Cuộc gặp hôm nay, e rằng cả đời nhiều người cũng chẳng thể tưởng tượng nổi. Một bên là người chiến thắng, một bên là kẻ bại trận, vậy mà đôi bên lại ngồi cùng nhau, bàn bạc một vấn đề.
Đừng nói bàn bạc, chỉ cần sơ sẩy là có thể đánh nhau ngay!
Đã thắng trận, đã giành phần hơn, còn nghe lời kẻ thua làm gì?
Chúng ta đã khổ sở đủ rồi. Giết người thì thôi, đừng còn khoét sâu vào nỗi đau của họ. Hãy chừa cho người ta một con đường sống!
Bởi vậy, trong mắt Lưu Cơ, người vốn coi trọng khí tiết, thà tự sát chứ không muốn tới dự.
Nào ngờ Dã Tiên Thiếp Mộc Nhi lại tỏ ra hết sức hứng thú.
Hắn là người đầu tiên đứng dậy.
- Ta muốn nói đôi lời về nguyên nhân triều Nguyên bại vong… Theo ta, triều Nguyên thất bại trước hết là do dùng người sai lầm. Bề trên xa hoa, kẻ dưới tham lam, nghe lời gièm pha, trọng dụng hạng tiểu nhân. Dùng cách ấy để trị nước, nếu không mất nước thì còn lẽ trời nào nữa?
Trương Hy Mạnh mỉm cười.
- Nói rất đúng. Có điều, ta vẫn nghe ra trong lời ngươi ít nhiều nỗi oán hận.
Dã Tiên lắc đầu quầy quậy, lập tức sửa lời:
- Không phải oán hận, mà là nỗi đau thấu da thịt, ngấm tận xương tủy!
Trương Hy Mạnh cũng thuận theo lời hắn.
- Được, quả đúng là nỗi đau thấu da thịt. Ta lại muốn hỏi mọi người một chuyện. Những điều Dã Tiên Thiếp Mộc Nhi vừa nói, bề trên xa hoa, kẻ dưới tham lam, trọng dụng tiểu nhân, nghe lời gièm pha, bãi chức trung thần… Đại Tống từng làm những chuyện ấy hay chưa?
Một câu vừa dứt, mọi người trong sảnh đều lặng lẽ liếc nhìn nhau. Còn phải hỏi nữa sao?
Đại Tống không những từng làm, mà còn làm dữ dội hơn cả người Mông Cổ!
Trước miếu Nhạc Vương, đến nay vẫn còn mấy kẻ phải quỳ chịu tội đấy thôi!
Trương Hy Mạnh nhận ra ai nấy đều đã có điều suy nghĩ, song chẳng ai muốn lên tiếng. Hắn bèn đẩy câu hỏi sâu thêm một bước:
- Nếu vậy, Đại Tống cũng là một triều đại đáng mất nước hay sao?
Lần này, sắc mặt mọi người đều trở nên khó xử.
Rốt cuộc Đại Tống có đáng mất nước hay không?
Chu Thăng khẽ hắng giọng hai lần, cân nhắc rồi nói:
- Không thể nói như vậy được. Đại Tống tuy nhân từ đến yếu đuối, nhưng dù sao vẫn giữ lễ nghĩa và văn hóa của người Hoa Hạ. Đối đãi với dân chúng cũng khá khoan hậu. Từ đời sống của dân cho tới việc cai trị của quan lại, đều hơn người Mông Cổ rất nhiều. Triều đại ấy đâu phải không có điểm tốt!
Lời vừa dứt, mấy người đồng loạt gật đầu. Đào An và Lý Tập đều nằm trong số đó. Đào An còn lên tiếng:
- Trong Quân Khăn Đỏ hiện nay, vẫn có người chủ trương khôi phục giang sơn Đại Tống. Theo ta, Đại Tống vẫn là một triều đại tốt.
Nụ cười trên mặt Trương Hy Mạnh không hề thay đổi.
- Nếu Đại Tống tốt như vậy, tại sao lại mất nước? Do quân vương ngu tối, bề tôi bất tài, hay tướng sĩ nhút nhát?
Ánh mắt hắn lần lượt quét qua từng người. Hắn khẽ cười:
- Chẳng lẽ mọi người định nói chỉ vì mệnh trời không còn, khí thiêng của rồng bay về phương Bắc hay sao?
Mọi người sững lại.
Chuyện này quả thật khó giải thích. Dường như nói là mệnh trời vẫn dễ nghe nhất. Nhưng Trương Hy Mạnh đã chặn sẵn con đường ấy, bọn họ còn biết viện vào đâu?
Ở cuối đám đông, lông mày Lưu Cơ giật liên hồi, trong lòng kinh hãi. Hắn đương nhiên nghe ra ý tứ của Trương Hy Mạnh. Người này vừa coi thường triều Nguyên, vừa chẳng xem trọng Đại Tống, lại còn đem chuyện mệnh trời ra giễu cợt. Như vậy chẳng khác nào chạm thẳng vào nền móng của thuyết trời người tương thông mà Nho gia vẫn tin theo.
Lưu Cơ hiểu rằng mình buộc phải lên tiếng. Cho dù nói cho sướng miệng rồi chết ngay tại đây, hắn cũng cam lòng.
Nghĩ vậy, Lưu Cơ lấy hết can đảm, hiên ngang đứng dậy, giọng lẽ phải rành rành:
- Giang sơn nhà Triệu đã trải qua hơn ba trăm năm. Lễ giáo suy đồi, kỷ cương tan nát, mệnh trời chẳng còn. Khí thiêng của rồng bay về phương Bắc, bậc thánh nhân sinh ra nơi đại mạc, quân Mông Cổ hùng mạnh đánh đâu thắng đó, tung hoành thiên hạ, hễ đánh là lấy được, hễ giao chiến ắt giành phần thắng! Chẳng phải đó là mệnh trời hay sao? Hay ngươi cho rằng đã làm giặc loạn thì ngay cả ông trời cũng không cần kính sợ nữa?
Lão Lưu mắng thẳng Trương Hy Mạnh là giặc. Mà đã gọi Trương Hy Mạnh là giặc thì Chu Nguyên Chương cũng chẳng thể đứng ngoài.
Đây đúng là hành động tự tìm đường chết.
Phía lão Chu, cơn giận bốc lên ngùn ngụt, tưởng chừng chỉ chực ra tay. Còn Lưu Cơ cũng đã chuẩn bị sẵn tinh thần chịu chết, chết quách đi cho xong.
Nào ngờ nụ cười trên mặt Trương Hy Mạnh vẫn chẳng đổi. Hắn hoàn toàn không để bụng, thậm chí còn quay sang hỏi Dã Tiên Thiếp Mộc Nhi:
- Hắn nói Thành Cát Tư Hãn là người được mệnh trời lựa chọn, nhờ khí thiêng của rồng phù trợ nên mới quét ngang thiên hạ, dựng nên một triều Nguyên rộng lớn. Các ngươi là người Mông Cổ, vậy có suy nghĩ gì về chuyện ấy?
Dã Tiên Thiếp Mộc Nhi nghiến răng, trầm ngâm hồi lâu rồi mới thở dài:
- Chuyện này… Trương kinh lịch, ta quả thật khinh thường hoàng đế triều Nguyên hiện nay. Nhưng nếu ngươi bảo ta mắng Thành Cát Tư Hãn thì ta không làm được! Nghĩ lại năm xưa, người Mông Cổ chúng ta xuất thân từ chốn cùng khổ, vậy mà diệt nước Kim, bình định Tây Hạ, đánh về phía tây, tiêu diệt không biết bao nhiêu quốc gia, rồi đánh bại Đại Tống, thống nhất thiên hạ. Nay ngẫm lại, quả thật đúng là mệnh trời đã định!
Trương Hy Mạnh khẽ mỉm cười. Lần này, ánh mắt hắn hướng về Chu Nguyên Chương.
- Chúa công, Lưu Cơ là văn sĩ người Hán, hắn nói triều Nguyên được mệnh trời phù hộ. Dã Tiên Thiếp Mộc Nhi cũng nói Thành Cát Tư Hãn mang mệnh trời trong người. Học vấn của ta nông cạn, chẳng biết mệnh trời rốt cuộc là thứ gì, nhưng ta lấy làm lạ. Vì sao hai người họ lại có cùng một cách nhìn?
Trong lòng Chu Nguyên Chương lập tức sáng tỏ.
Trước kia, hắn và Trương Hy Mạnh từng ngồi bên nhau trò chuyện suốt đêm, bao nhiêu khúc mắc đều đã nói rõ. Vì sao hai người này lại nghĩ như vậy? Đạo lý hết sức đơn giản, bởi họ có chung lợi ích.
Quý tộc Mông Cổ và văn sĩ người Hán đều thuộc tầng lớp đứng trên đầu người khác. Dù địa vị, thứ bậc giữa hai bên cách biệt rất xa, nhưng trong mắt dân chúng, cả hai đều là những kẻ ở nơi cao vời vợi, không ai với tới được.
Dã Tiên Thiếp Mộc Nhi kính phục Thành Cát Tư Hãn, chuyện ấy còn có thể xem là tình cảm mộc mạc. Nhưng đến Lưu Cơ thì mọi chuyện đã phức tạp hơn nhiều.
Vì vậy, Trương Hy Mạnh cũng là người đầu tiên hỏi thẳng hắn:
- Lưu Bá Ôn, ngươi đã nói tới mệnh trời, vậy ta xin hỏi thêm một câu. Theo ngươi, mệnh trời của triều Nguyên hiện giờ đang ở đâu? Hay là nó đã mất rồi?
Lưu Cơ lập tức nghẹn lời.
Bảo rằng Đại Nguyên vững như núi Thái Sơn, có thể dẹp yên mọi cuộc nổi dậy ư? Chính hắn nói ra còn khó, huống hồ mấy vị trọng thần Mông Cổ kia chắc chắn chẳng ai tin.
Nhưng nếu nói mệnh trời đã rời khỏi triều Nguyên, vậy chẳng lẽ nó đã chuyển sang Chu Nguyên Chương? Hắn có nên thuận theo mệnh trời hay không?
Lưu Cơ rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan.
- Ta… học thức nông cạn, chẳng hiểu gì về mệnh trời cả.
Trương Hy Mạnh cười hỏi:
- Ngươi đã không hiểu, vậy sao vừa rồi còn nói năng đanh thép rằng Thành Cát Tư Hãn là người được mệnh trời lựa chọn?
Lưu Cơ chỉ cảm thấy mặt nóng ran. Nụ cười của Trương Hy Mạnh đáng ghét chẳng khác nào một con quỷ nhỏ đang nhe răng. Người này tuổi còn trẻ, vậy mà từng câu nói, từng câu hỏi đều hiểm hóc kỳ quặc, lối suy nghĩ lại khác người, khiến kẻ khác hoàn toàn không biết phải chống đỡ ra sao.
- Ta… ta đọc kỹ kinh sử, đương nhiên biết Đại Nguyên được mệnh trời trao cho cơ nghiệp. Còn mệnh trời hiện giờ có còn hay không, e rằng phải chờ hậu thế phán xét.
Trương Hy Mạnh bật cười.
- Đây cũng là một cách nói. Nhưng nếu đã nói như vậy thì chẳng khác nào thừa nhận chỉ khi chuyện được ghi vào sử sách, trở thành sách sử, người đời sau mới hiểu mệnh trời đã đổi thay. Người đang sống trong thời đại ấy chẳng ai biết mệnh trời biến chuyển ra sao, vậy làm thế nào để nâng đỡ chính đạo, giúp nước trị dân? Còn nói gì tới trời người cảm ứng, thuận theo lẽ trời và lòng người?
Những người ngồi đây, hoặc là quan lớn, hoặc là bậc học giả uyên thâm. Câu hỏi của Trương Hy Mạnh tuy đảo lộn lối nghĩ quen thuộc, nhưng từng bước đều chặt chẽ, thậm chí khiến người ta phải giật mình suy ngẫm.
Đáng tiếc, chẳng ai nắm được rốt cuộc hắn muốn nói gì. Cả sảnh chìm vào im lặng. Sự im lặng ấy kéo dài hồi lâu.
Chu Nguyên Chương nghe mãi đã mất kiên nhẫn. Hắn nóng lòng muốn vén tấm màn bí mật lên.
- Trương tiên sinh, đến nước này rồi thì cứ nói hết điều ngươi nghĩ trong lòng ra đi. Sau đó mọi người cùng nhau bàn bạc. Hôm nay chúng ta đã nói chuyện thẳng thắn, ai lên tiếng cũng không có tội, muốn nói gì thì cứ nói!
Trương Hy Mạnh mỉm cười.
- Đã vậy, ta cũng đành mạo phạm một phen… Nếu cứ vin vào mệnh trời mà nói, sau này chúa công có thể dựng nghiệp, đuổi người Mông Cổ, thống nhất thiên hạ, thì khi ấy cũng sẽ được quy về hai chữ mệnh trời, được ông trời phù hộ. Chúa công và Thành Cát Tư Hãn chẳng khác gì nhau. Đến lúc ấy, chúa công ắt phải tôn triều Nguyên làm chính thống. Chúa công còn phải thừa nhận người Nguyên đã cai trị Trung Nguyên mấy chục năm, cha mẹ, ông bà của chúng ta đều nhờ triều Nguyên mà sinh sống, sinh con đẻ cái… Nói cho cùng, triều Nguyên vốn cũng không đến nỗi nào, chỉ vì về sau mệnh trời không còn, vua hôn ám, gian thần gièm pha, nên mới đánh mất giang sơn.
Nói đến đây, Trương Hy Mạnh vừa khéo chỉ thẳng vào một số thái độ của lão Chu đối với triều Nguyên sau ngày lên ngôi.
- Chúa công, ta cả gan hỏi một câu, người có phục hay không?
Chu Nguyên Chương trầm ngâm.
Phục ư? Đương nhiên là không phục.
Nhưng không phục thì chẳng lẽ lại không thừa nhận mệnh trời?
Một lúc sau, lão Chu mới chậm rãi nói:
- Trương tiên sinh biết rõ cảnh ngộ của ta. Cha mẹ, anh em trong nhà lần lượt qua đời, ta phải phiêu bạt khắp nơi, vợ chồng ly tán, người thân tan tác… Đến hôm nay, trong nhà chỉ còn chị dâu và cháu trai, anh rể cùng cháu ngoại là còn sống. Gần mười người thân của ta đã chết cả rồi! Nếu nói cha mẹ, ông bà chúng ta đều nhờ triều Nguyên mà sinh sống, vậy triều Nguyên đã đối đãi với nhà ta như thế nào? Ta không phục!
Lời ấy hoàn toàn là sự thật.
Nhưng khi lão Chu dồn nỗi đau thương và căm giận trong lòng mà thốt ra, Trương Hy Mạnh liền biết mình đã thành công.
Trong lịch sử, thái độ của Chu Nguyên Chương đối với triều Nguyên vốn rất phức tạp. Hắn đương nhiên căm ghét triều Nguyên, nhưng sau khi lên ngôi lại không thể làm như triều Nguyên chưa từng tồn tại. Vì vậy, hắn mới có chuyện tôn triều Nguyên làm chính thống, lại nói không ít lời tốt đẹp cho triều Nguyên.
Tất nhiên, đó chỉ là một mặt của lão Chu.
Mặt khác, Chu Nguyên Chương vẫn liên tục phát binh, tiến về phương Bắc đánh đuổi tàn quân nhà Nguyên. Số lần hắn đích thân xuất quan chinh phạt phương Bắc còn nhiều hơn cả Chu Đệ.
Suốt triều Hồng Vũ, quân Minh không ngừng truy kích thế lực còn sót lại của triều Nguyên, chưa từng nương tay.
Đến đây, có thể rút ra một kết luận rõ ràng. Chu Nguyên Chương chắc chắn căm ghét triều Nguyên, nhưng vì muốn giữ lấy danh nghĩa chính thống và mệnh trời, hắn buộc phải thừa nhận địa vị của triều Nguyên. Chỉ vậy mà thôi.
Còn hôm nay, Trương Hy Mạnh muốn phá vỡ hoàn toàn quan niệm mệnh trời ấy, dựng lại cách nhìn về thiên hạ cho lão Chu.
- Chúa công, ta cũng không phục. Cha mẹ ta chết dưới tay quân Nguyên, bản thân ta cũng suýt mất mạng! Những người chịu cảnh ngộ giống ta nhiều lắm. Triều Nguyên quả thật đã chiếm Trung Nguyên mấy chục năm, quả thật là một trang trong sử sách Hoa Hạ. Nhưng chỉ vì thế mà bắt ta nói lời tốt đẹp cho triều Nguyên, thừa nhận mệnh trời, thậm chí còn phải tô son trát phấn, tìm cách bênh vực triều Nguyên, ta vẫn không làm được!
Trương Hy Mạnh bỗng ngẩng đầu. Ánh mắt hắn dừng lại trên mười sáu chữ treo giữa bức tường.
- Đuổi giặc Hồ, khôi phục nước nhà, nói cho cùng chính là nói về mệnh trời, về nơi khí thiêng quy tụ và được trời cao che chở. Chúa công cầm thanh kiếm dài ba thước, quét sạch thiên hạ, đánh tan triều Nguyên. Sớm muộn cũng có một ngày, giang sơn của người Hán sẽ được khôi phục!
Hắn dừng lại giây lát rồi nói tiếp:
- Nhưng sau tám chữ ấy còn có tám chữ nữa: chia đều ruộng đất, cứu giúp dân nghèo.
Trương Hy Mạnh mỉm cười nhàn nhạt.
- Theo ta, mấu chốt nằm ở tám chữ này: chia đều ruộng đất, cứu giúp dân nghèo! Tám chữ ấy không chỉ nhắm vào triều Đại Nguyên. Từ khi nhà Triệu dựng nước, triều đình đã không ngăn chặn chuyện ruộng đất bị thâu tóm. Kẻ giàu có ruộng đất nối liền khắp nơi, người nghèo đến chỗ cắm dùi cũng không có. Chính vì vậy, khi người Mông Cổ nổi lên quét ngang thiên hạ, dân chúng nhà Triệu đã sớm chẳng còn gì trong tay. Với họ, đổi một ông vua khác cũng chỉ là chuyện thay người đứng đầu. Vậy họ dựa vào đâu mà chịu bán mạng vì giang sơn Đại Tống? Đó chính là nguyên nhân Đại Tống thất bại thảm hại, cũng là mệnh trời chân chính!
- Sau khi người Mông Cổ chiếm Trung Nguyên, họ chẳng những không nhìn lại những tệ nạn của nhà Triệu, mà còn ra sức chiếm đoạt ruộng đất, bóc lột dân chúng. Mạng người Hán còn chẳng đáng giá bằng một con lừa! Những cách bóc lột của Đại Tống, triều Nguyên đem phát huy đến cùng. Điều Đại Tống chưa từng làm, triều Nguyên lại nghĩ ra cách mới. Nói tóm lại, thủ đoạn hút cạn máu thịt dân chúng của triều Nguyên còn tàn độc hơn Đại Tống gấp mười, gấp trăm lần!
- Chưa đầy trăm năm, triều Nguyên đã dồn dân chúng khắp thiên hạ vào đường cùng. Họ buộc phải cầm vũ khí nổi dậy, bởi thế mới có Quân Khăn Đỏ lan khắp nơi! Đây cũng là nguyên nhân then chốt khiến triều Nguyên đánh mất mệnh trời!
- Nói đến đây, vậy mệnh trời là gì? Theo ta, mệnh trời chính là lòng dân! Điều quyết định lòng dân trước hết là đời sống của dân. Gốc rễ của đời sống ấy lại nằm ở ruộng đất, nằm ở lương thực! Bởi vậy, nói lương thực mới là mệnh trời chân chính cũng chẳng hề quá lời.
Trương Hy Mạnh phân tích từng lớp, từng lớp một. Những lời ấy đã đủ khiến mọi người kinh động, nhưng hắn vẫn chưa thấy thỏa mãn, tiếp tục nói:
- Vì vậy, cuộc khởi nghĩa của chúng ta có hai mục đích. Mục đích thứ nhất là đuổi triều Nguyên, khôi phục giang sơn người Hán, thu hồi ruộng đất, xóa bỏ những pháp lệnh chèn ép người Hán, thống nhất nam bắc. Từ nay không còn phân biệt người Mông Cổ, người Sắc Mục hay người Hán. Mạng người quý hơn hết thảy, tuyệt đối không được xem mạng của một số người ngang với mạng gia súc! Tuyệt đối không cho phép chuyện ấy xảy ra!
- Còn mục đích thứ hai là gạt bỏ những tệ nạn đã tồn tại từ lâu, truy đến tận nhà Triệu, thậm chí còn sớm hơn nữa. Phải đánh vào hào cường, chia đều ruộng đất, để người cày có ruộng. Phải san bằng gánh lao dịch và thuế khóa, dựng nên một đất nước công bằng, ngay thẳng! Đó mới là mục đích căn bản của cuộc khởi nghĩa lần này!
Trương Hy Mạnh lại đưa mắt nhìn khắp mọi người. Sau cùng, ánh mắt hắn dừng trên người Lưu Cơ.
Trán Lưu Cơ đã phủ đầy mồ hôi. Rõ ràng, những lời vừa rồi khiến hắn chấn động đến mức không thể dùng lời mà đo đếm.
Trương Hy Mạnh đã nâng vấn đề lên một tầm cao hoàn toàn khác. Đừng mãi quanh quẩn với chuyện triều Nguyên nữa. Việc họ muốn làm còn vượt xa chuyện một triều đại hưng vong. Thứ họ muốn gạt bỏ là những tệ nạn đã kéo dài hàng trăm, hàng nghìn năm.
Ai muốn cùng họ bước tiếp, họ hoan nghênh tất cả, dù là người Mông Cổ cũng không ngoại lệ.
Kẻ nào không muốn tham gia, vẫn chỉ mong sống kiếp đứng trên đầu người khác, chèn ép dân chúng, bóc lột người nghèo, thì dù là người Hán cũng vẫn là kẻ thù!
Cuối cùng, trên mặt Chu Nguyên Chương nở nụ cười mãn nguyện.
- Những điều Trương tiên sinh nói, ai tán thành, ai phản đối?