Đường đất nơi thôn dã rất hẹp, cùng lắm chỉ đủ cho hai con ngựa sánh vai. Đám thân binh định xuống ruộng, dàn sang hai bên để hộ vệ, nhưng Thiệu Thụ Đức gạt đi.
- Đại soái, ta có thể dâng sớ báo tin thắng trận ở Hội Châu rồi. Triệu Quang Phùng cưỡi ngựa theo sau, lên tiếng đề nghị.
- Được. Lệnh cho Lư thư ký viết một bản tấu báo tin mừng, dâng lên triều đình.
- Tuân lệnh.
Điều triều đình quan tâm, thật ra hơi khác với điều Thiệu đại soái để tâm. Thánh nhân và bá quan chỉ nhìn xem đất đai có thu hồi được hay chưa. Còn Thiệu đại soái chú trọng hơn đến chuyện quân địch có bị tiêu diệt thật sự hay không.
Hắn sẽ không ở lại Hội Châu thêm bao lâu nữa. Đoàn quân xuất chinh đã được nửa năm, tướng sĩ đều mong trở về nhà, mà hắn cũng nhớ nhà.
Hôm qua, tin báo từ bờ bên kia sông Hoàng Hà truyền đến: Vương Ngộ, Quân sứ Định Viễn, dẫn quân đánh chiếm Ô Lan Quan và huyện Ô Lan, khiến hơn một nghìn người Thổ Phồn đầu hàng. Đến đây, hai huyện của Hội Châu đều đã thu hồi. Ít nhất, thành trì cũng đã trở về tay quân Đường.
Nói cho cùng, với số dân của Hội Châu, ruộng đất và đồng cỏ ngoài thành chẳng đáng kể bao nhiêu. Đó là lời Triệu Quang Phùng nói với hắn hôm qua. Theo Triệu Quang Phùng, giá trị lớn nhất của Hội Châu nằm ở bến đò Hội Ninh Quan. Còn thành Hội Châu là bức bình phong phía đông nam, che chở cho Hội Ninh Quan.
Cách nói ấy nghe cũng mới mẻ.
Hội Ninh Quan và Ô Lan Quan đều là những bến vượt sông. Huyện Ô Lan, huyện Hội Ninh cùng quân trấn Tân Tuyền nằm quanh hai bến sông ấy, hợp thành các cứ điểm phòng thủ vòng ngoài. Triệu Quang Phùng đề nghị tu sửa bến Hội Ninh Quan, xây thành kho và bãi chứa hàng. Gần dãy núi tuyết bên kia cũng có thể dựng một trường chặt gỗ.
Bọn họ chỉ cần nắm chắc những nơi trọng yếu ấy là đủ. Kho bến, thành châu và vùng đất ở giữa có thể khai khẩn một phần. Những người dân hậu duệ nhà Đường ở Thiên Bảo vẫn còn giữ nghề cày cấy thì đưa cả đến đây làm ruộng, tiện bề bảo vệ, khỏi bị người Thổ Phồn bắt đi cướp mất lần nữa.
Còn những đồng cỏ mênh mông còn lại, cứ giao hết cho các bộ lạc chịu sự ràng buộc của triều đình, chẳng hạn như họ Bạch. Để bọn họ tự tranh giành với họ Hâm Khất. Quân Định Nan chỉ cần lo cai quản cho tốt bến đò Hội Ninh Quan là được.
Cách làm ấy quả thực rất thực tế. Hội Châu chỉ có sáu, bảy nghìn người Hán, cày cấy năm, sáu trăm khoảnh ruộng. Sản lượng lương thực làm ra có cũng được, không có cũng chẳng ảnh hưởng mấy. Chi bằng chuyển toàn bộ dân đến vùng tây bắc, để trống sáu trăm khoảnh ruộng kia. Dù thế nào cũng có thể khai thêm đất canh tác.
Phía trước đã có quân Định Viễn bảo vệ, phía sau lại có quân châu Hội Châu được xây dựng lại trông nom vùng Hội Ninh Quan, họ Hâm Khất rất khó vượt qua đây cướp bóc.
Muốn cướp thì cứ sang cướp họ Bạch.
Nhưng Thiệu Thụ Đức vẫn có tính toán riêng. Bỏ mặc ruộng đất hiện có quanh thành Hội Châu thì thật đáng tiếc. Hơn nữa, Hội Châu cách Lan Châu rất gần, chỉ khoảng ba trăm tám mươi dặm. Nếu nơi này sản xuất thêm được ít lương thực, áp lực vận chuyển lương từ Linh Châu cũng sẽ vơi đi.
Vả lại, đem cả một vùng đất rộng lớn như thế nhường cho người Thổ Phồn chăn nuôi, diện tích lên đến hơn mười nghìn cây số vuông, xét thế nào cũng chẳng ổn. Thời Thiên Bảo, Hội Châu từng có tới hai vạn nông dân, ruộng đất canh tác nhiều gấp mấy lần hiện nay.
Bởi vậy, hắn vẫn còn do dự.
- Đại soái, mạt tướng có một kế. Trần Thành thúc ngựa đuổi kịp, lên tiếng.
Thiệu Thụ Đức cau có liếc hắn một cái. Mưu kế của Trần phán quan, nói thế nào nhỉ, có cái hay, cũng có cái dở. Năm xưa đánh Hoàng Sào, hắn từng hiến kế tung tin giả rằng Chu Ôn đã đầu hàng. Mấy hôm trước, hắn lại đề nghị đốt đồng cỏ. Kế trước còn xem như đáng tin, kế sau lại khiến Thiệu mỗ đắn đo mãi, không dám thật sự làm theo.
- Kế ấy ra sao? Thiệu đại soái ghìm ngựa dừng lại, phối hợp hỏi một câu.
Trần Thành nói:
- Đại soái có thể chiêu mộ trai tráng ở bốn châu Hạ, Tuy, Ngân, Hựu. Thậm chí các trấn Quan Trung, Kính Nguyên, Bân Ninh, Phượng Tường cũng có thể chiêu mộ. Mỗi người cấp một khoảnh ruộng, miễn thuế mười năm. Nhà nào muốn đưa cả người thân đến thì ban nhà ở cho họ. Những trai tráng ấy phải biết bắn cung, dám liều mạng chém giết. Cứ một trăm hộ lập thành một lý, đặt một người chỉ huy; năm trăm hộ lập thành một hương, đặt một đô chỉ huy; cả huyện đặt một người trấn thủ.
- Vừa lúc ta thu được khá nhiều khí cụ, cứ phát cho họ. Vào mùa bận thì cày cấy, lúc nông nhàn thì luyện tập. Sau vụ thu, dẫn quân đi cướp người Thổ Phồn, đánh lấy cỏ lương. Làm như thế vài năm, nhất định sẽ khiến quân địch nghe tên đã khiếp vía.
Triệu Quang Phùng cũng đề nghị:
- Đại soái, lời Trần phán quan rất phải. Mạt tướng nghe nói vào niên hiệu Trung Hòa, triều đình bắt được hơn năm nghìn quân của Hoàng Sào, đến nay họ vẫn đang chịu khổ dịch đào sông. Đại soái chi bằng miễn cho họ hai năm hình phạt còn lại, đưa đến Hội Châu, cấp đất, nhà cửa và khí cụ. Đám liều mạng ấy đều là những tên giặc già dạn dày kinh nghiệm. Một khi tổ chức lại, gặp toán kỵ binh Thổ Phồn ít người, chúng sẽ chẳng chịu thiệt. Nếu gặp đại quân Thổ Phồn thì điều quân Định Viễn và quân Tân Tuyền ra là được.
- Ngoài ra, có thể xin triều đình đưa tù nhân đến Hội Châu. Thiên hạ hiện nay lắm việc rối ren, người phạm tội rất nhiều. Hễ dính vào án lưu đày hoặc tội chết, phần lớn đều trốn vào rừng núi. Nay có thể truyền khắp thiên hạ: kẻ phạm tội lưu đày hay tội chết đang lẩn trốn, nếu tự ra đầu thú để được chiêu mộ thì sẽ được cho đến Hội Châu thú biên.
Đem tội nhân đi đày nơi biên ải vốn là lệ cũ của triều đình. Trước đó không lâu, sau khi đánh tan quân Thổ Phồn ở Nguyên Châu, Thiệu Thụ Đức, Trình và Chiết đã áp giải hơn một trăm tù binh về Trường An. Nếu không có gì thay đổi, triều đình sẽ phán họ lưu đày đến Lĩnh Nam. Những năm Đại Trung tiến quân về phía tây, không ít tù binh Thổ Phồn bị bắt cũng bị đày đến Lĩnh Nam. Đó đều là lệ cũ.
Ngoài ra, trong hơn ba trăm châu của thiên hạ, những kẻ phạm tội nặng đến mức bị lưu đày hoặc xử chết vẫn luôn được đưa đến biên cương. Quân Thiên Đức, quân Chấn Vũ, vùng Kiềm Trung và Lĩnh Nam đều là những nơi tiếp nhận nhiều tù nhân. Chỉ sau loạn Hoàng Sào, việc này mới dần dần ngừng lại.
Xem ra có thể xin triều đình ban văn thư cho các trấn trong thiên hạ, khôi phục việc đày tội nhân về vùng tây bắc. Chuyện nhỏ như vậy, chắc các tiết soái từng trấn sẽ không từ chối. Trên danh nghĩa, họ vẫn là bề tôi của hoàng đế, chứ đâu phải triều đình bắt họ phái quân đến tây bắc phòng quân Thổ Phồn tràn xuống vào mùa thu.
- Như vậy rất tốt. Thiệu Thụ Đức nói: Lư thư ký, nay có ba việc cần dâng tấu lên triều đình. Thứ nhất, báo tin thu hồi Hội Châu. Thứ hai, xin đặt hai huyện Định Viễn và Phong An. Thứ ba, xin triều đình đưa tội nhân trong thiên hạ đến Hội Châu thú biên.
- Tuân lệnh.
Đối với người Thổ Phồn, dĩ nhiên hắn muốn lôi kéo họ về phía mình. Nhưng nếu người ta không chịu nghe lời lôi kéo thì sao? Chẳng phải vẫn cần chuẩn bị thêm cách đối phó đó ư? Đại quân chủ lực sắp rời đi, không thể ở lại nơi này quá lâu.
Năm Quang Khải thứ nhất, ngày hai mươi tám tháng ba, Trường An.
Sáng sớm hôm ấy, trong viện tiến tấu của quân Định Nan ở phường Bình Khang đã truyền ra một tin: Linh Vũ quận vương Thiệu Thụ Đức dẫn quân thu hồi Nguyên Châu, Vũ Châu và Hội Châu, đánh tan quân Thổ Phồn.
Tin ấy lúc đầu chưa gây ra bao nhiêu xôn xao ở phường Bình Khang. Những vị khách còn say rượu từ đêm trước chưa tỉnh hẳn, chẳng mấy ai quan tâm đến chuyện đánh trận ngoài biên ải.
Nhưng tin truyền đi ngày một rộng, ảnh hưởng cũng dần lớn lên. Trường An là kinh đô, nơi tụ hội sĩ tử từ khắp các vùng trong thiên hạ. Đám người ấy quan tâm đến thời cuộc nhất, lại thường sục sôi nhiệt huyết.
Sau loạn Hoàng Sào, người Thổ Phồn thừa cơ đánh chiếm ba châu Nguyên, Vũ, Vị, chuyện ấy rất nhiều người biết. Mấy năm trôi qua, triều đình cũng chỉ thu hồi được một huyện Bình Lương. Lòng dân đã sớm bất mãn, đồng thời đều cho rằng triều đình không còn sức lấy lại những châu huyện rơi vào tay Thổ Phồn.
Hôm nay nghe tin Linh Vũ quận vương thu hồi được cả mấy châu, trong đó còn có Hội Châu đã rơi vào tay Thổ Phồn suốt hai giáp, tức một trăm hai mươi năm, cuộc chuyện trò của đám văn nhân sĩ tử lập tức bùng lên. Bọn họ vốn mang những ảo tưởng chẳng mấy thực tế về miền biên ải. Người trong nước lại coi trọng công danh, thơ biên tái từng thịnh hành một thời chính là bằng chứng rõ ràng.
Các sĩ tử nghe tin liền kéo đến tửu quán, cao giọng bàn luận. Có kẻ uống say, ngay tại bàn đã ngâm lên câu thơ:
- Ta nghe thuở trước miền Tây Lương,
- Người đông, dâu tốt phủ đồng hoang.
Rồi bọn họ hẹn nhau đến phường Bình Khang, gọi các cô nương hát lại cho nghe.
Một số nhà có của cải còn rủ bạn bè, muốn học theo những sĩ tử mang kiếm ngao du thiên hạ, tự mình đến Hội Châu xem sau hơn trăm năm rơi vào tay Thổ Phồn, nơi ấy rốt cuộc có phong cảnh và sản vật ra sao.
Dân gian bàn tán xôn xao, trong triều cũng chẳng yên ổn.
Tể tướng Tiêu Cấu vừa từ chỗ hoàng đế trở về, sắc mặt trông rất lạ.
Linh Vũ quận vương thu hồi Hội Châu, lại phô trương thanh thế dâng tấu lên triều đình, khiến thiên hạ đều biết. Một số quan viên trẻ tuổi phấn chấn vô cùng. Vùng đất rơi vào tay Thổ Phồn hơn trăm năm nay đã trở về cố quốc, cứ như quốc sự sắp sửa khởi sắc trở lại.
Nhưng Tiêu Cấu là lão quan trường lọc lõi, dĩ nhiên không kích động như bọn họ. Điều đầu tiên hắn nghĩ đến là được mất và lợi hại trong chuyện này.
Thiệu Thụ Đức quả thật rất khôn ngoan. Hắn thu hồi Hội Châu, nơi trên danh nghĩa vẫn thuộc địa phận của Tiết độ sứ Sóc Phương, chứ không phải châu huyện nào khác. Nếu không, biết đâu triều đình đã đòi chia phần công lao rồi.
Năm Hàm Thông thứ hai, Trương Nghị Triều đánh bại quân Thổ Phồn, thu hồi Lương Châu. Hai năm sau, triều đình đặt Tiết độ sứ Lương Châu, xem như nối tiếp chức Tiết độ sứ Hà Tây, cai quản sáu châu Lương, Thao, Tây, Thiện, Hà và Lâm.
Ban đầu, Trương Nghị Triều kiêm nhiệm chức Tiết độ sứ Lương Châu, Tiết độ sứ quân Quy Nghĩa, cùng chức Quan sát sứ coi sóc mười một châu. Thoạt nhìn, cách sắp xếp ấy chẳng khác nào bày thêm một chức quan. Nhưng theo thời gian, uy lực của nó sẽ dần lộ ra.
Khi Trương Nghị Triều còn sống thì chưa có vấn đề gì. Nhưng nếu hắn chết hoặc vào triều làm quan thì sao? Hai chức tiết độ sứ có nên tách ra hay không? Triều đình chờ chính là lúc ấy.
Dĩ nhiên, khi đó triều đình vẫn còn đôi phần thực lực, thủ đoạn cũng không chỉ có vậy. Chẳng hạn, triều đình điều Bùi Thức, Tiết độ sứ Thiên Bình quân, sang làm Tiết độ sứ Sóc Phương, đồng thời phái hai nghìn năm trăm quân Tào Châu tiến vào Lương Châu. Mấy năm sau, triều đình lại để Bùi Thức kiêm nhiệm tiết độ sứ cả hai trấn Sóc Phương và Lương Châu.
Đến năm Hàm Thông thứ tám, tức năm 867, Trương Nghị Triều vào triều. Triều đình dần dần giành lại quyền kiểm soát thực tế đối với Lương Châu. Trong hơn mười năm tiếp theo, triều đình liên tục phái mấy đời tiết độ sứ đến đó. Hiện nay, Tiết độ sứ Hà Tây, vốn là Tiết độ sứ Lương Châu trước kia, là Trịnh mỗ, lại được ban thêm hàm Thượng thư, đã nhậm chức nhiều năm.
Đáng tiếc, nơi ấy người ít, quân cũng ít, mệnh lệnh triều đình rất khó truyền ra khỏi thành châu. Phần lớn địa vực đều nằm trong tay người Oạt Mạt. Trước đó, họ Oạt Mạt thậm chí từng đánh chiếm thành châu một lần. Mãi đến niên hiệu Càn Phù, nhờ sức quân Quy Nghĩa, triều đình mới thu hồi được nơi này.
Quân Định Nan thu hồi Hội Châu, triều đình không thể nhúng tay. Nếu sau đó Thiệu Thụ Đức lại đánh chiếm Lan Châu, Mân Châu và những nơi khác, biết đâu triều đình sẽ phải phái người đến thương lượng.
Chỉ là trong lòng Tiêu Cấu vẫn âm thầm bất an. Hắn cảm thấy Thiệu Thụ Đức khác Trương Nghị Triều. Thiệu Thụ Đức không cung kính triều đình như Trương Nghị Triều, chưa chắc đã chịu để người khác nhúng tay vào vùng đất do chính mình đánh lấy.
Huống hồ uy vọng và thực lực của triều đình lúc này đã kém xa mười mấy năm trước, tình thế càng khó xử hơn. Biết đâu Thiệu Thụ Đức còn muốn triều đình noi theo tiền lệ, để một mình hắn kiêm nhiệm Tiết độ sứ ba trấn Sóc Phương, Hà Tây và Lũng Hữu. Dĩ nhiên, các chức Tiết độ sứ quân Định Nan, Đô chỉ huy bốn đạo phía bắc Quan Trung và Sứ chế trí cũng sẽ không bỏ xuống.
Triều đình đương nhiên sẽ không đồng ý!
Quân Định Nan đã trở thành phiên trấn lớn nhất vùng tây bắc kinh đô, thực lực hùng hậu. Chỉ cần không phải kẻ ngốc, ai cũng hiểu không thể mặc cho thế lực của hắn bành trướng vô hạn. Ngay cả hai chú cháu Tây Môn Tư Cung vốn luôn giao hảo với họ Thiệu, trong chuyện này hẳn cũng sẽ đứng về phía triều đình.
Nhưng làm việc gì cũng phải biết chừng mực!
Tiêu Cấu âm thầm cảnh giác. Thiên hạ hiện nay đang loạn, đám võ phu chỉ cần không vừa ý là có thể cất quân đánh thẳng vào cung khuyết. Nếu thật sự đi đến bước ấy, danh tiếng của võ phu đương nhiên sẽ tan nát, nhưng uy nghiêm triều đình chẳng phải cũng mất sạch hay sao? Thánh nhân đã từng được Thiệu Thụ Đức “nghênh đón” một lần ở vùng phía tây kinh đô, hẳn không muốn có lần thứ hai.
Muốn họ Tiêu ở Lan Lăng khôi phục thanh thế, chỉ dựa vào triều đình thì không xong. Nay con cháu các chi trong họ, người thì tự mình làm tể tướng ở triều, Tiêu Cử làm huyện lệnh ở Hà Trung, Tiêu Phù làm quan coi việc lương thực dưới trướng Chu Toàn Trung. Còn phía Hạ Châu, hình như vẫn đang thiếu một người.