Ba ngày sau, Chu Nguyên Chương mặc chiến bào, khoác áo vàng, dắt kiếm dài, đứng thẳng người ngạo nghễ hướng về vách đá Nhai Sơn. Đứng sau lưng lão Chu là văn võ bá quan trong chuyến đi, các bậc đại nho danh tiếng, tướng sĩ trong quân cùng dân chúng Lĩnh Nam, tổng cộng có hơn hai vạn người tham dự.
Sợ rằng kể từ trận chiến Nhai Sơn cách đây một trăm năm cho đến nay, đây là lần tập trung đông đảo người nhất.
Cờ xí nối dài không dứt, che kín cả bầu trời, trống chiêng giăng khắp nơi, khí thế vô cùng nghiêm ngặt.
Ngoài trên đất liền, ngoài vịnh biển còn có ba mươi chiếc đại thuyền do Doãn Thông Hải chỉ huy, mũi thuyền cũng bày đầy cúng phẩm là trâu dê.
Trương Hy Mạnh với tư cách là đứng đầu văn quan ở đây, mặc quan phục màu đỏ thắm, đầu đội mũ Lương quan, tay cầm hốt ngọc, đứng chếch bên cạnh Chu Nguyên Chương.
Gió biển thổi lồng lộng, dải áo bay phấp phới, quả thực có cái khí thế đứng đầu ngọn sóng, tung hoành giữa dòng.
Trải qua biết bao ngày ngâm cứu và tranh luận, mọi chuyện cuối cùng cũng ngã ngũ.
Nhà Tống mất vì họa trong giặc ngoài, mà họa trong còn lớn hơn giặc ngoài.
Dù lúc nước mất nhà tan, vẫn có vài phần bi tráng sục sôi đáng để tưởng nhớ, nhưng tuyệt đối không thể không phê phán.
Nhà Tống đối đãi với sĩ nhân thì hậu hĩnh, nhưng lại khắc bạc với dân đen. Lúc nước mất, chỉ còn lại một lũ sĩ đại phu chỉ thấy lợi trước mắt, tầm nhìn ngắn ngủi; còn hàng vạn hàng triệu người dân thường thì không hề đồng lòng với triều đình nhà Tống. Không được dân chúng ủng hộ chính là căn nguyên khiến nhà Tống vong quốc.
Ôi cho cái vong của nhà Tống, phải nhìn lại được mất sâu xa: bậc quân vương nắm giữ giang sơn, nên đặt hàng ức vạn lê dân lên hàng đầu, thiết thực mưu cầu phúc lợi cho dân. Đảm bảo ruộng đất cho dân để dân đủ ăn, mở rộng trường học để dân được học hành, phát triển bách nghệ để dân giàu có... Gom tụ lòng người muôn thuở, giang sơn mới vững bền, xã hội mới trường tồn.
Ngoài việc chia đều ruộng đất, không cho kẻ hào cường chiếm đoạt ruộng nương, không cho đám sĩ phu bá chiếm hương thổ, không cho tông tộc vây hãm trói buộc người dân... Quân vương, bách quan, bách tính... không được để tầng lớp hào lữ đứng giữa cách trở quan dân. Thiên tử không để mất lòng dân thì mới đích thực là thiên tử, bách tính không phụ quân vương thì mới được che chở. Người làm chủ thiên tử phải chí công vô tư! Kẻ chiếm đoạt hương thổ, ngoài mặt gọi là thân tộc làng xóm, kỳ thực chẳng khác gì sâu mọt, không thể không đề phòng.
Mở rộng trường học, mở khoa cử, quan lại hòa làm một, trên dưới thông suốt thì nước chảy mới không thối rữa; hàng ức vạn lê dân, những kẻ có tài trí thông minh, tất cả đều có cơ hội ra sức vì đất nước. Quốc gia là nước của quân vương, cũng là nhà của muôn dân.
Tổng cộng có khoảng hơn hai mươi điều, liệt kê ra chính là cốt lõi của cuộc đại thảo luận lần này.
Thực ra rất rõ ràng, những nội dung này vẫn còn không ít chỗ chưa được nói thấu đáo, rất nhiều thứ chỉ lướt qua một bút, chưa có phương án thực thi cụ thể, đại khái chỉ là những nguyên tắc.
Thế nhưng dẫu chỉ là nguyên tắc, cũng đủ khiến trời long đất lở, khiến người ta kinh ngạc tột cùng.
Lưu Tam Ngô và những người khác đứng giữa đám đông, lồng ngực đập thình thịch, cuộc tranh biện mấy ngày liền khiến thể xác lẫn tinh thần họ kiệt quệ, chịu áp lực nặng nề. Đạo Khổng Mạnh mà họ khổ công gìn giữ, vào khoảnh khắc này coi như sụp đổ tan tành.
Thay vào đó chính là chủ trương lấy dân làm gốc do Trương Hy Mạnh xướng lên, mà tư tưởng lấy dân làm gốc này đã khác một trời một vực với chủ trương lấy dân làm gốc của Nho gia... Nho gia nói lấy dân làm gốc là đứng từ góc độ kẻ thống trị để đối xử tốt với nhân dân, coi dân là gốc. Bản chất vẫn chỉ là một thứ giáo điều.
Còn chủ trương lấy dân làm gốc của Trương Hy Mạnh, lại coi nhân dân là gốc rễ của quốc gia, dựa trên nền tảng đó mà nhân dân được hưởng các quyền lợi về ruộng đất, giáo dục, v.v., với tư cách là một phần của quốc gia để tham gia vào việc quản lý và vận hành đất nước.
Biến bị động thành chủ động, địa vị tự khắc khác biệt một trời một vực.
Lại ngẫm nghĩ kỹ hơn, sẽ nhận ra bộ chủ trương này của Trương Hy Mạnh thực ra đã đưa ra một đống yêu cầu đối với thiên tử, tuyệt đối không phải là cái thứ thiên nhân cảm ứng đơn thuần hay dọa dẫm hoàng đế vớ vẩn nào đó, mà toàn bộ đều là những thứ vô cùng thiết thực.
Những chủ trương này, họa chăng chỉ vào thời kỳ lập quốc mới có thể giở ra được, hơn nữa lại vừa vặn gặp phải một kẻ chăm chính yêu dân như Chu Nguyên Chương là trường hợp đặc biệt.
Thực ra Chu Nguyên Chương cũng từng nghĩ tới, cứ làm thế này thì con cháu đời sau liệu có còn ngự trị nổi thiên hạ nữa không, có bị uy quyền tuột xuống dưới hay không... Nhưng nghĩ theo một hướng khác, con cháu đời sau chẳng lẽ không xuất hiện kẻ hôn quân vô dụng hay sao?
Nếu như giống như vị thiếu đế kia, nhảy xuống biển ở Nhai Sơn, há chẳng phải càng thê lương hơn sao?
Trong lịch sử, vì lo con cháu quậy phá lung tung, Chu Nguyên Chương từng trao cho Lục khoa quyền phong bác, mục đích chính là để kiềm chế thói làm càn của thiên tử.
Xem ra hiện tại, cũng chỉ là thêm chút bảo hiểm mà thôi.
Nói tóm lại một câu, màn thao túng này của Trương Hy Mạnh coi như chiếm trọn thiên thời địa lợi nhân hòa.
Đặt vào hai nghìn năm lịch sử, phỏng chừng cũng không tìm được người thứ hai.
Không còn nghi ngờ gì nữa, đây là khoảnh khắc huy hoàng nhất của Chu Nguyên Chương, lại càng là thành công rực rỡ của Trương Hy Mạnh.
- Dâng rượu!
Trương Hy Mạnh lớn tiếng hô vang.
Chu Nguyên Chương lần lượt vãi ba chén nước rượu xuống đất trời.
- Dâng tế phẩm!
Binh đinh của Củng Vệ ti lần lượt bày biện tế phẩm, thủy binh trên mũi thuyền cũng hành động, ném trâu dê xuống biển.
- Dâng hương!
Chu Nguyên Chương cắm ba nén hương to bằng ngón tay vào lư hương.
Làm xong xuôi mọi thứ, cuối cùng cũng đến khoảnh khắc được mong chờ nhất. Trên tay Chu Nguyên Chương nâng một bài văn tế nhận được từ Trương Hy Mạnh, chuẩn bị đọc lên.
Mọi người ai nấy đều vươn dài cổ, đặc biệt là những người đứng phía trước, hận không thể chồm lên để nhìn cho rõ rốt cuộc lão Chu viết cái quái gì trong đó.
Dù sao nhà Triệu Tông cũng đã bị mắng cho chó tát không còn mặt mũi, vào lúc này, ngươi còn có thể viết ra được thứ gì nữa?
Đào mồ cuốc mả nhà người ta chắc?
Điều khiến tất cả mọi người bất ngờ là, sau khi lật bài văn tế ra, cái tên đầu tiên được Chu Nguyên Chương nhắc tới lại chính là Trần Thắng, Ngô Quảng, "... Kể từ khi dựng cờ khởi nghĩa ở Đại Trạch Hương lần đầu tiên, các bậc hào kiệt qua các triều đại hễ bất bình là cất tiếng kêu oan, nghĩa sĩ Trung Nguyên chưa từng dứt đoạn... Thiên tử nhà Tống kết thúc thời kỳ năm đời loạn lạc, trị thế có công, không kìm hãm ruộng đất tập trung, dân sinh khốn khổ, trong hơn trăm năm qua, số người khởi nghĩa nhiều không kể xiết."
"Lại sau thời kỳ Tĩnh Khang, người Kim giày xéo Trung Nguyên, sơn hà tan vỡ, bách tính gặp nạn... Cho dù là kẻ chốn thôn dã, nghĩa sĩ chốn cỏ tranh, cũng phẫn nộ đứng lên kháng cự giợt Hồ, Trương Vinh ở Lương Sơn, đại thắng ở hồ Co Rụt, tên tuổi lừng lẫy thiên hạ. Triều đình hay chốn dân gian đều có những trung hồn không chịu khuất phục. Đành rằng nhà Tống chịu nhún nhường cầu hòa, thua hết trận này đến trận khác, để cho người Mông Cổ nam hạ, cơ nghiệp nhà Tống đứt đoạn ở Nhai Sơn."
"Thế nhưng nhà Tống tuy bại, lòng người chưa chết..."
Nói đến đây, giọng Chu Nguyên Chương bỗng nhiên cao vút lên, khiến các đại thần đứng gần cũng giật mình thót tim. Thứ quan trọng sắp đến rồi, bọn họ nghe chính là cái này!
"Dân nhân Phúc Kiến là Trần Điếu Nhãn, nổi dậy kháng Nguyên vào năm Chí Nguyên thứ mười bảy, binh mã có lúc lên tới mười vạn người, chấn động thiên hạ. Năm trước chính là trận bại ở Nhai Sơn, thời điểm nhà Tống diệt vong, năm sau liền có bách tính đứng lên khởi nghĩa kháng Nguyên, ai dám bảo Trung Hoa mất nước?"
Mọi người nghe đến đây, ai nấy hoảng sợ trong lòng. Nhai Sơn mất đi là giang sơn nhà Triệu Tống, chứ không phải thiên hạ Trung Hoa.
Cách đặt vấn đề này quả thực quá tuyệt!
"Năm Chí Nguyên thứ hai mươi, bách tính Phúc Kiến là Hoàng Hoa dấy binh khởi nghĩa, Đề hình Chiết Đông họ Ngô cũng dấy binh hưởng ứng; đất Quảng Đông có nghĩa sĩ Âu Nam Hỉ, Lê Đức cũng dựng cờ lớn... Năm Chí Nguyên thứ hai-mươi-tư, Chung Minh Lượng khởi nghĩa, binh mã có lúc đạt tới hai mươi vạn người, triều đình nhà Nguyên hoảng sợ... Năm Nguyên Trinh thứ hai, bách tính Câm Châu là Lưu Quý khởi nghĩa; năm Hoàng Khánh đầu tiên dưới triều Nguyên Nhân Tông, Thái Ngũ Cửu ở Ninh Đô khởi nghĩa; năm Chí Thức đầu tiên dưới thời Anh Tông, bách tính Thiểm Tây khởi nghĩa... Năm Chí Nguyên thứ tư, hòa thượng Viên Châu là Bành Oánh Ngọc, đệ tử Chu Tử Vượng khởi nghĩa! Năm Chí Chính thứ tám, Phương Quốc Trân khởi nghĩa! Năm Chí Chính thứ mười một, Hàn Sơn Đồng, Lưu Phúc Thông khởi nghĩa! Năm Chí Chính thứ mười hai, người Hào Châu là Quách Tử Hưng khởi nghĩa! Cùng năm, người Hào Châu là Chu Trùng Bát, sau đổi tên là Nguyên Chương, gia nhập nghĩa quân, phản kháng nhà Nguyên bạo ngược!"
Nói tới đây, Chu Nguyên Chương hơi dừng lại, nhìn xuống đám bần thần bên dưới, không ai là không kinh hãi!
Còn như Lưu Tam Ngô và những người khác thì há hốc miệng, mãi lâu không dám ngậm lại.
Cái này, lời này mà cũng là thứ một vị quân vương có thể nói ra sao?
"Kể từ khi quân Nguyên nam hạ Trung Nguyên, nghĩa sĩ trong thiên hạ nối gót nhau xông lên, như những đốm lửa nhỏ chưa từng đứt đoạn! Cho đến cuối cùng có cuộc khởi nghĩa Khăn Đỏ, triều đình nhà Nguyên chao đảo trong mưa gió. Nguyên Chương với tư cách là thủ lĩnh nghĩa quân, trước khi đến Nhai Sơn, đối mặt với mảnh đất vong quốc của nhà Tống, tế cáo trời đất sơn hải rằng: Nhà Tống mất nước, Trung Hoa chưa mất; thiên tử nhà Tống có thể chết, sĩ đại phu có thể đầu hàng, nhưng dân chúng Trung Hoa thì không thể bị lăng nhục, chí hướng của Trung Hoa không thể bị tước đoạt!"
"Anh hùng hào kiệt nối tiếp nhau đứng lên, đấu tranh không dứt, để rồi có được thành tựu ngày hôm nay. Triều đình nhà Nguyên sụp đổ ngay trước mắt, chính là thời khắc Trung Hoa hưng thịnh trở lại!"
"Nguyên Chương ở nơi này tế cáo trời đất, tưởng nhớ quá khứ, xốc lại lòng người. Ngày sau nhất định sẽ đuổi sạch giợt Hồ, khôi phục Trung Hoa, thề non hẹn biển không thay đổi, tấm lòng này cứng như sắt thép!"
Lão Chu nói đến đây, trong đám đông, Đinh Phổ Lang, Phó Hữu Đức, Lý Phổ Thắng, Trâu Phổ Thắng, mấy người này sớm đã quỳ rạp dưới đất, khóc không thành tiếng.
- Sư phụ Bành, sư huynh Chu, chư vị sư huynh, linh hồn trên trời có thể được an ủi rồi!
Những người Khăn Đỏ Hào Châu còn lại cùng tướng sĩ Hoài Tây cũng đồng loạt quỳ một chân xuống, bật khóc nức nở.
Đáng lắm!
Bọn họ rốt cuộc đã không chọn nhầm người!
Trong nhóm người ấy, có một gã đàn ông trên tay đang đeo còng sắt, hắn lẳng lặng nhìn Chu Nguyên Chương ở phía trước, trầm ngâm hồi lâu, cuối cùng cũng quỳ xuống. Hắn tên là Trương Định Biên!
Họ Chu kia, mẹ kiếp ngươi ăn nói khéo quá khiến ông đây không quỳ không được!
Bài văn tế này của Chu Nguyên Chương quả thực vượt xa mấy bài trước. Mặc dù nhìn ra được mạch tư tưởng vẫn là một mạch xuyên suốt, ví dụ như đoạn trước từng nhắc đến ý nghĩa thực sự của Trung Hoa nằm ở ý chí bất khuất.
Nhưng cho đến khi bài văn tế này ra đời, mới chính thức tuyên bố với người trong thiên hạ rằng, thứ mà Chu Nguyên Chương kế thừa không phải là chính thống của nhà Triệu Tống, cũng chẳng phải chính thống của triều Nguyên.
Cái mà hắn kế thừa chính là ý chí đấu tranh bất khuất từ trước tới nay của bách tính Trung Hoa... Đặc biệt là từ thời nhà Nguyên trở đi, nhà Tống dẫu diệt vong, nhưng lòng người chưa chết, Trung Hoa chưa vong.
Tất cả các hoàng đế triều Nguyên, ai nấy đều đối mặt với những cuộc khởi nghĩa lớn nhỏ mấy vạn, mấy chục vạn người... Những kẻ phi tặc chẳng mấy tên tuổi trong sử sách ấy, cuối cùng lại nung nấu nên cuộc đại khởi nghĩa Khăn Đỏ kinh thiên động địa.
Thiết kỵ nhà Nguyên có thể đánh bại nhà Tống, có thể khuất phục sĩ đại phu, duy chỉ có lòng người là không thể làm gì nổi.
Chính nhờ cậy vào luồng khí thế này, mới có ngày hôm nay!
Ta muốn dựng nước xưng đế, cũng chẳng cần sự ủng hộ của đám sĩ đại phu, lại càng không cần ngòi bút hoa mỹ hay những lý luận tranh biện chính thống của các ngươi.
Cái ta dựa vào chính là hàng ức vạn lê dân, dựa vào ý chí đấu tranh bất khuất!
Đến khoảnh khắc này, Lưu Tam Ngô mới thực sự hiểu ra rằng, Chu Nguyên Chương vốn chẳng cần sự tôn sùng của đám sĩ nhân, đôi bên từ nay không còn là mối quan hệ hợp tác nữa.
Hay nói cách khác, bắt đầu từ khoảnh khắc này, cái gọi là tầng lớp sĩ nhân kia đã có thể tan thành mây khói.
Thứ còn lại, chỉ là đám quan lại tầm thường phò tá quân vương trị vì thiên hạ mà thôi.
Thật sự không cam lòng mà!
Sao lại thành ra thế này?
Hay là dứt khoát bỏ đi cho rồi, làm một kẻ nhàn vân dã hạc, sống hết đời chốn sơn lâm... Hắn vừa nảy ra ý nghĩ đó, bất thình lình, hàng vạn quân dân đồng thanh hô to vạn tuế, âm thanh vang dội tầng mây, sóng biển dập dờn.
Đầu gối Lưu Tam Ngô khuỵu xuống, không thể không quỳ... Hắn dùng hết sức lực, hô vang vạn tuế, tiếng hô thậm chí còn át cả phần của những người khác vài phần.