Tới thị trấn, vừa xuống xe đã thấy một cảnh tượng náo nhiệt. Bên đường người ta dựng cái sân khấu, trên đó có kẻ cầm loa phóng thanh hét lên không ngừng, đại loại như "đừng bỏ lỡ" gì đó. Phía dưới là một đám ông già bà già hào hứng như phát điên.
Chẳng cần nghe kỹ lời quảng cáo, Nhan Lương cũng biết đây là trò lừa tiền người già. Chuyện này ở nông thôn, thậm chí thị xã, huyện thành đã quá thường. Không bán đồ bổ thì cũng tung chương trình khuyến mãi. Mấy kẻ này chẳng sợ gì, dù có gọi cảnh sát cũng chẳng làm được gì, bởi phần lớn giấy tờ thủ tục của chúng đều hợp pháp.
Hợp pháp chỗ nào thì Nhan Lương cũng chẳng hiểu. Hắn chỉ đảm bảo được mình không dính vào, rồi khuyên người thân đừng mắc lừa, còn người khác thì tự cầu phúc đi thôi.
Không dừng lại chỗ ồn ào đó, Nhan Lương đi về phía nhà người quen, định mượn chiếc xe đạp đạp về nhà, mai trả lại.
Đi một lát, hắn thấy một ông cụ ngồi xổm ven đường, trước mặt để cái rổ, bên trong có mấy con chó con. Vừa nhìn đã biết bán chó.
Xem mấy con chó con này tướng tá cũng đẹp, Nhan Lương lại nhớ con chó nhà mình, ngoài cãi nhau với hắn ra thì chẳng làm được trò gì, nên nảy ý mua một con về.
Đi đến trước rổ chó, Nhan Lương ngồi xổm xuống, với tay bế lên một con chó vàng nhỏ. Con nhóc vừa bị xách lên đã đứng im, bốn chân duỗi thẳng, đuôi nhỏ buông thõng, hắn biết con này tốt.
- Ông, con chó này bán bao nhiêu?
- Một trăm. Ông cụ vừa hút thuốc vừa đáp.
Chó nhà một trăm tệ, không phải đắt mà là quá đắt. Chó nhà mang ra bán ở đây gần như nửa cho nửa bán, cũng chỉ mười lăm hai chục, nhiều hơn thì không đáng.
Không phải chó nhà bán được giá thì không tốt, chó ngoại đắt là có lý của nó, mà vì đây là nông thôn, chó nhà vốn dĩ nhiều.
Hơn nữa nhiều nhà nuôi chó cũng chẳng có khái niệm triệt sản. Nếu làng khoảng này không thiếu chó nhà nào có đàn đầy, Nhan Lương cũng chẳng chạy đến hỏi giá ông cụ. Chó nhà trong làng thường toàn cho không, hiếm ai mua bán.
- Có bớt được không ông? Nhan Lương đặt chó xuống hỏi.
Ông cụ lắc đầu:
- Bớt không bán.
Nghe vậy, Nhan Lương chẳng nói thêm, đứng dậy vỗ tay rời quán chó ven đường.
Mới đi được vài bước, một chiếc xe ba bánh nhỏ dừng lại bên cạnh.
- Ơ, chú, chú đến thị trấn làm gì?
Nhan Lương nhìn, vui vẻ ngay. Người lái xe ba bánh chính là cháu họ của hắn, tuy là cháu nhưng đã ngoài ba mươi, lớn hơn Nhan Lương gần chục tuổi, con trai giờ học cấp hai rồi.
- Định mượn xe đạp về làng, Nhan Lương cười, bước hai bước ngồi phịch lên xe ba bánh của cháu.
- Thật trùng hợp. Mà chỉ có mình chú? Bạn chú đâu?
Đại cháu lái xe tiếp, tiện miệng hỏi.
Nhan Lương đáp:
- Ngày mai tụi nó bận việc gấp nên đi rồi. Chú đi huyện một chuyến vừa về.
- À!
Chạy chưa được mấy bước, cháu lại dừng xe, đi về phía quán chó Nhan Lương vừa xem.
- Mày mua chó à? Nhan Lương hơi ngạc nhiên.
- Giống chó săn này giờ hiếm gặp lắm. Cháu vừa nói vừa ngồi xổm xuống bên ông cụ.
Ông cụ thấy Nhan Lương quay lại, còn liếc hắn một cái, xem ra có chút bất mãn nhẹ.
Nhan Lương thầm nghĩ: Ê, ông già này, kinh doanh kiểu đó không lỗ mới lạ!
- Ông, con chó săn này bán bao nhiêu? Cháu hỏi.
Ông cụ bán chó nghe xong, nói:
- Cuối cùng cũng có người biết hàng. Một trăm!
Cháu cười:
- Chó săn tướng đẹp thế này giờ ít gặp lắm.
- Cũng chẳng mấy ai nuôi nữa. Giờ lên núi cái gì cũng cấm bắt cấm săn, lợn rừng còn thành động vật quý hiếm, nuôi mấy con này chẳng còn ích gì. Hơn nữa giờ người ta chuộng chó ngoại, ngu đần chẳng làm được trò gì, chẳng biết nuôi để làm gì… Ông cụ bán chó mặt mày khinh khỉnh.
Nhan Lương không buôn dưa lê với ông cụ. Dù hắn nói giờ người ta nuôi chó làm thú cưng chứ không phải giữ nhà giữ cửa, ông cụ cũng chẳng hiểu thú vui của người thành phố coi chó như cha mẹ.
- Đây là chó săn? Nhan Lương lại gần, chẳng để ý sắc mặt ông cụ, hỏi thẳng.
Cháu giải thích:
- Đây là chó săn bản địa, bình thường ít gặp lắm. Tuy trông giống chó nhà nhưng chú xem khoảng cách giữa hai mắt, rộng hơn chó nhà nhiều, mõm cũng thô to hơn. Con này lớn hơn chó nhà thường, lớn lên lưng cao khoảng sáu mươi đến bảy mươi phân. Ngày trước ba bốn con như vậy đã đi săn lợn rừng được.
- Trước đây không phải nhà nào cũng nuôi nổi giống này đâu, ông cụ nhắc đến chó mặt lộ vẻ đắc ý.
- Ừ, nói đúng. Cháu gật đầu.
Ông cụ nghe xong nhìn cháu Nhan Lương hỏi:
- Cậu nhìn dáng vẻ cũng hiểu chó?
- Trước đây nhà ông ngoại cháu nuôi một con, lông đen trắng, mỗi lần thả ra tối về không phải thỏ thì cũng gà rừng gì đó, lần nào cũng có mồi.
- Cậu thích? Vậy thì chọn một con đi, ông cụ nói.
- Ông không phải bán à?
Ông cụ nói:
- Bán thì bán, nhưng gặp người biết hàng thì cho cũng được, miễn là đối xử tốt với chó, nhận biết hàng tốt là được, tiền bạc không quan trọng.
Ê, ông già này! Nhan Lương thầm nghĩ, lão già cố tình chọc tức mình à, mình mặc cả bị nhìn cái mắt lườm, cháu mình nói hai câu chó tốt là ông cho không một con?
Cháu xem ra thật sự thích, liền chọn một con chó con màu xám mõm đen.
- Cháu gửi tiền.
Ông cụ nhất định không lấy.
Hai người đang giằng co, Nhan Lương tiện tay bế lại con chó vừa nãy.
Ban đầu hắn thấy chó nhà không đáng giá đó, nhưng nghe cháu nói là chó tốt, lại thấy đáng. Dù sao cũng chẳng thể cháu và ông cụ câu kết đen mình một trăm tệ, nên con chó này chắc chắn tốt.
- Tôi cũng mua một con. Nhan Lương nói xong móc điện thoại từ túi.
- Tôi không dùng điện thoại. Có tiền thì mua, không tiền thì không bán, ông cụ nói.
Ê, ông già này!
Thôi, không chấp nhặt với ông.
Nghĩ một lát, Nhan Lương móc từ túi ra một trăm tệ, đưa vào tay ông cụ.
- Chú, con kia tốt hơn đấy.
Nhìn cháu chỉ tay về con chó đen nhỏ, Nhan Lương lại nhìn con chó vàng trong tay mình, thản nhiên buông chó vàng, với tay bế chó đen lên.
- Được, vậy tôi lấy con này. Nhan Lương chỉ con chó đen nói.
Ông cụ liếc Nhan Lương lẩm bẩm:
- Cậu nghe lời người ta giỏi thật.
Thấy bộ dạng ông cụ, Nhan Lương cười:
- Nghe lời người ta mới no bụng chứ.
- Hay cậu thêm năm chục, mua luôn con mình thích, tôi về ăn cơm đây, ông cụ nhìn Nhan Lương nói.
Nhan Lương nghe xong vẫy tay:
- Không được đâu, nhà tôi nuôi hai con chó làm gì. Hơn nữa còn tốn thêm năm chục, nếu ông cho không thì tôi tạm lấy, tốn năm chục thì thôi.
Chó của cháu là cho không, mình mua một con một trăm, giờ muốn mình giải quyết thêm một con còn đòi mình năm chục, không được.
Ông cụ nghe nói cho không, cũng lười dây với Nhan Lương, thế là ai về nhà nấy. Nhan Lương ôm chó về nhà, ông cụ tiếp tục ngồi xổm bên quán bán con chó săn duy nhất còn lại.
Ngồi trên xe ba bánh, hai chú cháu suốt đường bàn chuyện chó, thuận lợi về đến đầu làng.
- Sao đông người thế?
Hai người đến đầu làng nhìn, phát hiện trước cửa phòng làm việc của làng tụ tập một đám, tò mò lại gần.
Lại gần mới thấy trước cửa phòng làm việc đặt một con cừu chết, con cừu mất nửa thân sau, xem cảnh chết thảm thiết này có vẻ bị thú dữ xé xác, còn thú gì thì khó nói. Trong núi có sói, gấu, cáo, lợn rừng gì đó, dĩ nhiên lợn rừng không thể cắn cừu thành vậy, xem vết thương có lẽ khả năng lớn nhất là sói hoặc gấu.
Cũng có thể cừu bị thương hoặc ngã chết, bị cáo hay thú khác gặm xác.
- Chú Năm, chuyện gì vậy?
Nhan Lương tò mò nhìn chú Năm.
- Không biết cừu bị con gì cắn chết. Tôi mang vật chứng đến tìm người đền, chú Năm nói.
Nhan Lương hiểu, thì ra là chuyện này.
- Đền bao nhiêu? Cháu hỏi.
- Đền cái gì! Chú Năm phẫn nộ nói: Trời ơi, cái khoản bồi thường này chỉ áp dụng cho vùng nghèo thôi, chỗ mình không có.
- À, còn kiểu này à? Nhan Lương sững người.
Ngô Vi Sơn mặt buồn nói:
- Chỗ mình không có quy định này. Cừu bị thú dữ cắn chết cũng chỉ đành xui xẻo. Nhưng tôi nghĩ chuyện này có thể họp xem, lúc đó làng đền một phần, chú tự chịu một phần, đừng cắc ké quá.
- Không phải nói…
Chú Năm nói:
- Nói gì chứ, giờ người ta nói thế, tỉnh mình không có quy định này nên thiệt thòi mình phải tự chịu. Trong núi đầy thứ không được giết, thỉnh thoảng xuống quấy một trận lỗ vẫn do mình gánh, biết cãi ai đây?
Ngô Vi Sơn nói:
- Được rồi được rồi, lần sau trông cừu kỹ hơn là được. Không phải làng sẽ giải quyết một phần cho chú sao? Đừng xem nữa, việc nhà xong hết rồi à? Người người thò cổ xem kị hay.
- Giờ còn việc gì nữa, thứ trong nước xuất xong rồi, chỉ chờ đợt trước tết thôi, mọi người cười rôm rả.
- Đúng rồi, Ngô chủ nhiệm, khi nào đào sen? Có người hỏi.
Ngô Vi Sơn nói:
- Giờ đào hơi sớm, không gần lễ không kịp tết, đào ra cũng bán không được giá, cứ chờ đợi đến lúc mặt hồ đóng băng rồi tính.
- Vậy phải đến tết dương lịch?
- Gần đúng. Sao, thấy cực à?
- Kiếm tiền mà không cực à? Mọi người cười rộ lên.
Nhan Lương cũng không ở lại đây nữa, dắt con chó đen vừa mua lên thuyền nhà mình về nhà bà.