“Đúng vậy, thừa lúc nay thiên khí còn tốt, làm thêm được chút nào hay chút đó. Nếu đợi đến sau tháng Chín, sang đông nhật, cả ngày âm vũ miên man, việc phơi miến sẽ rất phiền toái.” Tống Tân Đồng vẫn rất lo lắng, bởi lẽ đạo sinh tài này thực sự là nhất bản vạn lợi (một vốn bốn lời), nên nàng không muốn đông nhật phải ngưng nghỉ.
Thu bà bà nói: “Nói vậy cũng phải, song hiện tại chưa thể đào, chúng còn chưa đủ lớn, bột ra cũng ít.” Bà nói: “Không phải ta muốn chúng lớn thêm để kiếm thêm cân lượng, khoai lang quá nhỏ không chỉ rửa phiền toái, mà nghiền cũng tốn công, bột ra lại ít, chi bằng cứ để lớn thêm một chút.”
“Con hiểu mà Thu bà bà.” Tống Tân Đồng nghĩ may mắn là Dương Thụ đã tranh thủ lúc công xưởng ngừng hoạt động này, tăng thêm không ít công cụ, lại thêm một số bể lắng đọng. Đến lúc đó tăng thêm nhân công, nghĩ bụng có thể sớm làm ra mấy vạn cân miến Giang Minh Chiêu cần trước khi vào đông. Nghe nói bên kia chàng lại nhận thêm một đợt đơn hàng rồi.
“À phải rồi, Thu bà bà có thể bán dây khoai lang cho con không?” Tống Tân Đồng tính toán đem lá khoai lang phơi khô, để đến đông nhật cho thỏ làm lương thực. Dù sao heo cũng ăn như vậy, lẽ nào thỏ lại không ăn?
Thu bà bà hỏi: “Con lấy dây khoai lang làm gì? Cho heo ăn sao?” Bà biết nhà họ Tống có nuôi hai con heo nái lớn, đợi đến tháng Chạp sẽ làm thịt hun khói.
Tống Tân Đồng lắc đầu: “Không phải, con muốn đem đi cho thỏ ăn.”
“Thỏ ăn lá ướt sẽ bị tả (tiêu chảy) đó.”
Tống Tân Đồng: “Con phơi khô rồi cho chúng ăn mùa đông.”
“Nó có chịu ăn không?”
“Đông nhật tuyết rơi không có thanh thảo (cỏ xanh), cũng không thể thả chúng ra ngoài, đành phải cho ăn loại cỏ khô này thôi. Đến lúc đó tính cách cho ăn thêm thứ khác.” Tống Tân Đồng sẽ không đem rau xanh trồng trong nhà ấm cho chúng ăn, thật sự là quá xa xỉ.
Tạ thẩm t.ử nói: “Vậy con cứ lấy hết đi.”
Tống Tân Đồng nghe xong không đồng ý, vội vàng xua tay: “Làm sao được, Tạ thẩm t.ử nhà người cũng nuôi heo mà, nếu con lấy hết đi thì heo nhà người ăn gì?”
Thu bà bà nói: “Tân Đồng, năm nay nhà chúng ta đào rất nhiều đất núi để trồng khoai lang, dây khoai lang nhiều lắm. Với lại, đến lúc đó hồng thử tra (bã khoai lang) ở công xưởng con cũng phải bán ra, đến lúc đó chúng ta đi lấy một ít là được.”
Tạ thẩm t.ử cũng thấy vậy là ổn: “Đúng vậy, như thế con cứ lấy hết dây khoai lang đi. Nếu nhà chúng ta không có cỏ heo thì đến công xưởng lấy hai gánh về là được.” Bà nói thêm: “Nhưng chỉ nhà chúng ta thôi thì không đủ, con có muốn đến trong thôn tìm nhà họ Hà bọn họ nói chuyện nữa không? Có vài nhà không nuôi heo, con lấy dây khoai lang trực tiếp cũng chẳng sao.”
Mua một con heo con phải mất khoảng năm trăm văn tiền, hồi đầu năm có rất nhiều hộ trong thôn không có số bạc này, chỉ có mười mấy nhà hiếm hoi là có thể bỏ ra số tiền này.
[Truyện được đăng tải duy nhất tại MonkeyD.net.vn -
Tạ thẩm t.ử nói: “Nhà họ Thôi, còn có Vương quả phụ nhà họ cũng trồng, nhưng đều không nuôi heo, ta lát nữa đi giúp con nói chuyện.”
“Chưa vội, đợi đến lúc đào rồi hẵng hay.” Tống Tân Đồng bây giờ cũng không sốt ruột, thỏ trong nhà vẫn còn đồ ăn.
“Vậy cũng được.”
Thu bà bà nói: “Ớt của chúng ta đều đã phơi khô, hạt giống cũng đã thu lại rồi.” Nói rồi bà đứng dậy đi vào phòng, rất nhanh cầm ra một gói hạt ớt nhỏ, nhét vào tay Tống Tân Đồng: “Ta thấy Vương thị họ lại đang lấy hạt ớt đi ươm mầm rồi, con cầm cái này về ươm chung.”
“Thu bà bà người cứ giữ lại đi. Nếu muốn đông nhật trồng cũng được, con dạy người cách làm. Nếu không muốn trồng thì để sang năm khai xuân rồi trồng.” Tống Tân Đồng dừng lại: “Năm sau con ước chừng sẽ để mọi người trồng ớt trên diện rộng, đến lúc đó con sẽ thu mua ớt đồng nhất.”
“Chúng ta không trồng, con cầm đi ươm thêm hạt giống để trồng cũng tốt.” Thu bà bà năm nay trồng hai mẫu ớt, ớt phơi khô ước chừng khoảng hai trăm cân. Bà giữ lại phần lớn để nhà ăn, phần còn lại thì đem tặng cho nhà mẹ đẻ của con dâu và cháu dâu, để họ cũng nếm thử hương vị.
Nhưng hạt giống bà không lấy ra, dù sao Tân Đồng còn trông vào cái này để kiếm tiền.
“Hạt ớt của chúng con đã đủ rồi. Ruộng đất nhà con cũng chỉ có ba mươi mẫu kia, đến lúc đó trồng xuống cũng không cần nhiều.” Tống Tân Đồng nhét hạt ớt trở lại vào lòng bàn tay thô ráp của Thu bà bà: “Thu bà bà nhà người trồng thêm một chút, cũng có thể bảo thẩm t.ử và nhà mẹ đẻ của Duyên tẩu trồng. Sang năm con sẽ thu mua ớt đồng nhất, nhưng yêu cầu duy nhất là không được bán cho thương hộ khác.”
Tạ thẩm t.ử năm nay đã bảo anh em nhà vợ mình trồng thêm khoai lang, năm nay họ cũng có thể ăn một cái Tết ấm no. Bà vốn muốn anh em nhà vợ mình trồng thêm ớt nữa, nhưng sợ Tống Tân Đồng không đồng ý nên vẫn chưa nói.
Bởi vậy ngay lúc đó Tạ thẩm t.ử vui vẻ nói: “Tân Đồng con yên tâm, mấy người anh em nhà ta đều là người trung thực, sẽ không làm cái chuyện đó.”
Tống Tân Đồng nói: “Tạ thẩm t.ử xem cách này có tốt không. Con trước đây tính là để thôn dân nhận cây ớt giống từ chỗ con đi trồng, không lấy tiền, rồi trồng xong thì bán lại cho con. Đến lúc đó sẽ ký một phần khế ước, nếu bán cho người khác thì phải bồi thường bạc cho con.” Nàng dừng lại: “Con cũng không phải là không tin các vị thẩm tử, chỉ là ký một bản, số tiền bồi thường ghi trên đó dựa theo giá trị ớt trồng được. Làm như vậy cũng là để phòng mọi người tâm địa thiện lương (lòng tốt) không đề phòng mà bị thương hộ khác lừa gạt. Có sự ràng buộc này, họ trong lòng cũng sẽ ghi nhớ, dù có bị huyễn hoặc (lừa gạt) cũng sẽ không quên còn có khoản bồi thường này ở đây.”
“Các vị thẩm t.ử yên tâm, khế ước này chỉ cần ký năm năm. Sau năm năm, các vị tùy ý trồng thế nào, bán cho ai con cũng không để tâm.” Tống Tân Đồng nói.
Tống Tân Đồng đã cho ra bao nhiêu cây ớt giống, nàng sẽ biết có thể trồng được bao nhiêu đất, đến lúc đó có thể thu hoạch bao nhiêu ớt, trong lòng nàng đều có tính toán. Chỉ cần chênh lệch không quá nhiều, nàng cũng sẽ không so đo. Chỉ cần phần lớn nằm trong tay nàng là được.
Đương nhiên lời này nàng sẽ không nói với Tạ thẩm t.ử bọn họ, dù sao nàng còn muốn dựa vào việc bán ớt để kiếm được một phần gia nghiệp.
“Ý của Tân Đồng ta hiểu rồi, chỉ cần chúng ta không bán cho người khác, thì chẳng cần lo lắng gì hết.” Tạ thẩm t.ử nghĩ rất rõ ràng. Dù sao đi theo Tống Tân Đồng thì có thịt ăn, tự mình làm ăn thì chưa chắc.