Con tàu đầu tiên được đóng là chiếc thuyền nhỏ của Quan Vũ. Chỉ trong một buổi chiều, mấy ông cụ đã xẻ xong phần gỗ liệu, lại tự chế hai cái ghế dài trong sân dựng lên một cái ụ tàu tạm bợ, khung tàu cũng đã được đóng đinh xong bằng những thanh gỗ to.
Người ngoài nghề nhìn vào chẳng ra đầu đuôi gì, nhưng Nhan Lương quanh năm lái tàu thì vẫn nhìn ra được đôi chút.
- Nhanh thế cơ à?
Trong nồi vừa cho thịt vào om, Nhan Lương đứng cạnh cái ụ tàu nhỏ đang hối hả lửa lên, kinh ngạc nói.
Ông Năm vừa rít thuốc vừa cưa gỗ, đồng thời hỏi lại:
- Chứ còn sao nữa, có một con thuyền nhỏ thôi mà, tụi này không biết đã đóng bao nhiêu chiếc rồi.
Nhan Lương nghe xong thấy cũng phải. Bọn ông cụ này đóng thứ tàu này đừng nói là bản vẽ, ngay cả phác mẫu cũng chẳng thèm, đứa nào đứa nấy tay đã thành nghề, làm vào đương nhiên nhanh.
- Cơm nấu xong chưa?
- Thịt đang om trong nồi, chờ nửa tiếng nữa, chín thì vớt ra thái lát là ăn được ngay.
Nhan Lương đáp.
Quét mắt qua hiện trường, hắn thấy thiếu người, bèn hỏi:
- Ông Chín đâu rồi?
- Ở trong nhà pha chế đồ, cậu đừng đứng đây chướng mắt.
Ông Năm nói.
Nhan Lương á khẩu, liếc Quan Vũ đang bận trông ra dáng ra dáng, đành lủi thủi bỏ đi, quay vào nhà kính thì thấy ông Chín đang ngồi trên cái ghế đẩu nhỏ, trước mặt đặt một cái chậu, cạnh đó còn có mấy thứ giống sợi gai bện, thêm mớ chai chai lọ lọ.
Thằng con mê ăn đi tới cạnh rồi ngồi xổm xuống.
- Ông đang pha chất trám ạ?
Nhan Lương hỏi.
- Ừ!
- Pha sớm thế?
Giờ tàu mới có khung thôi, thứ này là để cuối cùng trám vào khe giữa các tấm ván thân tàu, trám xong tàu mới không rò nước.
Nguyên liệu chính thì Nhan Lương quen, mấy sợi gai từng cụm từng cụm, rồi có tro, dầu trẩu các kiểu, trộn ra trông như một cục bùn đặc, đến lúc đó nhồi vào khe tàu là xong.
- Đâu có sớm, đợi pha xong để ủ một lúc vừa vặn dùng luôn.
Ông Chín nói.
Nói rồi, có lẽ thấy Nhan Lương tới vừa lúc để nghe mình ba hoa, bèn hỏi tiếp:
- Mấy thứ này phần lớn đều do tôi tự làm đấy, cậu xem đám gai này, từ bóc vỏ đến phơi nắng đều có bài bản cả.
- Cái này cũng có bài bản à?
Nhan Lương hỏi cho có lệ.
Ông già nghiêm mặt:
- Chắc chắn rồi, không nói chuyện khác, cứ nói cái gai này, nhất định phải là gai rừng trong núi nhà mình. Gai ngoài chợ bây giờ sợi gân dài quá, đóng tàu mà gân dài thế chẳng phải chuyện tốt đâu, vì hỏng một khúc thì cả một đường phải trám lại từ đầu. Gai rừng núi mình thì khác, sợi gân xử lý ra không dài không ngắn vừa khéo.
Hơn nữa công đoạn xử lý cũng có bài bản, trời nóng không được, trời lạnh cũng không được, trời mưa lại càng không xong. Vỏ gai bóc về, đầu tiên phải dùng nước vôi rửa, rửa sạch rồi lấy búa gỗ đập, đập cho vỏ tơi ra rồi lại phải giã, cứ qua lại mấy lần thế mới được sợi gân, có sợi gân rồi còn phải qua mấy công đoạn nữa, ra thành phẩm cuối cùng là thế này, cậu cầm thử đi.
Nhan Lương nghe xong đưa tay nhấc lên, một cụm gai trông cỡ bằng quả bóng rổ, mà nắm trong tay chẳng thấy chút sức nặng nào, nhẹ tênh như đang bồng một cụm lông vũ.
- Nhẹ thật.
- Nhẹ mới đúng chứ, nếu nặng tức là trên sợi còn dính tạp chất, chưa xử lý sạch.
Ông Chín cười.
Với việc phổ cập kiến thức kinh nghiệm của mình cho lớp cháu, ông già chẳng giấu nghề tí nào.
Ngày trước cái nghề này phải có người đến tận cửa khẩn cầu mới được dạy, bây giờ thì ngược lại, cầu người học mà người ta còn chẳng thèm học.
Ngày nay tàu sắt, thuyền nhựa làm chẳng tiện ra sao, còn thuyền gỗ? Trên mặt sông bây giờ còn thấy được mấy chiếc thuyền gỗ? Một chiếc cũng không, ngay cả thuyền nhỏ cũng chẳng mấy khi thấy gỗ nữa.
Thấy Nhan Lương nghe chăm chú, ông già càng thêm hào hứng, kể cho hắn nghe tỉ mỉ cả công đoạn làm gai lẫn làm thuốc trám khe.
Tiếc là Nhan Lương cứ gật đầu lia lịa, chứ thật ra hơn nửa chẳng vào đầu tí nào. Một là hắn không muốn học, hai là thứ này phức tạp quá, riêng sợi gai thôi đã mười mấy công đoạn, có cái thời gian đó làm gì chẳng hơn?
- Thôi được rồi, thịt trong nồi chắc chín rồi, tôi ra xem.
Mượn cớ thịt để chuồn, Nhan Lương đi tới cạnh nồi.
Cái nồi lớn lúc này tỏa ra thứ mùi thơm thịt khiến người ta chảy nước miếng.
Nhấc vung lên, mùi thơm nồng nàn lập tức tràn ngập cả cái sân.
Lấy đũa thọc thử, đũa xuyên được qua miếng thịt, chứng tỏ thịt đã chín nhừ.
Nhan Lương cầm móc vớt thịt lão ra, để vào một cái thau chờ nguội thái lát, thế là ăn cơm được luôn.
Mấy ông bác già đang làm việc trong sân ngửi thấy mùi thịt.
- Thằng nhóc này học được cái nghề của ông nó đến nhà rồi.
Ông Năm lớn tiếng khen.
Nhan Lương cười:
- Còn xa lắm ạ.
Nhan Lương xuất thân dân dã thì không thể so với đầu bếp dân dã Nhan Đạo Tầm, dù Nhan Đạo Tầm bây giờ bỏ nghề rồi, nhưng thứ kinh nghiệm tích lũy từ mười mấy năm làm bếp, cả đời Nhan Lương chắc cũng chẳng với tới. Hắn nấu món nhà nhỏ lẻ thì được, làm mâm tiệc lớn thì chưa đủ trình.
Đang nói chuyện thì bên bến lại có thuyền ghé vào.
Nhan Lương tò mò đi vài bước, muốn xem ai tới.
Không ngờ, Ngô Vi Sơn dẫn hai người lên bến, hai người Nhan Lương đều không quen, nhưng trông đều có vẻ thông minh, vì đều để kiểu tóc địa trung hải, tức là hai bên có tóc còn giữa sáng loáng.
- Nhan Lương, lại đây, giới thiệu cậu với giáo sư Lưu, giáo sư Trần của Viện Khoa học tỉnh.
Ngô Vi Sơn vừa thấy Nhan Lương đã cười vẫy tay.
Viện Khoa học tỉnh?
Bọn này tới làm gì?
Mang theo nghi vấn đó, Nhan Lương đi tới.
Bắt tay xã giao xong, Ngô Vi Sơn nói thẳng luôn mục đích.
- Viện Khoa học tỉnh bên này chuẩn bị thành lập một nhóm điều tra sinh thái, do giáo sư Lưu và giáo sư Trần dẫn đội, nhiệm vụ chính là khảo sát tình hình động vật hoang dã trong núi. Cậu chẳng có việc gì, làm người dẫn đường cho hai vị giáo sư mấy ngày đi.
Nhan Lương nghe nói:
- Tôi thật sự có việc đấy ạ, chú xem, trong sân tôi đang đóng tàu đây này, ngày mai còn có bạn tới nữa, hẹn từ mấy tháng trước rồi…
Hẹn từ mấy tháng trước thì bốc phét rồi, Nhan Lương đơn giản là không muốn đi dẫn đường cho người khác.
Còn nghiên cứu các kiểu, Nhan Lương không quan tâm đến một sợi lông.
- Chúng tôi sẽ chi trợ cấp cho người dẫn đường.
Giáo sư Trần nói.
Nhan Lương nghe chỉ cười, không tiếp lời.
Trợ cấp tinh thần à?
Nhà này một ngày lời lãi ngót nghìn tệ, còn cao hơn tiền lương một ngày của ông nữa, ai thèm nhìn mấy đồng lẻ tẻ của các ông?
Giáo sư Trần cũng thói quen rồi.
Cũng chẳng trách ông ấy, trước đây những nơi ông đi đều vùng lạc hậu, không vậy sao lại có môi trường tốt thế được. Đừng nói ngày cho hơn hai trăm, dù chỉ một nửa thì cũng nhiều người trung niên tranh nhau làm.
Nhưng kinh nghiệm cũ gặp vấn đề mới, đừng nói Nhan Lương và dân làng Hồ Oa, ngay cả những làng hơi xô gần núi bên ngoài giờ cũng chẳng mấy người để ý hai trăm tệ một ngày này.
Có kẻ sẽ bảo ngày dẫn người đi loanh quanh có hai trăm, chẳng phải ngon sao.
Cậu ơi, là lên rừng đấy!
Đừng nói vào rừng, cứ bảo cậu đi lông nhông trong mấy quả núi quanh đây một ngày xem, coi chịu nổi cực đó không?
- Trợ cấp hay không tính sau, chủ yếu là bây giờ chúng tôi nhận ra, về môi trường tự nhiên khu vực này chúng ta hiểu biết còn quá ít. Lần này là tỉnh đứng đầu, Viện Khoa học tỉnh cùng một số đơn vị bạn tổ chức khảo sát lại khu rừng núi này một cách hệ thống…
Giờ trong rừng vừa có hổ vừa có báo, ngày trước bọn làm khoa học này còn tuyên bố hổ ngoài hoang dã tuyệt chủng rồi, giờ mấy con vật này lại nhảy ra, ban đầu trong số họ có kẻ còn ngồi chờ xem trò cười kiểu Chu Lão Hổ, nhưng thực tế đã tát họ một bạt tai.
Nhan Lương nghe ra rồi, theo miệng vị này thì chuyện này quan trọng lắm, thậm chí có thể nâng lên tầm nhà nước quốc gia.
Câu trả lời của Nhan Lương cũng rất dứt khoát.
- Không đi!
Thế này thì Ngô Vi Sơn hơi chóng mặt, ông cho rằng cả làng người thích hợp nhất chính là Nhan Lương.
Thứ nhất trẻ khỏe.
Thứ hai lại có kinh nghiệm lần trước vào rừng cứu người.
Quan trọng nhất là thằng này cả ngày chẳng có việc gì đàng hoàng, là ứng viên tốt nhất.
Không ngờ vừa nhắc, thằng nhóc đáp dứt khoát thật, hai chữ ngắn gọn: không đi.
Nhan Lương lúc này cũng nhận ra vẻ ngại trên mặt Ngô Vi Sơn.
Bèn lên tiếng giải thích:
- Chú Ngô, mấy hôm nay cháu thật sự không rảnh, bên kia bạn bè đang chờ hàng, bên này lại có bạn tới khám bệnh, cháu mà chạy mất dạng thì người ta nghĩ sao? Hơn nữa đều là chuyện đã thống nhất trước rồi.
Giáo sư Lưu lúc này cười vẫy tay với Ngô Vi Sơn:
- Không sao, người ta có việc thì chúng ta cũng không ép, lần sau biết đâu còn cơ hội.
Giáo sư Lưu đã nhìn ra, vị này là người rất có chủ kiến, căn bản không thể vì bên mình nói gì mà thay đổi, nên chẳng muốn tốn thời gian nữa.
Thế thì việc đơn giản hẳn, lại tán dóc vài câu có hơn không, Ngô Vi Sơn dẫn người rời đi.
Ông Năm thấy Nhan Lương quay về, mở miệng hỏi:
- Ngô Vi Sơn dẫn hai người lạ tới làm gì?
Nhan Lương nói:
- Bọn này muốn vào rừng điều tra, tìm người dẫn đường.
- Bọn này đúng là biết giày vò, ở yên nhà không tốt à?
Các ông cụ bây giờ cũng chẳng mấy thiện cảm với đám người này, vì chuyện con hổ đã tới mấy lần rồi, muốn bắt hổ đi nghiên cứu. Dù tay đấm không lại cây dùi đục, người ta là người nhà nước, nhưng bảo bà con phối hợp? Phối hợp cái gì chứ.
Ngày trước con hổ cứ nằm trên tảng đá ngoài bờ sông, nhưng sau mấy lần bọn này tới, dân làng muốn ngắm hổ còn phải hên xui.
Thế thì bà con vui được sao.
- Hừ, không giày vò thì đám này lấy đâu ra tiền?
- Cũng phải!
Cả nhóm cười rồi lại bận việc trên tay.
- Nghỉ đi tất cả, hôm nay tới đây thôi, mọi người ăn cơm.
Nhan Lương hì hục một lúc, bày hết mâm cơm lên bàn, bèn gọi các bậc bô lão tới ăn cơm.