“Đời phù sinh cuối đời Đường, chương mới.” Hãy tìm những chương mới nhất!
- Vụ mùa năm ngoái thu được bao nhiêu?
Thiệu Thụ Đức vừa bước xuống thuyền đã đi thẳng tới ruộng thí nghiệm dưới chân thành Linh Châu.
Năm ngoái mới là lần đầu thử chế độ luân canh ba vụ, chưa thể nhìn ra kết quả rõ ràng, nhưng hắn vẫn hết sức để tâm.
Đám ruộng này vốn thuộc Long Hưng tự. Từ năm ngoái, triều đình đã thu hồi về Quan Trung. Pháp sư Biện Tài còn dẫn theo một bộ phận tăng nhân đến Địa Cân Trạch truyền đạo. Ở đó vừa dựng một ngôi chùa Long Hưng phân viện, chuyên giảng cho đám dân du mục trên thảo nguyên nghe những đạo lý lớn lao của Phật tổ.
Người cày ruộng thí nghiệm là các hộ nông dân vốn thuộc Long Hưng tự, đồng thời cũng là những hộ được cấp ruộng làm bổng lộc cho Thiệu đại soái. Trong ba năm thử nghiệm, họ được miễn thuế khóa và sai dịch, vì thế ai nấy đều rất hăng hái.
- Bẩm đại soái, mỗi mẫu thu được một hộc bảy đấu.
Biệt giá Linh Châu là Bùi Viễn đứng bên cạnh bẩm báo.
Đó là con số bình quân của ba trăm hộ. Ruộng tốt thu được hơn hai hộc, ruộng kém chỉ được một hộc. Tổng cộng trồng sáu mươi khoảnh, thu hoạch hơn một vạn hộc lúa mì.
- Đã gieo hết bao nhiêu giống?
Thiệu Thụ Đức hỏi tiếp.
- Mỗi mẫu gieo hai đấu.
Bùi Viễn đáp.
Mỗi mẫu gieo hai đấu giống, quả nhiên là trồng dày. Bảo sao thu được một hộc bảy đấu.
Thiệu Thụ Đức nhẩm tính. Tỷ lệ giữa lượng giống gieo và lúa thu hoạch là một đổi tám phẩy năm, không thấp, thậm chí còn nhỉnh hơn mức thông thường. Nhưng cũng chẳng hơn được bao nhiêu. Dẫu sao đây là cách trồng dày, trong khi phần lớn nông dân lúc gieo cấy không rải tới hai đấu giống trên một mẫu, trừ khi đất đai cực kỳ màu mỡ, chất dinh dưỡng dồi dào.
Nhưng cũng không sao. Đây mới là năm đầu tiên. Những thửa ruộng bỏ hoang để đất tự bồi đắp chất đạm phải đến hai năm sau, khi đem ra trồng lương thực, mới nhìn rõ hiệu quả. Nếu có thể nâng tỷ lệ thu hoạch lên trên mười, thậm chí đạt một đổi mười lăm, nghĩa là gieo hai đấu giống mà thu được hai, ba hộc lúa, như vậy mới thật hoàn hảo.
Thiệu Thụ Đức từng đến vùng người Đảng Hạng ở Hoành Sơn xem xét. Cách làm nông của bọn họ quả thật rất thô sơ. Trên núi chủ yếu trồng kê, lúa mì và đại mạch. Người ta rải hơn một đấu giống, rồi mặc kệ chẳng chăm nom gì nữa, cứ ngồi chờ đến tháng tám thu hoạch. Bình quân mỗi mẫu chỉ thu được chừng năm đấu lương thực. Tỷ lệ giống và thu hoạch chưa tới một đổi năm, đôi khi chỉ đạt một đổi bốn. Cách làm ấy thật quá thiệt thòi.
Nếu tỷ lệ còn thấp hơn nữa thì thà chăn thả gia súc còn hơn. Đó là sự thật.
Tỷ lệ giữa giống gieo và lương thực thu hoạch là chỉ số quan trọng nhất của mùa màng. Nói nâng sản lượng, thực ra chính là nâng tỷ lệ này. Trồng kê và lúa mì, một đổi bốn đã là thấp, vì sản lượng mỗi mẫu chưa đủ một hộc. Một đổi sáu, một đổi bảy mới là mức bình thường, bởi như vậy đã chạm ngưỡng đạt yêu cầu bình quân “mỗi mẫu thu một thạch” của triều đại này. Tức là gieo một đấu rưỡi giống, đến mùa thu thu được một hộc lương thực.
Các hộ nông dân Long Hưng tự mỗi mẫu rải hai đấu giống, trồng với mật độ dày. Hẳn ngày thường họ còn phải xúc không ít bùn cát sông Hoàng Hà cùng phân gia súc về bón ruộng, tất cả chỉ để làm ra sản lượng một hộc bảy đấu, khiến bản thân được nở mày nở mặt.
Than ôi, nhất định là đám quan lại đã dạy họ làm như vậy. Nhưng bọn họ chẳng thể ngờ Thiệu Thụ Đức lại hỏi kỹ đã dùng bao nhiêu giống.
Thời buổi này, một võ phu mà cũng hiểu chuyện ấy sao?
- Một hộ có sáu mươi mẫu. Vậy bốn mươi mẫu còn lại ra sao?
Thiệu Thụ Đức hỏi.
- Bẩm đại soái, tổng cộng đã trồng sáu mươi khoảnh cỏ linh lăng Đại Uyển. Mỗi mẫu mỗi năm thu được vài chục thạch, đủ cho một con bò đực vùng thảo nguyên ăn trong một năm, có khi còn dư một ít. Hai mươi mẫu có thể nuôi hơn hai mươi con bò.
Bùi Viễn đáp.
- Nuôi hai mươi con bò, liệu có xoay xở nổi không?
- Một nhà sáu miệng ăn, hẳn là… hẳn là lo liệu được.
Bùi Viễn ấp úng.
Thiệu Thụ Đức không nói gì. Làm quan mà nắm được những con số ấy đã là khá rồi. Chẳng lẽ còn trông chờ hắn phải lặn lội vào từng nhà nông dân, hỏi han từng chuyện lớn nhỏ hay sao? Làm gì có chuyện thực tế như vậy.
Một nhà lớn nhỏ sáu người, vừa phải làm đồng, vừa phải chăm nom gia súc, chắc chắn cực khổ vô cùng. Thiệu Thụ Đức dám khẳng định, ba trăm hộ này đã vắt cạn từng phần sức lực trong người. Nếu không, tuyệt đối chẳng thể thu được một hộc bảy đấu mỗi mẫu.
Trong đó hẳn cũng có tác động của lợi ích. Ba năm không phải nộp thuế, toàn bộ sản vật thu được đều thuộc về mình. Làm nhiều hưởng nhiều, quả thật có thể khơi dậy lòng hăng hái của nông dân.
Thấy Bùi Viễn bị hỏi đến mức há miệng không biết đáp ra sao, Triệu Thực, phán quan phủ Tiết độ chuyên coi việc đồn điền, bèn bước lên nói:
- Tháng ba, tháng tư gieo lúa mì. Làm đồng xong thì đến tháng năm cỏ linh lăng nảy mầm, vừa hay dùng làm bãi chăn thả cho đến tận mùa đông, thời vụ không chồng chéo lên nhau.
- Còn loại cỏ chăn nuôi nào khác không?
- Bẩm đại soái, các đồng liêu trong Ty Đồn điền đã bàn bạc. Củ cải ruộng có lẽ cũng có thể trồng thử, sau này dùng làm cỏ chăn gia súc.
- Tìm thêm một thửa ruộng khác, đem trồng thử.
- Tuân lệnh.
- Một con bò đực mỗi năm thải ra được bao nhiêu phân bón?
Thiệu Thụ Đức lại hỏi.
Bùi Viễn và Triệu Thực cùng sững người.
Hỏi chuyện này thật quá mất thể diện! Đại soái đúng là võ phu sao? Trước kia ở quân Thiên Đức, chẳng lẽ hắn từng tự tay cày ruộng?
Thiệu Thụ Đức lắc đầu. Thực ra hắn cũng không biết chính xác. Hắn chỉ biết lượng phân một con bò thải ra trong một năm, đem bón cho một mẫu ruộng, có lẽ vẫn hơi thiếu. Tốt nhất là ba con bò bón cho hai mẫu. Có vậy mới duy trì được độ màu mỡ của đất, năm này qua năm khác giữ sản lượng cao khiến người ta phải ghen tị. Dĩ nhiên, cũng không thể quên công lao của những thửa ruộng được nghỉ để đất tự bồi đắp chất đạm.
Tỷ lệ giống và thu hoạch nhất định phải nâng lên. Một đổi mười là mức bắt buộc, một đổi mười lăm mới là mục tiêu.
- Tìm thêm một thửa ruộng, dùng để gây giống tốt.
Câu này thì hai người kia hiểu được. Thực ra nhà nông nào cũng biết giữ giống, chọn giống. Mỗi năm, họ đều lấy những hạt lúa mì mẩy nhất để gieo. Ý của đại soái là muốn có giống còn tốt hơn nữa ư?
Thiệu Thụ Đức nói:
- Chuyện tuyển chọn ngựa, các ngươi đều biết rồi chứ? Ngựa tốt phối với ngựa tốt, sinh ra ngựa con lại tiếp tục chọn con nào ưu tú nhất, đời đời gây giống. Hạt giống cũng có thể làm như vậy. Bắt tay vào đi. Cần bao nhiêu tiền, bao nhiêu ruộng, bao nhiêu nhân thủ thì cứ đến tìm ta.
- Tuân lệnh.
Sản lượng lương thực cao ở đời sau, xét cho cùng không ngoài bốn yếu tố: giống tốt, thuốc trừ sâu, phân bón và thủy lợi. Thuốc trừ sâu thì đừng mong, thủy lợi vẫn luôn được tiến hành. Phân hóa học tuy chưa có, nhưng có thể dùng phân chuồng thay thế. Một con bò thải ra bao nhiêu phân trong một năm thì dồn cả lên một mẫu ruộng. Hiệu quả thấp thì thấp thật, nhưng chẳng còn cách nào khác, chỉ có thể làm như vậy.
Trước khi xuyên đến đây, Thiệu Thụ Đức từng đọc tiểu thuyết. Trong truyện, hễ có người đến thời cổ đại, chỉ cần nói một câu rằng dùng phân chuồng hoặc bùn dưới đáy sông để bón ruộng, lập tức sẽ thu được mùa màng bội thu. Người qua đường ai nấy kinh ngạc, kẻ đó cũng nhờ vậy mà danh lợi đều về tay.
Đó chỉ là tưởng tượng hão huyền!
Người xưa không biết ủ phân sao? Dĩ nhiên là biết. Nhưng tại sao hiệu quả vẫn chẳng tốt? Vì họ không có đủ phân chuồng và bùn đất!
Lượng phân người thải ra chỉ bằng một phần mười mấy của bò, lấy đâu ra mà bón cho đủ ruộng? Ruộng nghỉ để đất hồi đạm, phân bò bón ruộng, phải làm nhiều việc cùng lúc, may ra mới bù lại được độ màu mỡ đã tiêu hao sau những vụ mùa năng suất cao.
Ngoài ra còn phải có giống tốt. Chuyện này thật ra cũng giống việc tuyển ngựa, cần thời gian dài gây dựng, lại phải trông vào vận may.
Chế độ luân canh ba vụ hiện giờ chỉ có vị khả hãn Quan Bắc là hắn mới đủ sức làm. Hắn khống chế nhiều bộ lạc thảo nguyên đến vậy, có đủ bò để cung cấp cũng là một nguyên nhân quan trọng.
Cứ từ từ mà làm. Nếu mỗi mẫu có thể thu được hai, ba hộc lúa mì, sản lượng lương thực của toàn bộ bảy châu Định Nan sẽ tăng vọt. Đến lúc đó, uy vọng của hắn sẽ tiến thêm một bước. Trong vùng cai trị, còn ai dám phản loạn?
Lý Thiệu đã đến huyện Hoài Viễn. Sau khi vào thành, Thiệu Thụ Đức lập tức ở luôn trong phủ Tiết độ sứ.
Việc đầu tiên hắn làm là sai người trong phủ Tiết độ Linh Châu đem sổ hộ khẩu và hồ sơ ruộng đất đến.
Sau khi chiếm được Linh Châu vào mùa xuân năm ngoái, dân số nơi đây tăng vọt. Trước kia toàn vùng vốn chỉ có bốn vạn người, tính cả những hộ giấu khẩu cũng chỉ chừng năm, sáu vạn, tổng cộng chưa đầy một vạn hộ. Thế nhưng trong một năm qua, trước hết đã lập sổ cho bốn nghìn hộ người Đảng Hạng làm nông. Sau đó, hai đợt dân cư Quan Trung, tổng cộng ba vạn người, lần lượt kéo đến. Tiếp theo lại có đủ hạng thợ thủ công, thủy quân, nghệ nhân và những người làm nghề khác đổ vào, tất cả ba nghìn sáu trăm hộ, gần hai vạn người. Cộng thêm ba, bốn nghìn hộ dân Quan Đông được điều chuyển đến như thường lệ, tám huyện Linh Châu hiện nay, gồm cả Định Viễn và Phong An sắp được lập huyện, đã có hơn hai vạn sáu nghìn hộ, dân số hơn mười ba vạn.
Người đổ về đông như vậy, nhưng phần lớn đều đã bỏ lỡ thời vụ, không kịp khai khẩn ruộng đất để thu hoạch lương thực. Chỉ những người đến sớm mới trồng được ít ruộng, thu được một phần nhỏ. Số dân này sống được là nhờ ba mươi vạn hộc kê và lúa mì của Vương Trọng Vinh. Còn sản lượng lương thực Linh Châu có thật sự bùng nổ hay không, chủ yếu phải trông vào năm nay.
Năm Quang Khải thứ nhất, diện tích đất thực sự gieo trồng ở Linh Châu chỉ hơn sáu nghìn khoảnh. Phủ Tiết độ không nắm được sản lượng cụ thể, bởi năm ngoái xảy ra chiến tranh, hai châu Linh và Diêm đều được miễn thuế. Ước tính sơ bộ, hẳn đã thu được một trăm vạn hộc lúa nước và lúa mì, cùng vài chục vạn hộc các loại ngũ cốc, đậu đỗ khác.
Đến năm Quang Khải thứ hai, sản lượng lương thực của Linh Châu hẳn sẽ tăng vọt. Dân cư ngày một đông, nơi đây đã định sẵn sẽ trở thành vùng đất giàu có nhất dưới quyền cai trị của hắn.
- Huyện Hoài Viễn…
Ngón tay Thiệu Thụ Đức cứ rê đi rê lại trên tấm bản đồ.
Huyện Hoài Viễn chính là Ngân Xuyên của hậu thế. Trong lòng Thiệu đại soái đã nảy ra ý định dời trung tâm chính trị từ Hạ Châu về đây.
Quy mô quân nha ngày một lớn. Nếu hai mươi vạn quân đều đóng tại Hạ Châu, sức đất nơi đó sẽ bị vượt quá xa, lương thực phải điều chuyển từ các châu huyện khác đến. Hạ Châu lại không có đường thủy, chi phí vận chuyển quá lớn, đã không còn thích hợp làm trung tâm chính trị nữa.
Huyện Hoài Viễn là một tòa “đô thành” mới rất đáng chọn.
Đồng bằng rộng lớn, khí hậu thích hợp, thuận lợi tưới tiêu, lại có sông Hoàng Hà vận chuyển hàng hóa. Điểm cuối cùng này cực kỳ quan trọng. Đường thủy có thể giảm mạnh chi phí vận chuyển các loại hàng hóa, đồng thời nối liền với những vùng đất rất xa. Gỗ, gia súc, vải vóc, da thuộc, quặng sắt, than đá và đủ thứ hàng hóa khác đều có thể được chở đến đây với giá tương đối hợp lý, phục vụ nhu cầu tiêu dùng của đám đông không trực tiếp làm ra sản phẩm.
Lương thực và hoa quả ở đồng bằng Ngân Xuyên cũng có thể rẻ rẻ vận chuyển đến những nơi khác để bán kiếm lời.
Nói trắng ra, vùng đất được ví như “Giang Nam ngoài ải” này có sức chứa dân cư rất lớn. Hắn có thể đưa mấy vạn quân nha cùng gia quyến đến sống quanh huyện Hoài Viễn, không cần lo việc đó phá hoại môi trường.
Khi cần xuất binh cũng vô cùng thuận tiện, cứ men theo sông Hoàng Hà mà đi. Đường thủy chở được nhiều hàng, chi phí lại thấp, ưu thế ấy sẽ giúp hắn giảm mạnh khoản chi quân sự, đồng thời giảm số dân phu phải trưng dụng. Hắn không cần lo dân chúng bỏ lỡ thời vụ, có thể xuất binh nhiều lần trong năm mà không gây phiền nhiễu quá mức cho dân.
Điểm cuối cùng cũng rất quan trọng. Nơi đây ở gần thảo nguyên. Một khi dời trung tâm chính trị đến đây, sức đánh dẹp các bộ lạc thảo nguyên không chịu quy phục sẽ được tăng cường, tình hình an ninh quanh vùng cũng theo đó mà tốt lên.
- Huyện Hoài Viễn phải xây thành mới!
Thiệu Thụ Đức chọc mạnh một ngón tay xuống một vị trí trên bản đồ rồi nói.
Trần Thành, Triệu Quang Phùng và Lương Chi Hạ nghe xong, mí mắt đều giật một cái.
Xây thành là đại công trình, cần huy động dân phu cực lớn. Hơn nữa, đây không phải kiểu “thành nát” được xây gấp ở Diêm Châu vào những năm Đức Tông còn trị vì. Đám lão luyện như bọn họ đều nhìn ra ý định của đại soái. Hắn muốn dời phủ trị từ Hạ Châu đến đây. Đã vậy, tòa thành này không thể dựng qua loa, nhất định phải bỏ vốn liếng thật lớn.
Vật liệu không phải vấn đề. Điều khó nhất là nhân lực.
- Chu Toàn Trung hiện giờ đang làm gì?
Trần Thành và những người khác đã quen với lối suy nghĩ nhảy cóc của đại soái, lập tức đáp:
- Năm ngoái, Tần Tông Quyền đánh Chu Toàn Trung đại bại ở trấn Bát Giác. Hiện giờ hai bên vẫn đang giằng co, thắng bại chia đều.
Thiệu Thụ Đức nghe xong, trong lòng nảy sinh mấy phần khâm phục.
Đội quân của Chu Ôn, cũng như quân Định Nan của hắn, đều do chủ soái tay trắng gây dựng từng chút một. Thiệu Thụ Đức bắt đầu từ năm mươi người ở quân Thiên Đức, rồi chậm rãi mở rộng. Chu Ôn dẫn năm trăm người đến nhậm chức ở Tuyên Vũ, sau đó cũng từng bước xây dựng quân đội.
Lợi thế của cách làm ấy rất rõ ràng. Uy vọng của chủ soái cực cao. Cho dù đại tướng muốn làm phản, đám quan quân cấp giữa và cấp thấp cũng không chịu theo. Trừ phi đội quân đó không phải do chủ soái tự tay gây dựng, mà là từ một phiên trấn khác đầu quân sang. Chẳng hạn như cuối đời Chu Ôn, Đinh Hội làm phản, đội quân dưới tay hắn vốn là Chiêu Nghĩa quân đầu hàng, căn bản chưa từng được chỉnh đốn và sắp xếp lại.
Lý Toàn Trung ở trấn U Châu chỉ thua một trận đã lập tức làm phản. Quân sĩ dưới trướng hắn cũng chẳng phản đối. Những phiên trấn khác thường có tình trạng tương tự.
Vậy tại sao thuộc hạ của Chu Ôn lại không làm phản? Hai năm nay, người đầu hàng Tần Tông Quyền nhiều đến mức đếm không xuể. Chu Ôn vừa chịu một trận đại bại dưới tay y, vậy mà trong quân không ai nhân cơ hội nổi loạn. Chuyện ấy quả thật hiếm thấy.
So với Chu Ôn, Lý Khắc Dụng kế thừa không công mấy vạn quân nha Hà Đông, hiện giờ vẫn phải vất vả giữ thế cân bằng. Hắn đưa quân Hồ của bộ tộc Sa Đà và năm bộ ở phía bắc trộn vào trong quân, không trao quyền lớn cho người bản địa Hà Đông. Dù vậy, hắn vẫn tin tưởng hơn vào tập đoàn Đại Bắc đã theo mình gây dựng cơ nghiệp từ đầu.
Quân Định Nan là do chính tay Thiệu Thụ Đức tạo dựng. Hắn là người khai sáng, không phải kẻ kế thừa. Năm ngoái, trước ngày xuất chinh, hắn duyệt các cánh quân ở phía bắc thành Hạ Châu. Quân sĩ đi đến đâu cũng hô vang hưởng ứng đến đó. Trong tình thế như vậy, phải ngu xuẩn đến mức nào mới dám làm phản? E rằng chỉ cần vừa lộ ý định, bọn quân sĩ dưới tay đã trói gô kẻ đó lại, áp giải đến trước mặt đại soái để lập công.
Nhưng nói đi cũng phải nói lại. Sau này địa bàn của hắn mở rộng, uy thế ngày càng mạnh, sớm muộn cũng sẽ có người mang cả đất đai lẫn quân đội đến đầu nhập. Khi ấy hắn phải xử lý ra sao?
Tước thẳng quân đội của người ta, rồi chia nhỏ trộn vào các đội quân khác, dĩ nhiên là một cách hay. Nhưng người ta có chịu hay không? Nếu thật sự làm vậy, e rằng sau này chẳng còn ai muốn đầu quân dưới trướng hắn nữa.
Cuối đời Chu Ôn, hắn đã gặp quá nhiều chuyện tương tự. Việc cắt giảm phiên, tước quyền các phiên trấn là điều không thể tránh. Nhưng một khi ra tay, người ta hoặc nổi loạn, hoặc quay sang đầu địch.
Những kẻ “mang vốn đến góp vào đoàn” vốn là chuyện phiền phức như vậy. Nhưng nếu chỉ dựa vào tiền của bản thân thì hắn cũng đâu thể tự mình làm nên tất cả.
Hiện giờ quân Định Nan là phần cơ nghiệp do hắn nắm trọn. Nhưng sau này chắc chắn sẽ có những người nắm một phần nhỏ gia nhập. Phần của hắn tất sẽ bị chia loãng. Vậy hắn phải đối diện với chuyện ấy thế nào?
- Tốt lắm. Chu Toàn Trung vẫn còn đang giằng co với Tần Tông Quyền.
Thiệu Thụ Đức mỉm cười rồi hỏi:
- Nghĩa huynh của ta lại đang làm gì?
Triệu Quang Phùng đáp:
- Đang chỉnh đốn quân ngũ, chuẩn bị đồng thời đánh cả hai mặt nam bắc, tiến công Đại Đồng và Chiêu Nghĩa.
- Vậy là tốt. Chúng ta vẫn còn thời gian.
Thiệu Thụ Đức cười nói:
- Việc xây dựng bảy châu Định Nan mới là then chốt. Đợi đến khi Chu Toàn Trung và Lý Khắc Dụng bên kia tạm thời ổn định được tình hình, lương thực, trâu bò, dê ngựa và tài vật của bảy châu hẳn đã tăng lên đáng kể. Những vùng đất cũ ở Hà Lũng có lẽ cũng thu hồi được không ít. Đến lúc ấy, ta mới có thể tiến hành bước tiếp theo.
Địa bàn của hắn nằm ở vùng tây bắc, bất lợi quả thật không ít, nhưng thuận lợi cũng chẳng thiếu. Ít nhất, hắn không cần phải chém giết triền miên với kẻ hung hãn như Tần Tông Quyền. Hắn có thể yên tâm cày cấy, tích lũy của cải, xây dựng quân đội.
Chuyện trên đời có lợi ắt có hại, quan trọng là biết xoay xở ra sao. Trong cuộc đua với Chu Ôn và Lý Khắc Dụng, hắn chưa hề tụt lại. Biết đâu hắn còn đang nhỉnh hơn đôi chút?
Để lần sau tiện đọc tiếp, bạn có thể bấm nút “Lưu” ở phía dưới để ghi lại chương đang đọc, chương 200, “Ruộng thí nghiệm và trung tâm chính trị”. Lần sau mở giá sách là có thể đọc tiếp!
Nếu yêu thích “Đời phù sinh cuối đời Đường”, xin hãy giới thiệu cho bạn bè qua QQ, blog, WeChat và những cách khác. Cảm ơn sự ủng hộ của bạn!