Nhai Đình nằm ở đầu phía tây đường Lũng Để, giữa hai ngọn núi là một vùng đất rộng bằng phẳng. Nơi đây vốn là đồng bồi hình quạt, năm ngả đường cùng hội tụ. Tiến thì có thể đánh ra bốn phía, lui thì dễ dàng rút đi nhiều hướng. Địa thế ấy thuận lợi cho tấn công, nhưng khó giữ.
Đây chính là con đường buộc phải đi qua nếu muốn từ Quan Trung sang Lương Châu.
Tuy từ Quan Trung đến Lương Châu còn một lối khác men theo thung lũng sông Vị ở Trần Thương, nhưng đường sá hiểm trở, không thích hợp cho đại quân hành quân.
Bởi vậy, Nhai Đình mới trở nên vô cùng quan trọng. Chỉ cần quân Hán giữ được nơi này, quân Ngụy sẽ không thể đưa viện binh đến.
Chỉ cần chặn được quân Ngụy ở ngoài, các thành ở Lũng Hữu sẽ không chờ nổi viện binh, chưa đầy một tháng ắt tự tan.
Vì vậy, thành bại của việc chặn viện binh chính là then chốt của trận chiến này. Mã Tắc trước kia hay Mã Tắc hiện giờ đều hiểu rõ tình thế trước mắt.
Nhưng…
Hai vạn quân Hán, phần lớn là bộ binh, phải chặn năm vạn quân Ngụy, phần lớn là kỵ binh, suốt một tháng. Việc ấy khó chẳng khác nào lên trời.
Nếu quân Hán dựng trại ngay trên đường, áp lực sẽ vô cùng lớn. Trương Cáp có thể dồn quân đông hơn, tùy ý chọn một điểm để phá vỡ phòng tuyến.
Không chỉ địa thế Nhai Đình bất lợi cho quân Hán, mà chênh lệch quân số giữa hai bên cũng quá lớn.
Một kỵ binh có sức chiến đấu ngang với bảy, tám bộ binh.
Nói cách khác, năm vạn kỵ binh Ngụy có sức chiến đấu tương đương bốn mươi vạn bộ binh.
Còn quân Hán chỉ có hai vạn bộ binh.
Hai vạn chọi bốn mươi vạn.
Chênh lệch lớn đến mức nghĩ thôi cũng lạnh sống lưng…
Nhưng đó còn chưa phải điều tệ nhất.
Để nhanh chóng cứu viện Lũng Hữu, Trương Cáp chia đại quân làm hai. Hắn dẫn năm vạn quân đi trước, ngày đêm băng đường rút ngắn lộ trình. Năm vạn quân còn lại chở lương thảo và quân nhu theo sau.
Quân Hán càng giằng co lâu ở Nhai Đình, tình thế càng thêm nguy ngập.
Mà những điều bất lợi vẫn chưa dừng lại ở đó.
Còn có thành lũy.
Nhai Đình tuy có một tòa thành cũ, nhưng lâu ngày không tu sửa, tường đổ lở, đã hoang tàn chẳng còn ra hình dáng.
Mã Tắc biết, chẳng bao lâu sau khi hắn đến Nhai Đình, Trương Cáp sẽ thúc ngựa kéo quân tới.
Ba ngày.
Nếu trong vòng ba ngày quân Hán không dựng được một tòa thành vững chắc làm chỗ dựa, hai vạn bộ binh sẽ phải trực diện đợt xung phong của năm vạn kỵ binh…
Kết cục thế nào, có thể đoán được.
Ngay cả khi quân Hán kịp xây một tòa thành đất cao ba trượng trong ba ngày, chưa đến mười hôm, năm vạn quân đi sau của Trương Cáp cũng sẽ kéo tới.
Khi ấy, tương quan lực lượng sẽ thành hai vạn bộ binh đối đầu mười vạn kỵ binh.
Binh pháp có câu: Quân đông gấp mười thì vây, gấp năm thì đánh, gấp đôi thì tìm cách thắng. Quân ngang sức thì phải tìm cách chia rẽ đối phương để lần lượt đánh bại. Quân ít hơn thì chớ liều mạng giao chiến. Yếu thế mà cố thủ đến cùng, ắt sẽ thành tù binh của kẻ mạnh.
Đối đầu với mười vạn kỵ binh, hai vạn bộ binh quả thực quá yếu.
Có khi chỉ một đợt xung phong, trận chiến đã kết thúc.
Khi chênh lệch binh lực lớn đến mức không sao tưởng tượng nổi, một tòa thành đất nhỏ nhoi cũng chẳng che chở được bao nhiêu.
Nhai Đình lại nằm trong thung lũng, có ba con sông chảy qua rồi hợp vào sông Vị.
Đến lúc đó, quân Ngụy chỉ cần chặn dòng, dẫn nước tràn vào thành, tòa thành đất sẽ dễ dàng bị cuốn sập.
Tệ nhất là Mã Tắc mới lần đầu cầm quân, uy tín trong quân quá thấp, binh sĩ chưa chắc đã chịu liều chết vì hắn.
Bởi vậy, sức chiến đấu của hơn hai vạn quân Hán còn phải giảm đi một bậc.
Tình thế này…
Mã Tắc thầm rủa một tiếng, rồi quay đầu nhìn về ngọn núi đơn độc phía nam Nhai Đình.
Trong thoáng chốc, ý nghĩ đóng quân trên núi dần thành hình trong đầu hắn, sắp bật ra thành lời.
Bởi dù dựng trại ngay trên đường và có thành đất làm chỗ dựa, quân Hán nhiều lắm cũng chỉ cầm cự được mười ngày.
Trong khi thừa tướng Gia Cát cần trọn một tháng.
Lần Bắc phạt này là lần đầu thừa tướng đem quân đánh Ngụy. Quân Hán bất ngờ xuất binh, lại dùng Triệu Vân làm mồi nhử, ghìm chân chủ lực Tào Chân, khiến nước Ngụy không kịp đề phòng.
Trước đó, thừa tướng dẫn quân ra Kỳ Sơn, tiến thẳng vào Lũng Hữu. Ba trong năm quận là Nam An, Thiên Thủy và An Định nổi dậy chống Ngụy, theo về với nhà Hán. Thái thú Nam An và Thiên Thủy bỏ chạy; thái thú An Định cùng Khương Duy và những người khác đầu hàng.
Chỉ có quận Quảng Ngụy, quận Lũng Tây và thành lũy Kỳ Sơn cự tuyệt đầu hàng, cố thủ chống trả. Thứ sử Ung Châu là Quách Hoài chạy đến Thượng Khuê giữ thành. Thứ sử Lương Châu Từ Mạo cùng thái thú Kim Thành thì trấn thủ Kim Thành.
Muốn đánh hạ những nơi ấy, ít nhất cũng cần một tháng.
Mười ngày hoàn toàn không đủ!
Nói cách khác, đóng trại ngay trên đường là không ổn. Dù xây được thành đất trong ba ngày, quân Hán vẫn không thể ngăn nổi quân Ngụy!
Đến lúc này, Mã Tắc mới chợt hiểu vì sao người tiền nhiệm chọn đóng quân trên núi, chứ không trấn giữ ngay giữa đường.
Bởi trấn giữ giữa đường chẳng khác nào lấy trứng chọi đá.
Quyết định lên núi tuy trực tiếp dẫn đến thất bại của quân Hán, nhưng bản thân việc đóng quân trên núi không phải là kế dở.
Trước hết, có thể khẳng định rằng khi quân số ít, lại không có thành lũy làm chỗ dựa, bắt hai vạn bộ binh chống năm vạn kỵ binh là chuyện không thể làm nổi.
Trừ phi bộ binh ai nấy đều có sức chiến đấu như Lữ Bố, một người địch trăm người, bằng không, bố trí họ trên núi, mượn địa thế làm giảm sức xung kích của kỵ binh, mới là lựa chọn tốt nhất.
Thứ đến, dù quân Hán không đóng ở giữa đường, Trương Cáp cũng không thể dẫn đại quân xuyên qua thung lũng để sang Lũng Hữu cứu viện.
Nếu Trương Cáp mặc kệ hai vạn quân Hán trên núi, cứ men theo thung lũng giữa hai ngọn núi tiến về phía tây, quân Hán sẽ ung dung xuống núi, bám theo phía sau đội quân của hắn, rồi tung một đòn chí mạng.
Một đòn chưa đủ?
Thì đánh thêm đòn nữa.
Nói cách khác, đóng quân trên núi cũng có thể chặn quân Ngụy, mà trên núi an toàn hơn giữ đường gấp bội. Kỵ binh không thể xông lên.
Mã Tắc tiến thoái lưỡng nan.
Hắn thật sự chẳng có bao nhiêu quân để điều động. Quân Hán vốn đã ít. Nếu vừa giữ núi, vừa giữ đường, Trương Cáp hoàn toàn có thể dồn quân đánh vào đội quân trấn giữ đường, dùng kỵ binh tinh nhuệ làm mũi nhọn phá tan phòng tuyến.
Sắp xếp thế nào cũng khó bảo đảm vẹn toàn.
Vì vậy, đưa quân lên núi là cách tiết kiệm binh lực nhất, đồng thời khiến Trương Cáp không dám mặc sức tiến thẳng về phía tây cứu viện.
Thế nhưng, người tiền nhiệm của hắn vẫn thua thảm sau khi thúc quân lên núi.
Trương Cáp một mặt vây núi, một mặt cho quân chặn nguồn nước. Người tiền nhiệm của Mã Tắc đã sai Hoàng Tập và Lý Thịnh đi bảo vệ nguồn nước từ trước, nhưng Trương Cáp phái quân đánh lui hai người, chiếm lấy nguồn nước.
Sau đó, quân Ngụy chỉ vây chứ không đánh. Bảy ngày trôi qua, quân Hán hết nước, lòng quân tan rã. Bấy giờ quân Ngụy mới mở cuộc tấn công, khiến quân Hán đại bại.
Có thể thấy, then chốt của trận này không nằm ở việc đóng trại ngay trên đường, mà nằm ở nguồn nước.
Sau khi quyết định trong lòng rằng sẽ đóng quân trên núi, Mã Tắc âm thầm gọi hệ thống.
Hệ thống lập tức đáp lại.
【Ting. Mô phỏng cuộc đời Tam Quốc khởi động.】
【Một ngày sau, ngươi dẫn quân đóng ở núi Nam. Trên đỉnh núi, ngươi phát hiện một hồ nước tự nhiên rộng vài trăm mét, bèn quyết định chuyển nước từ chân núi lên trữ. Phó tướng Vương Bình cho rằng làm vậy chỉ phí sức quân, chẳng ích gì, hơn nữa đóng trại trên núi quá mạo hiểm. Hắn khăng khăng đòi chia quân, đưa một bộ phận xuống chân núi cách đó mười dặm đóng trại.】
【Ngươi từ chối Vương Bình, lấy cớ hắn không tuân lệnh chủ tướng để sai binh sĩ đánh hắn hai mươi gậy, nghiêm trị theo quân pháp.】
【Uy tín của ngươi giảm một điểm. Binh sĩ đều không phục, lén bất bình thay Vương Bình.】
【Ba ngày sau, nhờ hai vạn binh sĩ đồng lòng chung sức, làm việc đến nôn ra máu, hồ nước trên núi Nam sâu mấy chục mét đã được chứa đầy.】
【Uy tín của ngươi giảm một điểm. Mệnh lệnh truyền xuống không thông suốt, quân sĩ oán than khắp nơi.】