Sức mạnh của việc tuyên truyền, giáo dục, Chu Nguyên Chương đã nếm trải quá rõ. Nhưng muốn những dự tính ấy thành hiện thực, nhất định còn phải có thực lực hùng hậu, phải đánh thắng đối thủ ngoài chiến trường.
Đó cũng là lý do lão Chu không để Trương Hy Mạnh đi xa. Hắn phải bắt đầu tính chuyện đại chiến với Thiên Hoàn.
Đừng thấy quốc hiệu Thiên Hoàn nghe buồn cười mà lầm. Thực lực của họ chẳng hề kém cạnh, thậm chí có thể nói là danh tướng tụ hội đông đúc.
Sau khi Bành Oánh Ngọc qua đời, Từ Thọ Huy trở thành hoàng đế trên danh nghĩa. Dưới trướng hắn có Thái sư Trâu Phổ Thắng, nguyên soái Nghê Văn Tuấn, các đại tướng Triệu Phổ Thắng, Trần Phổ Văn, Âu Phổ Tường, Dương Phổ Hùng, Hạng Phổ Lược… Dĩ nhiên, trong đó còn có cả Trần Hữu Lượng, bộ tướng của Nghê Văn Tuấn.
Chỉ cần đưa bất kỳ một người nào ra, cũng đủ sức một mình gánh vác cả một mặt trận.
Xét về tài năng và bản lĩnh tổng thể, đám tướng lĩnh ấy chẳng hề thua kém các tướng Hoài Tây dưới quyền lão Chu.
Thậm chí, nhờ từng trải chiến trận nhiều hơn, bọn họ còn hung hãn, khó đối phó hơn các tướng Hoài Tây.
Chuyện ấy có thể nhìn ra từ lần Thường Ngộ Xuân chạm trán Trương Định Biên…
Nếu Thiên Hoàn chỉ mạnh đơn thuần thì cũng chẳng đáng ngại. Đằng này, họ lại chiếm giữ vùng trung du Trường Giang. Về phía thượng nguồn, họ đã sai Minh Ngọc Trân đánh vào Ba Thục. Xuôi xuống hạ lưu, họ chiếm An Khánh, rồi lại đoạt cả Hồng Đô.
Thêm vào đó, Thiên Hoàn còn đánh lấy Phủ Châu, dựng nên một chiến tuyến đối đầu kéo dài nghìn dặm, vắt ngang Trường Giang từ bắc xuống nam. Hai bên cài răng lược, thế trận chằng chịt, tình hình hết sức phức tạp.
Lão Chu đang rất cần cùng Trương Hy Mạnh và những người khác bàn bạc, tìm ra một kế sách ổn thỏa.
- Trước mắt, nơi quan trọng nhất chẳng qua là An Khánh và Hồng Đô. Đoạt lại An Khánh, trên Trường Giang sẽ có thêm một lớp bình phong, đủ sức chặn thủy quân Thiên Hoàn xuôi dòng tràn xuống. Đánh lấy Hồng Đô, chúng ta sẽ có bàn đạp đâm thẳng vào bụng Thiên Hoàn. Đạo lý ấy quá rõ ràng, chỉ tiếc hai nơi này đều chẳng dễ chiếm.
Trương Hy Mạnh cũng thấy khó xử. Ở An Khánh có Triệu Phổ Thắng và Trương Định Biên trấn giữ, nơi ấy dễ thủ khó công. Còn tại Hồng Đô, người cầm quân lại là Trần Hữu Lượng.
Gã này gia nhập Quân Khăn Đỏ khá muộn, nhưng thế lực nổi lên nhanh như gió cuốn. Tài dùng binh đánh trận lại cao siêu, quả là một kình địch.
- Chúa công, cả hai nơi đều khó đánh. Nếu buộc phải chọn một, ta cho rằng nên đánh Hồng Đô.
- Vì sao? Chu Nguyên Chương hỏi.
- Có hai lẽ. Thứ nhất, thần vẫn chưa thật sự tin tưởng vào thủy quân của chúng ta. Muốn đánh bại Thiên Hoàn trên mặt nước, e rằng chẳng dễ dàng. Thứ hai, ưu thế của chúng ta vẫn là sức thu hút đối với dân cày. Nếu chiếm được Hồng Đô, dân chúng quanh hồ Bà Dương ắt sẽ đứng về phía chúng ta. Có được vùng đất trù phú lắm cá nhiều gạo ấy, thế lực của ta nhất định tăng mạnh. Khi đó quay sang đối đầu với Thiên Hoàn, phần thắng sẽ nắm chắc hơn.
Chu Nguyên Chương chăm chú lắng nghe, rồi kết lại:
- Ý tiên sinh là phải phát huy sở trường, tránh chỗ yếu?
- Chúa công sáng suốt!
Lão Chu suy nghĩ một lát rồi nói:
- Nếu vậy, chúng ta phải điều động tinh binh cường tướng, chuẩn bị thật kỹ, cố gắng không để xảy ra sơ suất.
Đã định xong phương hướng, việc tiếp theo là tập trung mọi nguồn lực. Quân chưa xuất trận, lương thảo phải đi trước.
Đó cũng là nhiệm vụ quan trọng nhất của Lý Thiện Trường.
Trước yêu cầu của lão Chu, Lý Thiện Trường nghiến răng, nói:
- Thượng vị, trước mắt thần có thể gom được tám mươi vạn thạch lương thực, thêm tám nghìn bộ áo giáp và ba vạn trâu ngựa gia súc.
Con số ấy vẫn chưa khiến Chu Nguyên Chương hài lòng.
- Không thể gom thêm được nữa sao?
Lý Thiện Trường nhoẻn miệng cười khổ:
- Thượng vị, lương thực của chúng ta vốn chủ yếu dựa vào Hoài Tây. Hơn nữa, để tiếp tế cho cuộc Bắc phạt của Lưu Phúc Thông, trước sau chúng ta đã chuyển đi năm mươi vạn thạch. Lại cấp cho Phương Quốc Trân hai mươi vạn thạch. Gần đây muốn thuê đoàn thuyền của hắn, chúng ta còn đưa thêm mười vạn thạch… Lương thực tuy nhiều, nhưng cứ dùng mãi như vậy thì mỏ cũng cạn. Hy vọng lớn nhất hiện giờ là vụ lúa mùa ở Giang Nam. Nếu được mùa, chúng ta sẽ điều động thêm được nhiều lương thực. Chỉ là thần chưa quen với tình hình Giang Nam. Năm nay mới là năm đầu tiên, thu hoạch ra sao, phải đợi gặt xong mới biết được.
Chu Nguyên Chương nhớ lại những chuyện xảy ra từ ngày vượt sông đến nay. Thật ra còn chưa đầy một năm. Năm ngoái, các nơi như Trì Châu, phủ Thái Bình, Kim Lăng đều thu hoạch được ít nhiều. Xét về sản lượng, lương thực ở đó dồi dào hơn Hoài Tây khá nhiều.
Nhưng tình hình các châu phủ khác vẫn chưa rõ. Hơn nữa, bọn họ còn thiếu kinh nghiệm canh tác ở Giang Nam. Đúng là phải đợi đến sau mùa gặt mới biết kết quả thế nào.
Chu Nguyên Chương cân nhắc hồi lâu rồi mới nói:
- Lương thực vẫn là chuyện cốt lõi. Tiên sinh họ Lý, ông nhất định phải dốc toàn lực. Vừa phải thu đủ lương, vừa phải ngăn chặn chuyện biển thủ, nuốt riêng. Tự ý lấy trộm lương trong kho, dùng lương thực nấu rượu, tất cả đều phải trị tội thật nặng! Có chém vài trăm cái đầu, ta cũng chẳng tiếc… Ông hiểu chưa?
Lý Thiện Trường giật mình kinh hãi. Sát khí trong lời lão Chu đã bày ra quá rõ.
Ông cũng hiểu, lần này tuyệt đối không được mắc sai lầm. Bằng không, địa vị của ông sẽ chẳng còn giữ nổi.
- Thượng vị, thần đã suy nghĩ kỹ. Thần có một đề nghị, chẳng hay có thể phong quan cho những người đứng đầu việc thu và vận chuyển lương thực ở các địa phương không?
- Phong quan cho trưởng lương?
- Đúng vậy!
Lý Thiện Trường cười nói:
- Khi còn ở Hoài Tây, đã có những nhà giàu trong vùng chủ động chở thuế lương đến. Thượng vị cũng từng nói sẽ ban chức cho họ. Theo thần, nay càng nên mở rộng việc ấy. Chi bằng chọn những trưởng lương vận chuyển đúng hạn, cất nhắc họ vào Lục bộ, ít nhất cũng cho làm Thị lang, hoặc phái đến địa phương làm Tri phủ, Tri châu… Trọng thưởng ắt có người dũng cảm. Chỉ khi người bên dưới tích cực đưa lương lên, kho phủ mới đầy, chúng ta mới đủ sức ứng phó đại chiến, quân lương mới không thiếu.
Nghe đến đây, Chu Nguyên Chương khẽ gật đầu. Ban quan thì lão chẳng tiếc. Chức Thị lang tuy cao, nhưng cũng không phải không thể ban.
- Tiên sinh họ Lý, việc cai trị quan lại là nền móng của chúng ta. Trưởng lương có thể làm quan, nhưng trước hết phải vào Học sĩ viện, trải qua khảo hạch. Không thể để một kẻ mù chữ, chỉ vì có công chở lương mà được ngồi vào chức quan lớn, ông thấy có đúng không?
Lý Thiện Trường lập tức gật đầu:
- Thượng vị suy xét thật chu đáo. Làm như vậy là thỏa đáng nhất.
Bàn bạc xong với Chu Nguyên Chương, Lý Thiện Trường lập tức gửi công văn đến các nơi, yêu cầu địa phương dốc sức phối hợp việc thu thuế lương. Những trưởng lương nào vận chuyển đúng hạn đều có thể vào yết kiến Thượng vị. Trong số đó, người tài giỏi sẽ được tuyển vào Học sĩ viện, giao cho chức vụ quan trọng.
Mệnh lệnh truyền xuống, cả Giang Nam lẫn Giang Bắc đều lập tức náo động.
Từ xưa đến nay, được làm quan luôn là chuyện khiến người ta động lòng.
Phải biết rằng lão Chu tuy đã mở khoa cử, nhưng muốn thi đỗ cũng chẳng dễ. Hơn nữa, người đỗ khoa cử thường chỉ được bổ chức quan thấp. Lần này lại có cơ hội làm đến bậc Thị lang, chẳng khác nào bước thẳng vào hàng ngũ quan văn cao cấp. Đâu phải chuyện tầm thường!
Nhà họ Giang đặc biệt coi trọng lần thu lương này.
Gia đình họ vốn làm nghề buôn gỗ, đóng đồ gia dụng. Mấy tháng trước, họ nhận được một đơn hàng cực lớn. Học đường do Trương Hy Mạnh chủ trương bắt đầu mở rộng, một lần đặt nhà họ Giang hai vạn bộ bàn ghế, tổng giá trị vượt quá mười vạn quan.
Nhà họ Giang làm ăn không ít, nhưng đơn hàng lớn đến vậy vẫn là lần đầu tiên họ gặp.
Điều khiến họ bất ngờ hơn cả là theo lẽ thường, ắt sẽ có kẻ đòi tiền lót tay, quan lại các cấp thi nhau moi móc, tìm đủ cách chèn ép, cưỡng đoạt. Kinh nghiệm trước đây vốn vẫn là như thế.
Hơn nữa, họ còn nghe nói quân Chu gia chẳng mấy thân thiện với giới buôn bán.
Ban đầu, người nhà họ Giang thấp thỏm không yên. Nhưng sau khi thật sự nhận đơn, họ mới thấy mọi chuyện hoàn toàn khác.
Quân Chu gia đặc biệt coi trọng việc mở mang trường học. Quả thật họ nhiều lần phái người đến, nhưng không phải để gây khó dễ, mà để hỏi xem nhà họ Giang có cần giúp gì không, nguyên liệu có đủ không, nhân công có thiếu không…
Giao thiệp với quan phủ bao nhiêu năm, đây là lần đầu tiên họ gặp được một nha môn chủ động giúp dân giải quyết khó khăn.
Điều khiến nhà họ Giang càng kinh ngạc là quân Chu gia trả tiền cực kỳ sòng phẳng. Cơ bản đều là giao tiền rồi nhận hàng, tuyệt đối không khấu trừ, không dây dưa.
Làm ăn với quân Chu gia, thậm chí còn thuận lợi hơn giao dịch với những thương nhân bình thường.
Dĩ nhiên, điều kiện trước tiên là phải nộp thuế buôn bán theo quy định. Nhưng vì số bàn ghế này đặt cho học sinh, thuế suất cũng không cao, chỉ năm phần trăm.
Sau khi hoàn tất một đơn hàng, nhà họ Giang thu về hẳn hai vạn quan.
Lão gia tử Giang Nguyên cảm khái:
- Quân Chu gia quả không hổ danh đội quân của bậc vương giả. Theo ta thấy, thiên hạ này sớm muộn cũng thuộc về quân Chu gia. Đi theo họ, nhất định sẽ làm nên công danh, khiến tổ tiên và gia đình được vẻ vang.
Giang Nguyên nhìn con trai là Giang Kha, rồi dặn:
- Lần này con phải làm thật tốt việc trưởng lương. Muốn giành được chức ấy cho con chẳng dễ dàng gì đâu!
Giang Kha vội gật đầu lia lịa.
Theo quy định của quân Chu gia, chức trưởng lương thường do những nhà giàu có nhiều ruộng, nhiều người làm việc và nộp nhiều thuế lương đảm nhiệm.
Nhà họ Giang là nhà buôn, tiền bạc tuy không ít nhưng đất đai chẳng được bao nhiêu. Khi chia ruộng, cả nhà chỉ nộp chưa đến một trăm mẫu.
Nói về số người trong nhà, họ cũng chẳng có ưu thế. Giang Nguyên đã ngoài sáu mươi, chỉ có một con trai là Giang Kha và một con gái út. Tính cho đúng, trong nhà chỉ mình Giang Kha là trai tráng đủ tuổi chịu việc. Còn ông già đã được gạch khỏi sổ nhân đinh.
Đất không nhiều, thuế lương tự nhiên cũng chẳng được bao nhiêu.
Xét từ phương diện nào, nhà họ Giang cũng không đủ tư cách làm trưởng lương.
Nhưng họ có một ưu thế khác. Nhà họ Giang buôn gỗ, trong tay có sẵn một đội xe ngựa, vừa có gia súc, vừa có xe kéo, lại có cả phu xe.
Thuế lương là lương thực thật, phải vận chuyển đường dài. Ngay cả nhà giàu cũng chưa chắc gánh nổi chi phí ấy.
Vì vậy, mỗi khi bắt đầu chở lương, ngoài việc nhà trưởng lương phải bỏ thêm gia súc và xe cộ, các hộ dân bình thường cũng phải cử trai tráng đi theo giúp sức. Vận chuyển đường xa quả là công việc vô cùng cực nhọc.
Nhà họ Giang bèn hứa với dân chúng trong vùng: chỉ cần để họ làm trưởng lương, họ sẽ không trưng dụng dân phu. Từ đầu đến cuối đều do nhà họ Giang tự lo.
Không chỉ lo việc vận chuyển, ngay cả phần hao hụt dọc đường cũng do họ gánh. Tóm lại, họ sẽ đưa toàn bộ số lương thực đến Kim Lăng an toàn, không để dân chúng phải chịu thêm gánh nặng.
Nhờ chịu bỏ tiền, cuối cùng nhà họ Giang cũng giành được chức trưởng lương.
Từ khi lúa mùa bắt đầu thu hoạch, ruộng lúa nối nhau trải rộng. Sóng lúa vàng óng dập dờn, nhìn mãi vẫn không thấy bờ.
Lại thêm một năm được mùa.
Đối với dân chúng, trên đời chẳng có hai chữ nào lay động lòng người hơn hai chữ ấy.
Nếu có điều gì sánh được, thì đó chính là chia ruộng.
Đất đai thuộc về mình, lúa gạo cũng là của mình. Chỉ cần nộp đủ thuế ruộng, họ có thể yên tâm hưởng mùa màng bội thu.
Người nhà họ Giang từng trải, hiểu biết nhiều, nhưng cảnh dân chúng chen nhau chủ động nộp thuế ruộng thì họ vẫn là lần đầu chứng kiến. Hơn nữa, rất nhiều người còn tự nguyện nộp dư thêm một phần.
Bởi ai cũng hiểu, trên đường vận chuyển ắt sẽ có hao hụt rất lớn.
- Cậu Giang, phen này vất vả cho cậu rồi. Nhất định phải đưa số lương này đến Kim Lăng, giao tận tay Ngô Quốc công nhé!
Giang Kha chắp tay:
- Bà con cứ yên tâm. Tôi nhất định sẽ đưa đến nơi an toàn.
Một vạn hai nghìn thạch lương thực đã được chuẩn bị đầy đủ. Giang Kha đích thân giám sát việc chất lên xe, quyết không để xảy ra sơ suất.
Đêm ấy, mọi người đang tất bật làm việc thì một dân phu cầm đuốc, chẳng hiểu vô tình thế nào lại chạm phải con ngựa kéo xe.
Con ngựa bị đau, lập tức kéo nửa xe lương thực lao đi. Đúng lúc ấy, nó đâm sầm vào Giang Kha.
Cả người hắn bị hất ngã xuống đất. Bánh xe còn nghiền qua đùi.
Rắc!
Xương gãy lìa!
Giang Kha đau đến ngất lịm. Trước khi mất ý thức, trong đầu hắn chỉ còn một ý nghĩ: Hỏng rồi! Sáng mai phải lên đường. Chân mình đã gãy, cha lại tuổi cao, trong nhà không còn anh em trai. Chẳng lẽ phải để em gái Giang Nam thay mình đưa lương đến Kim Lăng sao?