Dương Tiểu Đào hiểu rõ, loại phiếu này giá trị chẳng kém gì tiền. Có khi có tiền cũng chưa chắc mua được thịt với lương thực, nhưng hễ có phiếu trong tay thì sớm muộn cũng mua được.
Thời này, vật tư của quốc gia còn thiếu, nên đành phải dùng phiếu để giữ cho thị trường cân bằng, khiến đồ đạc vốn ít ỏi được lưu thông, không đến nỗi chỗ thì dư thừa, chỗ thì nghèo rớt. Thế nhưng trong tình hình xã hội lúc bấy giờ, phiếu tuy giải quyết được một số chuyện, nhưng cũng kéo theo những vấn đề mới.
Ví dụ như lương thực do nông thôn làm ra thì phải nộp lên trên, còn dân thành thị không cần tự trồng lúa mà vẫn có cơm ăn.
Vậy thì người nông thôn lên thành phố làm việc, ăn uống kiểu gì? Ăn cơm thì phải dùng phiếu lương thực, vậy phiếu ấy từ đâu mà ra?
Đương nhiên là phải mua.
Nhưng nông thôn không phát phiếu lương thực. Thế nên có lúc người ta phải tìm đủ cách để mua được một ít phiếu.
Tất nhiên, phần lớn trường hợp, việc mua này do đội sản xuất, bí thư chi bộ và những người có chức vụ đứng ra mua theo danh nghĩa tập thể.
Chỉ khi cá nhân cần dùng thì mới nhờ người khác mua giúp.
Tình trạng này không chỉ có ở nông thôn. Người thành phố muốn làm phong phú bữa ăn, cũng bỏ tiền ra mua phiếu thực phẩm phụ, thậm chí còn tìm mua thêm phiếu lương thực.
Hơn nữa, thời này, khẩu phần lương thực phát ở cửa hàng lương thực không nhiều, nhiều nhà một tháng ăn hết lương thực chỉ sau nửa tháng.
Không còn cách nào khác, đành phải ra ngoài đổi chác thêm chút lương thực. Cái chợ ngầm người ta gọi là chợ bồ câu cũng vì thế mà xuất hiện.
Đã có người mua phiếu, tất nhiên cũng có người bán phiếu.
Dĩ nhiên, mọi giao dịch này đều tiến hành lén lút, không thể để mấy bà già chân bó nhìn thấy.
Còn chuyện giăng bẫy nhử người mua để bắt tội, thời này thật ra chưa thịnh hành.
-Anh có phiếu à?
Dương Tiểu Đào cũng hạ giọng, khẽ hỏi.
-Đồng chí lần đầu đến đây phải không? Đừng ngại, tôi ở con ngõ này bán mấy năm rồi đấy.
Người kia vừa nói vừa thấy vẻ nghi ngờ hiện trên mặt Dương Tiểu Đào, liền tiếp lời.
-Tôi biết đồng chí còn lo, nhưng làm nghề này đều là buôn bán lâu dài. Một khi tiếng xấu lan ra, còn ai dám đến nữa?
-Vậy nên đồng chí cứ yên tâm, chỉ cần đồng chí thật lòng muốn mua, chúng tôi bán cũng yên tâm!
Dương Tiểu Đào gật đầu, chẳng nghĩ ngợi gì thêm, dù sao chuyện bán phiếu cũng không hiếm.
Trong phim truyền hình, bà cụ Điếc từng đem phiếu đi đổi lấy tiền, còn nhà Diêm Phụ Quý, Tam đại gia, vì muốn no bụng cũng đổi lương thực tinh lấy lương thực thô, như vậy được nhiều hơn, miễn cưỡng đủ sống.
-Anh có bao nhiêu?
-Đi theo tôi!
Người kia nhìn trước ngó sau, rồi đi về phía cửa ngõ. Dương Tiểu Đào bước theo sát phía sau.
Đến một cánh cửa, hắn đẩy vào, vừa bước vào thì có người đóng cửa lại ngay sau lưng.
-Đồng chí đừng lo, đề phòng vẫn hơn!
Người kia tháo mũ, lộ ra một khuôn mặt tươi cười. Trông anh ta còn trẻ, chắc chỉ mới hai mươi tuổi.
-Tôi tên Thẩm Lâm!
-Chào anh!
Chào hỏi xong, Thẩm Lâm móc từ túi ra một xấp phiếu, người phía sau cũng lấy thêm một ít, xếp trên chiếc xe kéo tay bên cạnh.
-Nói trước nhé, giá phiếu này sẽ cao hơn bình thường một chút, không biết đồng chí có chấp nhận không.
-Tôi không có vấn đề gì!
Dương Tiểu Đào đáp dứt khoát. Hai người nhìn nhau một cái, đều biết đối phương là người có tiền thật.
-Đây là phiếu lương thực, đây là phiếu thịt, phiếu đường, phiếu dầu……
Chẳng mấy chốc, số phiếu trên xe kéo đã được chia thành mấy chồng, Thẩm Lâm đọc giá từng thứ một.
-Phiếu lương thực, tôi lấy hai mươi cân bột trắng. Phiếu thịt, phiếu đường, phiếu dầu, tôi lấy hết!
Dương Tiểu Đào ước chừng sơ qua, mấy loại phiếu này cộng lại cũng chỉ khoảng ba mươi đồng, với hắn thì chẳng đáng là bao.
Thẩm Lâm nghe vậy liền cười toe toét.
-Anh em hào phóng quá!
Nói xong, người kia bắt đầu sắp xếp phiếu, chọn ra những thứ Dương Tiểu Đào cần rồi đưa cho Thẩm Lâm.
-Tổng cộng hai mươi cân bột trắng, bảy cân thịt, một cân rưỡi đường, một cân dầu, anh trả hai mươi chín đồng rưỡi!
Dương Tiểu Đào chẳng buồn đếm, nhét thẳng vào túi áo. Sau đó hắn thò tay vào trong áo, thật ra là lấy ba mươi đồng từ không gian trữ vật, đưa cho Thẩm Lâm.
-Anh đợi chút, để tôi đi đổi tiền lẻ cho anh.
Thẩm Lâm thấy Dương Tiểu Đào dứt khoát như vậy, tự nhiên cũng khách sáo hết mức.
-Không cần đâu. Sau này chúng ta còn qua lại nhiều, số tiền này cứ để đó, lần sau tính.
-Được, anh em này đáng kết giao, tôi Thẩm Lâm xin nhận!
-Lần sau đến, vẫn ở đây, anh em có cần gì cứ nói trước.
Dương Tiểu Đào gật đầu.
-Phiếu thịt nên chuẩn bị nhiều hơn. Còn phiếu rượu với phiếu thuốc lá, nếu có được thì tốt nhất!
Thẩm Lâm nghe xong, mắt như híp lại. Đây đúng là khách lớn rồi. Đại viện của bọn họ, người dám hào phóng như vậy cũng chẳng có mấy ai.
-Được! Tôi để ý giúp anh!
Thẩm Lâm vỗ ngực đảm bảo, Dương Tiểu Đào cũng không nán lại, quay người rời đi.
Nhìn theo bóng Dương Tiểu Đào khuất dần, người đứng sau liền ghé lại gần nói.
-Lâm ca, tên này cứng tay thật đấy!
-Có tiền thế kia, chẳng lẽ là người của đại viện khác?
Lâm Thân lắc đầu, không nghĩ thêm nữa.
Người làm nghề như bọn họ kỵ nhất là hỏi han. Không hỏi, không nói, đó là quy tắc.
-Đây là mười đồng, cầm lấy!
-À, Tiểu Lý. Nhà ông già cậu chẳng phải hay lấy phiếu rượu ra uống sao? Xem có lấy được vài tờ không, lần này là khách lớn đấy.
-Lâm ca, anh cũng biết mà, ông già nhà em nghiện rượu như mạng. Phiếu rượu là mạng sống của ông ấy đấy!
-Ngốc thật, cậu bảo mẹ cậu biết chỗ ông ấy giấu phiếu rượu là xong chứ gì.
-Hử? Anh nói cũng đúng. Mẹ em quản chặt lắm, cứ làm vậy đi.
Dương Tiểu Đào không biết hai người phía sau định tính kế thế nào để lừa ông già nhà họ. Có phiếu trong tay, hắn định bụng cho cái bụng được bồi bổ đôi chút.
-Quán Ủng Quân!
Ngẩng đầu đọc tên, quả đúng là mang đậm dấu ấn của thời đại này.
Chưa đến giữa trưa, vẫn chưa đến giờ cơm, Dương Tiểu Đào bước vào quán ăn này, xung quanh vẫn chưa có ai.
-Đồng chí, ăn cơm à?
Người ra đón là một phụ nữ người to khỏe, thắt tạp dề, mặt tươi cười rạng rỡ.
-Chị ơi, đói bụng rồi, đến đây ăn chút gì.
-Được, cậu ăn gì?
-Em cũng chẳng biết quán mình có món gì ngon. Chị nói xem, món nổi tiếng của quán là gì?
-Món nổi tiếng thì nhiều lắm. Đừng thấy quán nhỏ, chồng chị là đầu bếp từ hồi còn nhỏ, tuy không dám so với yến tiệc quốc gia, nhưng chắc chắn để cậu ăn no ăn ngon.
-Chị nói vậy, em lại càng đói hơn.
-Ha ha, con trai tuổi ăn tuổi lớn, ăn cha nghèo mẹ! Con trai lớn nhà chị cũng trạc tuổi cậu, một bữa ăn ba cái bánh bao. Chắc là ăn được hết!
Chị chủ quán giỏi trò chuyện, chẳng mấy chốc đã nói ra những món trong quán.
-Quán chị một ngày chỉ có hai món mặn chính, một món thịt kho tàu, một món thịt luộc xào. Mỗi ngày nhiều nhất bán năm phần.
-Ngoài ra còn có gà xào cung đình, vị cũng khá lắm.
Chị nói đến đó, rồi hạ giọng thêm một câu.
-Gà là gà nhà nuôi.
Dương Tiểu Đào hiểu ngay ý chị.
-Chị ơi, thịt kho, thịt luộc xào mỗi thứ một phần mang đi, gà xào cung đình và gà quay cũng mỗi thứ một phần, lại thêm hai mươi cái bánh bao, bột tạp là được.
Dương Tiểu Đào đọc một hơi dài những con số khiến chị chủ quán sửng sốt.
-Cậu em, cậu chắc chắn muốn nhiều vậy à?
Chị không phải làm chuyện bé xé ra to, nhưng thời này buôn lương thực đầu cơ trục lợi, nếu bị bắt thì chẳng ai tha.
-Chị đừng nghĩ nhiều.
-Em đang định đến thăm một bậc trưởng bối, nên mua chút đồ ở đây, khỏi phải nhóm lửa nấu nữa.
Dương Tiểu Đào không nói nhiều, lấy ra một xấp phiếu.
-Chị tính tiền giúp em.
-Được.
Chị chủ quán nghĩ thầm, nửa ngày nay chẳng có khách nào, giờ gặp được một người, không thể bỏ lỡ.
Nghĩ vậy, chị liền chạy sang một bên, cầm bút ghi chép vào sổ, viết viết tính tính cẩn thận.
Đó là quy củ của quán, để đối phó với kiểm tra, rõ ràng bán gì, thu bao nhiêu tiền, bao nhiêu phiếu.
-Đồng chí, tổng cộng tám đồng sáu hào, còn hai cân phiếu lương thực, một cân phiếu thịt!
Phiếu thịt chủ yếu dùng cho thịt kho và thịt luộc xào, còn gà thì chỉ cần trả tiền là được.
Dương Tiểu Đào trả tiền xong, chị chủ quán rót cho hắn một bát nước trà, rồi quay vào bếp bắt đầu bận rộn.
Khoảng hai mươi phút sau, từ phía sau đi ra một người đàn ông trung niên, tay xách mấy gói giấy kraft, đựng trong túi lưới.
-Cậu em, cơm của cậu xong rồi.
-Cảm ơn anh!
-Không cần khách sáo. Tôi tên Trương Liên Giang, cậu cứ gọi tôi là anh Trương là được.
-Được, anh Trương, anh cứ gọi em là Tiểu Đào, em ở trong ngõ, nhà ngay trong tứ hợp viện đầu hẻm.
Dương Tiểu Đào nhận lấy, khách sáo thêm lần nữa rồi xách đi ra ngoài.
Đi được một đoạn, thấy chỗ không có ai, hắn liền đưa túi lưới vào không gian trữ vật.
Lần này hắn không về nhà, mà đi sang đại viện bên cạnh.
Vừa tới khu sân, đã thấy mấy đứa trẻ đang chơi ở cổng.
Sau đó hắn quay người, lấy thịt xào, gà xào cung đình và gà quay ra, rồi móc thêm mười cái bánh bao, phủ áo bông lên trên.
Từ xa đã thấy một bé gái, Dương Tiểu Đào nhớ ra tên con bé.
-Tiểu Liên? Mẹ cháu có ở nhà không?
Bé gái tên Chu Lị, năm nay năm tuổi, là con gái út của Chu Thiết Trụ trong đại viện.
Còn Chu Thiết Trụ là bạn thân của cha Dương Tiểu Đào lúc còn sống. Lần trước xảy ra hỏa hoạn, khi cứu thiết bị, Chu Thiết Trụ đã chết trong biển lửa, trở thành liệt sĩ của nhà máy cán thép.
Lúc cha Dương bệnh nặng, nhà họ Chu còn cho mượn một khoản tiền. Tình nghĩa ấy, Dương Tiểu Đào không thể không trân trọng.
Huống chi, tình cảnh nhà họ Chu hiện giờ cũng chẳng dễ dàng gì.
Chu Thiết Trụ có hai trai hai gái. Con trai cả Chu Khôi năm nay mười tám tuổi, người cao lớn vạm vỡ nhưng lại nói lắp, thường ngày ít nói, song tính tình rất thật thà.
Con trai thứ Chu Bằng mười sáu tuổi, là học sinh cấp ba, khá lanh lợi.
Vì vậy sau khi Chu Thiết Trụ hy sinh, nhà máy đã nhường lại vị trí công việc của ông cho hai đứa con. Bà Chu suy đi tính lại, cuối cùng giao suất đó cho con trai út.
Con gái cả Chu Vân năm nay mười tuổi, đang học tiểu học.
Cả nhà năm miệng ăn, bây giờ chỉ trông vào đồng lương ít ỏi của con thứ hai. Thêm vào đó, bà Chu là hộ khẩu nông thôn, mấy đứa trẻ lại đều ăn khỏe, nên thường xuyên bữa no bữa đói, cuộc sống vô cùng cơ cực.
-Anh Đào, mẹ em ở trong nhà!
-Anh cả em đâu?
-Anh cả đi bắt cá rồi, anh hai ở nhà, chị cả cũng ở nhà!
Chu Lị nói nhanh, vẫn còn muốn chơi thêm lát nữa ngoài sân.
Dương Tiểu Đào cũng không để tâm, lứa tuổi này chính là lúc phải chơi đùa.
Đi vào đại viện, Dương Tiểu Đào chào hỏi mấy người trong sân, nhưng thấy phần lớn chỉ đáp qua loa, cũng chẳng để ý, rồi thẳng bước về phía hậu viện.