Sau khi dặn dò xong những chuyện riêng với Lục Thám U, Cố Triệt lấy khăn ăn lau miệng, uống nốt chút sâm panh rồi tao nhã đứng dậy, bước sang bàn bên cạnh.
Bữa ăn hôm nay có tất cả tám người. Khi nãy, Cố Triệt ngồi cùng bàn với Tôn Trấn Nhạc để bàn việc chính. Sáu người còn lại thì cứ việc ăn uống, chẳng buồn để ý xung quanh. Chỉ có Lục Thám U là giữ được dáng ăn uống thanh nhã hơn đôi chút. Dù sao nhà nàng cũng chẳng thiếu tiền, món gì cũng từng nếm qua.
Cố Triệt cân nhắc lời lẽ một hồi. Nhân dịp bữa tiệc xem như tiệc mừng công hôm nay, hắn định nhắc mọi người giữ kỷ luật, rồi nói rõ luôn vài việc để ai nấy đều có chuyện mà làm.
- Mọi người cứ ăn đi, đừng vội. Vừa ăn vừa nghe tôi nói là được.
Cố Triệt cũng không muốn làm bầu không khí trở nên quá nghiêm túc. Với những người lần đầu được ăn ốc sên nướng phô mai hôm nay, bắt họ phải đặt dao nĩa xuống để nghe hắn nói thì quả thật hơi tàn nhẫn.
Trước hết, Cố Triệt gọi tên Diệp Tiểu Mẫn:
- Tiểu Mẫn, Tĩnh Tĩnh, hai em đều là người trực tiếp trải qua chuyện lần này. Trước đây em chưa nói chuyện riêng với tôi, nên rút lui chậm hơn một chút cũng có thể hiểu được. Sau này nhớ lấy làm bài học là được. Còn Tĩnh Tĩnh, em vốn khá vô tư, nhưng tôi vẫn mong em rút kinh nghiệm từ chuyện của Tiểu Mẫn. Những cái hố người khác đã từng rơi xuống, em đừng nhất định phải tự mình nhảy vào thử một lần nữa.
Diệp Tiểu Mẫn vội dừng dao nĩa, thậm chí còn đứng bật dậy cảm ơn Cố Triệt. Hắn lập tức ấn nàng ngồi trở xuống ghế.
- Đừng căng thẳng. Mọi người đều là bạn học cả. Tôi chỉ đứng trên lập trường là người từng trải hơn các em một chút, tiện miệng nói vài câu thôi.
Lâm Tĩnh Tĩnh cũng vội phụ họa:
- Chuyện của Tiểu Mẫn lần trước, cũng tại tôi truyền đạt lời nhắc của anh chưa được rõ ràng. Sau này anh dặn gì, tôi nhất định sẽ nghe theo hết.
Là bạn học với nhau, vốn dĩ họ không cần phải răm rắp nghe lời Cố Triệt đến thế.
Nhưng trước đó, hắn đã hai lần chứng minh mình vừa có thể dẫn mọi người kiếm tiền, vừa có thể giúp mọi người tránh được rủi ro. Một lần là chuyện kiếm lời, một lần là chuyện thoát hiểm. Năng lực ở cả hai mặt đều đã được chứng thực, bảo sao mọi người không khâm phục.
Những sinh viên năm nhất vừa nhập học, phần lớn vẫn còn giữ được sự chất phác và lương thiện. Gặp đàn anh, đàn chị chịu chỉ dạy kinh nghiệm ngoài đời, họ đều khiêm nhường kính trọng. Huống chi người đang đứng trước mặt lại là Cố Triệt.
Thấy không khí đã thuận lợi, Cố Triệt bèn nói tiếp:
- Vậy sau này, trong mấy năm đại học, ai tin tôi thì bên tôi cũng có vài việc để mọi người làm. Không cần phải ra ngoài làm thêm chỉ để kiếm tiền tiêu vặt. Tôi nói thẳng luôn nhé, tôi đã đăng ký một công ty, tính đến nay cũng hơn một tháng rồi. Chúng ta còn học chung với nhau bảy năm, ít nhiều cũng hiểu được tính nết của nhau. Người nhà mình chắc chắn sẽ được tôi ưu tiên cân nhắc. Tiểu Mẫn, em học tài chính. Gần đây tôi đang chuẩn bị thuê phòng thí nghiệm và thuê một số thiết bị để làm ít nghiên cứu hóa học. Ngoài ra còn có vài khoản tiền chờ thu và tiền góp vốn, em giúp tôi làm thủ quỹ, thỉnh thoảng lo liệu chuyện thu chi hằng ngày là được. Việc không nhiều đâu. Trước mắt tôi trả em năm trăm đồng một tháng, xem như tiền công làm thêm thời vụ. Nếu phải làm thêm giờ hoặc nhận những việc khác, chẳng hạn thỉnh thoảng phụ trách nhân sự, thư ký hay hành chính, tôi sẽ tính riêng cho em.
Cố Triệt đã suy nghĩ kỹ rồi mới công khai mức tiền ấy trước mặt mọi người. Sau này đến lượt dùng người khác, hắn sẽ không nói chuyện lương bổng ngay giữa bàn ăn nữa.
Sở dĩ hắn có thể làm vậy với Diệp Tiểu Mẫn là vì chuyện lần này vốn bắt nguồn từ phía nàng, lại vừa hay có thể dùng mức giá đó làm chuẩn cho những người đến sau, để họ hiểu đúng giá trị sức lao động ở thời điểm hiện tại.
Cố Triệt không định nuôi một nữ bạn học nào bằng mức lương cao ngất. Làm ăn thì phải sòng phẳng, việc công ra việc công.
Năm 2002, ngay cả ở những thành phố ven biển giàu có thuộc hạng hai, kế toán, thủ quỹ hay nhân viên hành chính bình thường, chưa có kinh nghiệm, lĩnh năm sáu trăm đồng một tháng cũng chẳng phải chuyện hiếm.
Sáu năm từ 2002 đến 2007 là giai đoạn kinh tế trong nước và chi phí nhân công tăng nhanh sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới. Khoảng năm 2007, mức lương khởi điểm ở Phương Châu và Minh Châu mới phổ biến gần hai nghìn đồng. Sau đó, khủng hoảng tài chính kéo đến, thị trường lại chững xuống trong vài năm.
Nghe Cố Triệt nói mức lương, bảo Diệp Tiểu Mẫn hoàn toàn không buồn thì không thể nào. Người ta đã quen sống sung túc, nay quay về cảnh dè sẻn, trong lòng khó tránh hụt hẫng.
Mùa hè vừa rồi, lúc theo Cố Triệt đi mở tài khoản, họ từng kiếm được hơn mười lăm nghìn đồng tiền hoa hồng. Sang tháng chín, theo Tôn Trấn Nhạc đi ký hợp đồng, mỗi tháng cũng kiếm được hai, ba nghìn đồng, mà tất cả đều là việc làm thêm chứ không phải toàn thời gian. Đã từng nhận mức tiền ấy, nay quay về làm công việc năm trăm đồng một tháng, tâm trạng sa sút trong một thời gian cũng là lẽ thường.
May mà Diệp Tiểu Mẫn biết nhớ ơn. Nàng đủ tỉnh táo để tự khắc chế cảm xúc, hiểu rằng công việc ổn định lâu dài khác hẳn việc chớp thời cơ kiếm một khoản tiền nhanh. Hơn nữa, Cố Triệt đã nói rõ, nếu có việc khác hoặc phải làm thêm giờ thì sẽ tính riêng. Vậy cứ tin vào sự sắp xếp của hắn là được.
Nghĩ thông suốt, Diệp Tiểu Mẫn thẳng thắn gật đầu:
- Cảm ơn anh. Tôi nhận việc. Sau này có việc gì tôi giúp được thì nhất định sẽ cố hết sức, xem như tích lũy thêm kinh nghiệm.
Lời nhận việc của Diệp Tiểu Mẫn cũng giúp những người còn lại hình dung được một mức giá cơ bản, tránh việc họ kỳ vọng quá cao vào khoản tiền Cố Triệt sẽ trả.
Cố Triệt thầm gật đầu. Không mơ tưởng xa xôi, người như vậy đáng để bồi dưỡng.
Sở dĩ hắn dám tin Diệp Tiểu Mẫn cũng liên quan đến vài chuyện hắn từng nghe được ở kiếp trước. Về sau, trong những lần bạn học cũ truyền tai nhau, hắn từng biết một ít tin tức.
Hình như Diệp Tiểu Mẫn đã làm việc nhiều năm cho doanh nghiệp gia tộc của Lục Thám U. Nàng trung thành, đáng tin, lại coi trọng tình bạn học cũ. Ngay cả khi Lục Thám U lâm vào lúc nguy hiểm nhất, nàng cũng không bị người khác lôi kéo.
Khi ấy, Lâm Tĩnh Tĩnh đã lấy chồng, mọi chuyện đều phải theo gia đình nhà chồng. Chuyên ngành của nàng cũng không phù hợp, chẳng giúp được gì cho cô bạn thân. Bên cạnh Lục Thám U, người bạn thân đáng tin cậy còn lại cuối cùng chỉ có Diệp Tiểu Mẫn.
Trớ trêu thay, vì Diệp Tiểu Mẫn chẳng có vẻ gì là quyến rũ, mãi vẫn chưa lấy được chồng, nên có bạn học còn đồn rằng nàng không hứng thú với đàn ông, chỉ biết cắm đầu vào công việc.
Những điều ấy khiến Cố Triệt khá yên tâm khi tìm một cô gái không vướng bận chuyện tình cảm như nàng để thử giao việc thủ quỹ trước.
…
Giải quyết xong mục tiêu đầu tiên, những việc còn lại cũng nhẹ nhàng hơn nhiều.
Chuyên ngành của Thiệu Giai thiên về khoa học tự nhiên, ít nhiều có liên quan đến ngành hóa công. Cố Triệt bèn nhờ nàng trên danh nghĩa làm thư ký, nhưng thực chất là tra cứu tài liệu, hỗ trợ hắn viết luận văn và soạn bản mô tả kỹ thuật sau này.
Còn việc làm thí nghiệm, Cố Triệt không định giao cho Thiệu Giai. Hắn đoán trình độ của nàng chưa đủ. Thà rằng hắn tìm những sinh viên thật sự xuất sắc ở Học viện Chu Khả Trinh còn hơn.
Lưu Khải từng giúp Cố Triệt viết mã máy tính trong kỳ nghỉ hè. Hiện giờ hắn chưa có việc thích hợp giao cho gã, đành để gã tạm thời rảnh rỗi. Nếu Lưu Khải thật sự muốn làm thêm, cứ đến tìm hắn. Cố Triệt hứa nhất định sẽ kiếm riêng cho gã một công việc.
Lưu Khải nghĩ ngợi một lúc. Hiện tại gã cũng chưa thiếu vài trăm đồng tiền lương cơ bản mỗi tháng, vậy cứ tiếp tục vùi đầu học thêm một thời gian đã. Gã học ngành kỹ thuật thông tin, chủ yếu vì điểm đầu vào của khoa máy tính chính quy quá cao, khi ấy điểm của gã không đủ.
Sáu người bạn cũ đã sắp xếp được ba. Lục Thám U thì không cần sắp xếp, cuối cùng chỉ còn Lâm Tĩnh Tĩnh và Từ Tung, một đôi bạn học thân thiết như vợ chồng.
Một người học ngoại ngữ, một người học kỹ thuật điện. Cả hai đều không thật sự phù hợp với nhu cầu trong kế hoạch kinh doanh hiện tại của Cố Triệt.
May mà Cố Triệt nhận thấy khả năng giao tiếp của hai người vẫn nhỉnh hơn kiểu mọt sách kỹ thuật như Lưu Khải. Lâm Tĩnh Tĩnh thì nhiệt tình, hoạt bát, rất biết cách xoay xở. Còn thời trung học, Từ Tung dù sao cũng từng làm cán bộ thể dục của lớp, được bạn bè nể trọng, lại có năng lực dẫn dắt.
Cố Triệt nghĩ một lúc rồi dặn:
- Nếu hai em muốn làm việc, bên tôi vẫn còn một việc. Đến nước này, tôi cũng nói rõ với mọi người đôi chút. Trước đây có lần tôi định đi đo kính, mới phát hiện tròng kính bây giờ vừa đắt vừa chẳng có gì đặc biệt về kỹ thuật, nên tôi tìm hiểu qua những công nghệ tiên tiến hiện nay. Gần đây tôi lại học lớp hóa hữu cơ của giáo sư Trịnh, tiện thể hỏi thầy ấy mấy vấn đề, cũng có chút thu hoạch. Tôi muốn thử làm một phen. Nhưng bên cạnh việc nghiên cứu kỹ thuật, tôi cũng cần người giúp khảo sát thị trường, xem các loại kính nhựa, kính áp tròng, thương hiệu và cửa hàng hiện nay đang vướng mắc ở đâu, sản phẩm mới có thể đáp ứng nhu cầu nào. Hai em cứ thiết kế trước một bảng câu hỏi, đưa tôi xem qua rồi đi khảo sát. Sau này còn có thể mượn danh nghĩa công ty, cầm theo một bản thuyết trình về sản phẩm chưa nghiên cứu xong, cứ mạnh dạn nói trước về ý tưởng, tìm các công ty cùng ngành bàn thử chuyện hợp tác. Vì đây chỉ là khảo sát, chưa cần chắc chắn sẽ hợp tác được, nên dù có kết quả hay không, tôi vẫn trả mỗi người năm trăm đồng tiền cơ bản một tháng. Nếu có thành tích, có thu hoạch thì sẽ tính riêng. Thế nào là có thu hoạch, tôi sẽ tự đánh giá. Hai em cứ tin tôi, tôi chưa bao giờ để anh em mình chịu thiệt.
Nghe vậy, Lâm Tĩnh Tĩnh lập tức vui vẻ nhận lời. Vốn nàng đã hướng ngoại, lại rất thích những việc phải đi lại, giao tiếp như thế này.
Từ Tung hơi ngượng ngùng. Gã không phải đang làm bộ hay không muốn nhận việc, chỉ là cảm thấy một sinh viên kỹ thuật như mình mà đi làm bán hàng, khảo sát thị trường thì chẳng phát huy được sở trường, lại có khi làm hỏng việc của Cố Triệt.
Nghĩ một lúc, gã khéo léo từ chối:
- A Triệt, thôi, tôi không làm vướng việc của cậu nữa. Ngành tôi học, nói dễ nghe thì là cái gì cũng dùng được một chút, nói khó nghe thì chẳng giỏi hẳn kỹ thuật nào. Tôi không biết ý tưởng bay bổng của cậu có làm nên chuyện hay không. Nhưng dù có làm được, sau này cần tìm người hiểu kỹ thuật để đi giới thiệu, cậu cũng nên tìm sinh viên hóa học. Tôi biết cậu thấy hai đứa mình thân nhau nên muốn nể mặt tôi, nhưng thật ra không cần đâu. Hồi nghỉ hè, lúc các cậu đi kéo người mở tài khoản chứng khoán, tôi còn chẳng tham gia. Tôi thật sự không có khiếu làm bán hàng.
Từ Tung hiểu Cố Triệt làm vậy là để cảm ơn chuyện gã từng che chở hắn suốt ba năm trung học.
Từ Tung là cán bộ thể dục của lớp. Đám học sinh nhà giàu học lại, con nhà có tiền nhưng học hành kém, vốn luôn gây gổ với Cố Triệt, lại rất nể những người giỏi thể thao như Từ Tung. Nhờ vậy, Từ Tung từng giúp Cố Triệt chặn không ít lần gây sự.
Nhưng thấy Từ Tung tự biết mình biết ta như vậy, Cố Triệt lại càng yên tâm.
Hắn rộng rãi nói:
- Đàn ông thì phải có trách nhiệm hơn một chút. Em thử nghĩ xem, lần này Tiểu Mẫn chỉ đi một mình mà đã bị người ta gây chuyện. Em còn dám để Tĩnh Tĩnh một mình chạy ngược chạy xuôi bên ngoài sao? Em đi cùng cô ấy, hai người vừa làm vừa học hỏi cách xử lý công việc của nhau, chẳng phải sẽ tiến bộ ngay à? Khảo sát thị trường hay làm bán hàng đâu có khó. Hơn nữa em còn có thể bảo vệ cô ấy.
Từ Tung nghe cũng thấy có lý. Cố Triệt quả thật đang nghĩ cho mình. Gã bèn hào sảng nói:
- Vậy được. Thế này đi, trước mắt tôi đi cùng cô ấy một, hai tháng. Tiền nong không cần tính, coi như mở mang thêm kiến thức.
Cố Triệt nói:
- Tùy em. Nhưng tôi vẫn muốn nhắc em một câu. Có vài suy nghĩ em phải thay đổi. Đừng cho rằng sinh viên kỹ thuật thì không giỏi bán hàng. Người có tư duy chặt chẽ, biết dẫn dắt, lại biết đặt mình vào vị trí của người khác, đó mới là người giỏi bán hàng. Rất nhiều người phụ trách tiếp thị ở những công ty công nghệ cao, quy mô lớn đều xuất thân từ ngành kỹ thuật. Nếu không hiểu chuyên môn, đến bản thuyết trình cũng chẳng trình bày nổi cho ra hồn.
Nghe hắn nói, Từ Tung mới tìm lại được đôi chút tự tin, nhưng vẫn ngượng ngùng:
- Thế cũng phải có vẻ ngoài sáng sủa, phong thái đàng hoàng chứ. Người thô kệch như tôi thì thôi đi.
Cố Triệt nghe vậy, không nhịn được cười. Hắn vỗ mạnh lên vai Từ Tung, giọng vang như sấm:
- Em sửa ngay cái suy nghĩ ấy đi! Ai bảo làm tiếp thị thì nhất định phải là trai xinh gái đẹp? Nhiều khi, người trông chững chạc, thật thà một chút lại khiến khách hàng cảm thấy yên tâm hơn.
Từ Tung trợn tròn mắt, hoàn toàn không dám tin:
- Sao có thể? Cậu đã thấy nhân viên nào ở cửa hàng lớn mà không đẹp trai, xinh gái chưa? Ít nhất cũng đâu đến mức xấu xí, đúng không?
Cố Triệt lắc đầu:
- Cái em nói là việc kinh doanh hướng đến người tiêu dùng, gọi là mô hình 2C. Những công việc bán hàng kiểu đó đương nhiên cần người đẹp trai, xinh gái, vì phải khiến khách hàng vui vẻ, móc tiền ra mà vẫn thấy sướng. Chẳng hạn như cửa hàng bán xe hơi, đó là trường hợp rõ nhất. Nhân viên làm mẫu xe hay cô bán xe nào mà chẳng xinh đẹp? Nhưng kinh doanh 2B, tức là làm việc với khách hàng doanh nghiệp, thì yêu cầu về vẻ ngoài lại hoàn toàn ngược lại. Em càng bình thường, càng thật thà chất phác, khách hàng doanh nghiệp càng thấy yên tâm. Bởi giữa doanh nghiệp và em không phải quan hệ mua bán tiêu dùng, mà là quan hệ hợp tác. Họ không mua hàng chỉ để thỏa mãn bản thân, mà mua hàng rồi hợp tác với em, cùng nhau kiếm tiền từ người thứ ba. Vì vậy, việc 2C dựa trên tâm lý tiêu dùng, còn việc 2B dựa trên tâm lý làm ăn. Một khi đã bước vào tâm thế làm việc, ai cũng muốn năng lực của đối tác được dùng đúng chỗ. Tốt nhất là người kia ngoài chuyên môn ra thì chẳng cần giỏi thứ gì khác, mọi khả năng đều dồn hết vào kỹ năng nghề nghiệp. Có một kết quả điều tra xã hội rất được nhiều người biết đến. Hai người cùng công ty, cùng chức vụ, cùng mức lương, nếu một người là phụ nữ xinh đẹp thì năng lực làm việc của cô ta có lẽ sẽ thấp hơn mức trung bình khoảng hai phần mười. Nếu người còn lại là một phụ nữ xấu, năng lực làm việc có lẽ lại cao hơn mức trung bình khoảng hai phần mười. Không còn cách nào khác, hai phần tiền lương chênh lệch ấy chính là khoản người ta trả cho vẻ ngoài. Vậy nếu khách hàng đang tìm người hợp tác bằng tâm thế làm việc, họ sẽ chọn một người xấu hơn nhưng năng lực cao hơn với cùng mức lương, hay chọn một kẻ đẹp mã mà vô dụng? Người xưa có câu, quả méo quả xấu thường ngọt. Không phải quả méo quả xấu thật sự ngọt hơn quả đẹp, mà là với cùng mức giá, quả xấu thường đáng tiền hơn quả đẹp. Một loại trái cây xấu xí, nếu mạnh dạn dán nhãn là quýt xấu, quả méo quả xấu, rồi giảm giá hai phần mười, rất nhiều người sẽ theo bản năng mà mua, đường bán chẳng hề kém. Mấu chốt là phải khơi dậy được suy nghĩ tiềm thức trong lòng khách hàng: cùng một mức lương, người trông xấu hơn thường có bản lĩnh thật hơn. Vẻ ngoài chất phác của em, năng lực chuyên môn, sự hào sảng và khả năng dẫn dắt, chỉ cần biết khai thác cho tốt thì em chính là người rất thích hợp để làm việc với khách hàng doanh nghiệp.
Từ Tung càng nghe càng ngẩn người, trong lòng được tiếp thêm không ít động lực.
Nói cho cùng, trước đây Từ Tung thân với Cố Triệt như vậy cũng vì hai người từng chung cảnh ngộ. Cả hai đều cao lớn, nặng cân, nên mỗi lần đọ vẻ ngoài với người khác lại chịu phần lép vế.
Từ sau kỳ thi đại học, mấy lần gặp lại Cố Triệt, thấy hắn giảm cân thành công đến mức gầy đi những ba mươi cân, tức khoảng mười lăm ký, Từ Tung bỗng cảm thấy giữa mình và hắn đã có một khoảng cách.
Cố Triệt đã phản bội giai cấp những gã cao to, mặt chữ điền như bọn họ rồi!
Thế nhưng ngay lúc này, Cố Triệt lại hết sức chân thành giúp hắn phân tích, đào sâu ưu điểm của bản thân. Từ Tung lập tức nhận ra một cách nhìn hoàn toàn mới về chính mình, thấy được con đường mà trước nay hắn chưa từng nghĩ tới.
Thì ra, đặc điểm nào cũng có chiến trường riêng để phát huy đến tận cùng!
Từ Tung chẳng buồn nhắc đến tiền bạc nữa. Lúc này, hắn chỉ muốn chứng minh bản thân:
- Còn phải nói! Nhất định tôi sẽ làm nên trò trống cho em xem! Chuyện tiền nong cứ để sau hẵng tính!
Từ Tung thấy toàn thân tràn đầy khí thế, lòng phấn chấn như vừa gặp được người thật sự nhìn ra tài năng của mình.