Vừa ra khỏi phòng thi, Tề Lỗi đi thẳng ra ngoài trường.
Hắn học cấp hai ở trường số Hai, nhưng trường số Một lại gần nhà hắn, nên đường sá quanh đây cũng khá quen thuộc.
Hắn nhớ bên ngoài trường có rất nhiều hiệu sách.
Tề Lỗi tiện chân bước vào một tiệm, hỏi ngay:
- Ông chủ, ở đây có sách Vật lý và Hóa học cấp hai không?
- Có chứ!
Ông chủ hiệu sách gật đầu.
Học kỳ chưa kết thúc, học sinh đã làm mất sách. Có đứa mất một nửa, có đứa chẳng biết sách rơi ở xó nào, mà con trai lại càng hay làm mất hơn. Bởi vậy, hiệu sách cũng bán sách giáo khoa.
Chỉ có điều, sách lậu còn đắt hơn sách chính thức. Đều là hàng mấy xưởng nhỏ lén in, chất lượng thường thường, nhưng kiếm lời khá bộn.
Ông chủ chỉ chỗ cho Tề Lỗi rồi đứng sau quầy chờ tính tiền.
Bán hàng cho học sinh có cái lợi là chẳng cần chăm sóc khách khứa, cũng không cần quảng cáo. Đã hỏi mua thì chín phần mười sẽ mua thật.
Nhưng chờ mãi, ông chủ chẳng những không bán được món nào mà còn chẳng thấy người đâu. Ông lấy làm lạ, đứa nhỏ này đi đâu rồi?
Bước ra khỏi quầy tìm, ông mới thấy Tề Lỗi ngồi bệt dưới đất. Một tay hắn cầm quyển Vật lý lớp bảy, quyển một, tay kia tì lên đầu gối làm mặt bàn, hí hoáy chép công thức.
- Này!
Ông chủ vừa bực vừa buồn cười. Thời buổi này làm gì có hiệu sách nào cho người ta xem sách thoải mái, chẳng cần mua?
Ông giật phắt quyển sách lại.
- Mua hay không mua? Lật đến cũ rồi thì tôi bán cho ai? Giọng ông vừa gắt gỏng vừa dữ dằn.
Đứa trẻ khác gặp cảnh này chắc đã chột dạ, cúi đầu chuồn mất. Tề Lỗi thì vẫn tỉnh bơ.
- Cháu xin lỗi, chú ạ! Cháu là học sinh lớp chín, có mấy phần kiến thức chưa nhớ rõ. Ngày mai thi rồi nên cháu sốt ruột quá…
Ông chủ khựng lại, rồi mỉa mai:
- Thí sinh thì cũng không thể cầm sách mới của tôi lật lung tung thế này chứ?
- Cháu xin lỗi! Cháu xin lỗi! Tề Lỗi hết sức lễ phép. - Chú xem, cháu cẩn thận lắm, chỉ sợ làm sách của chú cũ đi thôi.
Ông chủ cúi xuống nhìn theo phản xạ. Quả nhiên, sách chẳng có lấy một nếp gấp, cơn giận trong bụng cũng dịu đi đôi chút.
Ông chưa kịp nói gì, Tề Lỗi đã tiếp lời:
- Hay chú cho cháu mượn xem một lát nhé? Cháu không mang đủ tiền. Cháu đang cần gấp lắm. Chiều cháu mang tiền đến, mua luôn quyển này.
Nói đến nước ấy, ông chủ có cứng lòng đến đâu cũng chẳng nỡ làm khó nữa.
Vả lại, người thời này sống khá chân chất.
Ông nhìn Tề Lỗi. Thằng bé trông chẳng giống con nhà giàu, mặt mày lại đầy vẻ sốt ruột. Tự dưng ông thấy ngại, bụng nghĩ: Mình làm khó một đứa trẻ thế này làm gì? Thôi, nó cũng chẳng dễ dàng gì. Lỡ ảnh hưởng đến kỳ thi thì hỏng cả đời người.
Ông đưa sách lại cho Tề Lỗi.
- Xem đi, xem đi. Cẩn thận một chút là được.
Ông cũng chẳng nhắc gì đến chuyện mua sách nữa.
Tề Lỗi nhận lấy quyển sách, nở nụ cười dễ mến như trước.
- Cháu xin lỗi, làm phiền chú rồi!
Ông chủ rộng rãi phẩy tay, quay người bỏ đi.
Chẳng mấy chốc, trước giá sách chỉ còn lại một mình Tề Lỗi. Hắn khẽ nhếch môi, liếc nhìn chiếc đồng hồ treo tường.
Hắn nộp bài sau khi thi được hơn hai mươi phút. Môn Toán tổng hợp còn một tiếng rưỡi nữa mới hết giờ, cộng thêm hai mươi phút nghỉ giữa buổi, vậy là hắn có gần hai tiếng ở đây.
Tề Lỗi đã tính sẵn kế hoạch.
Hắn bỏ hẳn môn Toán tổng hợp. Môn Chính trị tiếp theo, rồi bài Ngữ văn buổi chiều, cũng sẽ nộp càng sớm càng tốt. Thời gian tiết kiệm được sẽ dành hết cho môn Khoa học tự nhiên ngày mai.
Dù có tranh thủ đến đâu cũng chưa chắc đủ, nhưng ít ra hắn có thể học thuộc các công thức Vật lý và Hóa học. Nhớ được bao nhiêu hay bấy nhiêu.
Còn vì sao không dành thời gian cho Chính trị và Ngữ văn ư?
Vì không đáng.
Muốn đạt điểm cao môn Chính trị và Ngữ văn thì chỉ có cách học thuộc lòng. Tốn công nhớ một bài văn thì đủ để nhớ được bao nhiêu công thức rồi? Hơn nữa, bài văn học thuộc chưa chắc đã ra thi, còn công thức thì chắc chắn có ích.
Ưu điểm thứ hai của tâm hồn trung niên là biết tính toán thời gian.
Hai tiếng…
Tề Lỗi nhẩm tính, chắc đủ để chép hết công thức Vật lý của ba năm cấp hai. Thi xong môn Chính trị, về nhà chép tiếp phần Hóa học.
Ông chủ hiệu sách cũng chẳng ngờ…
Chỉ vì “có mấy công thức chưa nhớ rõ” mà thằng bé ngồi lì trong tiệm suốt hai tiếng. Có lần ông còn liếc qua, thấy nó đã đổi sang quyển Vật lý lớp tám.
Ông chủ hối hận đến xanh cả ruột, giá mà lúc nãy đòi tiền nó thì hơn!
Nhưng đã lỡ hứa rồi, ông đành nhịn. Mãi đến khi môn thi tiếp theo sắp bắt đầu, chỉ còn năm phút, Tề Lỗi mới gấp quyển Hóa học lớp tám, tập một lại, chuẩn bị đi.
Trong khoảng thời gian ấy, hắn không chỉ chép xong toàn bộ công thức và định luật Vật lý cấp hai, mà còn bắt đầu chép sang quyển Hóa học đầu tiên.
Ông chủ hiệu sách thở phào nhẹ nhõm, phen này lỗ nặng rồi!
Dẫu vậy, đã hứa thì không thể nuốt lời. Trước lúc tiễn Tề Lỗi đi, ông còn tốt bụng nhắc nhở đôi câu:
- Mấy tờ nháp cháu chép thì đừng mang theo. Phòng thi không cho đem vào đâu. Cố lên nhé, chúc cháu đỗ được trường cấp ba tốt!
Tề Lỗi vừa đi vừa cười, lên tiếng cảm ơn:
- Không sao đâu chú. Buổi thi sau là môn Chính trị, công thức Vật lý không bị cấm.
- Hả? Không phải thi Khoa học tự nhiên à?
Tề Lỗi đáp bằng vẻ mặt ngây thơ:
- Khoa học tự nhiên thi sáng mai, còn sớm mà.
- Tôi…
Ông chủ suýt tức đến trẹo lưng. Mai mới thi, thế hôm nay cậu đến đây quậy phá làm gì? Đúng là cái thằng nhóc tai quái!
…
Lúc Tề Lỗi về đến phòng thi, chuông báo chuẩn bị vào giờ vẫn chưa reo. Giám thị cũng chưa có mặt. Thí sinh thì người đã ngồi vào chỗ, người vẫn chưa quay lại.
Đi ngang qua cô bạn tóc ngắn nóng tính, Tề Lỗi bắt gặp ánh mắt hầm hầm của nàng, bèn tự nhiên giơ tay chào:
- Chào dì!
- Phụt!
Cô gái lập tức không nhịn nổi nữa. Nàng vừa tức vừa buồn cười, trừng mắt nhìn Tề Lỗi:
- Ai là dì của cậu hả?
Tề Lỗi giang tay.
- Gọi là cô thì cậu cũng chẳng chịu.
Cô gái cạn lời.
- Cậu tự nói xem, người bình thường nào lại gọi con gái là “cô” kiểu ấy? Chỉ có bố tôi mới gọi thế thôi!
Tề Lỗi suýt bật cười. Chuyện này không nói tiếp được nữa, càng nói càng thành ra trêu ghẹo nàng.
- Được rồi, thế nên gọi thế nào?
Vừa nói, hắn vừa theo thói quen như người lớn chìa tay phải ra.
- Tôi là Tề Lỗi, học trường số Hai. Còn cô tên gì?
Cô gái ngẩn người. Màn chào hỏi kèm tự giới thiệu này trôi chảy quá đỗi! Nhưng bọn họ đang ở tuổi này, đâu có thói quen bắt tay?
Nàng chớp chớp đôi mắt to, ngơ ngác nhìn Tề Lỗi rồi cũng bắt chước giọng điệu của hắn:
- Tôi là Từ Thiến, học trường số Một. Rất vui được làm quen với cậu! Nhưng… cậu không thấy kiểu này già quá à?
Thật ra, vừa chìa tay ra, Tề Lỗi cũng nhận thấy có gì đó không ổn. Hắn lỡ nhập vai dân công sở mất rồi.
Nhưng tay đã chìa ra, rút về cũng chẳng xong. Từ Thiến vừa dứt lời, hắn liền làm bộ thất vọng:
- Thấy chưa, cô chẳng cho tôi lấy một cơ hội. Tôi còn chưa từng nắm tay một cô gái xinh đẹp nào đấy!
- Cút đi!
Từ Thiến cười mắng, cố che vẻ ngượng ngùng. Trong mắt nàng, Tề Lỗi tự nhiên được gắn thêm cái mác “khá vui tính”, “cũng hơi đặc biệt”.
Đúng lúc ấy, giám thị bước nhanh vào phòng thi theo tiếng chuông báo. Vừa vào cửa, ông đã nhìn ngay về phía chỗ ngồi của Tề Lỗi.
Tề Lỗi cũng thuận thế rụt tay lại, chuẩn bị thi.
Hắn thầm cười. Con nhóc này, còn không trị được cô chắc? Lần này chép thêm hai câu bài cô, hẳn không đến nỗi cô vừa che bài vừa lườm hắn nữa chứ?
Nhưng Từ Thiến… cái tên này sao nghe quen thế nhỉ?
Hắn vô thức nhìn xuống chiếc bàn học cũ. Dòng chữ “Từ biệt nhé, Từ Thiến!” đập vào mắt.
Tề Lỗi lập tức há hốc miệng, ngây người nhìn sang chỗ bên cạnh. Trùng hợp thật!
Chỉ không biết chủ nhân trước kia của chiếc bàn này là gã si tình nào.
Máu tò mò chuyện thiên hạ trong người hắn bắt đầu sôi lên, đúng lúc giám thị phát đề đến chỗ hắn. Ông làm bộ nghiêm mặt quở trách:
- Em kia, đừng nhìn nữa. Trên mặt bạn ấy không có đáp án đâu.
Rầm…
Cả phòng thi lập tức bật cười. Da mặt Tề Lỗi có dày đến đâu cũng thấy hơi ngượng.
Hắn biết giám thị đang nhắc nhở mình, bảo khi làm bài thì để mắt cho đàng hoàng.
…
Đề Chính trị chỉ có một tờ, tổng cộng bốn mươi điểm, thời gian làm bài một tiếng.
Đừng thấy điểm số không nhiều mà tưởng dễ. Muốn đạt điểm cao theo đáp án chuẩn, phải học thuộc cả sáu quyển sách Chính trị.
Huống chi, năm 1998, khu vực Cáp Nhĩ Tân tổ chức kỳ thi vào cấp ba theo hình thức Chính trị và Lịch sử chọn một. Hai môn đều phải học thuộc, đến trước kỳ thi mới rút thăm quyết định thi môn nào.
Nói cách khác, chỉ vì bốn mươi điểm này mà phải học thuộc cả Chính trị lẫn Lịch sử. Đúng là ép người đến đường cùng.
Nhưng với Tề Lỗi, may sao hôm nay thi Chính trị chứ không phải Lịch sử.
Những mốc thời gian chính xác của nhân vật, sự kiện và ý nghĩa lịch sử trong đề Lịch sử đủ khiến người ta phát điên. Sai một chữ cũng mất điểm.
Chính trị thì khác. Tuy cũng có đáp án chuẩn, nhưng có một điều đặc biệt có lợi: có thể đoán.
Chỉ cần đọc kỹ đề, nắm được ý chính rồi viết ra nội dung cốt lõi, những chỗ còn lại cứ điền vào các Nguyên tắc cơ bản, sức cạnh tranh cốt lõi của chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa Mác Lênin, Tư tưởng Mao Trạch Đông… Dẫu không đạt điểm tuyệt đối, vẫn có thể kiếm được kha khá điểm.
Cầm đề lên, Tề Lỗi nhận ra tình hình hình như không bi đát như hắn tưởng.
Nhiều câu hỏi với học sinh cấp hai là kiến thức phải học thuộc lòng. Nhưng với một người hơn ba mươi tuổi, từng thi cao học như hắn, chúng lại chẳng khác gì thường thức.
Chẳng hạn, có câu điền vào chỗ trống: “(???) là chế độ nhà nước của nước ta.”
Học sinh không học kỹ chắc chắn sẽ điền “chủ nghĩa xã hội là chế độ nhà nước của nước ta”.
Nhưng Tề Lỗi chỉ liếc qua đã biết phải điền “chế độ chuyên chính dân chủ nhân dân”.
Rồi còn câu về việc hợp tác đa đảng và hiệp thương chính trị; “ba ngọn núi lớn” là chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa phong kiến và tư bản quan liêu.
Đường lối cầm quyền của Đảng là hết lòng hết sức phục vụ nhân dân, lập đảng vì việc công, cầm quyền vì nhân dân, vân vân.
Với học sinh cấp hai, đó đều là những phần phải học thuộc. Còn Tề Lỗi thì nhớ rõ như in.
Cuối cùng, nhờ vốn kiến thức sẵn có, Tề Lỗi làm được khá nhiều câu Chính trị. Có mấy câu chịu chết, hắn tranh thủ liếc sang bài bên cạnh mấy lần lúc giám thị không để ý.
Từ Thiến phát hiện ra, nhưng nàng vẫn làm như không thấy, chuyên tâm làm bài của mình.
Nửa tiếng sau, khi giờ thu bài còn nửa tiếng, Tề Lỗi lại là người đầu tiên nộp bài.
Hắn một lần nữa khiến Từ Thiến và giám thị phải ngoái nhìn. Cả hai không hẹn mà cùng nghĩ: thằng bé này trông khá sáng sủa, tiếc là chẳng chịu để tâm học hành.
Giám thị theo thói quen lật xem bài của Tề Lỗi, nhận ra so với bài thi trước, lần này khá hơn nhiều.
Ít ra… hắn đã viết kín bài.