Ở quê nhà của Tú Chi tại Giang Du, Tứ Xuyên, mùa màng ngoài đồng cuối cùng cũng thu hoạch xong. Chỉ tiếc, vì nhiều nguyên do, sản lượng vẫn chẳng được bao nhiêu.
Lòng người đã chẳng còn đặt vào chuyện cày cấy. Ngày nào cũng lo phong trào, chẳng biết đến bao giờ mới chấm dứt.
Dù vậy, vụ mùa năm nay vẫn khá hơn năm ngoái nhiều. Cũng chẳng còn cách nào khác, bụng dạ người ta đâu thể giả vờ no được.
Năm ngoái, vì thiếu lương thực mà không ít người già đã qua đời. Năm nay, mọi người đều dè dặt hơn hẳn.
Nhờ chuyện của Tú Chi, cả nhà họ cuối cùng cũng gắng gượng vượt qua được năm ấy.
- Mẹ bọn trẻ này, cuối cùng cũng được chia lương thực rồi. Hôm nay nấu món khô cho mọi người, cả nhà ăn một bữa thật no đi!
Lý Đông Thăng nhìn số lương thực vừa được chia đặt trong căn nhà nhỏ, giọng đầy kích động.
Đã được chia lương thực, phần lớn là khoai tây, khoai lang và những thứ tương tự, nhưng như vậy cũng đủ giúp cả đại gia đình sống qua ngày.
- Ừ, để tôi nấu cơm ngay. Mỗi người hai củ khoai lang nhé?
Lưu Thúy Hoa ngồi xổm dưới đất, nhẹ nhàng sờ qua từng phần lương thực. Trong mắt bà tràn ngập hy vọng.
Đương nhiên bà rất vui. Đàn ông lo kiếm sống, đàn bà quán xuyến gia đình. Nhưng trong nhà chẳng có gì ăn, bà còn biết làm sao?
Chỉ là xưa nay vốn tiết kiệm, nên lúc nói ra, bà vẫn chưa dám mạnh miệng. Bà chỉ thăm dò hỏi chồng một câu.
Lưu Mạn Lệ, con dâu bà, nghe vậy cũng mong ngóng nhìn cha chồng.
Bây giờ nàng đã không còn phải cho con bú, khẩu phần ăn cũng giống mẹ chồng. Ngày thường, hai mẹ con chỉ ăn cháo loãng, cốt để dành lương thực cho những người đàn ông khỏe mạnh trong nhà.
Nàng đang đói cồn cào. Nhất là khi nhìn thấy đống khoai lang kia, nàng chỉ muốn nhào xuống đất, ăn ngấu nghiến vài củ.
- Mỗi người hai củ khoai lang, thêm hai củ khoai tây nữa. Nấu một nồi cháo đặc, hôm nay cả nhà ăn cho thật no!
Lý Đông Thăng hiếm khi hào phóng, khoát tay quyết định.
- Hay quá! Mẹ, mau lên, mau nấu cơm đi. Con nhóm bếp cho mẹ. À phải rồi, nhớ chọn củ lớn nhé!
Lý Kiến Quân mười lăm tuổi, đang tuổi lớn nên lúc nào cũng cảm thấy ăn chẳng đủ. Theo lời mẹ hắn, trong bụng hắn cứ như có cả một con sói đang sống vậy.
- Cái thằng này… Chút lương thực ấy phải để dành ăn cả năm, phải biết dè sẻn chứ!
Lưu Thúy Hoa cười, khẽ vỗ vào người con trai.
- Chị chẳng phải đã gửi tiền với tem lương thực về rồi sao? Nhà mình…
Lý Kiến Quân chỉ mải nghĩ đến chuyện ăn uống, chẳng kịp suy xét, buột miệng nói ra.
Bốp!
Lý Đông Thăng tát thẳng vào mặt con trai, nghiêm giọng quát:
- Câm miệng! Cha đã dặn thế nào, chuyện này không được nói với bất kỳ ai. Đó là thứ cứu mạng cả nhà, con có hiểu không?
Chuyện nhà có tiền và tem lương thực tuyệt đối không thể để lộ.
Lý Đông Thăng tuy ít học, nhưng đạo lý của cải không nên phô ra ngoài thì ông hiểu rất rõ.
Mấy năm qua, ông đã tận mắt chứng kiến quá nhiều chuyện. Nhất là trận đói lớn mười ba năm trước, không ít người vì thiếu ăn mà bị cuốn vào những cuộc vận động.
Lại có những người vì mềm lòng, làm việc tốt mà bị chính họ hàng hãm hại. Tóm lại, hễ liên quan đến chuyện sống còn, lòng người chính là thứ đáng sợ nhất.
- Cha, con biết sai rồi. Ở ngoài con chưa từng nói chuyện này với ai.
Lý Kiến Quân bị đánh nhưng không cãi lại như đám trẻ ngang bướng. Hắn ôm má, vội vàng nhận lỗi.
Con nhà nghèo thường sớm hiểu chuyện. Hắn đã biết năm ngoái chị mình phải hy sinh lớn đến mức nào vì gia đình.
Nếu không có chị, có lẽ cả nhà họ đã chẳng sống nổi qua năm đó.
- Cha, hôm nay em nó cũng chỉ vui quá thôi, nó biết sai rồi. Kiến Quân, đi mau, nhóm bếp cho mẹ con đi!
Lý Kiến Quốc vội lên tiếng đỡ lời cho em trai.
Hắn biết số tiền và tem lương thực Tú Chi gửi về chính là chỗ dựa cuối cùng của cha, cũng là con bài giữ mạng cả nhà.
Phụ nữ trong nhà làm việc rất nhanh. Chẳng bao lâu sau, cơm nước đã dọn xong.
Một chiếc chậu rửa mặt được đặt giữa bàn. Bên trong có mười một củ khoai lang và mười củ khoai tây. Sở dĩ khoai lang nhiều hơn một củ là vì có phần dành cho đứa cháu đích tôn.
Thằng bé còn nhỏ, ăn chẳng được bao nhiêu. Một củ khoai lang là đủ.
Cả đại gia đình quây quanh bàn. Mấy người lớn đều chăm chăm nhìn thức ăn đặt giữa bàn.
Ngay cả Tiểu Thiên Hựu đang ngồi trong lòng Lưu Mạn Lệ cũng không ngoại lệ.
Thằng bé quấy khóc, cứ vươn tay chộp lấy thức ăn ở giữa bàn. Miệng nó không ngừng lặp đi lặp lại:
- Ăn… ăn…
Lý Đông Thăng là chủ nhà. Ông chưa động đũa, chẳng ai dám đưa tay trước.
Ông lấy một củ khoai lang trong chậu ra, nói:
- Cả nhà ăn đi.
Lúc ấy mọi người mới chuẩn bị cầm phần của mình.
- Ông nó, lấy củ này đi, củ này lớn hơn. Thôi, đừng có hấp tấp vụng về thế, để mẹ lấy cho!
Lưu Thúy Hoa là người phụ nữ rất mực truyền thống. Thấy cậu con trai út nóng ruột đưa tay định lấy khoai, bà gạt tay hắn sang bên.
Nhìn củ khoai trong tay chồng không lớn, bà vội thò tay lấy một củ khác to hơn trong chậu, đổi cho ông.
Khoai đều tính theo củ, nhưng củ lớn củ nhỏ vẫn có khác biệt. Phải chia cho ngay ngắn rồi mới ăn.
Trước tiên, Lưu Thúy Hoa chọn cho chủ nhà một củ khoai lang và một củ khoai tây thật lớn. Đó là phép tắc trong nhà.
Sau đó, bà lại lấy cho đứa cháu đích tôn một củ khoai lang lớn. Đứa bé là tương lai của nhà họ Lý, đương nhiên phải được chăm lo tử tế.
Lưu Mạn Lệ nhìn củ khoai lớn trong tay con trai, trong mắt thoáng hiện niềm vui. Nàng biết con mình ăn chẳng hết, thế nào cũng còn dư lại một ít.
Tiếp theo, Lưu Thúy Hoa chia phần cho con trai cả rồi đến con trai út. Phần của hai người có củ lớn củ nhỏ, nhưng xét cho cùng cũng tương đối công bằng.
Lý Kiến Quân nhìn phần thức ăn của mình, vội vàng nhét vào miệng. Khoai còn nóng, hắn vừa ăn vừa phải hít hà mấy hơi.
- Ăn từ từ thôi, cứ như quỷ đói đầu thai ấy!
Lưu Thúy Hoa mắng con vài câu rồi cũng mặc kệ.
Phần thức ăn còn lại là của bà và con dâu. Lưu Thúy Hoa chia phần cho mình trước, sau đó mới đẩy chiếc chậu về phía Lưu Mạn Lệ.
Đến lượt Lưu Mạn Lệ thì trong chậu chỉ còn khoai lang và khoai tây nhỏ nhất.
Nàng cũng chẳng bận tâm, bởi đã quen với cảnh ấy rồi.
Thời buổi này là vậy. Tuy ngoài miệng lúc nào cũng hô hào nam nữ bình đẳng, phụ nữ có thể gánh nửa bầu trời, nhưng tình cảnh trong các gia đình thật ra đều chẳng khác nhau bao nhiêu.
Điều kiện nhà họ Lý như thế đã được xem là khá. Có những người đàn bà lấy chồng về còn khổ sở hơn nhiều. Chuyện ấy tạm thời không nhắc đến nữa.
Lưu Thúy Hoa vừa ăn khoai lang vừa hỏi:
- Ông nó, lương thực cũng chia xong rồi. Còn bên Tú Chi, ông xem…
Vừa nghe câu ấy, cả nhà đều nhìn về phía Lý Đông Thăng, ngay cả Lý Kiến Quốc cũng vậy.
Tú Chi lấy chồng xa, gả đến nông trường, lại lấy một người đàn ông lớn hơn mình mười lăm tuổi.
Con gái dù đã thành người nhà khác, nhưng nói thế nào cũng là máu thịt do bà dứt ruột sinh ra. Hơn một năm qua, trong lòng Lưu Thúy Hoa lúc nào cũng canh cánh nỗi áy náy.
Đặc biệt là lần đầu Tú Chi gửi tiền và tem lương thực về. Những thứ ấy là con gái phải đánh đổi cả đời mới có được.
Sau đó, Tú Chi lại gửi về thêm hai lần tiền và tem lương thực. Điều ấy khiến cả nhà vừa mừng vừa ngạc nhiên.
Lưu Thúy Hoa nghĩ ngợi rất nhiều. Bà không biết con rể thật lòng đối tốt với Tú Chi, hay là nàng phải chịu nhiều ấm ức hơn mới đổi được từng ấy tiền.
Cuối cùng, bà nảy ra ý định đến tận nơi thăm con gái. Cũng vì vậy, lúc viết thư hồi âm, bà đã thăm dò hỏi một câu.
- Ừ. Lát nữa tôi sẽ lên đội sản xuất xin giấy giới thiệu. Tú Chi đã đồng ý thì có nghĩa là người kia cũng đồng ý. Bà đến đó xem thử cũng tốt.
Lý Đông Thăng nghe vợ nói vậy, dừng động tác nhét khoai vào miệng, nghĩ ngợi một lát rồi lên tiếng.
Trong lòng ông cũng cảm thấy có lỗi với con gái. Khi nhắc đến người đàn ông kia, ông chỉ nói “hắn”, chứ không gọi là con rể, cũng chẳng gọi thẳng tên Hứa Linh Quân.
Thật ra, Lý Đông Thăng chưa từng thừa nhận người kia là con rể của mình, dù hắn đã gửi tiền về mấy lần.
Không phải ông là kẻ vô ơn. Chỉ là trước khi biết chắc con gái mình có thật sự sống hạnh phúc hay không, ông vẫn chưa muốn nhận người kia là con rể.
- Mẹ, em rể chắc chắn đối xử tốt với em gái thôi. Mẹ nhìn ảnh họ gửi về mà xem, ảnh màu đấy. Con nghe nói chỉ riêng một tấm ảnh đã tốn năm, sáu hào rồi.
Lưu Mạn Lệ chợt nhớ đến những tấm ảnh, liền nói một câu.
Theo nàng, Tú Chi đã lấy được một gia đình tử tế. Nếu không, ai lại nuông chiều con gái nhà người ta đến thế? Vừa chụp ảnh, vừa gửi tiền về cho nhà mẹ đẻ.
Nhà mẹ đẻ của nàng cũng rất khó khăn, nhưng nàng chẳng có khả năng chăm lo cho cha mẹ như vậy.
- Đúng đó mẹ. Hay là mẹ dẫn con đi cùng đi, con cũng muốn đến thăm chị.
Lý Kiến Quân vội chen lời.
Hắn đâu có ngốc. Chị gái đã gửi về nhà nhiều tiền như thế, điều kiện bên nhà anh rể chắc chắn rất khá.
Nếu được đi theo, chị gái nhất định sẽ không để hắn chịu thiệt. Biết đâu ngày nào cũng được ăn hai củ khoai lang, không, ba củ thì càng tốt.
- Con đi làm gì? Ở yên trong nhà đi!
- Đúng đấy. Mẹ con đi cũng phải mang theo lương thực. Thời buổi này nhà nào cũng khó khăn, chúng ta không thể để nhà chồng Tú Chi coi thường được.
Lý Đông Thăng hung hăng trừng mắt nhìn con trai.