Quả nhiên, khi Thang Bỉnh trở về phủ, ông không chỉ được thăng làm Tả thứ tử ở Tả Xuân Phường thuộc phủ Thái Tử, mà còn được giao thêm một chức việc rất có giá trị: vào hầu ở Thượng Thư Phòng.
Ngoài các hoàng tử, thầy dạy của các hoàng thân đều mang danh hiệu “vào hầu Thượng Thư Phòng”, bất kể quan chức cao thấp.
Thang Bỉnh về phủ chưa bao lâu, khách khứa đã nối nhau kéo đến. Người cùng quê, người cùng khoa thi, lại có cả bạn bè thân thiết ngày trước.
Còn những học trò từng được ông chấm đỗ khi làm Đề học Ngự sử, bất kể đã ra làm quan hay chưa, chức vị cao thấp thế nào, ai nấy đều mang lễ vật hậu hĩnh đến chúc mừng.
Ngọc Trụ vốn định cáo từ, nào ngờ Thang Bỉnh cứ khăng khăng giữ hắn ở lại bên mình. Mỗi khi có khách đến chúc mừng, ông lại đưa Ngọc Trụ ra giới thiệu thật trịnh trọng.
Mấy ngày liền, Ngọc Trụ được mở rộng tầm mắt. Làm quan coi việc học, dạy dỗ học trò, chỉ cần có chỗ dựa vững chắc, lại khiến người ta thấy đường tiến thân, thì bất cứ lúc nào cũng có thể dựng nên một nhóm môn sinh.
Quan hệ thầy trò giữa Ngọc Trụ và Thang Bỉnh không thể giấu nổi người đời. Đã vậy, chi bằng thuận theo tự nhiên, công khai với mọi người, còn hơn che che giấu giấu.
Thang Bỉnh giới thiệu Ngọc Trụ với bạn bè cũ, chẳng khác nào công khai cho mọi người biết đệ tử thân truyền của ông xuất thân từ nhà họ Đồng, là con trai được Long Khoa Đa yêu thương nhất.
Ngược lại, Thang Bỉnh giao du rộng rãi. Những người cùng khoa, đồng hương và học trò của ông cũng đều quen biết Ngọc Trụ.
Người ta thường bảo, gặp một lần thì còn lạ, hai lần đã quen, đến lần thứ ba là có thể ngồi uống rượu nghe hát cùng nhau rồi!
Mạng lưới quan hệ cứ thế dần hình thành qua những buổi rượu chè, ngâm thơ, bàn chuyện thời cuộc, ngấm ngầm trao đổi lợi ích, rồi giúp đỡ nhau vượt qua khó khăn.
Long Khoa Đa đã phô bày đầy đủ thế lực hùng hậu của mình, khiến mọi người đều biết chỗ dựa của Thang Bỉnh chính là Tam lão gia nhà họ Đồng.
Thang Bỉnh hiểu rõ, nếu Ngọc Trụ chẳng may thi trượt, Long Khoa Đa vừa có thể phá lệ cất nhắc ông, vừa có thể trở mặt trừng trị ông.
Quy phục Long Khoa Đa khiến danh tiếng Thang Bỉnh trong giới quan lại người Hán tổn hại nặng nề. Dẫu sao, quan người Hán mà theo người Bát Kỳ thì nghe chẳng vẻ vang gì.
Nhưng Thang Bỉnh chẳng hề hối hận. Trái lại, ông thấy mình đã chọn đúng chỗ dựa.
Thang Bỉnh đâu phải kẻ bất tài, chỉ vì không có chỗ dựa vững vàng nên chẳng ai muốn cất nhắc ông mà thôi.
Trước hôm nay, có vị quan lớn người Hán nào thèm nhìn ông bằng nửa con mắt?
Làm quan ngũ phẩm gần mười năm, ông vẫn giậm chân tại chỗ. Nếu còn không tìm được một chỗ dựa đủ mạnh, thì cả đời Thang Bỉnh, lúc ấy đã ngoài bốn mươi, coi như hỏng bét.
- Ngươi chưa đến tuổi đội mũ trưởng thành, tạm thời chưa có tên tự cũng chẳng sao. Chỉ có điều, khi dạy các hoàng tử, lão phu phải kiêm dùng tiếng Mãn và tiếng Mông. May mà mấy năm ngồi ghế lạnh vừa qua không uổng phí, lão phu vẫn tự học tiếng Mãn, tiếng Mông. Nếu không, ngày đầu đến Thượng Thư Phòng, bị Hoàng thượng hỏi đến thì đã mất mặt rồi.
Thang Bỉnh chân tình nói tiếp:
- Nếu muốn vào hầu ở Nam Thư Phòng, ngươi phải thông thạo tiếng Mãn và tiếng Mông. Cả tiếng Tạng cũng phải biết đôi chút.
Ông nói tiếp:
- Lúc mới học tiếng Mãn, lão phu đau đầu lắm. Sau đó, lão phu tự nghĩ ra một cách, khá hữu hiệu. Hôm nay truyền lại cho ngươi.
Thang Bỉnh rút từ trong tay áo ra một tờ giấy, đưa cho Ngọc Trụ.
Ngọc Trụ nhận lấy, chăm chú nhìn rồi suýt bật cười. Quả nhiên, sư phụ hắn lanh trí, lại rất biết cách chuẩn bị cho chuyện thi cử.
Trên giấy, mỗi từ tiếng Mãn đều được ghi kèm một chữ Hán. Đáng chú ý hơn, Thang Bỉnh còn dùng âm tiếng Hán để ghi cách đọc tiếng Mãn.
Chẳng hạn, từ tiếng Mãn chỉ bà nội là “ma ma”, ông ghi âm thành “ma mò”. Cách ghi âm thoạt trông quê mùa, nhưng lại vô cùng tiện dụng.
- Lão phu học tiếng Mãn trước hết là học nói. Ba nghìn câu thường dùng, lão phu thuộc làu làu. Trong thư phòng có ghi chép đầy đủ, lát nữa bảo thư đồng đưa cho ngươi.
Nhắc đến chuyện đắc ý, Thang Bỉnh khẽ mỉm cười.
Ngọc Trụ cũng cười. Tâm tư của Thang Bỉnh quả nhiên không ngoài dự đoán của Long Khoa Đa.
Long Khoa Đa từng nói, Thang Bỉnh là kiểu quan văn người Hán điển hình, mưu tính hơn người. Dù đã theo Long Khoa Đa, ông vẫn sẽ giữ lại cho mình một đường lui, không thể đem hết những mánh khóe kết bè kết cánh, cách đối nhân xử thế và làm quan truyền dạy cho Ngọc Trụ.
Đổi lại vị trí của Thang Bỉnh, Ngọc Trụ cũng sẽ giữ vài nước cờ trong tay. Đối với kẻ vô dụng, ai còn muốn cất nhắc trọng dụng?
Để rèn tiếng Mãn và tiếng Mông, Long Khoa Đa đặc biệt mời thầy dạy ngôn ngữ. Ngọc Trụ đưa ra một yêu cầu không quá đáng: hễ thầy trò ở bên nhau thì bất kể lúc nào cũng không được nói tiếng Hán.
Hơn nửa năm trôi qua. Nhờ có môi trường học tập thích hợp, Ngọc Trụ đã có thể nói tiếng Mãn, tiếng Mông và tiếng Tạng trôi chảy, đối đáp không chút trở ngại.
Viết chữ mỏi tay, hắn lại theo thầy luyện tiếng Mãn, tiếng Mông và tiếng Tạng. Giờ đây, không những hắn nói năng lưu loát mà còn đọc hiểu được sách vở bằng cả ba thứ tiếng ấy.
Tháng Hai âm lịch năm Khang Hy thứ bốn mươi tư, năm Ất Dậu, kỳ thi viện ở phủ Thuận Thiên đúng hẹn khai mạc.
Thang Bỉnh tuy là quan người Hán, nhưng từng làm Đề học Ngự sử phủ Thuận Thiên, phụ trách kỳ thi viện của người Bát Kỳ. Có một người sành sỏi trong nghề như ông chỉ điểm, lại thêm thế lực ngút trời của Long Khoa Đa, việc xin giấy bảo đảm từ viên Tá lĩnh thuộc Chính Hoàng Kỳ Mãn Châu trước ngày thi dễ như trở bàn tay.
- Đề học Ngự sử phủ Thuận Thiên đương nhiệm tên là Trương Bân, quê ở Tân Trịnh, Hà Nam. Trương đề học không cùng khoa, cũng chẳng cùng năm thi với lão phu, lại không phải người đồng hương. Tuy từng làm việc chung trong Hàn Lâm Viện, nhưng trước nay lão phu và ông ta chẳng thân thiết gì. Nói cách khác, giữa Trương đề học và lão phu không có dây mơ rễ má. Ngươi cứ yên tâm đi thi.
Thang Bỉnh đã chuẩn bị chu đáo từ trước, vuốt râu cười nói:
- Những lời lão phu sắp nói, ngươi phải nhớ kỹ từng chữ, không được sơ suất.
Thi cử vốn lắm điều bất trắc. Chưa có bảng vàng thì nào ai dám chắc mình sẽ đỗ?
Thang Bỉnh cũng lo Ngọc Trụ sơ suất nhất thời, để vuột mất kỳ thi viện, vậy thì sẽ đắc tội nặng với Long Khoa Đa.
- Vâng.
Ngọc Trụ lập tức tỉnh táo hẳn. Hắn biết tin tức thực sự quan trọng sắp được tiết lộ.
- Thang Ngũ, bảo đám người hầu lui hết ra ngoài.
Thang Bỉnh thản nhiên dặn viên quản gia thân tín đã theo ông nhiều năm.
Thang Ngũ hiểu rõ, kẻ nào dám lén nghe lão gia nói chuyện đều sẽ bị bắt, đánh chết bằng gậy rồi vứt ra bãi tha ma ngoài thành cho chó hoang ăn.
Đợi mọi người rời đi hết, Thang Bỉnh mới cố ý hạ thấp giọng:
- Nghe nói Trương đề học tính tình hơi quái gở, đặc biệt khắt khe với con em nhà quyền quý. Dẫu người Bát Kỳ dự thi viện cũng phải niêm phong tên, chép lại bài thi, lão phu vẫn lo thứ hạng của ngươi sẽ chẳng đẹp đẽ gì. Ta còn nghe nói, Trương đề học đặc biệt cưng chiều người thiếp thứ ba.
Dù chỉ là đôi bên cùng có lợi, Thang Bỉnh đã nói đến mức ấy, Ngọc Trụ đương nhiên phải ghi lòng.
- Ân sư, học trò cũng thực tế như người. Học trò không để bụng thứ hạng, càng chẳng ham hư danh đứng đầu khoa, chỉ cần có tên trên bảng là đủ.
Ngọc Trụ hiểu ý Thang Bỉnh, bèn nói thêm:
- Phụ thân học trò cũng nghĩ vậy.
Thang Bỉnh yên lòng hẳn. Với trình độ hiện giờ của Ngọc Trụ, chỉ cần không phát bệnh bất ngờ và làm xong bài thi, hắn chắc chắn sẽ đỗ sinh viên. Ông chỉ lo thứ hạng của hắn không đẹp, khiến Long Khoa Đa nổi giận.
Ngọc Trụ đã sớm hiểu rõ, trong các kỳ thi huyện, thi phủ và thi viện, con em nhà quyền thế càng danh giá thì giám khảo càng không dám cho thứ hạng quá cao.
Dù sao, giám khảo cũng sợ những sĩ tử thi trượt tụ tập gây chuyện.
Vì án gian lận trường thi, số giám khảo mất mạng nhiều đến mức đếm hai bàn tay cũng không xuể.
- Còn một chuyện nữa. Trước đây, mỗi kỳ thi viện đều có vài kẻ hồ đồ nộp bài mà không kiểm tra, đến tên mình cũng quên viết. Lại có kẻ viết tên Thái Tổ Cao Hoàng đế thành Thái Tổ Cao Hoàng đế, đáng lẽ phải khuyết ba nét để tỏ lòng tôn kính, họ chỉ khuyết hai, thế là bị đánh trượt.
Thang Bỉnh rất coi trọng những chuyện nhỏ nhặt. Ông đã chỉ ra hết những chỗ dễ mắc lỗi, rồi giảng giải cặn kẽ cho Ngọc Trụ.