Trong phòng có hai người đàn ông trung niên đang ngồi. Người bên trái thần sắc ung dung, môi vương nụ cười. Nhìn qua tưởng như chẳng màng thế sự, nhưng nụ cười hơi nhếch lên lại khiến gương mặt y lộ vẻ cay nghiệt.
Đó là Hoàng Cảnh Du, giáo sư Quốc Tử Giám.
Người ngồi đối diện chừng bốn mươi tuổi, râu tóc phất phơ, phong thái nho nhã. Dù còn đang sững sờ, y vẫn không quên vuốt râu, ra vẻ điềm đạm.
Đó là Chung Hội, cũng là giáo sư Quốc Tử Giám.
Nhân lúc rảnh tay sau giờ giảng, hai người vào phòng trực tranh luận một đề tài đã bị đem ra mổ xẻ đến phát chán. Cãi qua cãi lại, suýt nữa thì động tay động chân.
Một người bảo võ lực là nền móng của đế quốc. Người kia nói đạo đức mới là sức sống của Đại Đường. Chẳng ngờ cậu thiếu niên đứng ngoài lại chen vào một câu: lương thực, nói rộng ra là chuyện ăn mặc.
Chung Hội chỉ thấy đầu óc sáng bừng như vừa được người ta đả thông. Những điều vướng mắc bao năm bỗng nhiên tháo gỡ. Mắt y ánh lên vẻ hứng thú, lập tức vẫy tay gọi:
- Thiếu niên kia là con nhà nào? Theo học với ai?
Hoàng Cảnh Du mỉm cười. Y cũng sinh lòng yêu mến cậu thiếu niên này, nhưng lại không chịu nổi vẻ làm bộ làm tịch của Chung Hội, bèn châm chọc:
- Sao nào? Ngươi muốn nhận nó làm học trò ư? Nhìn quần áo của nó đi, nhìn làn da sạm nắng kia đi. Rõ ràng là người của phái khổ học, quanh năm chỉ biết vùi đầu học hành. Ngươi mà dám tranh học trò, coi chừng bị đám người điên kia đánh cho thừa sống thiếu chết.
Phái khổ học?
Dương Huyền nghe vậy thì động lòng. Đúng lúc ấy, chàng trai áo xanh tỉnh lại, vẻ mặt ngơ ngác đứng dậy hành lễ:
- Ra mắt hai vị giáo sư.
Y lấy thư ra, nói:
- Đây là thư của Vương thị, tiến cử thiếu niên này vào học.
Từ ngày Quốc Tử Giám được Huyền học tiếp quản, nơi đây chẳng mấy mặn mà với con cháu nhà quyền quý. Nhưng thanh cao đâu thể lấp bụng. Sau vài phen bị đời vùi dập, các bậc cao nhân Huyền học đành đổi cách làm, bắt đầu nhận cả con em quyền quý. Quả nhiên, tình cảnh Quốc Tử Giám lập tức khá lên rất nhiều.
Dẫu vậy, thầy trò bình thường trong viện vẫn lạnh nhạt với đám con cháu nhà giàu.
Bởi thế, chàng trai áo xanh thầm cười khẩy. Y cho rằng thư tiến cử của Vương thị chẳng khác nào thuốc độc. Dương Huyền hẳn sẽ chẳng có thầy nào chịu nhận, cuối cùng phải để Tư nghiệp đứng ra sắp xếp, ép hắn vào học chung với một lớp nào đó.
Nào ngờ y vừa nhìn thấy ánh sáng bừng lên trong mắt Hoàng Cảnh Du và Chung Hội, thân hình hai người đã loé lên. Nhanh đến nỗi trong mắt chỉ còn bóng mờ.
Chớp mắt, Chung Hội đã túm lấy Dương Huyền, kéo hắn lao vút ra ngoài.
- Hoàng Cảnh Du, ngươi chậm một bước rồi. Thiếu niên này đã là học trò của lão phu! Ha ha ha ha!
Chung Hội kéo Dương Huyền bay xuống tầng hai. Hoàng Cảnh Du đứng trên lầu giậm chân, sau đó lại trở về vẻ ung dung, phe phẩy cây phất trần rồi bình thản nói:
- Ngươi mừng hơi sớm đấy. Người của Vương thị tự có sắp xếp, đâu chịu nghe Quốc Tử Giám dạy bảo?
Chàng trai áo xanh đứng ngây ra tại chỗ. Y thầm nghĩ, mình chỉ ngất đi trong chốc lát thôi mà, sao thiếu niên kia đã biến thành món hàng được tranh giành rồi?
Ông trời ơi, chẳng lẽ ta vẫn còn đang nằm mộng?
Chung Hội kéo Dương Huyền đến dưới một gốc cây gần đó. Một tay y cầm phất trần, tay kia chắp sau lưng. Y mỉm cười hỏi:
- Ngươi có quan hệ gì với Vương thị?
Năm họ lớn trong thiên hạ đều có công pháp tu luyện riêng, lại xây dựng cả một hệ thống thế lực hoàn chỉnh. Bởi vậy, con cháu của họ hiếm khi vào Quốc Tử Giám học hành.
Dương Huyền nhìn thế nào cũng không giống người sinh ra trong nhà giàu sang. Chung Hội thấy vậy mới nảy ra hy vọng, lập tức ra tay tranh giành.
Dương Huyền thật thà đáp:
- Tôi là dân quê ở Nguyên Châu, theo đoàn xe của Vương thị一路 đến Trường An…
- Không cần nói nữa.
Thì ra chẳng phải bậc học rộng. Nhưng câu nói ban nãy vẫn đầy linh khí, khiến Chung Hội không hối hận vì đã giành người. Y phất tay đầy tiêu sái:
- Chỉ cần ngươi không phải con cháu dòng chính của Vương thị là được. Những chuyện khác, lão phu chẳng bận tâm.
Dân quê Nguyên Châu…
Vương Đậu Hương, Nhị lang quân của Vương thị, chuyến này quả thật đã đi qua Nguyên Châu. Ý nghĩ ấy loé lên trong đầu Chung Hội, khiến y càng thêm chắc dạ. Nhớ lại lời Dương Huyền lúc trước, y vuốt râu, cười hỏi:
- Đã từng đọc sách chưa?
Không…
Dương Huyền định nói mình chưa từng học hành. Nhưng từ nhỏ, Dương Lược đã dạy hắn đọc sách biết chữ. Cô gái trong quyển trục cũng cách vài ngày lại giảng cho hắn nửa canh giờ. Vì thế, chữ “không” chẳng sao thốt ra được.
Song lai lịch của hắn rất dễ tra. Nếu nói mình từng học, sau này người ta phát hiện hắn chỉ là một gã thợ săn thì biết phải làm sao?
Lưng Dương Huyền nóng ran. Hắn thấy nói dối thật khó chịu, bèn đáp:
- Trước kia tôi thường đứng ngoài lớp học nghe lén rất lâu. Về sau đem thú săn được đổi lấy việc học, lén lút học được đôi điều…
Ra là vậy.
Nghe lén, bởi nhà nghèo. Còn lén học thì thật khiến người ta khó hiểu.
Chung Hội phất tay áo, tiêu sái xoay người:
- Sao không đường đường chính chính mà học?
Dương Huyền ngẩng đầu. Hắn nhớ lại năm mình lên năm tuổi, từng lấy hết can đảm đến tìm vợ chồng Dương Định, nói rằng mình muốn đi học.
Dương Định bảo:
- Học hành gì chứ? Nhìn bộ dạng ngươi xem, có giống người đọc nổi sách không? Rõ là đứa đần độn.
Vợ Dương Định nói:
- Ngươi nhìn đám người đọc sách kia đi, ai chẳng có bạc vạn trong nhà? Có bản lĩnh thì kiếm đủ vạn quan về đây. Ta sẽ cho ngươi đi học.
Dương Lược nghe chuyện thì giận dữ không sao kìm được. Nhưng sau cùng, y chỉ có thể thở dài cho qua, tự mình dạy Dương Huyền học chữ. Y không thể trở mặt với vợ chồng Dương Định, bằng không Dương Huyền còn biết nương thân vào đâu?
Về sau Dương Huyền lén đến lớp nghe giảng rồi bị phát hiện. Dương Định công khai đánh hắn một trận, còn nói nếu dám trộm cắp lần nữa thì sẽ đánh chết.
Khi ấy Dương Lược đã mất tích mấy tháng. Dương Huyền chẳng khác nào một hồn ma lang thang. Nếu không nhờ hắn vác đao ngang hông, mang cung tên vào núi săn bắn, e rằng chẳng sống nổi thêm vài năm.
Chuyện cũ lướt qua trong đầu. Dương Huyền mỉm cười:
- Cha mẹ tôi không cho.
Chung Hội khẽ thở dài:
- Đúng là đôi vợ chồng ngu muội.
Sau đó, y dẫn Dương Huyền đi đăng ký nhập học.
Dương Huyền điền quê quán, họ tên cùng những thông tin cơ bản. Biết hắn vừa đến Trường An, Chung Hội cho hắn nghỉ ba ngày, bảo hắn tranh thủ làm quen với thành.
Dương Huyền mang vẻ mặt rối rắm rời đi. Chung Hội nhìn theo, cười nói:
- Thoạt nhìn đã biết là một đứa ham học.
Dương Huyền ra khỏi Quốc Tử Giám, trong lòng vừa vui vừa lo. Hắn nghĩ, nếu hôm nay được đi học thì tiền cơm cũng tiết kiệm được rồi, chẳng phải quá tốt sao?
Nhưng ba ngày nghỉ cũng đồng nghĩa với ba ngày phải tự lo ăn uống!
Dương Huyền xoa bụng, quyết định bữa tối sẽ ăn ít đi một chút. Hắn vừa định ra chợ thì thấy một chàng trai áo xanh bước ra khỏi cổng Quốc Tử Giám.
Mấy hôm nay mưa xuân rả rích, mặt đất trơn ướt. Chàng trai áo xanh vội chạy sang bên, chẳng ngờ một chân giẫm phải rêu.
Dương Huyền thấy thân thể y mất thăng bằng, hai tay quơ loạn giữa không trung, vẻ mặt hốt hoảng. Nhưng rất nhanh, vẻ hốt hoảng ấy biến thành bình tĩnh, thậm chí còn phảng phất nét tiêu sái.
Hử?
Chẳng lẽ y định tự cứu mình?
Chàng trai áo xanh còn trẻ, nhìn là biết mới vào học chưa lâu, tu luyện hẳn chẳng ra sao. Vậy mà cũng muốn tự cứu ư?
Bịch!
Hắn học trò áo xanh ngã sấp xuống đất, thân hình duỗi thẳng đơ. Nhưng y lập tức chống tay phải xuống, nâng cằm lên, trông chẳng khác nào đang nằm úp mặt suy ngẫm.
Dương Huyền ngẩn ra, không hiểu sao y phải ngã theo kiểu ấy. Phía sau bỗng có người khen lớn:
- Hay! Ngã đẹp lắm!
Mẹ kiếp!
Dương Huyền quay đầu nhìn lại. Không chỉ người kia đang khen, ngay cả người gác cổng cũng lộ vẻ tán thưởng.
- Quả nhiên là học trò Quốc Tử Giám. Đến ngã cũng ngã được tiêu sái như vậy.
Dương Huyền thấy cảnh tượng trước mắt thật sai sai, bèn bước tới, cười hỏi:
- Xin hỏi… ngã tiêu sái là nghĩa thế nào?
Người gác cổng khinh khỉnh liếc hắn:
- Hôm nay ngươi mới đến, các thầy chưa kịp dạy bảo phải không? Hôm nay ta chỉ cho ngươi một điều. Huyền học của chúng ta là môn học đứng đầu thiên hạ. Dù có chết cũng phải chết cho tiêu sái.
Dương Huyền ngẩn người.
Chết thì chết, sao còn chia ra chết tiêu sái với không tiêu sái nữa?
Hắn đi dạo khắp Đông thị Tây thị, so đi tính lại giá cả rồi mua vài món đồ dùng hằng ngày. Về đến nhà, nhìn số tiền đồng còn lại, hắn đau lòng than:
- Ngày tháng vẫn phải sống chứ! Biết kiếm tiền ở đâu đây?
Quốc Tử Giám lo cơm nước, thậm chí nếu học trò không có chỗ ở thì còn cho ở miễn phí. Nhưng chẳng lẽ trong túi không thể có nổi một đồng?
- Còn một trăm chín mươi ba đồng. Nếu tiêu dè sẻn thì đủ dùng đến cuối năm.
Dương Huyền tính toán một hồi, sung sướng gói số tiền lại. Hắn đào một cái hố dưới bể nước trong bếp, chôn tiền xuống, rồi kéo bể nước chắn lên trên và đổ đầy nước.
Hắn thử kéo bể nước sang một bên, thấy rất khó khăn. Nhưng rồi lại lo kẻ trộm sẽ đập vỡ bể để tìm tiền, thế là cứ đứng đó đắn đo mãi.
Đến trưa, bụng hắn đã réo vang. Để dời sự chú ý, Dương Huyền ra ngoài đi dạo.
Trường An rộng lớn đến kinh người, đường phố thênh thang như chẳng có điểm cuối. Dương Huyền nhìn gì cũng thấy lạ mắt, đi loanh quanh hồi lâu. Đang định đến hồ Khúc Giang xem thử, hắn bỗng thấy phía trước có một nhóm nam nhân áo quần sang trọng đứng đó, ánh mắt lạnh lẽo nhìn về phía sau lưng hắn.
Dương Huyền theo bản năng né sang bên, đồng thời quay lại quan sát.
Một viên quan hơn bốn mươi tuổi đang dắt ngựa chậm rãi đi tới. Mặt y hơi sạm, thân hình gầy gò, tưởng như một cơn gió cũng có thể thổi bay. Nhưng thần sắc lại cứng cỏi, nhìn là biết hạng người có ý chí kiên định.
Trong nhóm nam nhân kia có kẻ quát:
- Yến Thành, ngươi ở triều đình châm ngòi chia rẽ, khiến Trường An dậy sóng ngầm. Tất cả đều do ngươi gây ra. Hạng người bụng dạ khó lường như ngươi, sao còn chưa chết đi?
Dương Huyền nghe ra nỗi căm hận khắc cốt ghi tâm trong lời ấy, thầm nghĩ chẳng biết giữa họ có thù oán gì.
Yến Thành trầm giọng đáp:
- Mỗi năm triều đình bổ nhiệm bao nhiêu con cháu quyền quý nhờ đặc ân của tổ tiên? Vì chuyện ấy mà Hộ bộ đã khốn đốn từ lâu. Lại thêm đám con nhà giàu chỉ biết ăn chơi, làm hại đất nước, khiến dân chúng khắp nơi chịu khổ. Đặc ân ấy trăm hại chẳng có một lợi, đã đến lúc phải bãi bỏ.
Gã đàn ông đứng đầu nhìn y đầy u ám, giọng giễu cợt:
- Dân chúng phần lớn ngu muội. Không học thì chẳng hiểu đạo lý, không học thì làm sao làm quan? Nếu không dùng con cháu chúng ta, chẳng lẽ lại dùng đám dân đen dốt nát kia?
Gương mặt đen sạm của Yến Thành lập tức nổi giận:
- Nhưng còn Quốc Tử Giám, còn các trường học! Học trò từ đó bước ra cũng có thể làm quan!
Chuyện này liên quan đến Quốc Tử Giám. Dương Huyền nghe kỹ, trong lòng không khỏi phấn chấn.
Thì ra hắn cũng có thể làm quan?
Sau này nếu được về Nguyên Châu làm quan, chẳng phải là áo gấm về làng sao?
Gã đàn ông kia bật cười khẩy, nhìn Yến Thành như thần linh nhìn một con kiến:
- Đám học trò ấy sao có thể sánh với con cháu chúng ta? Nếu ngươi biết điều thì nên dừng tay. Nếu còn dâng lời tấu lên triều đình…
Ánh mắt gã trở nên âm độc. Nhưng đây là giữa đường phố, gã đương nhiên không thể công khai buông lời đe dọa. Chính sự bóng gió ấy lại càng khiến người ta rợn lòng.
Khi còn ở Nguyên Châu, Dương Huyền chẳng hiểu gì nhiều về quyền quý. Sau khi theo đoàn xe Vương thị, nghe thấy tận tai, nhìn thấy tận mắt suốt dọc đường, hắn mới hiểu sơ sơ về họ.
Vương thị làm việc có quy củ, đương nhiên không đến mức giữa đường chửi bới, đe dọa người khác như thế. Vì vậy, Dương Huyền chợt thấy đám quyền quý quả nhiên có nhiều bộ mặt. Khi thì hiền hòa, lúc lại hiểm độc.
Hắn nghĩ Yến Thành nên thu mình lại. Nếu cứ tiếp tục đối đầu, với thói hành xử của đám quyền quý, chưa biết chừng chúng sẽ trùm bao tải, đánh y một trận nhừ tử.
Yến Thành vẫn đứng thẳng người giữa đường, từng chữ từng lời vang lên rõ ràng:
- Yến mỗ nói thay cho trăm họ trong thiên hạ, nói thay cho Đại Đường. Trừ khi ta chết phơi xác giữa đường, còn không thì miệng ta sẽ không bao giờ khép lại!
Dương Huyền đứng đó. Những điều hắn học được từ Dương Lược, và nhiều hơn nữa là những điều cô gái trong quyển trục từng dạy, chậm rãi chuyển động trong đầu hắn.
Sau lưng bỗng có người khẽ hỏi:
- Ngươi đang lẩm bẩm gì vậy?
Dương Huyền đáp:
- Đạo nghĩa ở đâu, ta sẽ theo đến cùng. Dù chết cũng không lùi bước!
…
Xin mọi người bỏ phiếu.