Một giờ rưỡi chiều, môn Ngữ văn chính thức bắt đầu.
Theo cách làm bài môn Toán tổng hợp, Tề Lỗi trước hết giải những câu mình biết và những câu dễ kiếm điểm, rồi vươn cổ xin bạn bên cạnh cứu viện. Thấy thầy cô coi thi sắp mất kiên nhẫn, hắn biết điều dừng lại.
Khó khăn lắm mới điền kín các câu điền khuyết, trắc nghiệm và đúng sai, hắn tạm gác phần đọc hiểu cùng câu hỏi thuộc bài, lật thẳng đến trang cuối.
Quả nhiên…
“Lấy ‘Của tôi…’ làm đề tài, viết một bài văn không dưới sáu trăm chữ.”
Nhìn đề bài, Tề Lỗi vừa thở phào, vừa thấy thấp thỏm.
Kiếp trước, vì bệnh tình của ông nội, hắn đã viết được một bài văn đạt điểm rất cao. Đời này, hắn còn viết được thứ tình cảm chân thành như thế không?
Có lẽ được. Dù sao, cách dùng từ hắn học hồi cấp hai cũng chẳng thể sánh với khả năng viết lời quảng cáo của hắn ở đời sau.
Nhưng muốn viết hay hơn kiếp trước, giành điểm cao hơn, liệu có thể không?
Chỉ có thể nói là khó.
Bởi vừa nhìn đề, Tề Lỗi đã nảy ra cảm giác khác hẳn kiếp trước.
Đề này… không đơn giản, có bẫy!
Thoạt nhìn, thấy “Của tôi…”, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến: ông nội của tôi, thầy giáo của tôi, bạn học của tôi, con mèo của tôi, tuổi thơ của tôi…
Những đề tài ấy đã viết không biết bao nhiêu lần trong giờ học. Chỉ nhìn qua cũng biết là dạng văn kể chuyện quen thuộc nhất.
Nhưng Tề Lỗi nhận ra một chi tiết đáng để ý: đề không hề quy định thể loại.
“Lấy ‘Của tôi…’ làm đề tài, viết một bài văn không dưới sáu trăm chữ…”
Của tôi cái gì cũng được! Đâu có nói nhất định phải viết văn kể chuyện.
Có thể viết nghị luận, viết tản văn, thậm chí làm thơ cũng chẳng lạc đề.
Thế mới thú vị. Đây đúng là một cái bẫy lớn.
Chấm văn bao giờ cũng ít nhiều phụ thuộc vào cảm nhận riêng của người chấm. Dù thi vào cấp ba hay thi đại học, bài văn muốn được điểm tuyệt đối là chuyện khó, nhưng bị chấm không điểm cũng chẳng dễ.
Được bao nhiêu điểm, có khi chỉ nằm ở một ý nghĩ của người chấm.
Không cần nghĩ cũng biết, phần lớn thí sinh sẽ viết văn kể chuyện, mà đề tài chắc hẳn là ông nội của tôi, mẹ của tôi, đại loại thế.
Vậy là trong số các thể loại kể chuyện, nghị luận, tản văn và thơ, họ đã vô thức chọn lấy lối viết bình thường nhất.
Dẫu có viết hay đến đâu, trong mắt người chấm cũng chỉ là những bài giống nhau như đúc.
Kiếp sau, bài “Ông nội của tôi” do Tề Lỗi viết hay đến đâu cũng không chê vào đâu được, vậy mà chỉ được bốn mươi điểm.
Muốn giành điểm cao hơn, hoặc phải tài hoa xuất chúng, khiến người ta kinh ngạc, hoặc phải chọn đề tài mới lạ, làm người đọc sáng mắt.
Nghĩ đến đây, Tề Lỗi bỗng nảy ra một ý táo bạo.
Thử liều một phen ư? Không viết về ông nội nữa, đổi sang đề tài có cơ hội lấy điểm cao hơn?
Nói thật, chuyện này đầy rủi ro. Lỡ viết hỏng thì mất bao nhiêu điểm! Chẳng hợp với phong thái chín chắn, vững vàng của một tâm hồn trung niên chút nào.
Nhưng hắn lại chẳng cam lòng làm cá nằm chờ chết. Tuổi trẻ mà không bốc đồng thì còn gì là tuổi trẻ?
Trầm ngâm hồi lâu, nháp đi nháp lại, cuối cùng Tề Lỗi đặt bút lên giấy thi:
“Đất nước của tôi…”
Đề yêu cầu sáu trăm chữ, không giới hạn tối đa.
Nhưng Tề Lỗi biết, bài văn cấp hai viết khoảng tám trăm chữ là vừa đẹp.
Ngắn quá thì khó kể cho rõ, dài quá lại khiến thầy cô chấm bài, mỗi ngày phải đọc ít nhất cả trăm bài, sinh lòng chán ngán.
Bài tản văn này của hắn vừa khéo hơn tám trăm chữ một chút, không thừa không thiếu.
Hắn mở đầu bằng một đoạn văn đang được đông đảo người đọc yêu thích ở đời sau, rồi kết hợp với bối cảnh năm 1998, khi cả nước đồng lòng chống lũ.
Tề Lỗi nghĩ, bài này hẳn sẽ nổi bật giữa đám đông, khiến người chấm có thiện cảm.
Khoảng nửa tiếng sau, hắn viết xong bài văn.
Nhìn đồng hồ, kỳ thi kéo dài hai tiếng rưỡi mà mới qua hơn một tiếng. Lần này Tề Lỗi không nộp bài ngay, quay lại làm phần đọc hiểu và câu hỏi thuộc bài.
Hắn điền kín phần đọc hiểu theo những gì mình hiểu, câu thuộc bài cũng không bỏ qua. Dẫu phải bịa thì hắn vẫn viết kín chỗ trống.
Vẫn câu nói ấy, Ngữ văn là môn học nặng tính chủ quan nhất, nhất là vào thời chưa có máy chấm bài, mọi thứ đều trông vào đôi mắt của thầy cô.
Ai mà biết được một chữ hay một câu nào đó có thể giúp mình kiếm thêm vài điểm?
Viết xong, Tề Lỗi rà lại toàn bộ bài thi, chắc chắn không sót dù chỉ một dấu chấm câu, lúc ấy mới yên tâm.
Dấu câu cũng tính điểm!
Làm xong mọi việc, thời gian vẫn còn hơn nửa tiếng. Theo thói quen, hắn nhìn sang bàn bên cạnh.
Từ Thiến đã làm xong cả bài văn, giờ đang kiểm tra lại.
Tề Lỗi liếc qua đề bài của nàng: “Bí mật của tôi”.
Hắn sáng mắt. Đề tài mới lạ đấy!
Hắn không chần chừ nữa, đứng dậy nộp bài.
Thầy cô coi thi cũng như Từ Thiến đều đã quen cảnh này từ lâu.
Từ Thiến thậm chí còn nghi ngờ tên này ngủ gật hay sao mà lề mề suốt hai tiếng mới nộp bài?
Nàng trừng mắt nhìn Tề Lỗi, vẻ mặt như tiếc cho kẻ chẳng nên thân.
Còn thầy cô coi thi vốn chẳng đặt hy vọng gì vào học sinh cá biệt đặc biệt này.
Nhận bài, liếc sơ qua, cô chỉ biết lắc đầu cười khổ, lại thầm than: “Đứa trẻ này thật đáng tiếc!”
Cô coi thi tên Lý Diễm Hồng, là giáo viên cấp ba của trường số hai, lại dạy môn Ngữ văn. Chỉ cần nhìn qua, cô đã biết trình độ của Tề Lỗi ra sao.
Trừ phần văn, cô xem qua những câu trước, đoán chừng trong số một trăm điểm, Tề Lỗi kiếm được năm mươi đã là may.
Trình độ này quả thật khiến người ta phát bực.
Cô tiện tay lật đến bài văn: “Đất nước của tôi”.
Nhan đề vẫn chẳng có gì nổi bật, thậm chí còn hơi cũ kỹ.
Có thể đoán ngay, chỉ riêng ấn tượng ban đầu, Tề Lỗi đã thua mất một nửa.
Thật ra cũng chẳng lạ. Vừa phát đề, cô đã biết năm nay nhiều học sinh giỏi sẽ mắc bẫy ở đề văn.
Đây là cái bẫy quá rõ ràng. “Đất nước của tôi” chẳng mới mẻ gì, không biết bao nhiêu thí sinh sẽ chọn viết theo hướng đó.
Năm nay, chẳng biết có bao nhiêu học sinh giỏi phải trượt ngã, huống chi là một học sinh kém như Tề Lỗi.
Cô nhìn xuống dưới, thấy còn có dòng phụ đề: “Nếu phép màu có màu sắc, thì nhất định là màu đỏ Trung Hoa!”
“Ơ?”
Lý Diễm Hồng khẽ kêu lên, khiến các thí sinh bên dưới đều quay sang nhìn, không hiểu giám thị gặp chuyện gì.
Còn cô thì thoáng lộ vẻ mừng rỡ. Dòng phụ đề này cũng có ý đấy.
“Nếu phép màu có màu sắc, thì nhất định là màu đỏ Trung Hoa.” Xét theo chuyên môn, đây là một câu nói giàu tính hình tượng.
Phép màu có màu sắc ư? Dĩ nhiên là không.
Phép màu là một khái niệm, đâu phải vật cụ thể, làm sao có màu sắc?
Thế mà thí sinh này lại nói phép màu có màu, còn đưa ra câu trả lời: “Màu đỏ Trung Hoa”.
Xét theo câu chữ, ý là màu sắc của phép màu chính là màu đỏ Trung Hoa.
Nhưng câu này phải hiểu ngược lại: màu sắc của Trung Hoa chính là phép màu! Trung Hoa là một phép màu!
Câu này nghe thật hùng hồn, thậm chí còn khiến người ta kinh ngạc.
Lý Diễm Hồng thầm khen. Chỉ riêng dòng phụ đề đã làm nổi bật chủ đề, nhan đề “Đất nước của tôi” có vẻ cũ kỹ bên trên cũng bỗng trở nên khác hẳn, ý tứ được nâng lên hẳn một tầng.
“Khá lắm!”
Cô nghĩ, riêng nhan đề này đã đáng ít nhất mười điểm.
Nhìn xuống dưới, cô lại sững người.
“Tản văn?”
Cô vừa tìm thấy niềm vui bất ngờ thứ hai, tinh thần phấn chấn hẳn lên. Ban đầu cô cứ ngỡ đây là bài văn kể chuyện.
Cô đổi tư thế, tựa nghiêng vào bục giảng, mang theo chút mong đợi, đọc tiếp.
Rồi Lý Diễm Hồng hoàn toàn ngây người.
…