Nhiều tờ báo, kể cả báo trường và tờ Tin tức trấn Beta, đều đã phỏng vấn cả hai bên liên quan, rồi phân tích sự việc từ đủ mọi góc độ.
Như thường lệ, lập trường của các tờ báo vẫn khác nhau một trời một vực.
Báo trường của Đệ Nhất Đại học từ đầu đến cuối đứng hẳn về phía nhà trường, lấy lời của đội tuần tra làm căn cứ, và dành nhiều trang để đăng ý kiến của người phát ngôn Hội học sinh Học viện Cửu Hữu về việc này.
Người phát ngôn nói: “Chúng tôi cực lực lên án và cảnh cáo nghiêm trọng việc ngư nhân bôi phân lên Thư Sơn quán, nơi thiêng liêng của trường.” Lại nói: “Học viện bảo lưu quyền truy cứu trách nhiệm pháp lý của các ngư nhân liên quan.” Ngoài ra còn có câu: “Phía học phủ đã chú ý đến các hoạt động vượt khỏi phạm vi học viện của bộ tộc ngư nhân, và khuyên họ cẩn ngôn thận hành.” Riêng vị phát ngôn ấy thì thổ lộ với phóng viên, rằng ông ta “hết sức khó hiểu khi bộ tộc ngư nhân sống ở Học phủ Cửu Hữu mà lại đi đến thành Alpha để khiếu nại.”
Trái ngược với đó, bộ tộc ngư nhân ở hồ Lâm Chung đã mời phóng viên của tờ Tin tức trấn Beta đến tường trình sự việc.
Trong buổi họp báo, một vị trưởng lão ngư nhân kiên quyết bác bỏ các cáo buộc của Học phủ Cửu Hữu. Ông nói, ngư nhân trong hồ tuân thủ đúng lời ước với vu sư, còn kẻ bôi phân ngoài Thư Sơn quán là một người khác. Trái lại, vị trưởng lão này tỏ ra vô cùng phẫn nộ trước việc đội tuần tra của Học viện Cửu Hữu đã tàn nhẫn trấn áp các thanh niên ngư nhân.
“Đây là sự thách thức nghiêm trọng đối với quyền lợi của ngư nhân, là sự thoái lui nghiêm trọng của Đạo luật Bảo lưu địa Lâm Chung!” Khi nhắc đến điều này, giọng trưởng lão trầm hẳn xuống. “Đành rằng ai cũng biết Học viện Cửu Hữu là nơi quản lý nghiêm ngặt, nhưng bộ tộc vẫn còn giữ một chút hy vọng vào học viện… Bộ tộc không hề muốn thật sự rời khỏi vùng nước này, chỉ mong học phủ quan tâm đến quyền sống cơ bản của ngư nhân cùng nhiều sinh linh không phải vu sư khác, bảo đảm họ không bị tổn hại.”
Trước câu hỏi của phóng viên Tin tức trấn Beta về việc vì sao bộ tộc lại đến học viện Alpha để khiếu nại, vị trưởng lão cũng giải thích khá rõ ràng:
“Chúng tôi cho rằng, dù là đội tuần tra thuộc Học viện Cửu Hữu hay bộ tộc ở hồ Lâm Chung, với tư cách là hai bên đương sự, đều không nên xuất hiện trong ủy ban điều tra. Vì vậy, việc mời một cơ quan thứ ba đứng ra điều tra khách quan, công bằng, là điều bắt buộc phải làm.”
“Học viện Alpha là nơi được thành lập trên tinh thần ‘tự do và công lý’. Bộ tộc ngư nhân tin rằng Alpha sẽ bảo vệ ‘công lý cơ bản’ của Đệ Nhất Đại học.”
Còn thế nào là ‘công lý cơ bản’, và nếu thái độ cứng rắn của Học phủ Cửu Hữu cứ tiếp tục, bộ tộc ngư nhân sẽ ứng phó ra sao, thì vị trưởng lão ấy lại vòng vo, không nói rõ.
Thêm vào đó, do không khí nhạy cảm ở Học phủ Cửu Hữu thời gian gần đây, vị trưởng lão còn yêu cầu được nhận phỏng vấn với tư cách “nguồn tin không nêu danh”, nên toàn bộ bài báo đều dùng tên giả.
“Nói cách khác, dù phóng viên của Tin tức trấn Beta có bịa chuyện thì chúng ta cũng chẳng chứng minh được, đúng không.” Trịnh Thanh lật tờ báo trong tay soàn soạt, vừa đọc những bài viết ấy vừa càng đọc càng bực: “Sao học viện không phong tỏa thẳng hồ Lâm Chung, rồi ném hết lũ bốc mùi đó xuống sông Tịch Tĩnh cho xong? Không có sự che chở của học phủ, tôi đoán bọn ngư nhân ấy đến cả một mùa đông cũng không trụ nổi!”
“Chuyện đó thì chưa đến mức.” Tân béo lắc lắc đầu, lần lượt bác bỏ: “Thứ nhất, phóng viên cũng có khí tiết nghề nghiệp, như tôi chẳng hạn… Có thể chúng ta không đưa tin đầy đủ mọi sự thật, nhưng những gì đã đưa đều là sự thật mà chúng ta tận mắt thấy…”
“Chuyện này mới bàn hôm trước còn gì, làm gì có cái gọi là báo chí ‘lý tính, khách quan, trung lập’ thật sự! Đừng có tự dát vàng lên mặt mình.” Trương Quý Tín khịt mũi trước lời của tên béo.
“Nếu không đưa tin đầy đủ sự thật, thì chẳng khác gì nói dối.” Trịnh Thanh vung tay một cái, phán xét cứng nhắc: “Hơn nữa, các cậu viết những gì mình thấy thì ngay từ đầu đã mang sẵn thành kiến rồi…”
“Thứ hai!” Tân béo làm ngơ trước lời phản bác của hai người bạn, hơi nâng giọng, nói tiếp: “Bộ tộc ngư nhân rời khỏi học phủ cũng chưa chắc đã diệt tộc. Dù sao họ cũng là một chủng tộc có nền văn minh ma pháp, dù trình độ không cao, nhưng cố gắng sống sót thì vẫn được.”
“Đúng là một sự thật khiến người ta phấn chấn ghê.” Trương Quý Tín châm chọc.
“Thứ ba,” Tân béo bỗng hạ giọng, lầm bầm: “Các cậu làm ơn phân biệt cho rõ, tớ là người cùng phe với các cậu, tớ là phóng viên báo trường, không phải của Tin tức trấn Beta!”
“Vì thế chúng tôi mới cho cậu nói, chứ không lấy bùa trấn áp dán kín mồm cậu lại.” Trịnh Thanh trợn mắt.
“Đưa ngư nhân vào trong phạm vi học phủ, là yêu cầu của Liên minh Vu sư, cũng là thủ đoạn để thực hiện ‘vô hại hóa ngư nhân’.” Tiêu Tiếu vừa lật sang trang khác của tờ Tin tức trấn Beta vừa tiện miệng chen vào: “Thay vì để ý đến cuộc khẩu chiến giữa đội tuần tra và bộ tộc ngư nhân, các cậu chi bằng quan tâm hơn đến thái độ của Học viện Alpha…”
“Liên quan quái gì đến họ!” Trương Quý Tín là một thành viên kiên định của Học viện Cửu Hữu, lại là kẻ nóng tính, nghe lời Tiến sĩ Tiêu liền trợn ngược mắt, lập tức xắn tay áo lên: “Lần trước họ còn chưa giải thích rõ chuyện buôn lậu cấu kết với ngư nhân, bây giờ còn mặt mũi nào mà mở miệng?”
Tiêu Tiếu nhấc tờ báo trong tay, đưa qua: “Đây… sao lại không có mặt mũi chứ.”
Trịnh Thanh đón lấy giữa chừng, trước khi Trương Quý Tín kịp nổi giận, liếc một lượt từ đầu đến cuối, lướt qua rất nhanh.
“Chẹp, vẫn là mấy chuyện cũ rích.” Hắn bĩu môi, rồi trả tờ báo lại.
Cũng như Học viện Cửu Hữu, Học viện Alpha đã cử một người phát ngôn của Hội học sinh ra đối diện với giới truyền thông. Vị phát ngôn của Alpha bày tỏ ‘rất tiếc’ về sự việc xảy ra đêm qua gần hồ Lâm Chung, đồng thời ‘quan tâm đến việc liệu quyền lợi cơ bản và các yêu cầu chính đáng của bộ tộc ngư nhân có được đáp ứng hay không’, và nhấn mạnh rằng ‘mỗi cư dân của Đệ Nhất Đại học đều có quyền bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình’, vân vân.
Điểm khác biệt duy nhất, và cũng khá bất thường, là một cán bộ cấp cao của ‘Ủy ban Phúc Thụy’ thuộc Liên hợp hội xã Học viện Alpha đã gặp đại diện ngư nhân, và cùng họ trao đổi về các điều khoản áp dụng của《Pháp điển Vu sư》và《Công ước Bảo lưu địa》, với kết quả được gọi là ‘hiệu quả rõ rệt’.
“Ít ra thì Alpha vẫn chưa có ý định xé toạc mặt nhau hoàn toàn.” Về chuyện này, Tân béo bình luận như vậy: “Dù là hội nghị liên tịch các giáo sư của Alpha, hay Ủy ban công tác của nhà trường, hay cả hội học sinh, đều không cử ai đi giao thiệp với lũ ngư nhân hôi hám ấy cả… Chỉ có một gã vô danh nào đó trong Liên hợp hội xã đang tranh thủ ăn theo độ nóng. Đăng cho hắn thêm một dòng tin là đã coi trọng hắn lắm rồi.”