Tờ biểu này do Pháp tào tham quân tự tay soạn thảo. Lúc ấy, nghe vậy liền thưa:
- Bẩm minh công, đây là lệ cũ. Tù nhân bị lưu đày năm nay, tất cả đều đày đến ba châu Cương, Khuyết, Cam.
Châu Cương chính là châu Võ trước loạn An Thạch, đời Hán là quận Võ Đô. Nơi ấy thưa thớt bóng người, tiêu điều vô cùng.
Châu Khuyết là do đại soái họ Thiệu lấy được khi chinh phạt Thanh Thang, người Phiên vô cùng đông đúc.
Châu Cam nay đã ra dáng một nơi trù phú, bởi vốn sẵn có nhiều người Hán, Thổ Phồn, Khương quen nghề nông cấy, tốc độ lập bộ tịch hộ khẩu cực kỳ nhanh chóng.
Đày tù nhân đến vùng Hà Lũng chính là một trong những thành quả từ dạo đại soái họ Thiệu vào kinh ngạc khuyết năm xưa.
Không chỉ Quan Trung đày người đến vùng Hà Lũng, phạm nhân bị lưu đày xa ở khắp các đạo trong thiên hạ cũng đều được tống hết đến đó. Nếu gia thuộc bằng lòng đi theo, triều đình đều thuận theo tự nhiên.
Nơi lưu đày năm nay là ba châu ấy, còn năm ngoái thì sắp xếp đến ba châu Lương, Thành, Mân.
Nếu là năm sau, thì sẽ là châu Thiện, châu Lan, cộng thêm Lĩnh Nam và Kiềm Trung.
Vào thời Tuyên Tông, Ngô Việt cũng là một trong những nơi lưu đày. Bấy giờ người Thổ Phồn, người Hồi Hủ, người Đản Hạng bắt được ở biên giới, nhẹ thì đày ra Lĩnh Nam, nặng thì tống sang Ngô Việt. Thế nhưng, theo mức độ khai hoang của Ngô Việt ngày càng sâu rộng, nay mà còn đưa tù lưu đày đến đó sinh sống nữa, có vẻ hơi hời cho bọn chúng, thế nên dần dần đã bị bãi bỏ.
Toàn bộ nhà Đường tuy các phiên trấn cắt cứ, nhưng hệ thống tư pháp vẫn mang tính chất toàn quốc. Các địa phương quận huyện có kẻ phạm tội, đáng tội lưu đày, có cần phải phán quyết hay không? Nếu muốn phán, thì phải tuân theo ý kiến chỉ đạo của triều đình. Nếu cứ giữ lại trong trấn của mình, thì còn gọi gì là lưu đày nữa?
Hệ thống giáo dục kỳ thực cũng xấp xỉ như vậy.
Khắp các đạo trong thiên hạ, học tử ở châu học, huyện học, cùng với tầng suất đông đảo các hương cống cử tử, những kẻ chưa từng bước chân vào quan học nhưng sau khi tham gia các kỳ thi ở địa phương đã có được thân phận, bước tiếp theo đều phải tụ tập về Trường An, tham gia kỳ thi quốc gia diễn ra mỗi năm một lần.
Phiên soái và thứ sử các địa phương cũng vô cùng công nhận thân phận tiến sĩ. Bằng cấp học vấn rất có giá trị, đã thúc đẩy một lượng lớn nhân tài tụ tập về Trường An.
Trong số những người này, rất nhiều kẻ có lẽ cả đời sẽ không bao giờ quay về quê hương nữa, lại có rất nhiều người đợi đến lúc tuổi già cáo quan về quê mới chịu bước chân đi. Nhân tài xuất chúng không chịu phục vụ cho địa phương, lại đi phục vụ cho một cái triều đình rỗng tuếch, thậm chí còn có khả năng bị một số phiên trấn lừa mất, nghĩ ngợi thôi cũng đủ thấy nản lòng thoái chí.
Nhưng chẳng còn cách nào khác, giá trị quan của kẻ sĩ chính là thế. Người ta có chân mọc trên mình, ngươi cũng chẳng tài nào cản nổi. Năm xưa Tê Đồng phụng mệnh Chu Ôn đến hành tại Thành Đô, dâng biểu xin hàng, thiên tử liền cho hắn làm thứ sử Lăng Châu. Tê Đồng liền vui vẻ nhận chức, chẳng thèm đi theo Chu Ôn về trấn Tuyên Vũ, đủ thấy rõ điều này.
Trừ phi có kẻ đứng ra giày vò cho triều đình gần như tan xương nát thịt, rồi lại đè bẹp xuống đất giẫm cho vài cú, khiến cho uy nghiêm tang gia bọt bèo, thì có lẽ mới khiến cho bằng cấp tiến sĩ rớt giá, khiến đám kẻ sĩ không còn đâm đầu vào như vịt nữa.
Nhưng xét đến tình hình trước mắt, dường như vẫn chưa thấy chút hy vọng nào.
Kẻ sĩ đổ về Trường An, con đường làm quan quả thực vô cùng phong phú. Ngoài các chức quan trong triều ra, huyện úy của hơn hai mươi huyện thuộc Kinh Triệu phủ chính là món hàng hot được tranh giành. Thêm nữa, những nơi không xa Trường An lắm như Vị Bắc, Hoa Châu, Kính Nguyên, Bân Ninh, Phượng Thường, Sóc Phương, hay thậm chí là vùng Tần Châu Lũng Hữu, cũng là lựa chọn thứ yếu của rất nhiều người.
- Đáng tiếc thay, những tên tù lưu đày này, cuối cùng lại rơi hết vào cái rọ của giặc họ Thiệu. - Tôn Khuê không đành lòng đặt bút ký tên đóng dấu, đoạn thở dài thườn thượt.
- Minh công, Linh Vũ quận vương đối với triều đình vẫn xem như vô cùng cung thuận, năm nay lại dâng cống rất nhiều trâu ngựa tài vật, cống nạp chẳng dứt. Triều đình ngày nay, há chẳng phải rất ưa chuộng những vị phiên soái hay dâng nộp sản vật đó sao? Tể tướng quản lý Tam ty, suốt ngày bị người ta giục đòi tiền lương, phiền muộn không xiết, lại sao có thể vì chút chuyện nhỏ nhặt này mà đắc tội với người ta chứ? - Tư pháp tham quân kỳ thực là người Vệ Châu, sau khi đỗ tiến sĩ thì ở lại Trường An, thuộc nhóm gia đình tân sĩ tộc chuyển đến Trường An trong vòng mười năm trở lại đây.
Bổng lộc của hắn, hoàn toàn trông cậy vào việc các trấn dâng cống. Xung quanh Kinh Triệu phủ có tổng cộng mười phiên trấn, trong đó có chín trấn nằm trong phạm vi thế lực của Linh Vũ quận vương, hà cớ gì phải đắc tội với người ta?
Chỉ cần Thiệu Thụ Đức không xưng đế soán ngôi hoặc mưu đồ khống chế triều đình, thì mọi người vẫn có thể tiếp tục hợp tác. Hắn không tin một kẻ có thể gây dựng cơ nghiệp lớn lao như Thiệu Thụ Đức lại kém cỏi đến thế. Nhìn từ tình hình hiện tại, ngoài việc thỉnh thoảng đòi hỏi chút tiền lương ra, đối phương hoàn toàn không nhúng tay vào công việc của Kinh Triệu phủ, vứt bỏ một trăm năm mươi vạn bách tính này cho Nam nha Bắc ti, rõ ràng là có ranh giới cuối cùng của mình.
- Tham quân có nhận ra vật này không? - Sau hồi lâu thở dài ngán ngẩm, Tôn Khuê từ trong tay áo lấy ra một vật, đặt lên án rồi hỏi.
Tham quân họ Điền liếc mắt nhìn, đoạn thưa:
- Đây là ngân phiếu, nghe đồn có thể đổi lấy bạc nguyên. Căn cứ vào ghi chú trên phiếu, có thể đến một nha môn trong phường thị Đồng Châu để nhận bạc. Nha môn này gọi là "Ngân hàng Thanh toán", có thể nhận được năm mươi đồng.
- Vật này là của một tên thương nhân huyện Vạn Niên, thiếu một khoản tiền thuế rượu, trong cơn cấp bách nên dùng nó để gạt nợ. - Tôn Khuê nói: - Hắn thiếu tiền triều đình, nhưng triều đình lại chỉ nhận được một mảnh giấy. Muốn biến tờ giấy này thành tiền, lại còn phải chạy một chuyến đến Đồng Châu, há chẳng phải là nói giặc họ Thiệu đã đem tiền đi cất giữ rồi sao?
Tham quân họ Điền ngẫm lại thấy quả thực là vậy. Nếu thương nhân Quan Trung đều làm như thế, Linh Vũ quận vương còn cần gì phải chiếm lấy Kinh Triệu phủ nữa?
Tiếng tăm chẳng mang tiếng xấu, thế nhưng lại vơ vét sạch mọi mối lợi trên đời, thiên hạ lại có chuyện tốt nhường ấy sao?
- Tham quân Điền, nếu triều đình dùng vật này để phát bổng lộc cho ngài, ngài có nhận không?
Tham quân họ Điền lắc đầu, thưa:
- Gánh nặng trong gia đình hạ quan vô cùng lớn, dùng sao nổi loại vật chỉ nhìn mà không ăn được thế này. Hơn nữa, mấy trăm quan tiền lận, hạ quan cũng đâu tiêu hết ngần ấy, trừ phi là mua nhà cửa, điền trang.
- Thế nhưng ta nghe nói có kẻ lại muốn đấy. - Tôn Khuê trầm ngâm nét mặt, cất lời: - Trong kinh có kẻ dâng lễ, xe lớn chở đồng tiền với lụa là thì quá chói mắt, thế nên bọn chúng mang theo ngân phiếu bên mình, ngầm hối lộ kín đáo. Kẻ này tên là Thác Bạt Tư Kính, tham quân có ấn tượng gì không?
- Phường gian Hạ Châu có lời đồn, Thác Bạt Tư Kính dâng con gái để mưu cầu vinh hoa, cho nên mới làm được một vụ mưu sinh lớn đến vậy.
Tôn Khuê liếc nhìn hắn một cái.
Các quan triều trong kinh, quan địa phương Kinh Triệu phủ, thoạt nhìn đối với chuyện Linh Hạ đều vô cùng quan tâm, ngay cả những lời đồn thổi ở phương bắc thế này mà cũng rõ mồn một, xem ra bọn chúng đã tốn không ít công sức, ít nhất cũng từng tiếp xúc với khách phương bắc.
- Thiệu Thụ Đức muốn mở thêm phường thị ở Hoa Châu, Bân Châu, Kính Châu, chuyên dùng ngân phiếu để giao dịch. Nếu thương nhân Kinh Triệu phủ đều bị thu hút sang đó hết, ngày sau lấy gì để thu thuế? - Tôn Khuê thở dài: - Phường thị trong kinh, tiền thuế đã vơi đi rất nhiều rồi. Cứ vơi tiếp như thế, lấy gì để biên luyện Thần Sách quân? Thánh nhân muốn có mười vạn quân khả chiến, mà nay mới chỉ có ba bốn vạn người, quả thực không đủ. Tiền thưởng cho binh sĩ với bổng lộc trăm quan, có lẽ chỉ lo được một bề, chà!
Tiền thuế thương nghiệp của Kinh Triệu phủ từ trước đến nay vẫn luôn là nguồn thu tài chính quan trọng của triều đình. Không chỉ có sự đóng góp của thương nhân bản địa, mà đồng thời còn có khoản thuế do thương nhân các trấn bên ngoài cung cấp.
Trường An là trung tâm chính trị, thương khách qua lại nườm nượp không dứt. Trong lịch sử, Hàn Kiện bắt cóc thánh nhân về Hoa Châu, tu sửa cung điện cho ngài, trăm quan đi theo tới đó, thương nhân và sĩ tử các trấn cũng ùn ùn chạy theo, chỉ trong mấy năm ngắn ngủi mà tích lũy được tới chín triệu quan tiền, chẳng biết thực hư thế nào. Có lẽ đôi chỗ hơi phóng đại, nhưng chắc cũng chẳng lệch là bao.
Thiệu Thụ Đức không muốn giống như Hàn Kiện giam lỏng thánh nhân làm uế nhơ danh tiếng, thế thì thông qua việc thu hút thương nhân khắp nơi đến giao dịch tại bốn châu Đồng, Hoa, Bân, Kính, hắn cũng có thể chia chác được một khoản tiền khổng lồ. Mà số tiền này, trước kia đều là của triều đình.
- Tiền thuế giảm sút, có lẽ là do đường xá thương mạo bị tắc nghẽn gây ra. - Tham quân họ Điền nói: - Phủ Thiểm Quắc, Hà Nam liên tiếp xảy ra đại chiến, rất khó vào kinh, duy chỉ có đường Lam Điền Võ Quan, đường Thương Sơn Thượng Tấn là vẫn còn thông thương. Thương nhân giảm bớt, thuế khóa tự khắc sẽ vơi đi.
Tôn Khuê gật đầu, phần nào đồng tình với cách nói này, hồi lâu sau lại nói tiếp:
- Lý Tường ở Kim Thương đã nằm liệt giường, hệt như Gia Cát Sảng ở phủ Hưng Nguyên năm xưa. Trấn này, e rằng sắp rơi vào tay giặc họ Thiệu rồi. Ngộ nhỡ hắn có dạ lòng khác, xe loan của thánh nhân trôi nổi bấp bênh, từ nay sẽ đi đâu về đâu?
...
Trong phường Hưng Đạo, căn trạch viện mà Thiệu Thụ Đức từng ở nay đã đổi chủ mới. Trịnh Diên Xương sau khi bái tướng thành công, liền dẫn theo người nhà dọn vào ở trong phủ trạch này.
Cách một bức tường phường, tại phủ họ Đỗ ở phường Khai Hóa, người nhà Đỗ Nhượng Năng đang tất bật thu dọn đồ đạc.
Hắn vẫn chưa chính thức bị bãi chức tể tướng, cho nên đại trạch do triều đình cấp vẫn có thể tiếp tục ở lại.
Phủ trạch này, là do Lại bộ thượng thư Thẩm Truyền Sư vào niên hiệu Kiến Trung bỏ ra ba trăm vạn tiền mua lấy, chiếm khoảng một phần tư diện tích phường Khai Hóa. Năm Hàm Thông thứ tư, con trai ông ta là Thẩm Tuân khi làm Tiêu Yêu tiết độ sứ, quân sĩ làm loạn, cả nhà bị sát hại không còn một mống, trạch viện chẳng có ai thừa kế, liền bị triều đình thu hồi.
Ngay bên cạnh chính là chùa Tiếm Phúc, vốn là phủ trạch cũ thời Tùy Dạng Đế khi còn làm phiên vương, sau truyền cho Tiêu Úc, Tương Thành công chúa, Trung Tông, cuối cùng chẳng ai muốn ở nữa, bèn cải tạo thành chùa chiền.
Đỗ Nhượng Năng đứng trên lầu các, nhìn đám tăng chúng trong chùa đang làm lễ buổi chiều, lặng đi hồi lâu chẳng nói câu nào.
Hôm nay, hắn vào yết kiến thánh nhân trong điện Lân Đức, bàn về chuyện các phiên trấn ở Quan Đông.
Lý Khắc Dụng cất quân đánh Thành Đô, đại thắng, chém vạn thủ cấp. Lý Khuông Uy ở U Châu dấy binh cứu viện, Khắc Dụng bèn rút lui, nhưng vẫn "cướp phá sạch sẽ rồi mới rút về".
Thánh nhân rất có hứng thú với Lý Khắc Dụng, cảm thấy kẻ này có lòng trung nghĩa, binh lính nhà Tấn lại thiện chiến nhường ấy, có lẽ là "phúc khí của triều đình". Dường như ngài sớm đã quên mất chuyện thuở ban đầu suýt chút nữa đã phát binh đánh Lý Khắc Dụng, mưu đồ vùng Hà Đông.
Đỗ Nhượng Năng đành phải giải thích cặn kẽ mối quan hệ vi tế giữa hai trấn Hà Đông và Hà Trung hiện nay, thánh nhân nghe xong liền tỏ vẻ không vui.
Thôi Chiêu Vĩ đứng một bên châm dầu vào lửa, nói rằng Đỗ Hiểu đã nhậm chức Linh Bảo lệnh, lại nhắc tới chuyện Thiệu Thụ Đức ráo riết rút bớt quân các chiêu, chiêu mộ đông đảo dân Khương Hồ để thành lập Trấn Quốc quân, trấn thủ Đồng Quan, khiến tâm trạng thánh nhân càng thêm tệ hại, đối với Đỗ Nhượng Năng đã hoàn toàn mất đi sự tín nhiệm.
Thôi Chiêu Vĩ vô cùng đắc ý.
Trên thực tế, nếu không thể đánh tan tia tin tưởng cuối cùng ít ỏi mà thánh nhân dành cho Đỗ Nhượng Năng, hắn còn có một thứ vũ khí chí mạng, đó chính là Hiền phi Bùi thị được thánh nhân truy phong không những chưa chết, mà còn bị Thiệu Thụ Đức cướp về phủ, ngày đêm dâm ô nhục nhã, vì gian dâm mà mang thai, nay đã sinh hạ một đứa con. Nếu thánh nhân biết được, Đỗ Nhượng Năng sẽ chẳng còn chút cơ hội nào nữa.
May là mọi thứ không cần phải bước đến bước đó. Đỗ Nhượng Năng chủ động lùi một bước, xin ra nước ngoài trấn thủ, rời xa trung tâm chính trị Trường An, xem như đã hoàn toàn nhận thua.
Đỗ thị Kinh Triệu, Thôi Chiêu Vĩ cũng không muốn đắc tội quá mức. Đỗ Nhượng Năng đã bằng lòng rời đi, thì còn gì tuyệt vời hơn nữa.
Không chỉ phải hất cẳng Đỗ Nhượng Năng, Lưu Sùng Lỗ cũng phải cuốn xé nốt!
Nghe nói Từ Ngạn Nhược ra trấn thủ Quảng Châu xong thì vận khí quá quạnh quẽ, chẳng biết mắc bệnh gì, kéo dài mấy tháng trời rồi lăn đùng ra chết tươi. Đưa Lưu Sùng Quy đến Quảng Châu thay thế Từ Ngạn Nhược, chính là bước kế tiếp hắn cần phải nhúng tay vào.
Đẩy hai kẻ này đi rồi, trong triều sẽ chỉ còn lại hai đối thủ là Vi Chiêu Độ và Trịnh Diên Xương, đến lúc đó lại từ từ tính toán cách xử lý hai kẻ này.
Đỗ Nhượng Năng nhìn thấu tâm tư của Thôi Chiêu Vĩ như ngọn đuốc, nhưng hắn lười chẳng muốn nói thêm điều gì nữa.
Vừa rồi trong thư phòng, hắn đã dâng lên thánh nhân một đạo biểu chương, kể lại sự thay đổi quốc thế từ khi hoạn nạn đến nay, đồng thời đưa ra phương lược "trấn định bằng sự tĩnh lặng, thong thả mưu tính". Viết đến đoạn cuối, suýt chút nữa thì rơi lệ.
Nhưng việc này đa phần là vô ích.
Thôi Chiêu Vĩ kéo về phe mình Tây Môn Chiêu, nhiều lần cùng thánh nhân mưu tính việc trừ khử đám hoạn quan Bắc ti, đang lúc đắc sủng phong quang vô hạn, đời nào có chuyện bị lật đổ.
Nhìn thấy Trường An sắp trở thành trung tâm bão táp, lúc này mà không chuồn, e rằng sẽ không kịp nữa.
Thật buồn cười là Thôi Chiêu Vĩ lại còn muốn đuổi cổ cả Lưu Sùng Quy. Trên thực tế, ngươi không đuổi thì người ta cũng phải đi rồi, một kẻ hồ đồ như thế mà cũng nắm quyền khuynh đảo, vận nước nhà Đường này quả thật là...
- A gia, Lưu tướng quân sai người mang lời nhắn tới, ngài ấy vốn thích ăn vải thiều, muốn tới Quảng Châu tiêu dao, cho nên xin đi trước một bước. - Trưởng nam Đỗ Quang Nghĩa bước lên lầu các, cất tiếng thưa.
- Bên Triệu đảnh quan nói thế nào? - Đỗ Nhượng Năng hỏi.
Triệu đảnh quan chính là Triệu Quang Dận, tiến tấu quan của tiến tấu viện Sóc Phương.
- Triệu đảnh quan nói tuyệt đối không có vấn đề gì, bên Bắc ti sẽ không giở trò phá bở, ra trấn thủ Lương Châu, đã là chuyện ván đóng thuyền. - Đỗ Quang Nghĩa đáp.
- Cái bãi rác kinh thành này, ta cũng chẳng thèm quản nữa. Vi Chính Kỷ từ Thục trung trở về kinh, e rằng đấu không lại Thôi Chiêu Vĩ đâu, Trịnh Quang Viễn đa phần cũng chẳng xong, hắn chỉ có độ lượng và bản sự của Hộ bộ thị lang mà thôi.
- Nghe nói thánh nhân muốn cất nhắc Lưu Sùng Vọng làm tể tướng.
- Hắn cũng chẳng được đâu. - Đỗ Nhượng Năng lắc đầu, nói: - Ta thật sự muốn giết chết tên giặc này, trừ hại cho quốc gia.
- Linh Vũ quận vương đã rời khỏi hành cung Hưng Đức, thu binh về Linh Hạ rồi. - Đỗ Quang Nghĩa lại nói tiếp.
Đây là chuyện tất yếu, trên thực tế thì đi cũng có hơi muộn một chút. Nếu đổi lại là đám quân sĩ ngạo mạn kia, lâu ngày không gặp người nhà, khéo lại xảy ra binh biến mất.
- Linh Vũ quận vương đang chờ thời cơ. - Đỗ Nhượng Năng đột ngột cất lời.
- Kim Thương ư?
- Chỉ là một phần thôi, còn có Hà Trung nữa. - Đỗ Nhượng Năng nói: - Khắc Dụng đem con gái gả cho Vương Khả, chuyện này trở nên rắc rối rồi, không biết Linh Vũ quận vương sẽ ra tay thế nào đây.
- Nhắc tới chuyện Vương Khả cưới vợ, con nghe nói người nhà Lăng Lăng Tiêu thị thật chẳng biết xấu hổ chút nào, con gái của Tiêu Cừu là Tiêu thị xuất hiện ở hành cung Hưng Đức, hơn nữa còn ngủ lại mấy đêm, lại có người nhìn thấy Tiêu thị cùng Triệu thị cùng nhau ra ngoài dạo xuân. - Đỗ Quang Nghĩa khi nghe được bát quái này thì vô cùng kinh ngạc, đoạn cười lớn, hôm nay lại đem ra kể với người cha già.
Nét mặt Đỗ Nhượng Năng cứng đờ lại, quát mắng:
- Thằng con nghịch tử này suốt ngày chỉ biết nghe ngóng những chuyện gió tanh mưa máu vớ vẩn này thôi sao?
- Con biết sai rồi ạ. - Đỗ Quang Nghĩa tạ tội.
Hắn là con trưởng gánh vác cơ nghiệp gia đình, phụ thân lại không cho ra làm quan, ở nhà quả thực vô cùng nhàm chán, đôi lúc nghe ngóng mấy chuyện thú vị thế này để giải khuây.
- Chuyến này ra trấn thủ Hà Tây, đừng để lại ai ở Trường An nữa, cả nhà đều dọn hết đến Lương Châu.