Trận hạn hán ở Giang Tây hai năm trước dường như đã qua đi. Chỉ có đám thổ phỉ trong núi vẫn chưa bị dẹp sạch.
Trấn Nga Hồ, thuyền buôn khách lữ qua lại như mắc cửi, phố phường vẫn phồn hoa như xưa.
Phí Ánh Hoàn đã về nhà từ biệt cha mẹ, anh em. Vợ con lại tiễn hắn một mạch ra bến đò.
Ngụy Kiếm Hùng vác cây thiết côn, lặng lẽ đứng bên cạnh đại thiếu gia.
Sắp phải chia tay, Phí Ánh Hoàn nhìn cô con gái đã mười bảy tuổi, dặn vợ:
- Chuyện hôn sự của Như Lan, nàng cũng để tâm tìm hiểu. Không cần môn đăng hộ đối, chỉ cần người ta đoan chính tử tế. Đừng bận lòng lời ra tiếng vào của thiên hạ.
Lâu thị thở dài:
- E là ông cụ không chịu đâu.
- Mặc kệ ông ấy. Gạo nấu thành cơm rồi, ông ấy không chịu cũng phải nhận!
Phí Ánh Hoàn vẫn nói năng tùy tiện như trước.
- Cha đừng nói bậy, gạo nấu thành…
Phí Như Lan đỏ mặt, lại thoáng vẻ buồn tủi:
- Chuyện này liên quan đến gia phong nhà họ Phí. Con không lấy chồng cũng được, dù sao cũng không thể để bà con quê nhà chê cười.
- Nói nhảm!
Phí Ánh Hoàn lập tức quở trách:
- Con đang tuổi xuân thì, lẽ nào định ở góa cả đời? Cha đi nhận chức rồi cũng sẽ để mắt tìm người trẻ tuổi tài giỏi. Thế nào cũng phải kiếm cho con một nhà chồng tốt!
Vị hôn phu của Phí Như Lan đã mất. Vốn dĩ hắn định chờ mãn nhiệm sẽ lập tức về quê thành thân, nào ngờ năm ngoái lại chết dưới lưỡi đao của quân khởi nghĩa nông dân.
Mối hôn sự ấy, Phí Ánh Hoàn vẫn luôn không đồng ý, nhưng ông cụ nhà họ Phí cứ khăng khăng sắp đặt.
Nghe cha nói vậy, Phí Như Lan cũng động lòng. Nàng chỉ mong lấy được một người chồng tốt, rời xa nơi đất Thiếc Sơn ngột ngạt này.
Nói chuyện con gái xong, Phí Ánh Hoàn quay sang nhìn con trai.
Phí Như Hạc đã mười lăm tuổi, cao lớn vạm vỡ. Trông hắn không còn béo lắm, nhưng thân hình vẫn hơn người.
- Con…
Trong lòng Phí Ánh Hoàn có bao điều muốn nói, cuối cùng chỉ hóa thành một tiếng thở dài.
- Con cứ chăm chỉ luyện võ. Sau này cha sẽ lo cho con một chức võ quan.
Sau khi quân Thát Đát phá cửa ải, triều đình thiếu tiền đến mức việc bỏ tiền mua chức quan cũng được hợp thức hóa. Triều đình cho phép quyên tiền để có danh phận làm quan, nhưng thường chỉ có phẩm hàm chứ không có chức vụ thực sự. Muốn được bổ vào một vị trí cụ thể còn phải lo liệu đường khác.
- Thật sao?
Phí Như Hạc mừng rỡ:
- Cha, con thật sự không cần đọc sách nữa à?
Phí Ánh Hoàn nghiêm mặt:
- Sách vẫn phải đọc. Dù thi võ cử nhân, văn chương cũng phải ra hồn mới được!
- Ồ.
Phí Như Hạc cúi đầu, tiu nghỉu.
Phí Ánh Hoàn lại xoa đầu cô con gái út, dịu giọng dặn:
- Như Mai, cha không có nhà, con phải nghe lời mẹ. Nhớ chưa?
- Vâng, con nhớ rồi.
Phí Như Mai gật đầu thật mạnh.
Phí Ánh Hoàn quay sang Triệu Hãn:
- Ta giục mãi, cuối cùng ngươi cũng thi đỗ đồng sinh. Thật sự không định thi tú tài nữa sao?
- Vậy thì thử xem.
Triệu Hãn cười đáp. Đến lúc ấy hắn cứ tùy ý đi thi, đỗ thì tốt, không đỗ cũng chẳng sao.
Cuối cùng, Phí Ánh Hoàn nói với vợ:
- Những điều cần dặn, tối qua ta đã nói cả rồi. Nàng ở nhà lo liệu mọi việc cho chu đáo. Đợi ta ổn định nơi nhận chức, sẽ sai người đón nàng sang.
- Bảo trọng.
Lâu thị lau nước mắt.
Phí Ánh Hoàn quay người lên thuyền. Ngụy Kiếm Hùng vội bước theo.
Năm ngoái, Phí Ánh Hoàn và Hồ Mộng Thái lại cùng thi trượt. Trái lại, Trạm Triệu Hằng đang học nhờ ở thư viện Hàm Châu, mới mười tám tuổi đã đỗ cao bảng vàng!
Người với người, quả thật không thể so sánh.
Thi trượt xong, Phí Ánh Hoàn không về quê ngay mà đi khắp vùng Giang Chiết tìm sách.
Hắn đến thăm thư phòng của các nhà quyền quý, không chỉ sưu tầm đủ các bài văn mà còn tự chọn thêm hơn ba mươi thiên, biên soạn thành bộ Cổ Văn Tuyển Tập, rồi cho in ở Giang Nam.
Cổ Văn Tuyển Tập do Phí Ánh Hoàn biên soạn gồm một trăm bốn mươi bảy bài văn cổ qua các triều đại.
Đáng tiếc, hắn bỏ tiền túi ra in sách, lại chẳng có tiếng tăm gì. Sách bán ế đến nỗi lỗ sạch cả quần, hầu như chẳng ai mua.
Nào ngờ vận may xoay chuyển. Tiền Khiêm Ích bị bãi quan, đang ở nhà, tình cờ nhận được cuốn sách ấy từ một người bạn. Ông ta lập tức xem Phí Ánh Hoàn như tri kỷ, chủ động kết giao, lại còn tiến cử hắn với những nhân vật có thế lực. Chỉ tốn năm nghìn lạng bạc, Phí Ánh Hoàn đã có được một chức tri huyện thực sự ở Túc Thiên.
Đó là chức béo bở. Túc Thiên nằm trên tuyến buôn bán nối liền nam bắc, muốn mua chức tri huyện ở đó, ít nhất cũng phải bỏ ra hơn vạn lạng bạc!
Nói cách khác, những bài văn cổ mà Triệu Hãn cung cấp đã giúp Phí Ánh Hoàn tiết kiệm ít nhất năm nghìn lạng, lại còn mở đường cho hắn kết giao với phe Đông Lâm.
Chỉ riêng việc này cũng đủ khiến Phí Ánh Hoàn càng coi trọng Triệu Hãn.
Nhìn chiếc thuyền khách xa dần, Phí Như Hạc thấy nhẹ cả người, cười hì hì:
- Cuối cùng cũng đi rồi.
- Con nói gì?
Lâu thị cau mày trừng mắt.
Phí Như Hạc vội sửa lời:
- Con… con không nỡ để cha đi.
- Về nhà!
Lâu thị chỉ muốn đánh cho thằng con một trận.
Phí Như Hạc không ngồi kiệu khiêng nữa, mà đi bên cạnh Triệu Hãn, hạ giọng hỏi:
- Bộ Anh Hùng Xạ Điêu của ngươi vẫn chưa viết xong à?
- Sắp xong rồi.
Triệu Hãn đáp.
Phí Như Hạc sốt ruột vò đầu:
- Ngươi viết ba năm, ta đọc ba năm. Mắt thấy sắp đến hồi kết, ngươi cứ lần lữa mãi, làm ta nóng ruột chết đi được!
- Phải đấy!
Phí Thuần bất chợt chạy tới:
- Quách Tĩnh với Hoàng Dung rốt cuộc có thành thân không? Muội chờ đọc mãi đấy. Ca ca mau viết cho xong đi!
Triệu Hãn cười đáp:
- Chỉ vài ngày nữa thôi.
Ngoài việc mượn đại cương câu chuyện, Anh Hùng Xạ Điêu gần như được Triệu Hãn viết lại từ đầu.
Các môn phái danh tiếng trong truyện đều có mặt xấu, riêng Cái Bang còn bị hắn khắc họa vô cùng u ám.
Nhất là nhân vật Hồng Thất Công, thậm chí còn khiến người ta liên tưởng đến vua Vạn Lịch. Cả hai đều trốn trong xó, chẳng màng chính sự hay bang vụ, chỉ biết hưởng lạc, mặc cho thuộc hạ tranh giành phe phái. Trong Cái Bang là phái áo bẩn và phái áo sạch.
Lục gia trang bên Thái Hồ bị Triệu Hãn viết thành một ổ thủy phỉ, còn Lục Thừa Phong là tên đầu đảng hung tàn.
Có thể xem đây là bản Anh Hùng Xạ Điêu đen tối, phảng phất đôi nét Thủy Hử.
Cuối cùng, Quách Tĩnh bừng tỉnh, hiểu thấu lẽ lớn của người hiệp khách: vì nước vì dân. Hắn đem hết gia sản tổ chức nghĩa quân, nào ngờ bị gian thần bán đứng, rơi vào mai phục, suýt mất mạng. Từ đó lòng nguội lạnh, hắn cùng Hoàng Dung chọn cuộc sống ẩn cư trên đảo Đào Hoa.
Phí Như Hạc và Phí Thuần hỏi han hồi kết, Triệu Hãn chỉ cười không đáp. Cả bọn đi một mạch về đại trạch nhà họ Phí.
Vừa bước vào Trung Cần viện, đám người hầu đã liên tiếp chào:
- Hãn ca nhi mạnh giỏi! Thuần ca nhi mạnh giỏi!
Triệu Hãn mỉm cười đáp lễ suốt dọc đường. Phí Thuần thì thản nhiên nhận lời chào.
Nghe tin, Lăng phu nhân ra đón, niềm nở hết mực:
- Ôi chao, Hãn ca nhi về rồi à? Mau vào nhà uống trà.
Triệu Hãn mỉm cười:
- Đa tạ phu nhân có lòng. Không cần đâu ạ.
Lăng phu nhân lại nói:
- Thuần nhi, còn không mời Hãn ca nhi vào nhà ngồi chơi?
- Ca ca, vào đi. Qua nhà muội uống chén trà.
Phí Thuần vội nói.
- Ta về phòng viết truyện.
Triệu Hãn khéo léo từ chối.
Lúc thất thế, nhìn đâu cũng thấy kẻ ác.
Khi đắc ý, khắp thiên hạ toàn người tốt.
Thấy sang bắt quàng làm họ, nịnh kẻ trên, khinh người dưới, chẳng qua cũng chỉ thế mà thôi.
Triệu Hãn được đại thiếu gia coi trọng, Triệu Trinh Phương lại làm nha hoàn trong nội viện, địa vị của hai anh em lập tức tăng lên.
Lăng phu nhân vốn kiêu căng, trước kia lại có ác ý với Triệu Hãn. Giờ đây thái độ của bà ta đổi hẳn. Mỗi lần Triệu Hãn về nhà họ Phí ở Nga Hồ, Lăng phu nhân đều cười đón, tìm đủ mọi dịp lấy lòng hắn.
Trở về phòng, Triệu Hãn tiếp tục viết truyện. Đến lúc này, nghĩa quân của Quách Tĩnh đã bị gian thần bán đứng, rơi vào ổ phục kích.
Đoạn ấy dựa theo chuyện cần vương năm Sùng Trinh thứ hai. Nghĩa quân dưới trướng Quách Tĩnh phải đổi chỗ đóng quân ba lần trong ba ngày, đến một hạt lương cũng không được cấp…
Chương còn chưa viết xong, Phí Như Hạc đã sai Phí Thuần sang giục đi giục lại mấy lượt.
Hôm sau, Lâu thị về nhà mẹ đẻ thăm người thân.
Thật ra là để nhờ nhà mẹ đẻ tìm người mai mối cho con gái lớn.
Phí Như Lan đã mười bảy tuổi, lại mất vị hôn phu, quả thật không dễ lấy chồng. Những nhà quyền quý đoan chính đều ngại cưới nàng.
Lâu thị vừa đi khỏi, Phí Như Lan đã bị ông cụ nhà họ Phí gọi đến.
Nàng đến chính sảnh, quỳ xuống dập đầu:
- Cháu gái thỉnh an ông nội, thỉnh an bà nội.
Bà cụ dường như áy náy trong lòng, chỉ nhắm mắt im lặng, lần tràng hạt, miệng lẩm nhẩm kinh Phật.
Ông cụ Phí Nguyên Vĩ đã gần bảy mươi, lúc này lạnh lùng bảo:
- Đứng lên đi.
Phí Như Lan đứng ngay ngắn:
- Không biết ông bà gọi cháu đến có điều gì dạy bảo?
Phí Nguyên Vĩ vòng vo hỏi:
- Chồng chưa cưới của con mất được một năm hai tháng rồi phải không?
- Thưa vâng.
Phí Như Lan đáp.
Phí Nguyên Vĩ nói tiếp:
- Cha con về nhà ba tháng nay, vẫn luôn tìm nhà khác cho con. Ta biết nó thương con gái, nhưng cũng phải nghĩ đến danh tiếng nhà họ Phí. Hai nhà đã đổi bát tự, định ngày cưới, con cũng xem như người bên nhà chồng rồi. Chồng chưa cưới mất, con cứ ở mãi nhà mẹ đẻ thì còn ra thể thống gì?
Mặt Phí Như Lan trắng bệch, nàng cắn môi nói:
- Cháu đã sang bên ấy rồi. Cha mẹ chồng đều bảo cháu về, còn bảo cháu tìm người khác mà lấy.
- Đó là cha mẹ chồng con nhân hậu, không nỡ nhìn con còn trẻ đã phải ở góa.
Phí Nguyên Vĩ nói:
- Nhưng nhà họ Phí đường đường là danh gia ở Nga Hồ. Con gái đã gả đi mà cứ ở lì nhà mẹ đẻ, còn ra thể thống gì!
Phí Như Lan đã hiểu ý ông, nhưng nàng không muốn chết. Nàng rơi nước mắt, nói:
- Vậy cháu sẽ tìm một am ni cô, xuống tóc làm ni cô.
- Hồ đồ!
Phí Nguyên Vĩ nổi giận, chống gậy đứng bật dậy:
- Con gái họ Phí không có ai đi tu cả. Như thế là làm nhục gia phong!
Phí Như Lan quay sang bà cụ:
- Bà nội cũng muốn cháu đi chết sao?
Bà cụ co rúm người, nhắm nghiền hai mắt, miệng liên tục niệm:
- Nam mô A Di Đà Phật, Nam mô A Di Đà Phật…
- Cháu xin phép lui.
Phí Như Lan mỉm cười trong nước mắt.
Nếu nàng đã gả sang nhà chồng rồi mới góa bụa, thì đó là việc của nhà chồng. Nàng có giữ tiết hay không cũng chẳng liên quan đến nhà họ Phí.
Nhưng giờ vị hôn phu đã mất, nhà chồng lại không nhận nàng. Chuyện ấy liền trở thành việc của nhà họ Phí!
Nếu có thể nhanh chóng tái giá thì còn đỡ. Còn cứ không lấy được chồng, nàng sẽ phải sống cảnh góa bụa mãi trong nhà mẹ đẻ. Thiên hạ sẽ cười nhạo, bà con trong xóm sẽ xì xào:
“Nhìn con gái lớn nhà họ Phí kìa. Chồng chết rồi mà chẳng chịu hầu hạ cha mẹ chồng, cứ ở nhà mẹ đẻ chờ tái giá. Đến gia giáo còn không có, nói gì đến tiết hạnh. Chẳng qua là thứ đàn bà hư hỏng thèm trai!”
Thấy cháu gái sắp bước ra cửa, Phí Nguyên Vĩ trầm giọng:
- Con liệu mà cư xử. Đừng làm nhục tổ tiên!
Phí Như Lan khựng lại, bước chân loạng choạng, nước mắt tuôn như mưa.
Nàng về đến phòng. Thấy sắc mặt nàng khó coi, nha hoàn Tích Nguyệt không nhịn được hỏi:
- Tiểu thư đến kỳ rồi ạ? Để em sai người nấu canh gừng đường đỏ.
- Không cần.
Phí Như Lan ngồi xuống, ngẩn ngơ.
Tích Nguyệt không dám hỏi thêm, chỉ đứng bên cạnh chờ sai bảo.
Chẳng biết bao lâu sau, Phí Như Lan lén lau khô nước mắt, nói với nha hoàn:
- Đi lấy một bát canh gừng đường đỏ đi.
- Vâng.
Tích Nguyệt chạy lon ton ra ngoài.
Phí Như Lan đứng dậy, mở tủ áo, lấy ra một tấm lụa đỏ vốn định dùng may quần áo.
Nàng thử mấy lần mới vắt được tấm lụa qua xà nhà, rồi thắt thật chặt thành nút chết.
Phí Như Lan tròng cổ vào dải lụa. Nỗi sợ tràn ngập lòng nàng. Nàng do dự mãi, cuối cùng vẫn đá đổ chiếc ghế.
Tích Nguyệt sai một bà vú đi nấu canh gừng đường đỏ. Giữa đường, nàng gặp nha hoàn trong nội viện đang lười biếng tán chuyện, bèn đứng lại hàn huyên một hồi. Nàng thong thả quay về, chợt trông thấy trong phòng có người treo lủng lẳng, sợ đến mức vội lao vào ôm lấy.
- Khụ… khụ… khụ!
Phí Như Lan ho sặc sụa. Nàng chỉ thiếu chút nữa đã tắt thở.
Tích Nguyệt ôm chặt lấy Phí Như Lan, không dám rời đi, hoảng hốt gào lên:
- Người đâu! Tiểu thư tìm cách tự vẫn rồi! Người đâu…