Ba người cùng đi đến bên con mương. Trước hết, họ bốc một nắm đất xoa lên tay cho sạch dầu mỡ, rồi dùng nước trong mương rửa lại. Lạc Dao còn nhỏ, dĩ nhiên phải nhờ mẹ rửa hộ. Tiết Thủy Vũ nắm bàn tay bé xíu của con, vừa giúp nàng rửa tay vừa khe khẽ giảng giải:
- Nói đến chuyện uống trà, cũng lắm phép tắc lắm. Mỗi nơi, mỗi dịp lại có cách riêng. Chẳng hạn, sau khi ăn cơm cùng khách, chủ nhà thường dâng trà. Nước trà không được rót đầy, chỉ rót chừng bảy phần, tuyệt đối đừng để tràn đến miệng chén.
Tiết Thủy Vũ quả là một người mẹ hiền. Hễ có dịp là nàng lại dạy dỗ con gái, dường như muốn uốn Lạc Dao thành một tiểu thư khuê các đúng nghĩa. Vừa nhắc đến trà, nàng liền nhân đó giảng luôn phép uống trà.
Diệp Tiểu Thiên thầm thấy may. Con bé hãy còn nhỏ, bản tính hồn nhiên vẫn còn nguyên. Nếu tuổi còn bé đã bị khuôn vào từng phép tắc, ra vẻ như một người lớn tí hon, thì chẳng còn gì thú vị nữa.
Nhưng những phép tắc trong trà đạo, Diệp Tiểu Thiên cũng biết chẳng được bao nhiêu. Bởi vậy, đứng bên nghe mà hắn say mê, lại học thêm được không ít:
- Khi uống trà, nếu trên mặt nước nổi lá trà thì dùng nắp chén ép xuống mà uống. Đừng lấy nắp gạt qua gạt lại, cũng đừng cúi xuống thổi. Làm thế rất thất lễ. Uống trà phải nhấp từng ngụm nhỏ, dù khát đến đâu cũng chớ uống cạn một hơi. Nếu uống hết chén mà muốn xin thêm nước, chỉ cần nhấc nắp chén đặt nghiêng lên đĩa kê, chủ nhà sẽ hiểu ý. Đừng há miệng xin. Khi người ta rót thêm nước cho mình, phải hơi cúi người nói lời cảm tạ.
- Nếu mình là chủ nhà, lúc rót thêm trà cho khách thì phải nghiêng người sang bên, một tay giữ nắp ấm. Vòi ấm không được chĩa thẳng vào khách, bởi đó là cách chửi người ta. Còn khi dâng trà cho ai, dâng xong đừng quay lưng đi ngay. Phải lui lại ba bước rồi mới xoay người, bằng không cũng là vô lễ.
Diệp Tiểu Thiên từng ngày ngày sống giữa một đám quan lớn trong ngục tối của bộ Hình. Những chuyện hắn biết vừa nhiều vừa tạp. Nhưng đám quan kia đều là quan phạm tội, chẳng ai có hứng giảng cho hắn nghe phép uống trà. Nay được nghe Tiết Thủy Vũ nói, hắn bèn ghi nhớ từng điều một.
Tiết Thủy Vũ dùng đất mịn chà sạch tay cho con rồi bảo:
- Được rồi, tự rửa đi.
Lạc Dao chổng cái mông nhỏ, ngồi xổm bên mương, đôi tay bé xíu quẫy nước ào ào. Tiết Thủy Vũ vừa rửa tay vừa tiếp tục dặn dò:
- Nếu con đến thăm một người có địa vị cao hơn mình, chứ không phải đến dự tiệc, thì trà người ta bưng ra đừng uống. Chén trà ấy chỉ để làm phép mà thôi. Trừ phi chủ nhân giơ tay mời con uống, bằng không hễ họ vừa nâng chén lên, người hầu sẽ hô to: “Tiễn khách!” Người ta gọi đó là trà tiễn khách.
Diệp Tiểu Thiên không nhịn được cười:
- Không ngờ nàng lại biết lắm chuyện như vậy. Những điều này đều học được sau khi vào phủ họ Dương sao?
Tiết Thủy Vũ im lặng một lúc, rồi buồn bã đáp:
- Cha tôi vốn là viên chủ sự của ty Nghi chế thuộc bộ Lễ.
Diệp Tiểu Thiên sửng sốt, buột miệng:
- Nàng là con nhà quan ư? Sao có thể…
Gương mặt Tiết Thủy Vũ phủ màu ảm đạm. Nàng chậm rãi nói:
- Công tử muốn hỏi vì sao tôi lại chịu làm vợ lẽ, phải không? Cha tôi làm việc ở ty Nghi chế, phụ trách các lễ lớn của triều đình, lễ quân, việc học và khoa cử. Có lần xảy ra vụ gian lận trường thi. Để dẹp cơn phẫn nộ của sĩ tử, những người có liên quan, dù có thật sự dính líu hay không, đều bị phạt. Nhẹ nhất cũng bị tịch thu gia sản. Nhà tôi từ đó sa sút.
Diệp Tiểu Thiên đứng ngây ra. Trong bụng hắn thầm nghĩ: “Phen này mình đúng là được món hời lớn. Không những có một mỹ nhân đẹp như hoa, nàng còn xuất thân cao quý đến vậy. Đây là tiểu thư con nhà quan Lễ bộ đấy. Chỉ có điều, dù gia cảnh sa sút, cũng đâu đến nỗi phải chịu làm thiếp. Trong chuyện này hẳn còn uẩn khúc…”
Hắn dò hỏi:
- Nay nàng đã được tự do, vì sao không trở về nhà?
Tiết Thủy Vũ hờ hững đáp:
- Vì trong lòng cha và anh trai tôi, tôi đã chết rồi.
Diệp Tiểu Thiên ngẩn ngơ nhìn nàng. Tiết Thủy Vũ ngẩng đầu nhìn bầu trời đầy sao, vẻ mặt buồn bã:
- Nhà tôi vốn là gia đình có học, lấy lễ nghĩa và sách vở làm nền nếp. Gia cảnh đã sa sút, nếu tin con gái làm thiếp cho người khác truyền ra ngoài, chẳng phải danh giá tổ tiên cũng bị quét sạch hay sao? Vì vậy, ngay từ lúc tôi quyết định bán mình để lo việc chôn cất mẹ, người nhà… đã coi như tôi chết rồi.
Diệp Tiểu Thiên kinh ngạc:
- Bán mình để chôn mẹ?
Tiết Thủy Vũ cúi đầu rửa tay, giọng nhẹ như gió:
- Khi ấy triều đình đang truy xét vụ án của cha tôi, mẹ tôi lại mắc bệnh nặng. Nhà đã rối ren, chẳng ai lo tiền chữa trị, cuối cùng mẹ qua đời. Sau khi gia sản bị tịch thu, cha sợ còn ở lại kinh thành sẽ sinh thêm tai họa nên vội vã trở về quê. Ông thậm chí chẳng muốn lo hậu sự cho mẹ, chỉ định lấy manh chiếu bó lại rồi đem chôn qua quýt. Tôi là một người đàn bà yếu đuối, còn biết làm gì khác? Vì thế… tôi mới bán mình để lo việc chôn cất mẹ. Nào ngờ cha và anh trai lại cho rằng tôi làm vậy là bôi nhọ gia phong họ Tiết, từ đó đuổi tôi ra khỏi nhà…
Mấy giọt nước mắt trong veo rơi xuống dòng nước róc rách, không để lại dấu vết.
Diệp Tiểu Thiên nghe mà vừa kinh vừa giận. Hắn thầm nghĩ: “Nhà ấy sao có thể bạc bẽo đến thế! Còn Thủy Vũ đúng là người con chí hiếu. Nghe giọng nàng, mẹ nàng dường như chỉ là vợ lẽ của viên quan Lễ bộ, vì vậy mới bị đối xử như thế. Mang tiếng con gái nhà danh giá mà cảnh ngộ lại đáng thương đến nhường này.”
Ban đầu Diệp Tiểu Thiên còn lo nàng có gia thế như vậy, mình e rằng chẳng xứng với nàng. Đừng nói nàng đẹp như hoa, cho dù xấu xí như cô gái trong chuyện cổ, chỉ riêng thân phận ấy thôi cũng đủ khiến hắn phải chạy theo ngựa mãi mới kịp. Nay biết nàng đã bị gia đình ruồng bỏ, hắn mới yên tâm phần nào. Nhưng nghĩ đến những điều bất công nàng phải chịu, trong lòng hắn lại bùng lên cơn giận.
Diệp Tiểu Thiên nổi nóng:
- Thật là quá quắt! Cái gì mà nhà có học, đời đời giữ lễ nghĩa? Nàng hết lòng hiếu thảo với mẹ, một người con như thế phải là niềm kiêu hãnh của họ Tiết mới đúng. Vậy mà họ lại xem nàng là nỗi nhục. Hạng người lòng lang dạ sói, bạc tình bạc nghĩa ấy, nàng không cần để tâm đến họ nữa!
Lạc Dao đã rửa sạch tay. Khi nghe mẹ nói, cô bé cảm nhận được nỗi buồn phảng phất trong giọng nàng nên ngoan ngoãn nép sát bên mẹ. Bấy giờ thấy Diệp Tiểu Thiên nổi giận đùng đùng, cô bé hơi sợ, vội nắm chặt vạt áo Tiết Thủy Vũ.
Tiết Thủy Vũ biết ơn nhìn Diệp Tiểu Thiên, khẽ nói:
- Chúng ta về thôi.
Nói rồi nàng dắt tay con gái, tập tễnh bước đi.
Diệp Tiểu Thiên nhìn dáng đi của nàng, cau mày hỏi:
- Chân nàng làm sao vậy?
Tiết Thủy Vũ đáp:
- Không có gì. Ban ngày đi đường nhiều quá, dưới chân nổi mấy nốt phồng máu thôi.
Diệp Tiểu Thiên vội đứng dậy:
- Sao nàng không nói sớm? Hôm nay không chữa, ngày mai còn đi đứng thế nào được?
Tiết Thủy Vũ nói:
- Không sao đâu, tôi cố chịu một chút là được.
Diệp Tiểu Thiên bước nhanh tới, giọng cứng rắn:
- Cố chịu cái gì? Chuyện này mà cũng cố chịu được sao?
Dứt lời, hắn cúi xuống ôm lấy khoeo chân nàng, bế bổng nàng lên theo kiểu bế ngang.
Tiết Thủy Vũ kêu lên một tiếng. Nàng vừa kinh ngạc vừa xấu hổ, muốn giãy cũng không được, đành nhắm nghiền mắt, mặc hắn bế đi.
“Người nàng nhẹ quá, lại mềm mại thế này…”
Trong bụng nghĩ vậy, nhưng vẻ mặt Diệp Tiểu Thiên vẫn tỉnh bơ. Lạc Dao chạy lon ton theo sau, vừa chạy vừa réo:
- Ca ca thiên vị! Người ta cũng mỏi chân rồi, sao ca ca không bế người ta?
Diệp Tiểu Thiên bế Tiết Thủy Vũ vào trong miếu, đặt nàng xuống chiếc giường sưởi, rồi chẳng nói chẳng rằng đưa tay cởi giày cho nàng.
Tiết Thủy Vũ vội co chân lại, xấu hổ kêu lên:
- Công tử làm gì vậy?
Diệp Tiểu Thiên đáp:
- Phải chọc vỡ nốt phồng máu ấy ra, nếu không ngày mai nàng sẽ chẳng đi nổi.
Tiết Thủy Vũ nói:
- Để tôi tự làm.
- Nàng tự làm sao tiện được? Việc gấp thì phải bỏ qua phép tắc. Đừng ngượng nữa.
Tiết Thủy Vũ lúng túng, ấp úng:
- Đi cả ngày đường, tôi… tôi còn chưa rửa chân.
Diệp Tiểu Thiên cười:
- Chân có thơm đến đâu thì đi cả ngày cũng chẳng thể hôi ngay được.
Tiết Thủy Vũ nghe ra ý trêu chọc trong lời hắn, mặt đỏ bừng, chẳng nói thêm gì.
Diệp Tiểu Thiên cởi giày cho nàng, rồi tháo đôi tất trắng đã vá nhiều chỗ. Một đôi chân mềm mại, thanh tú hiện ra trước mắt. Những ngón chân nàng vì căng thẳng mà co lại, nom như những cánh hoa e thẹn. Cổ chân trắng mịn, trơn láng như ngọc.
Diệp Tiểu Thiên bỗng nảy ra ham muốn được vuốt ve đôi chân ấy.
- Khụ!
Cổ họng hắn khô ran. Đây là lần đầu hắn chạm vào chân một người đàn bà, lại là đôi chân quyến rũ của một người đàn bà đẹp đến nhường này. Hắn ho khan một tiếng để che giấu sự bối rối, rồi vội hỏi:
- Lạ thật. Nàng vẫn để chân tự nhiên, không bó sao? Ta cứ tưởng nàng nhất định đã bó chân rồi.
Bàn chân nhỏ nhắn của Tiết Thủy Vũ nằm trong tay hắn. Nàng chỉ thấy cả người nóng bừng, xấu hổ đến mức hai đùi cũng căng cứng. Nàng lí nhí đáp:
- Vâng. Vì… vì khi tôi còn nhỏ, cha tôi từng định đưa tôi vào cung, cho nên…
Diệp Tiểu Thiên lúc ấy mới hiểu ra. Hắn thầm mắng: “Viên chủ sự họ Tiết này không chỉ bạc bẽo, vô tình vô nghĩa, mà còn là kẻ mê làm quan đến phát điên.”
Khi ấy, tục bó chân đã khá phổ biến ở Đại Minh. Người không bó chân thường thuộc một trong bốn hạng: phụ nữ hoàng tộc, đàn bà trong các gia đình quyền quý, phụ nữ những dân tộc ở vùng biên, hoặc những nhà nghèo phải để đàn bà làm việc nặng như đàn ông.
Phụ nữ trong hoàng thất và các gia đình quyền quý chẳng những không bó chân, mà triều đình khi tuyển cung nữ hay chọn phi tần cũng không nhận người đã bó chân. Cung nữ được tuyển khi tuổi còn nhỏ, vì vậy có người dù đã bó chân trước khi vào cung, sau đó vẫn phải tháo ra. Tuổi còn ít, đôi chân vẫn còn kịp chữa lành.
Tiết chủ sự muốn đưa con gái vào cung, dĩ nhiên không phải để nàng làm cung nữ. Vậy mục đích của ông ta đã quá rõ ràng.
Diệp Tiểu Thiên thầm mắng viên chủ sự họ Tiết vô sỉ. Hắn tìm một đầu cỏ cứng, nhẹ tay chọc vỡ nốt phồng máu cho Tiết Thủy Vũ, rồi dịu dàng mang tất lại cho nàng.
Từ đầu đến cuối, Tiết Thủy Vũ mặc hắn sắp đặt, không dám nhúc nhích. Thế nhưng để một người đàn ông tùy ý chạm vào chân mình như vậy, trong lòng nàng vẫn dâng lên một cảm giác khác lạ, không sao kìm nén được.
Đợi nàng mang tất xong, Tiết Thủy Vũ thở phào nhẹ nhõm. Diệp Tiểu Thiên dường như cũng trút được gánh nặng, cười nói:
- Xong rồi. Làm thế này sẽ không để lại sẹo. Nếu không thì chẳng còn đẹp nữa.
Lúc Diệp Tiểu Thiên chọc nốt phồng máu, Lạc Dao vẫn mở to mắt đứng bên cạnh nhìn. Nghe hắn nói vậy, cô bé liền hỏi:
- Ca ca ơi, Dao Dao có đẹp không?
- Ừm…
Diệp Tiểu Thiên giả vờ suy nghĩ hồi lâu rồi đáp:
- Thường thì con gái lúc nhỏ càng xinh, lớn lên càng dễ xấu. Bởi vì đường nét khi còn bé đã đẹp sẵn rồi, sau này chẳng còn chỗ nào để giãn ra nữa. Còn những bé gái lúc nhỏ trông hơi xấu, lớn lên lại có thể đẹp như tiên nữ. Thế Dao Dao thấy bây giờ mình có đẹp không?
Lạc Dao nghiêng đầu, nghiêm túc nghiền ngẫm lời Diệp Tiểu Thiên. Với một đứa trẻ bằng tuổi cô bé, lời ấy quả thật quá khó hiểu.
Một lúc lâu sau, cô bé quay sang Tiết Thủy Vũ, nghiêm chỉnh hỏi:
- Ca ca nói có thật không?
Tiết Thủy Vũ cố nhịn cười, gật đầu trêu con:
- Thật đấy. Người ta đều như vậy, lúc nhỏ xinh đẹp thì lớn lên sẽ kém sắc. Dao Dao thấy bây giờ mình có đẹp không?
Cô bé lập tức nhíu đôi mày nhỏ, làm ra vẻ suy nghĩ nặng nề đến mức khiến người ta bật cười. Cân nhắc thiệt hơn giữa chuyện đẹp lúc nhỏ và đẹp lúc lớn một hồi, cô bé dứt khoát đưa ra kết luận:
- Dao Dao không đẹp. Dao Dao xấu lắm!
Nói xong, cô bé vẫn chưa yên tâm, còn lo lắng dặn cả Tiết Thủy Vũ lẫn Diệp Tiểu Thiên:
- Hai người nhất định phải nhớ nhé, Dao Dao bây giờ xấu ơi là xấu đấy!
Tái bút: Kính mong mọi người ủng hộ bằng phiếu đề cử!
Sách mới đề cử: …
