Chương 10: Bái sư luyện thêm, khảo hạch Tiểu Thử
Bù nhìn cỏ đầu tiên mới bện xong, bước đi lảo đảo, đứng còn không vững.
Đến con thứ hai, tuy đi đứng xiêu vẹo, thân hình đã vững vàng hơn.
Con thứ ba bắt đầu bước nhanh…
Lúc Tiết Văn Trọng đi một vòng ngoài tiền viện rồi trở về, lão trông thấy trong hậu viện có một con bù nhìn chạy nhanh như bay. Con thứ hai đang nhảy nhót giữa đống rơm, con thứ ba đu đưa dưới cây hòe như ngồi xích đu. Con thứ tư đứng bên cạnh sàng thóc, con thứ năm đang nhổ cỏ trong vườn rau.
Ngoài ra còn mấy “món hỏng” làm đổ giỏ rau, xô ngã giá phơi áo, khiến gà vịt hoảng sợ bay tán loạn. Tiết Văn Trọng chẳng buồn để mắt tới.
Lão nhìn mấy con bù nhìn đã ra dáng, bước nhanh đến chỗ Triệu Hưng đang dựng lại giá phơi áo, nhặt rau bỏ vào giỏ.
- Ta ra ngoài chưa đầy nửa canh giờ, ngươi đã làm được ngần này rồi sao?
Triệu Hưng nhìn quanh hậu viện bừa bộn, áy náy nói:
- Xin lỗi Tiết lão. Con sẽ dọn ngay thôi, chỉ có một con vịt đã bay qua khỏi hàng rào… Con đền ngài một con khác!
Những nếp nhăn trên mặt Tiết Văn Trọng xô lại vì nụ cười. Lão kéo Triệu Hưng đến gần.
- Một con vịt có đáng gì! Đừng bận tâm.
Lão vỗ vai hắn:
- Cứ cố gắng cho tốt. Cuối đông, tranh thủ đạt hạng giỏi nhất, rồi vượt qua kỳ thi ở miếu vào đầu xuân, chính thức được bổ làm quan. Đến lúc ấy, ắt có chỗ cho ngươi.
Triệu Hưng ngẩn ra. Thấy lão quan coi việc nông nghiệp không trách mình, hắn mới mỉm cười, chắp tay.
- Đa tạ thầy.
Hắn ngập ngừng nói tiếp:
- Chỉ là trong Giám Tư Nông cao thủ nhiều như mây, thân phận của con lại thấp kém, chưa chắc đã tranh nổi…
Tiết Văn Trọng hiểu điều Triệu Hưng chưa nói hết. Hắn đang nhắc đến mấy vị quan Tư Nông khác, những người nhận quà cáp của thuộc hạ rồi lén dạy riêng, ra sức nâng đỡ họ.
- Ngươi có thiên tư thế này, trước kia ta lại chẳng nhận ra, quả là sơ suất của ta. Từ nay, mỗi ngày ngươi cứ đến hậu viện, học thêm một canh giờ.
Triệu Hưng vừa rồi cố ý nói lấp lửng, cốt để đạt được điều ấy. Nghe Tiết Văn Trọng nói vậy, chẳng khác nào đã xem hắn như đệ tử. Hắn lập tức nắm lấy cơ hội, đổi cách xưng hô, cúi người vái lạy.
- Đệ tử đa tạ thầy đã tận tình bồi dưỡng.
Tiết Văn Trọng cũng chỉ nhất thời nổi hứng. Trước nay lão vốn không tranh không giành, nhưng tuổi già rồi mới gặp được một hạt giống tốt, lòng cũng nảy sinh đôi chút tính toán. Thế là lão nghiêm trang nhận lễ.
- Cứ siêng năng, chớ phí hoài thiên tư. Làm việc cho tốt, sớm muộn gì cũng có ngày ngươi ngẩng đầu. Ta không quản người khác ra sao. Sang năm mà ngươi vẫn chưa vào được, ta sẽ nhường chức, để chỗ ấy lại cho ngươi!
Nếu người khác nói vậy, Triệu Hưng hẳn chỉ xem như lời hứa suông.
Nhưng Tiết Văn Trọng nói thì đáng tin hơn nhiều. Một là lão vốn trọng chữ tín, hai là tuổi đã cao, từ lâu có thể xin lui về. Đến khi đó, nếu chỉ tiêu có hạn mà thứ hạng của Triệu Hưng lại nằm sát ranh, biết đâu lão thật sự sẽ nhường chức cho hắn.
- Đa tạ thầy. Đệ tử sẽ chăm chỉ, quyết không phụ lòng mong mỏi của thầy.
Ba ngày tiếp theo, Triệu Hưng lại học được từ Tiết Văn Trọng cách bện bù nhìn thứ tư.
Ngay cả Tiết Văn Trọng cũng ngạc nhiên trước tiến độ của hắn. Phải biết Triệu Hưng chỉ luyện phép bện cỏ họ Liễu trong một canh giờ học thêm mỗi ngày!
Triệu Hưng cũng cảm khái trong lòng:
“Có vận may và bảo vật trợ sức, tốc độ tu hành của ta nhanh hơn hẳn, lại được lão quan coi việc nông nghiệp để mắt tới. Đại Mộng Học Cung quả nhiên là nơi tốt. Chỉ để lọt một chút lợi lộc vào tay ta mà đã đổi khác đến thế.”
Thế nhưng mấy đêm nay, hắn thử vào Đại Mộng Học Cung lần nữa, lại không thấy Đài Vấn Tâm đâu. Hắn cũng chẳng rõ có phải mình còn yếu quá, không có cửa ải nào thích hợp để vượt qua hay không.
Lúc này, Triệu Hưng đang đi trên cánh đồng phía đông ngoại thành.
Đám tiểu lại Tư Nông thường học vào buổi sáng, chiều ra đồng làm việc. Ngoài chuyện khuyên dân chăm lo việc cày cấy, kiểm tra thu hoạch và các việc lặt vặt khác, họ còn được giao một khu vực phụ trách. Cụ thể ra sao phải xem vị quan cấp trên của họ trông coi việc gì.
Đông người có cái dở, cũng có cái hay. Theo Tiết Văn Trọng, công việc tương đối nhẹ nhàng. Người đông thì việc lặt vặt cấp trên giao xuống mỗi người cũng ít đi, nhờ vậy không quá bận rộn.
Triệu Hưng có thể dành thêm thời gian học tập, chuẩn bị cho kỳ khảo hạch.
Muốn chuyển ngạch làm quan Tư Nông, phải qua nhiều cửa.
Trước hết là sản lượng thu hoạch ở các làng xã trong khu vực mình phụ trách. Phần này do huyện nha thống kê, không thuộc quyền quản lý của Giám Tư Nông.
Phần lớn làng xã không chênh lệch bao nhiêu, nhưng ruộng đất cũng chia thành ba hạng: trên, giữa và dưới. Được chia về khu vực tốt thì đương nhiên có lợi hơn. Chỉ tiếc Tiết Văn Trọng chẳng tranh giành, nên những khu vực tốt đều bị mấy vị Tư Nông khác chia mất.
Thứ hai là phần đánh giá đức hạnh. Nội dung bao gồm nhiều mặt, như mức độ hoàn thành việc vặt cấp trên giao, thái độ học hành, tiếng tăm trong mắt mọi người… Không có tiêu chuẩn cụ thể, bởi quyền quyết định nằm trong tay cấp trên.
Thứ ba là phần khảo hạch năng lực, dựa theo nội dung của hai mươi bốn tiết khí. Bốn mùa tám tiết, gồm Lập Xuân, Xuân Phân, Lập Hạ, Hạ Chí, Lập Thu, Thu Phân, Lập Đông và Đông Chí, đều là những kỳ thi bắt buộc. Ngoài ra, vài tiết khí quan trọng liên quan đến gieo trồng và thu hoạch cũng nằm trong danh sách khảo hạch.
Chẳng hạn kỳ Mang Chủng cách đây một tháng, đề thi là xem đã gieo xong đợt lúa Nguyên cuối cùng hay chưa, đồng thời kiểm tra tỉ lệ sống của lúa.
Người ra đề và chấm thi đều là Trần Thời Tiết, quan Tư Nông chính cửu phẩm.
Ba phần trên được xem là điểm tích lũy trong năm. Người có điểm cao nhất sẽ được Giám Tư Nông tiến cử đến phủ Nam Dương vào dịp cuối năm. Cả ba phần gộp lại gọi là kỳ khảo hạch mùa đông.
Đôi khi kỳ khảo hạch mùa đông còn có thêm một đợt thi nữa. Việc này tùy tình hình, chủ yếu xem thành tích của cả quận Nam Dương trong năm trước ra sao. Nếu quận này vượt qua các quận khác, triều đình chia đủ chỉ tiêu, có khi không cần thi thêm.
Đầu xuân năm sau còn phải qua một kỳ thi ở miếu.
Triều đình ra đề, sàng lọc thêm những người được các quận tiến cử.
Vượt qua kỳ thi ở miếu, mọi chuyện mới ngã ngũ.
Sau đó là bước “chính thức nhận chức”. Triều đình ban văn thư bổ nhiệm, người được chọn vào thần miếu nhận lễ gột rửa bằng vận khí, từ đó trở thành một thành viên trong hệ thống vận triều của Đại Chu.
Nói trắng ra, đây là một chuỗi nhiệm vụ chuyển chức.
Kiếp trước, Triệu Hưng cũng chuyển chức vào thời Cảnh Đế, nên hắn rất rõ quy trình này. Thời kỳ này khá khó khăn.
Đến phiên bản phục hưng, mọi chuyện mới dễ dàng hơn nhiều.
Nhưng cái khó cũng có cái hay. Nhiều thứ về sau đã tuyệt tích, không còn cơ hội gặp lại.
“Có vận khí và bảo vật trợ lực, chuyện chuyển chức lên bờ hẳn không khó.” Triệu Hưng tự tin nghĩ vậy, chân bước nhẹ nhàng về phía ruộng công.
Hạ Chí đã qua, Tiểu Thử sắp đến.
Trong ruộng công của huyện nha, lúa Nguyên đã bắt đầu chín.
Phần khảo hạch năng lực trong kỳ mùa đông năm nay không thi Hạ Chí. Vậy kỳ Tiểu Thử chắc chắn không thể bỏ qua, nếu không sẽ thiếu một kỳ thi bắt buộc trong số các bài khảo hạch mùa đông.
Lúc này, phần lớn tiểu lại của Giám Tư Nông đều dành thời gian chạy đến ruộng công. Kỳ thi đã định thì không chờ ai, bởi vậy ruộng công ở huyện Cốc Thành đã có rất nhiều người đứng đợi.
Triệu Hưng nhìn quanh, chợt thấy cảnh này giống hệt chuyện kiếp trước:
“Cả đám đều chờ thi Tiểu Thử, trông chẳng khác gì sinh viên tranh nhau đăng ký môn tự chọn hồi ta còn học đại học.”
Nhưng cũng phải thôi. Thiếu một kỳ khảo hạch tuy chưa đến nỗi bị loại, song ảnh hưởng rất lớn. Chẳng ai dám chắc mình vẫn đỗ khi mất điểm một môn.
Triệu Hưng vừa bước vào khu ruộng công đã cảm thấy hơi nóng phả lên hầm hập, mồ hôi bắt đầu túa ra. Dù thi triển phép Hành Vân để che nắng, hắn vẫn thấy khó chịu.
Đợi một lát, hắn trông thấy Trần Tử Dư và Tiền Đông cũng đến chờ thi, cả Lý Thừa Phong, Văn Nam Tinh cùng vài người khác nữa.
Ai nấy đều đứng bên bờ ruộng, thở hổn hển, mồ hôi chảy ròng ròng. Nóng đến mức cả đám như chó thè lưỡi.
- Rõ ràng mới là Tiểu Thử, mà nắng đã gay gắt chẳng kém Đại Thử. Trần Tư Nông đúng là lắm trò. Huynh trưởng, huynh đoán lần này lão sẽ ra đề hiểm hóc gì?
Trần Tử Dư hỏi.
- Ta biết sao được? Ngươi cũng họ Trần đấy thôi.
- Cùng họ thì có liên quan gì. Ông ta là quan luân chuyển, quê ở quận Tây Sơn, chẳng dính dáng gì đến ta cả.
Trần Tử Dư bĩu môi.
Tiền Đông yếu ớt quạt chiếc nón cỏ.
- Thôi tiết kiệm sức đi, đợi thi đã.
Đúng lúc mọi người nóng đến rũ rượi, phía nam bỗng vang lên một tràng kinh hô.
- Mau nhìn kìa, kia là thứ gì vậy?
- Đề thi đến rồi, đề thi đến rồi!
- Trời ơi, hóa ra là…