Giờ là lúc đứng mũi chịu sào, quyết định xem ai đứng về phe nào.
Giữa đám đông, ai nấy đều chần chừ, hoảng hốt. Kỳ thực, kịch bản mà đám người này tự dựng lên trong đầu không phải thế này... Bọn chúng vốn đinh ninh rằng sau khi Chu Nguyên Chương đánh bại Trần Hữu Lượng, đại quân tiến vào Giang Tây, nếu muốn thống trị cho vững chắc thì bắt buộc phải tuỳ cơ ứng biến, đưa ra những chính sách xoa dịu phù hợp.
Dẫu sao, kẻ anh hùng nào lại không hiểu thế thời tùy biến? Thế nên, kịch bản bình thường trong tưởng tượng của bọn chúng là thế này: đám sĩ tộc đến chúc mừng Chu Nguyên Chương, đôi bên đối thoại, nhân sĩ Giang Tây bày tỏ lòng trung thành, Chu Nguyên Chương ban ân sủng, rồi ai nấy vui vẻ, từ nay quân thần hoà hợp, nước sông không phạm nước giếng.
Nhưng đám người này nằm mơ cũng không ngờ tới, quân Chu chẳng những không có ý định nhượng bộ, mà còn làm tới cùng chuyện chia đều ruộng đất, đến cả ruộng học cũng chẳng chừa lại một sào. Đã thế, bọn chúng còn đưa Khổng Mạnh xuống hàng ngũ chư tử, đòn giáng này vừa mang tính tinh thần lại vừa thực tế, trị tận gốc lẫn ngọn, biến toàn bộ đám sĩ phu bọn chúng thành những mẫu vật nghiên cứu trong bảo tàng.
Tức nước vỡ bờ!
Tiền Đường nghiến răng ken két, gã này vốn là kẻ cứng đầu:
- Ngô vương điện hạ, thảo dân đã nói là sẵn sàng chết vì Khổng Mạnh thì tuyệt đối không nuốt lời! Nếu Ngô vương muốn giết người, cứ từ thảo dân mà bắt đầu!
Lại có kẻ chủ động muốn chết!
Thế thì ta thành toàn cho ngươi!
Tay Chu Nguyên Chương đặt lên chuôi kiếm. Nhưng còn nhanh hơn cả lão, Từ Đạt rút phắt binh khí, cười lạnh:
- Thượng vị, cái tên tiểu tử này dám khinh miệt võ huân, coi thường anh em chúng thần, chi bằng để thần tiễn hắn xuống dưới âm phủ mà bàn chuyện thiên lý nhân dục với sư phụ hắn!
Lão Chu theo phản xạ định gật đầu, nhưng không ngờ Trương Hy Mạnh lại cất tiếng.
- Từ Đạt, kẻ này mạo phạm chủ công, chống lại quốc sách, tính ra thì tru di cửu tộc cũng không oan. Nhưng chủ công đã cho phép bọn chúng tự do bày tỏ thái độ, lúc này mà ra tay sát sinh thì lại hóa bất nghĩa.
Nói đoạn, Trương Hy Mạnh quay đầu nhìn Tiền Đường:
- Ngươi không chịu quy thuận chủ công, vậy ngươi tính làm gì tiếp theo?
- Ta, ta về quê đọc sách, cày cấy ruộng vườn, làm một kẻ nhàn tản chốn thôn quê chẳng lẽ không được sao?
- Được chứ! - Trương Hy Mạnh mỉm cười. - Nhưng ngươi phải nhớ cho kỹ, ruộng đất nhà cửa của gia tộc các ngươi, hễ vượt quá tiêu chuẩn quy định đều phải nộp sạch, không được giữ lại dù chỉ một chút.
Thêm nữa, từ nay thiên hạ đều là quan học, ngươi muốn mở tư thục, lập thư viện, tụ tập giảng học, những chuyện đó tuyệt đối cấm tiệt. Lại nữa, ngươi muốn viết văn, in ấn sách vở, cũng phải được sự cho phép của nha môn địa phương. Chưa hết, muốn đi du học bốn phương cũng phải bẩm báo trước, dâng sớ lập hồ sơ, xin được giấy thông hành rồi mới được đi.
Tiền Đường nghe từng điều khoản của Trương Hy Mạnh, cơ thịt trên mặt giật bắn lên, trong ánh mắt ngập tràn hoảng sợ. Những quy định này hành hạ gã còn đau đớn hơn cả cái chết vạn lần!
- Trương tướng, ngài, ngài làm việc tuyệt tình như vậy, không sợ khiến sĩ lâm lạnh lòng sao?
Trương Hy Mạnh cười nhạt:
- Ngươi không muốn đi theo Ngô vương, chúng ta không tiện giết ngươi, nhưng khó lòng đảm bảo ngươi ôm hận trong lòng, ra rả bêu xấu triều đình, phá hoại quốc gia. Chẳng lẽ chúng ta lại mặc sức cho các ngươi làm càn hay sao?
Trương Hy Mạnh phớt lờ gương mặt tái mét của Tiền Đường, quay sang nhìn những kẻ khác, cười ha hả:
- Ta biết chứ, bao năm nay, sĩ nông công thương, các ngươi luôn đứng ở vị trí cao ngất ngưởng. Đừng nhìn triều Nguyên khinh miệt kẻ sĩ mà lầm, đó chỉ là đám thư sinh nghèo túng, thi không đậu khoa cử, lại chẳng có chút thực lực nào. Còn những kẻ có danh tiếng, có gia sản ở triều Nguyên, chẳng những được làm quan mà còn giúp triều đình thu thuế, sống sung sướng biết bao!
Nhưng vương triều nhà Chu chúng ta không cần cái thói đó. Thiên hạ là thiên hạ của bách tính muôn dân. Mười nhà làm ruộng thì chín nhà nghèo, quanh năm suốt tháng đầu tắt mặt tối, mồ hôi đẫm ruộng đồng chỉ vì một bữa cơm no. Nếu không gặp thiên tai dịch bệnh, không bị quan phủ bóc lột, không đau ốm bệnh tật, thì đã là niệm A Di Đà Phật, tạ ơn trời đất lắm rồi.
Ta nghĩ nước Hoa Hạ đại Chu chúng ta không cần thiết phải cung phụng những kẻ đọc sách không chịu hợp tác. Chúng ta sẽ không hèn nhát như nhà Tống, cần các ngươi phải tô son trát phấn cho mặt mũi triều đình. Chúng ta cũng muốn nhắn nhủ với toàn thể kẻ sĩ rằng, đừng hành xử như những đứa trẻ không chịu lớn, đừng tưởng cứ làm mình làm mẩy là sẽ có lợi. Hãy sống cho đàng hoàng!
Trương Hy Mạnh nói dứt lời, cả hội trường lặng ngắt như tờ.
Ban đầu Chu Nguyên Chương còn tưởng Trương Hy Mạnh lại tái phát cái bệnh cũ, đến nước này lại mềm lòng không nợ tay.
Nhưng những đạo lý hắn vừa giảng lại khiến lão nghe cực kỳ lọt tai.
Đối với đám sĩ đại phu mà nói, giết họ chưa chắc đã là nỗi đau đớn nhất. Dù sao thì đánh đổi tính mạng để nhận lấy cái gậy đình trượng, cốt chỉ để đổi lấy cái danh thơm muôn thuở, những kẻ dở hơi kiểu đó không hề ít. Thế nhưng, tước đoạt đi thân phận sĩ phu, bắt họ không còn được đứng trên vạn người nữa, mới đích thực là nhát dao chí mạng.
Bắt họ phải cúi mặt xuống bùn, bán mặt cho đất bán lưng cho trời như những người nông phu, chẳng khác nào đẩy họ vào cảnh sống không bằng chết.
Nhưng ngẫm lại xem, cớ sao các ngươi lại được cao sang quyền quý, cớ sao lại được hưởng lộc trời mà không phải nhọc nhằn?
Nào có ai bắt nạt các ngươi, chỉ là bắt các ngươi sống một cuộc đời bình thường như bao bách tính khác, sao lại không chịu?
Ruộng đất được chia theo đầu người, ai nấy đều công bằng như nhau.
Đã là quan học hưng thịnh, thì sau này bất cứ kẻ nào tự ý mở tư thục cũng đều là phạm pháp, chứ có phải nhắm riêng vào một mình ngươi Tiền Đường đâu.
Còn việc quản lý sách vở bài vở, đó cũng là chuyện đương nhiên. Dù là Nam Tống hay Bắc Tống, chẳng phải từng có không ít vụ án mang họa vì lời nói đó sao?
Từ vụ án thơ văn trên đài U Tải cho tới lệnh cấm đảng phái thời Khánh Nguyên, triều đình xưa nay chưa từng nương tay với những tà thuyết ngụy học.
Những điều Trương Hy Mạnh nói hoàn toàn hợp tình hợp lý, nhưng tại sao lại khiến đám người này hoảng sợ bất an đến vậy?
Lý do vô cùng đơn giản, bởi vì chuyện này quân Chu dám làm thật!
Quân Chu xưa nay nói là làm, những gì Trương Hy Mạnh vừa tuyên bố tuyệt đối không có chuyện giảm bớt nửa phần.
Nghĩa là, hôm nay hễ chọn bước chân ra đi, thì phần đời còn lại chỉ có làm nông phu, không còn mảy may may mắn nào nữa.
Mặt Tiền Đường cắt không còn giọt máu, tay chân lạnh ngắt, toàn thân run lẩy bẩy.
Gã thật không ngờ sự việc lại đẩy tới bước đường này. Gã thậm chí từng nghĩ rằng chỉ cần Chu Nguyên Chương chịu khiêm tốn nạp gián, chiêu hiền đãi sĩ, gã cũng sẵn sàng ra sức vì quân Chu.
Nhưng sao sự tình lại thành ra thế này?
Gã phải tính sao đây?
Gã hoàn toàn mất phương hướng, lẽ nào từ nay thực sự phải bán mặt cho đất bán lưng cho trời suốt kiếp hay sao?
- Duy Minh huynh, những lời Trương tướng nói đều là đạo lý chí công. Cày cấy ruộng đồng, tận hưởng hạnh phúc sum vầy gia đạo, chưa chắc đã không phải là một con đường lớn, huynh nên sớm tính toán cho xong!
Tiền Đường sầm mặt quay phắt lại. Kẻ vừa cất lời chính là Ngu Cao Môn, cũng là một trong những danh sĩ theo đoàn đến đây.
Nói ra thì cũng thật thú vị, gã tên là Cao Môn, gia thế quả thực rất cao môn đại phiệt... Cha gã là Ngu Tập, một bậc đại nho lừng danh thời đại Nguyên, danh tiếng chẳng hề thua kém Hoàng Phàn hay Yết Hề Tư.
Nếu ngược dòng quá khứ, tổ tiên nhà họ Ngu còn hiển hách hơn nữa.
Chính là Ngu Doãn Văn, vị tể tướng kiệt xuất thời Nam Tống.
Nếu còn ngược dòng xa hơn, thậm chí có thể truy đến tận Ngu Thế Nam, vị đại thần đầu thời nhà Đường!
Gia thế khủng khiếp nhường ấy, quả thực xứng đáng với hai chữ cao môn!
Giờ phút này gã đứng ra, từng câu từng chữ chẳng khác nào nhát dao đâm thẳng vào tim Tiền Đường!
- Cao Môn huynh, sao nỡ bức bách nhau quá đáng thế? - Tiền Đường nghiến răng nói.
Ngu Cao Môn không nói hai lời, chỉ cười nhạt. Sau đó, gã lấy từ trong ngực ra một cuốn sổ nhỏ, hai tay dâng lên, đưa cho Trương Hy Mạnh.
- Trương tướng, đây là bản đồ phân bố các vọng tộc hào môn ở Phụ Châu cùng với ước tính chi tiết về sản nghiệp ruộng đất của từng nhà... Đây là những gì vãn sinh đãất vất vả dò la, thống kê trong suốt gần một năm trời.
Trương Hy Mạnh trầm ngâm chốc lát, hắn không nhận lấy ngay mà ra hiệu cho Tôn Viêm bước tới tiếp nhận tập tài liệu. Tôn Viêm lật ra xem nhanh qua một lượt, liền bẩm:
- Trương tướng, quả đúng như vậy!
Trương Hy Mạnh gật đầu, đoạn chuyển ánh mắt sang người Ngu Cao Môn.
- Sao ngươi lại nghĩ ra được chuyện này?
- Bẩm Trương tướng... Đám danh nho sĩ lâm Giang Tây lần này, cùng với đám hào cường địa phương, bề ngoài thì ra vẻ thanh cao, nhưng thực chất bụng dạ đều mang ý đồ mượn gió bẻ măng, tìm cách trốn thuế, vơ vét của cải nhân dân. Ban đầu vãn sinh cũng chẳng hiểu nổi, chỉ tưởng đó là thiên số đổi thay, thần nhân phế lập. Nhưng sau khi được nghe Trương tướng giảng giải, lại cất công đi khảo sát khắp nơi...
Ngu Cao Môn ngẩng cao đầu, thần sắc kích động, hai nắm đấm siết chặt:
- Chia đều ruộng đất, cứu giúp lê dân. Dựa vào sức mạnh của muôn dân để đuổi giặc Hồ, khôi phục Trung Hoa! Đây mới là việc chính đáng phải làm lúc này! Phế bỏ ruộng học, hưng thịnh quan học, giáo hóa bách tính, bách gia tranh minh... Đây mới là một đại thế mùa xuân thu mới. Vào thời điểm then chốt này, làm sao có thể cam chịu chốn suối rừng, ngồi không ăn bám vô tích sự được chứ?
Lời nói của Ngu Cao Môn như tiếng chuông cảnh tỉnh đinh tai nhức óc.
Một gia tộc sản sinh ra nhiều danh thần đời đời, quả nhiên chẳng phải tầm thường.
Gã đi theo đoàn người này từ trước, vốn đã ấp ủ sẵn ý định đâm sau lưng bọn chúng, nếu không thì chẳng đời nào lại chuẩn bị sẵn một cuốn sổ thống kê ruộng đất tường tận đến thế. Quả nhiên trên đời trăm người vạn dạng, đủ loại người khác nhau.
Gã cũng muốn quan sát xem thái độ của quân Chu ra sao. Nếu Chu Nguyên Chương dễ dãi chấp thuận đề xuất của Tiền Đường và đồng bọn, thì gã chẳng cần nói nhiều nữa, cứ thế mà nước chảy bèo trôi.
Còn nếu đôi bên tranh cãi không ngã ngũ, gã có lẽ sẽ chọn cách quay giáo phản công.
Nhưng sự thật là Trương Hy Mạnh đã đè bẹp hoàn toàn, hơn nữa bước đi lại quá lớn, vượt xa cả dự tính của Ngu Cao Môn.
Đẩy Khổng Mạnh xuống, tế tự bách gia, hưng thịnh giáo hóa, thậm chí trao cơ hội cắp sách tới trường cho cả con em nhà nghèo... Những chủ trương này quả thực khiến Ngu Cao Môn kinh tâm động phách, chịu đả kích cực lớn.
Gã rốt cuộc đã tìm thấy cơ hội, đứng ra tung cho Tiền Đường một đòn chí mạng!
Chu Nguyên Chương đăm đăm nhìn vị thư sinh trẻ tuổi, trầm mặc một hồi lâu, bỗng nhoẻn miệng cười:
- Xem ra thế gian này thư sinh cũng chia thành ba bảy loại, chẳng ai giống ai cả.
Vừa nghe lão Chu thốt ra câu này, đã có mấy tên nho sĩ không chờ nổi nữa, lao ngay ra đất, dập đầu lạy như tế sao:
- Ngô vương ở trên, thảo dân nguyện hết lòng phò tá Ngô vương!
Có kẻ mở màn, liền có thêm mấy chục người nữa ào ào quỳ sụp xuống, tốc độ nhanh đến mức khiến người ta trố mắt kinh ngạc. Trừ đám đó ra, số người đứng trơ trọi lại chưa tới mười người.
Chu Nguyên Chương mặt không đổi sắc, chỉ thản nhiên nói:
- Các ngươi bước ra đó, cũng có nghĩa là phải chịu quy định chia đều ruộng đất đấy nhé.
Chần chừ chốc lát, vài kẻ sót lại cuối cùng cũng đành sụp lạy, trong đó có cả Yết Văn An. Cuối cùng chỉ còn trơ trọi một mình Tiền Đường đứng đó lạc lõng.