Nhắc đến Tết, người ta thường nghĩ ngay đến cả khoảng mười ngày nửa tháng trước sau Tết, bận rộn mà náo nhiệt. Nhưng nếu buộc phải chỉ ra một thời điểm để gọi là Tết, thì chẳng ai khác ngoài đêm Giao thừa, tức ngày ba mươi Tết.
Ngoài mâm cơm tất niên và chương trình Xuân vãn theo lệ thường, việc cúng tế cũng là phong tục không thể thiếu trong ngày này.
Tám giờ sáng, cha đã kéo Trịnh Thanh ra khỏi chăn. Mặt trời mùa đông lên muộn, nhưng giờ này ngoài trời cũng đã sáng rõ.
Mặc xong quần áo, đẩy cửa bước ra, Trịnh Thanh hít hít mũi rồi hắt hơi một cái. Từ phòng khách ra tới ban công, trong nhà phảng phất một mùi khói nhàn nhạt, dai dẳng không tan.
Hắn quá quen với mùi ấy.
Từ nhỏ đến lớn, cứ mỗi dịp mồng một, rằm, hay Tết nhất lễ lạt, trong nhà lại thắp mấy nén nhang trong những lư hương đặt trước tượng thần và bài vị, để dâng lên thần thánh. Theo lệ, buổi sáng trước bữa ăn thắp một nén, buổi trưa một nén, buổi tối trước bữa ăn lại một nén. Người thắp hương trước kia là ông nội. Giờ ông đã cao tuổi nên cha đảm nhiệm. Còn Trịnh Thanh, dù đã trưởng thành, cũng chỉ được quỳ lạy trước các vị thần, chứ không được tùy tiện thắp hương.
Thắp hương xong, ăn sáng xong, những người đàn ông trong nhà bắt đầu dán câu đối và chữ Phúc.
Theo thường lệ, Trịnh Thanh phụ trách gom những câu đối cũ, chữ Phúc cũ và cành tùng bách đã gỡ xuống, bỏ vào một túi rác lớn. Việc dán mới thì cha lo. Trước sau chỉ mất khoảng một giờ là xong.
Thường thì lúc này, cha sẽ xuống lầu lau rửa xe, rồi dán câu đối và chữ Phúc lên xe. Còn Trịnh Thanh sẽ ở thư phòng với ông nội một lát. Ông ngồi trên ghế xếp đọc báo, đọc sách. Trịnh Thanh thì ngồi bên bàn viết, luyện vẽ bùa.
Nhưng hôm nay, cha không vội xuống lầu.
"Giờ con cả năm cũng chẳng ở nhà mấy ngày. Mấy thứ bùa giấy các loại con để lại trong nhà, nếu có thể dọn thì dọn đi một chút… Con không có nhà, chúng ta cũng không dám động bừa." Nói xong, cha ngừng lại một chút, rồi đổi giọng: "Nếu con thấy mấy thứ đó hữu dụng thì cứ để đó, cũng chẳng vướng víu gì."
Điều cha nói tới là những bùa giấy và pháp khí mà Trịnh Thanh để lại trong nhà.
Chẳng hạn như trên giá sách trong phòng ngủ, hắn treo một thanh kiếm gỗ đào. Đó là món hàng vỉa hè hắn mua được từ Đặng Tiểu Nhàn ở phiên chợ Hồi Tự, không phải vật quý giá gì, nhưng lại là thứ trấn được ma quỷ tà ám nhất. Lại như trên khung cửa sổ và vành cửa ra vào, hắn dán những lá bùa vàng, toàn loại trừ tà và định tâm. Còn trong nhà, ở mấy chỗ đặt lư hương, hắn lén làm chút thủ đoạn. Bình thường thắp hương vẫn không có gì khác lạ, nhưng nếu trong nhà có thứ bẩn thỉu tìm đến, nén nhang đang cháy sẽ bùng lên, nhắc người nhà phải cẩn thận.
Bởi từ nhỏ Trịnh Thanh đã theo Ngô tiên sinh học nghề, mà trong mắt người nhà, Ngô tiên sinh là một cao nhân có chút bản lĩnh. Vì thế, những thứ hắn nghịch ngợm trong nhà chưa từng bị ông nội, người vốn nổi tiếng cổ hủ, vứt bỏ.
Thời gian trôi qua, chúng dần thành lệ. Đến dịp lễ Tết, thắp hương bái thần vẫn theo đúng phong tục người lớn, nhưng những lá bùa Trịnh Thanh dán ngoài cửa sổ, trước cửa, cũng chẳng ai đụng đến.
Giống như chỗ sông Kinh và sông Vị gặp nhau, màu nước khác nhau mà cùng chảy về một nơi.
Nghe cha nói xong, Trịnh Thanh an ủi: "Các người đụng vào cũng chẳng sao, đâu phải xin từ chùa về, không có nhiều lễ nghi thế đâu. Có điều vì con không ở nhà, nên mấy lá bùa đó cứ để nguyên chỗ cũ đi… Lát nữa con sẽ thay cái mới."
Trong lúc hai cha con nói chuyện, Trịnh lão giáo sư không lên tiếng. Ông chỉ đeo kính lão, ngồi bên cửa sổ đọc báo.
Đợi cha xuống lầu, Trịnh lão giáo sư mới nhìn sang cháu.
"Trường đại học của các con không đòi hỏi vào Đảng sao? Đảng viên chân chính phải theo chủ nghĩa duy vật, không được làm mấy chuyện quỷ thần này." Nói rồi ông tháo kính lão, ánh mắt sắc bén nhìn Trịnh Thanh: "Ông từng giảng cho con học thuyết của Dương Minh tiên sinh rồi chứ."
Trịnh Thanh ngoan ngoãn gật đầu.
Dương Minh tiên sinh mà ông nội nhắc tới chính là Vương Dương Minh, vị đại tư tưởng gia đời Minh. Lão nhân hôm nay nhắc đến học thuyết của Vương Dương Minh, tất nhiên là để nhắc Trịnh Thanh phải biết "tri hành hợp nhất", không được nói một đằng làm một nẻo, miệng nói duy vật mà trong lòng lại cầu thần khấn phật.
Trịnh Thanh thầm nghĩ, nếu ông nội biết vị Dương Minh tử ấy chính là một vu sư lừng danh trong thế giới vu sư, và đến giờ vẫn đang sống nhăn răng, du ngoạn khắp tân thế giới, chắc chắn ông sẽ thay đổi suy nghĩ. Tất nhiên, chuyện này hắn sẽ không hé với ông nội nửa lời.
Dù không thể nói thật, nhưng không có nghĩa Trịnh Thanh không có cách biện bạch.
"Ông quên rồi, cháu học ở nước ngoài mà." Hắn cười hì hì giải thích với lão nhân: "Bên ngoài không theo lối nói ở trong nước… Họ lại rất tin vào chủ nghĩa duy tâm."
Trịnh lão giáo sư sững lại một chút, rồi mới hiểu ra.
"Ồ," ông gật đầu, rồi lại lắc đầu, đeo kính lão lên lần nữa: "Thật không biết bố mẹ con nghĩ thế nào, để con đi học tận nơi xa như vậy… Lúc học ở bên ngoài, nhất định phải giữ vững tư tưởng, cầu thực, không được người khác nói sao thì nói theo vậy, để mấy thứ tư tưởng hào nhoáng, lung tung làm hủ hóa."
Trịnh Thanh thầm trợn trắng mắt, nhưng ngoài mặt vẫn ngoan ngoãn gật đầu vâng dạ.
"Còn những chuyện quỷ thần kỳ quái kia nữa," Trịnh lão giáo sư nói thêm: "Con học với Ngô tiên sinh thì thôi, người đó là người thật, có học thức… Còn mấy thứ đường tà ngoài kia thì đừng học bừa."
Trịnh Thanh biết, những chuyện quỷ thần mà ông nội công kích không nhằm vào ai cụ thể, nhưng hắn vẫn có cảm giác bị trúng đạn lây. Hắn bèn tìm cớ, rời thư phòng, xuống bếp tìm con mèo.
Trong nhà, như hồi nhỏ, vẫn không nuôi thú cưng nào.
Con mèo Trịnh Thanh cần tìm chính là con mèo vằn vàng ở tiệm sách Tam Hữu, con mà hắn gọi là Hoàng ca.
Vì Ngô tiên sinh đi xa, trong tiệm không có ai trông coi. Hôm Trịnh Thanh đến quét dọn tiệm sách, Trịnh lão giáo sư đặc biệt dặn: nếu gặp Hoàng Hoa Ly thì có thể đưa về nhà, giúp Ngô tiên sinh trông nom một thời gian.
Hoàng ca có cần người chăm sóc hay không, Trịnh Thanh cho rằng đó là chuyện chẳng cần bàn. Hơn nữa hắn rất nghi ngờ con mèo hoa ấy thà ở lại tiệm sách, ăn cá khô nhỏ, xem phim hoạt hình bắt chuột, chứ chẳng muốn theo hắn về nhà, bị vây trong tiếng ồn ào của cả nhà và bị ánh sáng của chương trình Xuân vãn trên tivi làm lóa mắt.
Nhưng mọi chuyện lại nằm ngoài dự liệu của hắn.
Lúc Trịnh Thanh rời tiệm sách, con mèo vằn vàng lại tắt chiếc tivi nhỏ của nó, thong thả đi theo hắn về.
"Ở nhà con đừng nói chuyện nhé," trên đường về, vu sư trẻ tuổi nhỏ giọng dặn Hoàng Hoa Ly: "Ông nội tôi tim không tốt, lỡ mày dọa ông sinh chuyện thì mày chịu hết trách nhiệm đấy."
Hoàng Hoa Ly liếc hắn một cái, không nói một lời.
"Còn nữa, muốn ăn cá khô hay thịt bò thái lát thì lặng lẽ nói với tôi. Nếu xung quanh có người không tiện nói chuyện, thì dùng chân chạm tôi mấy cái, ra hiệu bằng ánh mắt." Trịnh Thanh vẫn chưa yên tâm, lải nhải thêm: "Đừng tự ý mở tủ lạnh, đừng mở mấy cái tủ có khóa… À, khi chạm vào tôi thì nhớ chỉ dùng đệm thịt ở chân, đừng cào bằng móng."
Hoàng Hoa Ly khịt mũi một tiếng thật to, vẫn chẳng buồn để ý đến chàng trai trẻ đi bên cạnh.