Với những thiếu nữ được giáo dưỡng ở thành Hải Lam, trước ngày lấy chồng, họ thường tỏ ra yếu đuối, ngây thơ, khiến người ta thương mến. Vẻ đẹp ấy tựa những cành hoa giả cắm trong chiếc bình sứ men xanh cổ cao.
Nhưng vừa bước chân vào nhà chồng, họ đã hóa thành những bà chủ uy nghiêm, quán xuyến đâu ra đấy mọi kẻ ăn người ở trong nhà. Phòng khách, phòng đọc sách, phòng ngủ, cả bộ lễ phục của chồng đều sạch không một hạt bụi. Bếp núc lúc nào cũng có thể dọn lên những món ăn tử tế.
Chẳng lẽ hôn nhân thật sự có phép màu, khiến một cô gái ngây ngô chỉ sau một đêm đã biến thành bà chủ đảm đang?
Dĩ nhiên là không.
Vẻ ngây thơ trước khi lấy chồng chỉ là lớp ngụy trang. Để sau này gánh vác việc nhà, phụ nữ xuất thân tử tế thời nay đều được dạy dỗ kỹ càng từ trước tuổi cập kê.
Từ thuở bé, họ đã theo mẹ, nhìn mẹ quán xuyến cả phủ đệ mà học cách thu xếp mọi việc. Đến khi xuất giá, họ mang theo người hầu, của hồi môn cùng năng lực cần thiết để tiếp quản một mái nhà khác.
Đàn ông cho rằng phụ nữ yếu đuối, ngờ nghệch. Còn phụ nữ khéo léo tận dụng chính điều ấy, khiến đàn ông xoay như chong chóng. Đó là bí mật giữa các bà các cô, cánh đàn ông chẳng hay biết.
Đám đàn ông bị che mắt ấy, trách thì trách xã hội này đi. Ai bảo xã hội chỉ vạch sẵn cho các cô chưa chồng một con đường: tìm một người chồng môn đăng hộ đối?
Nhà Navarre cũng chẳng ngoại lệ. Như mọi gia đình danh giá khác ở thành Hải Lam, từ khi Anna Navarre biết chuyện, bà Navarre đã dạy dỗ con gái lớn theo khuôn phép một người vợ hiền, một bà chủ giỏi giang.
Thậm chí, bà Navarre còn đòi hỏi ở con gái cả nhiều hơn những tiểu thư danh giá bình thường.
Các tiểu thư ấy sau khi lấy chồng sẽ sinh con, nuôi dạy con cái, quản lý mọi việc trong nhà cho ổn thỏa.
Nhưng cũng chỉ có vậy. Theo họ, việc bên ngoài gia đình là trách nhiệm của đàn ông, phụ nữ không nên tùy tiện nhúng tay.
Một người phụ nữ ra ngoài làm việc như đàn ông là hành vi rất không đứng đắn, sẽ khiến người đời xì xào bàn tán. Trừ phi… trừ phi nàng ta là góa phụ.
Là một góa phụ đáng kính, bà Navarre không chỉ muốn con gái lớn trở thành bà chủ giỏi giang. Bà còn mong Anna có đầu óc làm ăn hơn cả đàn ông, dám gánh vác những việc theo lẽ thường không nên đặt lên vai phụ nữ. Mai sau, nàng có thể tiếp quản việc kinh doanh của nhà Navarre, ít nhất cũng không để gia sản tiêu tan vì một kẻ thừa kế bất tài.
Vì thế, cứ chiều thứ Hai, thứ Tư và thứ Sáu hằng tuần, khi bà Navarre đến văn phòng lớn của thương hội Navarre làm việc, Anna đều lặng lẽ ngồi bên chiếc bàn gỗ đào lớn của mẹ. Nàng dùng dao rọc từng lá thư, giúp mẹ kiểm tra sổ sách, cùng nghe nhân viên báo cáo, rồi im lặng quan sát cách bà đưa ra quyết định.
- Thưa ông Lodovico, xin ông giải thích cho tôi biết, vì sao tôi đã ra lệnh bằng văn bản từ hai tháng trước mà đến hôm nay, lượng hàng mua vào vẫn chưa đạt nổi một nửa kế hoạch?
Giọng bà Navarre dịu dàng, trầm ấm. Bà hỏi chậm rãi, không hề cao giọng.
Ghế của nhân viên cách bàn bà chừng hai mét, đặt giữa căn phòng rộng thênh thang. Ngồi ở đó chẳng dễ chịu chút nào. Trước mặt không có gì che chắn, xung quanh cũng trống không. Cách bày biện trong phòng khiến người ngồi trên chiếc ghế ấy có cảm giác mình bị nhìn thấu từ đầu đến chân.
Nhưng người đàn ông trung niên ngồi trước mặt bà không hề luống cuống như đám nhân viên trẻ. Hắn ngồi ngay ngắn, chiếc mũ cầm trong tay, mái tóc điểm bạc được chải chuốt cẩn thận.
Lodovico bình thản đáp:
- Thưa phu nhân, giá lưu huỳnh, diêm tiêu, chì và sắt đang tăng từng ngày. Ngoài chợ lại có rất nhiều đối thủ tranh mua với chúng ta. Số hàng hiện có đã là kết quả của việc vét sạch những gì có thể mua được. Hơn nữa, nếu mua đủ số lượng phu nhân yêu cầu với mức giá hiện nay, phần lớn tiền mặt của thương hội sẽ cạn kiệt. Mặt hàng chủ lực của chúng ta không phải những món hàng số lượng lớn này. Thứ lỗi cho tôi, tôi không thể tán thành việc đầu cơ của phu nhân.
- Ông nói rất có lý.
Bà Navarre gật đầu tỏ vẻ tán thưởng, rồi gõ vào chiếc chuông gọi trên bàn. Cô hầu gái đứng ngoài văn phòng mở cửa bước vào.
- Mời tất cả các hợp tác viên cấp cao đến đây.
Cô hầu cúi đầu đáp lời rồi khép cửa lại.
Anna mơ hồ nhận ra bầu không khí trong phòng đã đổi khác, trở nên nặng nề hơn. Chiếc mũ mềm trong tay Lodovico bị hắn siết đến méo mó, nhưng hắn vẫn cố giữ vẻ bình tĩnh, sắc mặt chẳng đổi.
Các hợp tác viên cấp cao, từ những người giữ chức quản lý trở lên, lần lượt bước vào. Họ im lặng trao đổi ánh mắt rồi đứng thành một hàng. Chỉ có Lodovico vẫn ngồi yên.
Bà Navarre khẽ gật đầu chào:
- Chào buổi chiều, các ông.
Các hợp tác viên cấp cao cũng áp mũ lên ngực, cúi đầu đáp lễ.
- Mọi người đã đến đông đủ, vậy ông Lodovico có thể giải thích cho chúng ta nghe về hai cuốn sổ kế toán này rồi.
Bà rút từ ngăn kéo ra hai cuốn sổ bìa đen.
Trông thấy chúng, mặt Lodovico trắng bệch. Hắn cúi đầu, không nói lời nào.
Các hợp tác viên cấp cao đều là những tay làm ăn lâu năm. Vừa nghe đến hai cuốn sổ thật giả, họ lập tức hiểu đã xảy ra chuyện gì. Văn phòng im phăng phắc, yên đến mức tưởng như nghe được cả tiếng kim rơi. Ai nấy nín thở, chờ bà Navarre nói tiếp.
- Hai cuốn sổ này khác nhau ở đâu? Một cuốn ghi lại toàn bộ những món hàng số lượng lớn mà thương hội Navarre mua vào trong hai tháng qua, gồm lưu huỳnh, diêm tiêu và những thứ tương tự. Cuốn còn lại đã xóa gần hết giao dịch, chỉ chừa lại một phần nhỏ.
Bà Navarre ném hai cuốn sổ lên bàn.
- Ông tính toán rất hoàn hảo, ông Lodovico. Ông giao hàng thương hội mua được cho em vợ mình. Nếu giá những món hàng ấy tăng, ông sẽ đưa cuốn sổ giả ra, bán hàng kiếm một khoản lớn. Còn nếu giá giảm, ông lại lấy sổ thật ra, để thương hội gánh lỗ.
Anna thấy mẹ đưa mắt ra hiệu. Nàng hiểu ý, ngoan ngoãn cầm sổ đi mời các hợp tác viên cấp cao xem. Nhưng chẳng ai dám nhận lấy để xem cho kỹ. Đi một vòng, nàng lại mang sổ về.
- Tôi đã làm gì khiến ông bất kính với tôi đến thế?
Giọng bà Navarre lạnh đi.
- Ông làm việc cho nhà Navarre hơn mười năm, là hợp tác viên lâu năm nhất. Tôi tin ông, vậy mà ông phụ lòng tin ấy. Ông còn gì muốn nói không?
Từ lúc bà Navarre lấy hai cuốn sổ ra, Lodovico đã cúi gằm mặt. Không ai biết trong lòng viên nhân viên lâu năm nhất ấy đang tính toán điều gì.
Một lát sau, hắn ngẩng lên, vẻ điềm tĩnh đã trở lại.
- Sổ sách không có thật giả. Một cuốn chỉ là bản dự tính của tôi. Hàng thương hội Navarre mua vào chỉ có từng ấy, khớp với số hàng trong kho. Tôi chưa hề lấy tiền của thương hội để mưu lợi riêng. Nếu phu nhân đã không còn tin tôi, xin cho phép tôi từ chức.
Lodovico bình thản sửa lại quần áo, đội mũ lên đầu rồi đứng dậy định rời đi. Lúc này, hắn lại trở thành người đứng thứ hai, trên muôn người dưới một người trong thương hội Navarre.
Bà Navarre chậm rãi hỏi:
- Ông còn cố chống chế làm gì? Ông mong ngài Yano vẫn đứng về phía ông, để khi rời khỏi đây, ông ta bán hàng đi bù vào khoản thiếu hụt phải không?
Các hợp tác viên cấp cao xôn xao. Không ngờ bà Navarre lại vừa chỉ ra thêm một con chuột khác. Một người đàn ông gầy cao bị đẩy ra khỏi đám đông. Hắn lúng túng cúi chào bà Navarre, miệng mấp máy, rồi cuối cùng vẫn chọn im lặng.
- Ông tưởng mình chẳng có gì phải sợ, chẳng qua vì cho rằng sổ sách kín kẽ, thương hội không thiếu một đồng bạc nào. Nhưng các ông đã đem vải tồn kho đi thế chấp, lấy tiền làm vốn mua những món hàng số lượng lớn. Ông nghĩ tôi không tra ra được sao?
Bà lại lấy mấy tờ giấy trong ngăn kéo, mỉm cười hỏi.
Lodovico lễ phép đáp:
- Việc tự ý đem hàng tồn kho của thương hội đi thế chấp là hành động riêng của ngài Yano. Tôi không biết chuyện ấy liên quan gì đến mình. Phu nhân nên truy cứu trách nhiệm của ngài Yano mới phải.
- Thưa phu nhân! Tôi chưa bao giờ nghĩ đến chuyện biển thủ tiền của thương hội! Chính Lodovico bảo cần một khoản tiền xoay xở, tôi mới làm như vậy! Hắn lừa tôi! Hắn là ác quỷ!
Yano vừa nhận ra mình đã bị bán đứng, lập tức hét lên.
Hắn lao về phía Lodovico.
- Đồ ác quỷ…
Lodovico tung một cú đấm thẳng mặt, hạ gục Yano gầy cao. Yano ôm mặt ngã lăn ra đất, rên rỉ đau đớn. Thấy máu rỉ qua kẽ tay hắn, Anna không kìm được khẽ kêu lên.
- Thất lễ rồi, thưa phu nhân, tiểu thư và các ông.
Lodovico lịch thiệp bỏ mũ xuống, cúi người chào mọi người trong phòng, cứ như hắn thật lòng lấy làm áy náy vì vừa ra tay giữa chốn đông người.
- Ngài Yano không phải hợp tác viên của tôi. Chúng tôi chỉ có quan hệ vay mượn, giấy vay vẫn còn đó. Còn tiền ngài Yano cho tôi vay từ đâu mà có, xin lỗi, bản thân tôi không biết.
Nói rồi, Lodovico đội lại chiếc mũ mềm, xoay người định rời khỏi văn phòng.
Tiếng vỗ tay vang lên từ sau bàn làm việc.
- Hay lắm, thật là hay, ông Lodovico.
Bà Navarre vừa vỗ tay vừa cười.
- Ông dựng nên một câu chuyện trọn vẹn, xét theo pháp luật thì chẳng dính dáng gì đến mình. Dù tôi kiện ông, ông vẫn có thể dùng những lời ấy để tự bào chữa trước tòa. Nhưng ông đã nhầm một điều…
Giọng bà Navarre bỗng đổi khác.
- Tôi có thể không nói lý lẽ.
Bà lại gõ chuông trên bàn. Dưới sự dẫn đường của một sĩ quan lục quân, mấy tên lính dữ tợn bước ra từ căn phòng bên cạnh văn phòng.
Đám lính chẳng nói chẳng rằng, xông tới giữ chặt Lodovico. Hắn vùng vẫy chống cự, nhưng một tên lính đã vung cây gậy lõi chì, nện thẳng vào mặt hắn.
Lodovico ăn một gậy, bị đánh đến nửa sống nửa chết, rồi lập tức bị trói chặt.
Bà Navarre thong thả bước ra khỏi bàn làm việc, đến bên Lodovico. Bà cúi nhìn hắn, lạnh lùng nói:
- Hai tháng trước, thương hội Navarre đã ký giao kèo với lục quân. Ông không buôn lậu hàng của tôi, ông đang tuồn quân nhu của lục quân. Đến tòa án quân sự mà phân bua đi, ông Lodovico!
Viên sĩ quan lục quân gật đầu với bà Navarre, rồi dẫn cả Lodovico lẫn Yano đi.
Sau khi tận mắt chứng kiến thủ đoạn của góa phụ ấy, những hợp tác viên cấp cao còn lại trong thương hội Navarre đều im thin thít.
- Ngài Leo.
Bà Navarre gọi tên một hợp tác viên cấp cao khác.
Nỗi bất an lan khắp đám đông. Chẳng lẽ bà Navarre muốn nhân cơ hội này sắp xếp lại toàn bộ nhân sự?
Một người đàn ông tầm vóc vừa phải, thân hình mập mạp bước ra. Hắn cười lấy lòng, cúi mình chào bà Navarre.
- Từ nay, ông tiếp nhận chức trách của Lodovico. Hợp tác viên cấp trung Piero sẽ thay ông đảm nhiệm chức vụ hiện tại. Những người khác có thể lui, riêng ngài Leo ở lại.
Mọi người thở phào. Xem ra chuyện này tạm thời đã khép lại.
Sau khi các hợp tác viên khác rời đi, ngài Leo dè dặt hỏi:
- Thưa phu nhân, vậy chúng ta còn tiếp tục mua lưu huỳnh, diêm tiêu theo kế hoạch ban đầu không? Giá bây giờ cao lắm rồi.
- Cứ tiếp tục. Tương lai giá còn cao hơn nữa.
Bà Navarre tựa vào ghế, đưa tay xoa trán, giọng có vẻ mệt mỏi.
Trong cỗ xe ngựa trên đường về nhà, Anna khẽ nói với mẹ:
- Con thấy không cần phải đối xử với ông Lodovico như vậy. Tàn nhẫn quá… Dù sao ông ấy cũng là bạn lâu năm của nhà mình. Ông ấy còn từng bế Kate nữa… Bọn lính kia sẽ không dễ dàng tha cho ông ấy đâu.
Bà Navarre thở dài.
- Con à… Mẹ dạy con bao nhiêu năm, sao con vẫn chưa hiểu? Thế giới bên ngoài gia đình là thế giới của đàn ông. Muốn không bị khinh thường, phụ nữ phải cứng rắn hơn cả đàn ông. Nếu cha con còn sống, Lodovico dám làm vậy sao? Vì thế mẹ phải lạnh lùng, tàn nhẫn hơn cha con, mới giữ được gia sản của nhà mình. Con phải nhớ lấy.
- Vậy sao mẹ không dạy Catherine? - Anna lí nhí lẩm bẩm. - Em ấy thích làm ăn lắm. Mẹ đưa con đến thương hội, em ấy ghen đến phát điên. Con nghĩ bây giờ bắt đầu dạy em ấy vẫn còn kịp, em ấy sẽ vui lắm. Sao cứ phải là con? Con đâu thích xem sổ sách. Để người phù hợp làm việc phù hợp chẳng tốt hơn sao?
Bà Navarre lại thở dài.
- Em con chỉ thích cảm giác được sai khiến người khác thôi. Khi hai em con lấy chồng, mẹ sẽ chuẩn bị thật nhiều của hồi môn cho chúng. Mẹ sẽ khiến chúng trở thành những cô vợ có của hồi môn hậu hĩnh nhất thành Hải Lam. Nhưng không thể để Kate quản lý thương hội.
Anna bĩu môi, khẽ hừ một tiếng.
Thấy con gái vẫn chưa phục, bà Navarre ân cần khuyên nhủ:
- Nghe cho rõ đây. Quản lý thương hội Navarre không phải nắm quyền, mà là gánh trách nhiệm. Đó là trách nhiệm của người đứng đầu gia đình. Một khi đã nhận lấy, con phải chăm lo cho hai em gái cả đời.
Bà Navarre chìm vào hồi ức, rồi nói tiếp:
- Hồi nhỏ, con từng đánh nhau với em gái. Rõ ràng con mới là người bị cào xước, vậy mà Kate lại khóc lóc chạy đi mách mẹ, còn con chẳng rơi lấy một giọt nước mắt. Khi ấy mẹ đã hiểu, em con giống như đóa hoa chỉ nở được giữa mùa hè. Nếu thời thế trở nên khắc nghiệt, một mình Kate sẽ không sống nổi. Vì thế mẹ mới chọn con.
- Con chẳng muốn phải chăm sóc Catherine suốt đời đâu. Anna không phục, cãi lại: - Lo cho Olivia thì còn được. Còn Catherine… Catherine đâu cần con lo cho nó. Từ trước đến giờ, nó cũng có xem con là chị đâu.
Bà Navarre đưa tay sửa lại mái tóc cho con gái, mỉm cười nói:
- Đợi đến khi các con trưởng thành, những lần cãi vã với em gái ngày trước rồi cũng sẽ trở thành những hồi ức đẹp.
Xe ngựa đi qua vùng ngoại ô, trở về trang viên Navarre.
Quản gia đỡ bà Navarre và tiểu thư Anna xuống xe, khẽ bẩm báo:
- Tướng quân Serviati và ông Montaigne đang chờ trong phủ. Hình như ông Montaigne đến tìm tiểu thư Anna.