Rồi ông cầm cây roi trúc dài mảnh, gõ lên bảng.
- Hình này là thành phần cơ bản của biểu đồ nến, gọi là đường kẻ nến.
- Điểm trên cùng này, - roi trúc chỉ vào đỉnh của bóng nến phía trên, gõ một cái: - biểu thị việc tốt nhất xảy ra trong ngày. Điểm dưới cùng kia thì biểu thị việc tệ nhất trong ngày.
Theo đầu roi, hai đám mây nhỏ hiện ra bên cạnh bóng trên và bóng dưới, ghi rõ ý nghĩa của từng cái. Roi trúc chuyển xuống, dừng ở mép dưới của hình chữ nhật.
- Đường này là giờ các em thức dậy, đồng thời cũng là "đường mở mắt", phản ánh trạng thái chung của các em ngay sau khi tỉnh giấc.
- Tương ứng, đường phía trên là "đường nhắm mắt", tức trạng thái lúc các em nằm xuống giường, nhắm mắt đi ngủ.
- Đường mở mắt, đường nhắm mắt, việc tốt nhất và việc tệ nhất, bốn yếu tố này tạo thành một biểu đồ nến hoàn chỉnh và độc lập.
- Biểu đồ nến trên bảng hiện giờ có màu đỏ, nghĩa là sau khi mở mắt vào buổi sáng, các em có thể gặp một chuyện phiền lòng. Nhưng từ điểm phiền lòng ấy, vận khí tăng vọt, cho tới khi xuất hiện việc tốt nhất trong ngày, rồi mới từ từ lắng xuống, để các em có thể yên ổn đi ngủ.
Giáo sư dừng một chút, rồi nói tiếp:
- Hiếm có ai từ lúc mở mắt đã thuận buồm xuôi gió, cả ngày suôn sẻ, việc tốt nối tiếp nhau, đến tối nằm xuống cũng chẳng bị điều gì quấy nhiễu... Nhưng hiếm không có nghĩa là không có. Trường hợp này, hai cực điểm "việc tốt nhất" và "việc tệ nhất" đều nằm gọn trong "đường mở mắt" và "đường nhắm mắt". Các thầy bói gọi đây là dương tuyến trụi đầu trụi chân.
- Dương tuyến, tức là đường màu đỏ, nghĩa là vận may cả ngày đều khá tốt.
- Đã có dương tuyến thì tất nhiên cũng có âm tuyến.
- Âm tuyến khác với dương tuyến, chúng ta dùng màu xanh lục để biểu thị.
Vừa nói, roi trúc của Giáo sư Dịch đập mạnh xuống bảng một cái. "Đường nhắm mắt" của biểu đồ đỏ bỗng tụt xuống như đi thang máy, trượt một mạch xuống, vượt qua "đường mở mắt" rồi còn trôi thêm một quãng mới chậm rãi dừng lại.
Cùng lúc ấy, đường nến đỏ cũng dần đổi sắc: đỏ sang cam, cam sang vàng, cuối cùng ngưng hẳn thành màu xanh lục.
Giọng giáo sư vừa vặn vang lên đúng lúc:
- Nếu các em vừa mở mắt đã gặp một chút chuyện tốt, nhưng sau đó cả ngày toàn chuyện phiền muộn, mãi đến tối vận khí mới khá lên một chút xíu, thì biểu đồ nến của ngày hôm ấy sẽ như thế này.
- Tương tự dương tuyến trụi đầu trụi chân, trên biểu đồ nến còn có âm tuyến trụi đầu trụi chân... Đại âm tuyến này nghĩa là cả ngày các em, từ lúc mở mắt đến lúc nhắm mắt, không gặp được một chuyện tốt nào. Có khi đến tối các em còn mất ngủ.
Nghe giáo sư giải thích, cả lớp vang lên một tiếng thở dài đồng cảm, như thể ai cũng từng trải qua những ngày tồi tệ như vậy. Trịnh Thanh chưa kịp thở dài cùng mọi người. Hắn khoanh một tay trước ngực, tay kia đỡ cằm, trầm ngâm nhìn đường xanh khổng lồ trên bảng, trong lòng thấy hình dáng ấy có chút quen mắt.
Giáo sư Dịch lại gõ roi xuống, tiếng gõ dứt khoát khiến cả lớp đang xôn xao lập tức im bặt.
- Tương tự! - Ông hơi cao giọng. Biểu đồ nến trên bảng biến mất trong chớp mắt, rồi một loạt chữ phấn trắng in đậm, viết to hiện lên:
"Tương tự! Tùy theo xu thế vận khí từng ngày khác nhau, biểu đồ nến sẽ mang những ý nghĩa khác nhau!"
- Ví dụ như cả ngày gần như chỉ ngủ, đường mở mắt và đường nhắm mắt cực kỳ gần nhau. Đồng thời, việc tốt nhất trong ngày không hơn gì giấc ngủ là bao, thì sẽ xuất hiện một hình chữ thập đỏ, chúng ta gọi là "sao nhỏ dương".
- Những loại khác còn có "sao nhỏ âm", "dương tuyến treo cổ", "dương tuyến bóng dưới", "đại dương tuyến", "dương tuyến xuyên đầu phá chân", "dương tuyến trần chân", vân vân, nhiều không kể xiết... Các em đang đợi gì nữa? Sao không chép những khái niệm này xuống?!
Giọng giáo sư đã lộ vẻ bực bội. Đám học trò vốn đang chăm chú nhìn bảng liền đồng loạt cúi gằm đầu. Chẳng mấy chốc, cả lớp vang lên tiếng sột soạt dày đặc, như một đàn tằm đói đang gặm lá dâu.
Trước âm thanh ấy, Giáo sư Dịch có vẻ rất hài lòng, nên giọng nói cũng dịu đi nhiều:
- Trong đời thực, cuộc sống của chúng ta được dệt nên từ từng giây từng phút và từng trải nghiệm. Khi quy đổi quá trình này thành số liệu, nó sẽ trở thành biểu đồ nến.
- Chúng ta luôn có những kỳ vọng nơi cuộc sống, kỳ vọng nào rồi cũng bị môi trường xung quanh tác động.
- Có lúc kỳ vọng rất cao nhưng mức độ thực hiện lại thấp. Có lúc kỳ vọng quá thấp, nhưng thực tế lại đi ngược hẳn. Tất cả những tình huống này đều sẽ hiện ra trên biểu đồ nến.
- Ghép biểu đồ nến của mỗi ngày lại với nhau, sẽ thành một đường cong uốn lượn, và đường ấy được ta gọi là "đường đời". Đời người, thực ra đều có thể rút gọn thành một đường như vậy.
- Tâm trạng của chúng ta mỗi ngày hoặc tích cực, lạc quan, hoặc tiêu cực, bi quan; trải nghiệm của chúng ta mỗi ngày hoặc vui vẻ, hân hoan, hoặc buồn đau, mất mát. Dù biến đổi thế nào, đời người vẫn cứ lên lên xuống xuống quanh một sợi chỉ tưởng như cố định, nhưng thật ra lại do chính chúng ta quyết định.
- Làm sao để đọc hiểu sợi chỉ ấy, làm sao qua sợi chỉ này vẽ ra vùng dao động, vẽ ra xu thế, đó là điều chúng ta sẽ học trong mấy tiết sắp tới.
- Bây giờ, các em nào đã chép xong khái niệm trên bảng, hãy mở "sổ nhật ký tuần" của mình, rồi lên bục giảng nhận một tờ giấy kẻ ô vuông li ti. Thời gian còn lại của tiết học và bài tập về nhà của các em là vẽ biểu đồ nến cho từng tuần của các em kể từ đầu học kỳ đến giờ.
- Cách số hóa biểu đồ nến cần dùng đến chú thức, có trong bảng phụ lục cuối sách giáo khoa. Chú thức này các em dùng không hề khó, nên tôi không nhắc lại... Nếu có chỗ nào thật sự không hiểu, các em có thể hỏi riêng tôi sau giờ học.
- Ở đây, tôi tiết lộ trước với các em một điều: kỳ thi cuối kỳ môn Bói toán học chắc chắn sẽ có một câu lớn liên quan đến "bói xu thế". Nếu ngay từ đầu các em đã đặt nền móng vững, chẳng hạn có bạn khi vẽ biểu đồ nến đã định vị từng đường đến từng ngày chứ không phải từng tuần, thì việc học sau này, nhất là việc bói đúng xu thế tương lai, sẽ có ích rất nhiều.
Buổi giảng của Giáo sư Dịch đến đây là hết.
Trong lớp yên lặng một lúc, rồi vang lên tiếng ghế bàn kéo lê kẽo kẹt. Các học trò xếp hàng, lặng lẽ và buồn bã bước lên bục giảng, nhận về tờ giấy to bản, phủ kín những ô vuông nhỏ li ti.