Người thợ cắt tóc mặc áo blouse trắng nâng đầu khách ngay ngắn. Hắn ngắm phía sau rồi nhìn vào gương để xem phía trước, thấy đã vừa ý mới gật đầu.
Người thợ cầm chiếc chổi phủi bụi trên bàn, phủi tóc vụn trên người khách. Hắn tháo chiếc kẹp xuống, gỡ tấm vải trắng quấn quanh người khách, rồi phủi thêm hai lượt quanh cổ.
- Xong rồi, người kế tiếp!
Thợ cắt tóc vừa dứt lời đã cầm chiếc ca trà lớn bên cạnh lên uống mấy ngụm.
- Tôi đợi thợ Lý, anh cứ lên trước đi!
Chàng trai đứng đầu hàng nói với người phía sau.
- Được, vậy tôi lên trước.
Xem ra người này không câu nệ, chẳng cần nhất định phải tìm người quen cắt tóc.
Được cắt trước thì càng tốt. Hắn cảm ơn rồi đi thẳng đến ghế ngồi xuống.
- Thợ cả, vé tôi để ở đây nhé!
Người khách đặt tấm vé màu xanh lên bàn dụng cụ của thợ cắt tóc.
- Được, đồng chí muốn cắt ngắn hay để dài? Thợ cả đặt cốc nước xuống, hỏi.
- Ngắn thôi, ngắn là được.
- Rồi!
Đến đây Hứa Linh Quân mới hiểu ra. Hóa ra xếp hàng cũng có thể chọn thợ.
Vé xanh là vé cắt tóc, giá hai hào. Vé xanh lam dùng để cắt tóc lẫn cạo râu, giá bốn hào.
Hứa Linh Quân quan sát thêm một lúc. Thời này chẳng có chuyện đặt kiểu tóc riêng hay chọn đủ loại mẫu mã. Thợ chỉ hỏi muốn cắt ngắn hay để dài.
Tóc cắt xong nhìn chung đều cùng một kiểu. Chỉ những chỗ nhỏ mới tùy vào tay nghề và thói quen của từng người thợ.
Cũng vì khác biệt ấy mà có người sẵn lòng xếp hàng chờ đúng một thợ cắt tóc. Còn ai không quá kén chọn thì gặp ai cũng được.
Với thợ cắt tóc, càng cắt nhiều đầu thì số vé thu được càng có giá. Đến cuối tháng, tiền thưởng của họ cũng cao hơn.
Biết rõ chuyện này, Hứa Linh Quân đã có thể chọn người, bèn định tìm một ông thợ lâu năm cạo râu giỏi.
Chẳng mấy chốc, hắn đã nhắm được một người.
Sở dĩ nhanh như vậy là vì trên bàn dụng cụ của ông thợ kia có khá nhiều vé xanh lam.
Chờ lúc thuận tiện, Hứa Linh Quân vội lấy thuốc lá ra, mời mỗi người đang xếp hàng bên trái và bên phải một điếu.
- Đồng chí, mời anh điếu thuốc. Tôi qua nói với thợ Lưu mấy câu, phiền anh trông chỗ giúp tôi nhé.
Hứa Linh Quân nói với hai vị khách ngồi hai bên ghế dài.
Vừa rồi hắn nghe một người khách gọi ông thợ kia là thợ Lưu.
- Được, không vấn đề gì.
- Không sao đâu đồng chí, chúng tôi trông cho. Anh cứ đi đi!
Được họ đồng ý, Hứa Linh Quân liền bước đến chỗ thợ Lưu mà mình đã chọn.
Thợ Lưu vừa cắt tóc xong cho khách, đang chuẩn bị cạo râu. Ông lấy một chiếc khăn sạch, nhúng nước nóng rồi đắp lên mặt khách.
Đắp khăn nóng cũng có cái khéo của nó. Hơi nóng giúp lỗ chân lông nở ra, đồng thời làm râu mềm hơn.
Ai có kinh nghiệm đều biết lúc này nên chờ một hai phút.
Hứa Linh Quân tranh thủ đúng quãng thời gian ấy, bước tới bắt chuyện với thợ Lưu.
- Thợ Lưu, mời ông điếu thuốc.
Hứa Linh Quân lấy một điếu thuốc đưa cho ông.
Thợ Lưu không khách sáo, nhận lấy ngay.
Thời này, mời nhau điếu thuốc là chuyện bình thường, chẳng có gì đáng ngại.
- Thợ Lưu, lát nữa nhờ ông cắt tóc với cạo râu giúp tôi nhé.
Hứa Linh Quân bật diêm châm thuốc cho ông, vừa cười vừa nói.
Thợ Lưu là người có tay nghề, nhất là với người giỏi nghề như vậy, càng phải tôn trọng.
- Được. Lát đến lượt thì anh qua đây.
Người thời này có nguyên tắc riêng. Dù đã nhận thuốc của anh, ông vẫn bảo anh cứ xếp hàng như mọi người. Đến lượt thì tìm ông là được.
- Vâng, lát nữa tôi qua tìm ông.
Hứa Linh Quân không nói thêm. Hắn đưa một điếu thuốc, nói vài câu rồi quay về chỗ ngồi đợi.
- Đồng chí đợi thợ Lưu cạo râu phải không?
Vừa về chỗ, chàng trai bên cạnh đã bắt chuyện với hắn.
Dầu gì hai người cũng đã quen nhau đôi chút. Thuốc còn chưa hút hết, ngồi không cũng chẳng có việc gì, tiện miệng trò chuyện vài câu thôi.
- Phải. Râu tôi cứng lắm.
Hứa Linh Quân cũng thoải mái đáp lời.
- Vậy là anh tìm đúng người rồi. Thợ Lưu cạo râu thì khỏi chê, còn thợ Vương cắt tóc cũng giỏi lắm.
Chàng trai giơ hai ngón tay cái lên.
- Không phải thợ Lưu cắt tóc dở, chỉ là kiểu ông ấy cắt trông hơi già.
- Thợ Vương thì khác. Tuy còn trẻ nhưng cắt tóc có kiểu riêng, nhìn người ta trẻ ra.
Chàng trai giải thích thêm.
Hứa Linh Quân hiểu rồi. Đây chính là khác biệt trong cách nhìn giữa người già và người trẻ. Vì thợ Vương cũng là người trẻ nên chàng trai kia mới thích kiểu tóc do anh ta cắt.
Quả nhiên, trên bàn dụng cụ của thợ Vương có khá nhiều vé xanh lá, loại vé chỉ dùng để cắt tóc.
Hứa Linh Quân trò chuyện với chàng trai về đủ chuyện trong thành phố.
Chàng trai này đúng là tay sành sỏi thời thượng. Chỗ nào hay, món nào ngon, hắn đều rành rẽ, kể đâu ra đấy. Nhờ vậy, Hứa Linh Quân, một người “nhà quê”, biết thêm không ít chuyện trong thành phố.
Trò chuyện hơn nửa tiếng, chàng trai đã đến lượt đầu hàng.
Thợ Lưu gọi người kế tiếp, chàng trai liền nhường cho Hứa Linh Quân lên trước.
Có lẽ hắn định chờ thợ Vương trẻ tuổi cắt tóc cho mình.
Thợ Lưu thấy Hứa Linh Quân thì gật đầu, ra hiệu hắn ngồi lên ghế.
Ông cầm chiếc ca trà lớn bên cạnh, uống mấy ngụm nước.
Đừng tưởng ông tỏ vẻ kiêu ngạo. Thái độ ấy đã là tốt lắm rồi, dù sao ông cũng lĩnh lương nhà nước.
- Thợ Lưu, tôi để vé ở đây nhé. Mời ông điếu thuốc, hút nghỉ một lát.
Hứa Linh Quân đưa thuốc trước. Người có tay nghề thì phải được tôn trọng.
- Để lát nữa cạo râu xong, rảnh tay tôi hút.
Thợ Lưu nhận lấy điếu thuốc, kẹp sau tai rồi bảo Hứa Linh Quân ngồi lên ghế trước mặt.
Ngồi trên chiếc ghế cắt tóc kiểu cũ, nhìn người thợ mặc áo blouse trắng sạch sẽ, Hứa Linh Quân bỗng có cảm giác như đang ngồi trước nha sĩ.
Hắn vừa ngồi yên, thợ Lưu đã lấy tấm vải trắng quấn quanh người hắn. Đặc biệt, chỗ cổ được quấn thật kín để tóc vụn khỏi rơi vào bên trong.
- Muốn để dài hay cắt ngắn?
- Cắt ngắn.
Hứa Linh Quân vừa đáp, thợ Lưu đã bắt tay cắt.
Người thời này thường để tóc ngắn, như vậy lần sau mới lâu phải đi cắt lại. Hơn nữa tóc ngắn trông gọn gàng. Công việc thời ấy nặng nhọc, ai cũng ra nhiều mồ hôi.
Còn chuyện vệ sinh thì đương nhiên chẳng thể nào bằng thời sau này.
Lần trước Hứa Linh Quân cắt tóc là do Tú Chi cắt cho. Nàng đâu phải thợ chuyên nghiệp, nên tóc cắt ra cũng không đều.
Nhưng ở nông thôn ai cũng thế, tóc tai người nào chẳng lởm chởm như bị chó gặm.
Bây giờ tóc hắn đã dài ra, nhìn cũng không còn lộ rõ nữa.
- Đồng chí, ngả ra sau một chút, để tôi cạo mặt cho.
Cắt tóc xong, thợ Lưu dùng chân đạp nhẹ vào ghế. Hứa Linh Quân ngả người ra sau, chiếc ghế liền hạ xuống.
Một lát sau, khăn nóng được đắp lên mặt. Cảm giác dễ chịu ấy thật khó tả.
Đến lúc này thợ Lưu mới châm điếu thuốc sau tai, đồng thời chuẩn bị nước xà phòng cho Hứa Linh Quân.
Ông cầm chiếc chổi nhỏ khuấy đều. Dần dà, bọt trắng nổi lên.
Thuốc hút hết, nước xà phòng cũng đã sẵn sàng.
Thợ Lưu lấy khăn khỏi mặt Hứa Linh Quân, rồi thoa lớp xà phòng nóng lên da hắn.
Hứa Linh Quân để râu quai nón, râu lại cứng. Tự cạo ở nhà rất tốn sức.
Thoa xà phòng xong, thợ Lưu cầm dao cạo, miết qua miết lại trên miếng da đặt cạnh bàn dụng cụ. Lưỡi dao cọ vào da, phát ra tiếng “xoẹt, xoẹt”.
Hứa Linh Quân nhớ hồi nhỏ từng thấy cảnh này mà sợ lắm. Lớn lên, hắn còn tìm hiểu riêng vì sao người ta phải mài dao cạo trên miếng da.
Dùng da mài dao cạo vừa giúp lưỡi dao luôn sắc, vừa khiến cạnh dao mịn hơn.
Sau đó mới thật sự thấy tay nghề của thợ Lưu. Hai điếu thuốc Hứa Linh Quân biếu cùng sự kính trọng dành cho người thợ khéo nghề quả nhiên không uổng.
Thợ Lưu không chỉ cạo sạch râu cho hắn, tiện thể còn tỉa cả lông trong tai lẫn trong mũi.
Đó mới là công phu thật sự, người bình thường không làm nổi.
Cuối cùng, ông lại đắp khăn nóng lên mặt Hứa Linh Quân. Khi hắn ngồi dậy, ông còn vỗ nhẹ lên mặt hắn mấy cái.
Lần này Hứa Linh Quân thật sự hiểu được niềm vui mà ông nội hắn từng cảm nhận.
- Cảm ơn ông, thợ Lưu.
Trước khi đi, Hứa Linh Quân lại đưa cho thợ Lưu một điếu thuốc.
Thợ Lưu đáp lời, kẹp thuốc sau tai rồi cầm chiếc ca trà lớn lên uống thêm mấy ngụm.
Đúng là cái thần thái ấy!