Tôi thấy toàn là tiếng Anh, ngoài tên tác giả ra thì chúng tôi cũng chẳng đọc được nội dung.
Nàng vốn không am hiểu học thuật, vậy mà lại dùng từ “giá trị” theo kiểu đời thường để nói về một tạp chí nghiên cứu.
Trưởng phòng Lưu cũng chẳng để tâm, tiếp tục lên tiếng chứng thực:
- Năm ngoái, bản tiếng Anh A của Tập san Đại học Đông Hải có chỉ số ảnh hưởng SCI là 0,35. Có thể nói thế này, nghiên cứu sinh cao học của trường chúng tôi chỉ cần đăng hai bài với tư cách tác giả chính trên tạp chí này là đủ điều kiện tốt nghiệp.
- Tất nhiên, bài của Cố Triệt chỉ đứng tên tác giả thứ hai. Nhưng dù vậy, nếu xét thành tích tổng hợp của một sinh viên đại học, biểu hiện này vẫn vượt xa yêu cầu để tiếp tục nhận học bổng Khâu Thành Đồng. Thành tích các môn cơ sở của em ấy cũng không kém, ít nhất vẫn nằm trong nhóm hai mươi phần trăm đầu toàn khối.
Trần Đan nghe xong, chân thành gật đầu:
- Ra là vậy. Em Cố, em có thể kể cho chúng tôi nghe đề tài nghiên cứu này bắt đầu từ đâu, và nó liên quan thế nào đến dự án khởi nghiệp của em không?
Có thể thấy, lúc này nàng không còn chỉ tung hứng cho Cố Triệt vì nhiệm vụ được giao trước khi đến nữa. Làm việc nhiều năm ở báo giáo dục tỉnh, nàng hiếm khi gặp một sinh viên năm nhất có biểu hiện xuất sắc đến thế.
Dù không được ai nhắc nhở, nàng vẫn thấy tin này đáng để đào sâu. Nếu sau này Cố Triệt đạt thêm thành tích, bài viết hoàn toàn có thể tiếp tục theo dõi.
Sinh viên đại học biết vận dụng điều đã học, lại dùng kiến thức chuyên ngành để làm nghiên cứu. Nếu thật sự làm được, chỉ cần khoác lên vài cụm từ lớn lao, đây chắc chắn là thành tích đáng tuyên truyền.
Một điển hình quá đẹp cho sự kết hợp giữa nhà trường, nghiên cứu và sản xuất! Một màn chuyển hóa thành quả nghiên cứu thành sức sản xuất ngoài đời quá thành công!
Thấy Trần Đan đã hoàn toàn chiếm thế chủ động trong cuộc phỏng vấn, Cố Triệt cũng đành nói thêm vài câu, mở rộng đôi chút về đề tài. Nhưng hắn vẫn cố gắng nói ngắn gọn, điều gì không thể tiết lộ thì tuyệt nhiên không nhắc đến.
- Dự án của em chủ yếu nghiên cứu vật liệu mới để chế tạo tròng kính bằng nhựa cao phân tử hữu cơ. Đề tài này cũng bắt nguồn từ một bất tiện trong đời sống của chính em. Em chỉ muốn giúp những học sinh cận thị giống mình, mà số người ấy thì rất đông…
- Vấn đề lớn nhất của vật liệu tròng kính nhựa và kính áp tròng hiện nay là độ chính xác quang học của tròng kính vừa lấy ra khỏi khuôn chưa đủ cao. Vì vậy chưa thể dùng trực tiếp phương pháp đúc khuôn, vẫn phải mài quang học nhiều lần, khiến chi phí luôn ở mức cao.
- Kính áp tròng tuy không nhất thiết phải dùng phương pháp đúc khuôn, còn có thể chế tạo bằng phương pháp ly tâm, nhưng phương pháp này kiểm soát độ chính xác của độ cong kém hơn. Ngoài ra, kính áp tròng còn gặp vấn đề về khả năng duy trì lượng nước trong tròng kính, cùng nhiều điểm khó khác cần giải quyết.
- Em đã xác định được một số hướng cố gắng. Nếu cô quan tâm, sau này có thể chờ đến khi em làm ra kết quả rồi hãy tiếp tục theo dõi.
Cố Triệt chỉ thong thả nói qua vài hướng nghiên cứu. Còn cụ thể phải làm thế nào, hắn không hé lộ nửa chữ. Chẳng qua hắn đang vẽ một chiếc bánh lớn, tiện thể giúp người ngoài ngành hiểu sơ về lĩnh vực này mà thôi.
Phần lớn nội dung đều được rút ra từ những bài báo đã đăng. Chỉ là đám phóng viên không hiểu thứ tiếng Anh chuyên ngành ấy.
Hiện giờ Cố Triệt vẫn chưa có công nghệ độc quyền nào trong lĩnh vực kính áp tròng để đem ra khoe. Nhưng trước đó, hắn đã đăng ký một số bằng sáng chế cho các loại dụng cụ nhà bếp lấy cảm hứng từ thiết bị thí nghiệm hóa học. Nhờ vậy, hắn vẫn có thể phần nào che đi điểm thiếu hụt, tiện thể phô bày năng lực sáng tạo của mình.
Với người ngoài ngành, chỉ riêng những bằng sáng chế ấy đã đủ khiến họ ngưỡng mộ.
Trần Đan ghi lại tất cả những gì có thể dùng được. Đến cuối cùng, nàng mới nhận ra chuyện này không thể giải quyết ngay trong một lần, bèn quyết định quan sát thêm một thời gian. Nếu cấp trên thật sự muốn theo dõi và đưa tin tiếp, khi ấy hỏi sâu hơn cũng chưa muộn.
Đến bước này, các phóng viên của kênh giáo dục thành phố do Hồ Thiến đại diện đã mất sạch hứng thú khai thác tin. Từ bài báo học thuật đến bằng sáng chế, Cố Triệt ở mặt nào cũng tỏ ra xuất sắc. Thành tích ấy thừa sức giúp hắn nhận học bổng ba lần.
Những lời nghi ngờ về điểm số của hắn giờ chẳng khác nào trò trẻ con.
Thế nhưng mọi chuyện vẫn chưa kết thúc.
Khi Hồ Thiến và Trần Đan đã chẳng còn câu hỏi nào đáng hỏi, Tần Tiêu, phóng viên của tờ Nhật báo Pháp chế tỉnh, người từ đầu đến giờ chỉ im lặng lắng nghe và ghi chép, cuối cùng cũng lên tiếng.
Nàng chọn đúng lúc để chen vào:
- Em Cố, vừa rồi em có nhắc đến những bằng sáng chế của mình, gồm hai bằng sáng chế phát minh và năm bằng sáng chế kiểu dáng cải tiến.
- Tôi phát hiện trong đó có hai bằng sáng chế kiểu dáng cải tiến liên quan đến một vụ kiện sáng chế được đưa ra xét xử tại Tòa án Nhân dân trung cấp thành phố vào cuối tháng Chín năm nay, sau đó hòa giải kết thúc vào ngày mười tám tháng Mười. Vậy những sản phẩm là đối tượng tranh chấp trong vụ án ấy cũng là thành quả từ dự án khởi nghiệp của em sao?
- Với tư cách một người khởi nghiệp trong lĩnh vực khoa học công nghệ, em thấy cơ chế hòa giải nhanh các vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ mà hệ thống tư pháp tỉnh đang thúc đẩy hiện nay có ảnh hưởng hay giúp ích gì cho dự án của mình?
Cố Triệt thoáng sững người, rồi lập tức hiểu ra.
Chẳng phải đây chính là chuyện hơn một tháng trước sao? Sau khi vụ án của hắn được hòa giải, thẩm phán Phan Tiểu Đình từng nhắc rằng có thể sau đó sẽ có phóng viên trong giới truyền thông pháp chế đến phỏng vấn hắn.
Tin pháp chế vốn không quá coi trọng tính thời sự. Họ thường chờ mọi chuyện lắng xuống, không còn khả năng đảo ngược, rồi mới đưa tin. Kéo dài một hai tháng cũng là chuyện bình thường.
Về việc này, Cố Triệt đương nhiên phải nâng người khác lên cũng là nâng mình. Hắn lập tức nói một tràng những lời như “nhờ có Tòa án Nhân dân trung cấp thành phố, phòng xét xử sở hữu trí tuệ, cùng các cơ quan tư pháp liên quan ở các cấp, đã kịp thời lo điều người dân lo, nghĩ điều người dân nghĩ, giúp người dân nhanh chóng bảo vệ quyền lợi hợp pháp…”
Hồ Thiến và Trần Đan ngồi bên cạnh nghe mà càng kinh ngạc.
Rốt cuộc Cố Triệt còn biết bao nhiêu thứ nữa?
Vừa rồi hắn còn đang bàn về học thuật, bằng sáng chế và những vấn đề công nghệ của ngành, chớp mắt đã chuyển sang nói vanh vách về pháp luật và nghiệp vụ bảo vệ bằng sáng chế.
Dù rất nhiều thuật ngữ họ không hiểu, nhưng bất kể là công nghệ hay pháp luật, những điều Cố Triệt nói ra đều nghe thật lợi hại, mạch lạc và đầy sức thuyết phục.
Trần Đan càng nghĩ càng phấn khởi:
“Hôm nay đúng là đào được một tin lớn. Trên người Cố Triệt chắc chắn còn rất nhiều thứ đáng khai thác. Sau này không thể dễ dàng bỏ qua hắn. Khi nào không có đề tài, cứ moi thêm từ hắn một bài theo dõi là được.”