Bộ phim Saw chẳng khác nào một ngọn lửa.
Nó thiêu bùng ngọn lửa trong cộng đồng người da đen ở Mỹ, lại càng đốt cháy lòng Bales.
Nạn phân biệt chủng tộc không chỉ tồn tại trong xã hội Mỹ, mà còn phơi bày trần trụi ngay trong quân đội.
Năm ngoái, Bales từng đọc được một con số. Chỉ riêng năm 2005, quân đội Mỹ đã phải xử lý hơn 800 đơn khiếu nại về sự kỳ thị chủng tộc hoặc nguồn gốc sắc tộc của binh sĩ. Gần như ở mọi đơn vị, từ sĩ quan đang tại ngũ đến người đã giải ngũ, ai cũng thừa nhận rằng dù quân đội cố gắng xóa bỏ nạn phân biệt chủng tộc cùng thứ văn hóa kỳ thị ấy, những chuyện như vậy vẫn thường xuyên xảy ra, gần như không thể thay đổi.
Bales đành im lặng. Thậm chí hắn bắt đầu cam chịu, chỉ mong sau khi xuất ngũ, cuộc sống của mình sẽ khá hơn đôi chút.
Hắn biết, rất nhiều chuyện đã ăn sâu bén rễ từ lâu.
Nhưng…
Một tháng trước!
Hắn nghe được bài diễn văn “Tôi có một ước mơ” của nghị sĩ Olson.
Trái tim vốn đã dần tê dại của hắn bỗng run lên. Đặc biệt là khi nghe câu nói:
- Nếu hôm nay chúng ta không đứng lên, vậy còn con cái chúng ta, thế hệ sau của chúng ta thì sao? Chẳng lẽ chúng ta lại để chúng sống trong một thế giới đầy hoài nghi, đầy rẫy sự phân biệt màu da hay sao? Tại sao chúng ta không thể đoàn kết? Tại sao chúng ta không thể phản kháng?
Dòng máu trong sâu thẳm lòng hắn bị châm lửa. Hắn nhớ đến vị hôn thê, nhớ đến những đứa con sau này, nhớ đến tương lai của chúng…
Hắn xem lễ trao giải Oscar.
Đặc biệt, sau khi chứng kiến Will Smith gầm lên tại lễ trao giải, tinh thần hắn càng sôi sục. Đến lúc nghe tin Will Smith sẽ cùng vị đạo diễn người Hoa Hạ kia đến đây quay phim, cảm xúc bị đè nén tận đáy lòng hắn càng khó kìm lại.
Hắn phải phản kháng!
Bales biết, chỉ gửi đơn khiếu nại thì chẳng còn tác dụng gì. Hắn phải phơi bày tất cả những điều xấu xa ẩn sau chuyện này trước cả thế giới.
Chiến tranh Iraq vẫn chưa kết thúc. Cuộc chiến của những người như bọn hắn cũng chưa từng chấm dứt.
…
Chu Dương thấm thía thế nào là thân ở giang hồ, chẳng thể tự quyết số phận.
Rạng sáng.
Gió đêm se lạnh thổi qua.
Hắn tháo chân máy khỏi máy quay, vác thiết bị lên vai, lặng lẽ theo Will Smith rời khỏi khu ký túc xá trong màn đêm. Hai người đi đến một nơi khác…
Chiến tranh đã tạm lắng, nhưng bóng đen của nó vẫn bám riết trong lòng mọi người. Không chỉ những kẻ thất bại mới chịu ảnh hưởng, ngay cả bên chiến thắng cũng chẳng thể thoát khỏi.
Bên thắng trận nắm ưu thế và quyền chủ động tuyệt đối, nhưng cứ cách một thời gian lại có người bị tấn công không rõ nguyên do, bị thương vô cớ, thậm chí mất mạng.
Nhất là khi nhìn thấy từng đôi mắt đầy thù hận, nghe từng tiếng chửi rủa vang lên…
Sau cùng, bọn họ vẫn là con người, đâu phải máy móc.
Mỗi ngày ở Baghdad đều là một lần giày vò về tinh thần. Trong sự giày vò ấy, mâu thuẫn bên trong quân đội dần nảy sinh. Mâu thuẫn giống như một vết nứt, ngày càng ăn sâu, cuối cùng biến thành vực ngăn cách không sao vượt qua nổi.
Máy quay ghi lại hết cảnh này đến cảnh khác.
- Con đường này được gọi là con đường của người da đen. Năm 2003, tôi từng bị một sĩ quan da trắng dùng đầu gối ghì cổ ngay tại đây…
Bales đứng trước ống kính, hạ giọng kể lại chuyện của mình.
Chu Dương nhìn qua màn hình. Hình ảnh thu được tối đen, chỉ miễn cưỡng nhận ra đường nét của Bales.
Muốn quay rõ toàn bộ gương mặt hắn thì phải bật đèn. Nhưng giữa đêm đen, bật đèn lên chẳng khác nào tự đưa mình vào nguy hiểm.
Bọn họ đi hết một con đường lát đá, sau đó đến trước cửa một phòng ký túc xá. Bales chần chừ giây lát, lấy thời gian biểu ra xem. Thấy bên trong không có ai, hắn mới nở nụ cười.
Ngay sau đó, hắn dẫn Chu Dương và Will Smith đẩy cửa bước vào.
- Chúng tôi cùng một đơn vị, làm cùng một công việc, vậy mà chế độ đãi ngộ lại hoàn toàn khác nhau. Chẳng hạn, chiếc khăn của hạ sĩ Carey là loại vải cotton nguyên chất này, còn khăn của tôi chỉ là một mảnh vải rẻ tiền. Ngay cả nhãn hiệu và chất lượng kem đánh răng cũng khác. Loại của họ đắt hơn chúng tôi hẳn năm xu!
- Họ có thể chơi điện thoại trong giờ trực, còn chúng tôi thì bị cấm mang theo bất cứ thứ gì…
- …
Bales đứng trước máy quay, lần lượt chỉ ra từng chuyện bất công. Gần nói xong, hắn còn nở nụ cười:
- Cuộc phỏng vấn hôm nay tuyệt đối không được để các cấp chỉ huy da trắng phát hiện. Nếu không, rất có thể tôi sẽ bị lôi đi cảnh cáo. Đám người đó có thể vung tay tát anh bất cứ lúc nào, thậm chí còn chửi anh là nô lệ da đen…
Bales nói như thể đang đùa.
Nhưng Chu Dương càng quay càng cảm thấy mình đang thực hiện một bộ phim tài liệu về nạn kỳ thị.
Rời khỏi căn phòng, Bales ra hiệu cho Will Smith và Chu Dương đi nhẹ, nói khẽ.
Dưới màn đêm, cả ba cúi đầu bước đi. Chu Dương cầm máy quay, làm theo dấu hiệu của Bales, ghi lại cảnh tượng trong một căn phòng khác.
Từ căn phòng ấy vọng ra từng tràng chửi mắng. Bales bảo Chu Dương và Will Smith đứng đợi bên ngoài khá lâu, rồi mới đứng dậy.
Sau đó, hắn lại dẫn hai người đến một phòng ký túc xá khác.
Trong căn phòng này, mấy người lính da đen đã chờ sẵn từ lâu. Vừa thấy ba người Chu Dương bước vào, họ lập tức kể lại những chuyện mình từng gặp. Trong số đó, một người da đen tên David kích động hơn cả.
- Giáng sinh năm ngoái, họ kéo tôi vào nhà vệ sinh rồi đánh đập rất dã man. Vết sẹo này chính là do trận đó để lại…
- Chúng tôi chẳng biết làm gì khác. Chúng tôi từng khiếu nại, nhưng cấp chỉ huy là người da trắng. Người da trắng chỉ bảo tên da trắng đã bắt nạt tôi xin lỗi…
- Đúng vậy, chỉ là một câu xin lỗi. Thậm chí họ còn nghi tôi cố tình tự làm mình bị thương để kiếm chuyện!
- …
Trong phòng ký túc xá, mọi người không cần che giấu điều gì, nên Chu Dương bật một ngọn đèn vàng dịu để chiếu vào ống kính.
David vừa kể vừa khóc. Đôi mắt hắn ngập nỗi đau, nước mắt cứ thế trào ra, phải liên tục đưa tay lau đi.
Đúng lúc David vừa dứt lời…
Điện thoại của một người lính da đen khác bỗng reo lên. Vừa nghe máy, vẻ mặt hắn lập tức lộ rõ sự hoảng hốt.
- Họ gọi cho tôi…
- Chết rồi, hình như tôi quên khóa vòi nước trong phòng tắm!
- Họ bảo tôi qua đó!
Theo hiệu lệnh của Bales, người lính da đen kia đưa điện thoại cho Chu Dương quay lại nội dung tin nhắn.
Sau đó, trước ống kính, hắn quay người rời khỏi phòng.
Chu Dương đi theo người lính ấy. Khi đến bên một căn nhà khác, Bales dừng bước.
Bọn họ không đi tiếp. Mọi người lập tức dùng chìa khóa mở cửa, rồi bảo Chu Dương đặt máy quay vào một góc khuất không ai để ý. Ống kính hướng thẳng về con đường rải sỏi cách đó không xa.
- Đây là phòng tối của chúng tôi. Từ đây có thể quay được rất nhiều chuyện mà người khác không hề biết…
Bales nói nhỏ câu ấy trước ống kính.
Qua màn hình, Chu Dương chỉ nhìn thấy một hàm răng trắng nhởn đang không ngừng nghiến vào nhau.
Bales vừa dứt lời, từ căn phòng bên cạnh đột nhiên vọng sang những tiếng chửi mắng và tiếng đánh đập liên tiếp. Chẳng bao lâu sau, tiếng kêu đau cùng những lời nguyền rủa cũng tắt hẳn.
Im lặng.
Cả căn phòng chìm trong im lặng.
Chu Dương nhận ra những người lính da đen có mặt ở đây thậm chí đã rút súng. Cơn giận cuồn cuộn dâng lên trên từng gương mặt. Nhưng trước ánh mắt của Bales, tất cả vẫn cố nhẫn nhịn.
Cách đó không xa…
“Đoàng!”
Một tiếng nổ vang lên.
Ngoại trừ Chu Dương và Will Smith, những người còn lại đều đã quá quen với cảnh này.
Mười mấy phút sau.
Giọng Bales đột ngột phá tan bầu không khí tĩnh lặng:
- Đến rồi!
Chu Dương nhìn qua ống kính. Chẳng bao lâu sau, hắn thấy người lính da đen xấu số kia bị lột đến chỉ còn chiếc quần lót, rồi bị kéo lê ra con đường rải sỏi. Mấy binh sĩ da trắng đứng trước ống kính, dường như đang chế giễu, cười cợt người lính đáng thương ấy.
Đáng tiếc, khoảng cách khá xa, hơn nữa mấy tên da trắng kia còn cố tình hạ giọng, nên mọi người không nghe được chúng nói gì.
Thế nhưng những hình ảnh máy quay ghi lại vẫn khiến người ta phẫn nộ đến nghẹt thở.
Người lính kia bị kéo lê chừng một trăm mét. Đến giữa đường, hắn còn bị một tên đá mạnh vào người. Sau đó, mấy binh sĩ da trắng lại cười cợt, châm chọc hắn một hồi rồi mới quay lưng bỏ đi.
Trong căn phòng, Chu Dương lờ mờ nghe thấy tiếng lên đạn. Hắn quay đầu nhìn lại, thấy David cùng những người khác tức giận đến run bần bật.
- Đây chính là bằng chứng!
Bales nghiến răng nói:
- Nhưng những bằng chứng tương tự, tôi còn giữ rất nhiều. Chỉ tiếc chúng chẳng giúp ích được gì. Không ai đứng về phía chúng tôi. Lát nữa tôi sẽ đưa toàn bộ số bằng chứng ấy cho anh. Anh giúp chúng tôi cắt ghép vào bộ phim, được không?
- Chúng tôi bị làm nhục, mạng sống bị chà đạp, chẳng còn chút tôn nghiêm nào. Có lúc tôi cảm thấy mình chẳng khác gì một con chó…
- Chúng tôi luôn sống trong sợ hãi. Nỗi sợ ấy không đến từ kẻ thù, mà đến từ chính những người cùng phe với mình!
Bales hít vào một hơi thật sâu, hai hàm răng nghiến chặt.
Sau đó, hắn đứng dậy, dẫn Chu Dương và những người khác rời khỏi căn phòng. Dưới màn đêm, cả nhóm quay về khu ký túc xá.
Chẳng bao lâu sau, người lính đáng thương với tấm lưng đầy thương tích cũng trở về. Hắn không kìm nổi cảm xúc, bật khóc nức nở.
- Tôi không biết mình đã làm sai điều gì…
- Chỉ là tôi quên khóa vòi nước…
- Họ cho rằng tôi đã vi phạm quy định!
- Họ chửi tôi, chửi cả ông ngoại, bà ngoại, rồi chửi luôn vợ tôi…
Người lính kia quay lưng lại, để lộ tấm lưng đầy vết thương. Hắn khóc đến mức toàn thân run rẩy.
Những vết thương ghê người khiến tất cả những người có mặt đều tức giận đến run lên.
Bales hỏi:
- Zade, cậu đã ghi âm những lời chúng chửi cậu chưa?
- Ghi rồi!
Chu Dương nghe xong thì sững người. Hắn đưa mắt nhìn từ đầu đến chân người lính xấu số chỉ còn mặc mỗi chiếc quần lót.
Chẳng ngờ, trước ống kính, người lính kia dứt khoát kéo quần lót xuống. Chu Dương lập tức nhìn thấy một chỗ vô cùng khó nói.
Ngay sau đó, người lính da đen thò tay vào trong.
Cả đời Chu Dương chưa từng chứng kiến cảnh tượng nào như vậy. Hắn kinh ngạc nhìn chiếc máy ghi âm nhỏ được lấy ra.
Người lính kia đưa chiếc máy đến trước ống kính, nhấn nút phát.
Chẳng bao lâu sau…
Từ máy ghi âm vang lên từng tiếng rè rè.
Sau những tiếng rè rè ấy là một tràng chửi rủa thô tục. Tất cả mọi người trong phòng đều nghe rõ mồn một.
Chu Dương thấy những người lính da đen xung quanh siết chặt nắm tay. Mấy người không nhịn được, cầm súng định xông ra ngoài.
Nhưng Bales vẫn kịp ngăn họ lại.
- Việc chúng ta phải làm là phơi bày tội ác của chúng!
- Giết chúng, các cậu chỉ tự hủy hoại cuộc đời mình!
Bales quay sang Chu Dương:
- Anh Chu Dương, tôi còn giữ những bằng chứng trước đây và cả báo cáo xử lý. Phiền anh quay lại giúp tôi…
- …