- Có người bảo nơi này là âm ty địa phủ, còn hạng người như chúng ta là quỷ sai trong điện Diêm La. Vớ vẩn, rõ là vớ vẩn! Đó là lời vu cáo vô trách nhiệm của những kẻ chẳng hiểu gì về chúng ta. Thành kiến và hiểu lầm ấy khiến những người tận tụy, hết lòng với chức phận như chúng ta đau đớn khôn nguôi!
Người lên tiếng mặc bộ áo nha dịch màu xanh nhạt. Trên đầu hắn là chiếc mũ vải sơn đen hơi rộng so với đầu, thắt lưng bằng dải vải đỏ đã cũ, dưới chân là đôi ủng cổ thẳng, mặt đen viền trắng chẳng mấy vừa vặn. Nhìn cách ăn mặc ấy, rõ ràng hắn là một cai ngục.
Thế nhưng giữa căn ngục tối om, quanh năm chẳng thấy ánh mặt trời, ở gian số Một chữ Huyền thuộc đại lao Bộ Hình tại Yên Kinh, hắn lại nói năng với đám quan phạm mới bị đưa vào bằng giọng điệu và vẻ mặt khiêm nhường chẳng khác nào tiểu nhị đứng mời khách ở lầu Xuân Phong Đắc Ý. Chỉ thiếu chiếc khăn vắt trên vai mà thôi.
Hắn còn rất trẻ, đang ở tuổi từ thiếu niên bước sang thanh niên. Người tầm thước, vóc dáng vừa phải, dung mạo chỉ thuộc hàng khá. Nhưng đôi mày lá liễu khiến mắt hắn linh động lạ thường. Nhất là đôi môi viền nét rõ ràng, dáng tựa cánh thoi, càng làm hắn thêm phần môi hồng răng trắng.
Hắn cười nhè nhẹ, dịu dàng ôn hòa như thiếu nữ:
- Tiểu nhân họ Diệp, tên Tiểu Thiên. Năm ba tuổi đã lăn lộn trong thiên lao, đến năm mười sáu tuổi chính thức nối nghiệp cha, làm cai ngục ở gian số Một chữ Huyền này. Nay đã là năm Vạn Lịch thứ tám, tính tròn cũng được ba năm làm sai dịch cho triều đình. Nhờ được ngài cai ngục thương yêu, tiểu nhân mới được làm cai ngục trưởng gian số Một. Tiểu Thiên tính tình vốn thuần hậu…
Diệp Tiểu Thiên vừa khoe khoang đến đó, một cai ngục ngoài ba mươi tuổi đã bước nhanh tới bên cạnh, ghé sát tai hắn bẩm nhỏ:
- Đầu lĩnh, có người gây chuyện. Hắn chê cơm nước đạm bạc, lại chê chăn đệm ẩm thấp. Ngài xem…
Diệp Tiểu Thiên hơi nghiêng đầu, khẽ hỏi:
- Tên khốn nào mù mắt, đến chỗ chúng ta rồi mà còn dám lên mặt?
Cai ngục kia đáp nhỏ:
- Là Quan Vân, nguyên Tự thừa bên phải của Đại Lý Tự.
Diệp Tiểu Thiên lại hỏi:
- Đã dò rõ lai lịch hắn chưa?
- Hắn từng tham ô năm vạn lượng bạc. Chính Thủ phụ gật đầu cho bắt. Chỗ dựa của hắn cũng bị bắt cả rồi, chẳng còn hy vọng được ra ngoài.
Diệp Tiểu Thiên gật đầu, liếc qua mấy gian ngục hai bên, nơi đám quan phạm mới bị tống vào đang ngồi. Nụ cười trên mặt hắn vẫn dịu dàng. Đôi môi còn đẹp hơn môi nhiều cô gái kia khẽ mấp máy, giọng nhỏ đến mức chỉ cai ngục đứng cạnh nghe được:
- Đám quan tham ô nhơ nhớp, chết cũng không có hậu môn này, thời Hồng Vũ, tham ô sáu mươi lượng bạc là đủ bị lột da rồi. Bây giờ vơ vét năm vạn lượng mà còn được đằng chân lân đằng đầu, kén cá chọn canh. Thiên lao là chỗ dưỡng già hưởng phúc của hắn chắc? Đúng là được đằng mặt lấn đằng đầu. Nếu hắn chê nằm giường đất không thoải mái, cứ đưa hắn xuống gian ngục trống cuối dãy, bắt ngủ trên đống rơm như lợn. Mỗi ngày cho một cái bánh bột và một bát nước lã, miễn sao chưa chết đói là được.
Cai ngục lo lắng hỏi:
- Đầu lĩnh, lỡ hắn nghĩ quẩn rồi tự vẫn thì sao?
Diệp Tiểu Thiên cười khẩy:
- Kẻ vào đây còn kén chọn đủ điều, đâu dễ gì chịu chết. Ngươi không cần đánh, cũng chẳng cần mắng, cứ mặc kệ hắn. Khi nào chịu xuống nước thì phạt hắn đổ bô suốt một tháng. Ta không tin trị không nổi hắn!
Cai ngục kia cười nham hiểm, lĩnh mệnh đi ngay.
Diệp Tiểu Thiên khẽ hắng giọng, quay sang đám quan phạm vừa nhập ngục. Nụ cười của hắn ấm áp như gió xuân, giọng nói lại càng dịu dàng thân thiết:
- Các vị xưa nay sống trên người, ăn ngon mặc đẹp. Dẫu sa cơ đến nông nỗi này, các vị vẫn là bậc quý nhân. Tiểu Thiên sẽ hết lòng chăm nom, để các vị ở gian số Một chữ Huyền của ta có cảm giác như được về nhà.
Nói rồi, Diệp Tiểu Thiên cười tươi, chắp tay vái chào một vòng. Ánh mắt hắn quét qua đám người như đào kép vừa ra sân khấu chào khán giả, chỉ một lượt đã chăm nom đủ từng vị “khán quan”. Sau đó hắn thong thả bước đi, dáng vẻ chẳng khác nào bậc gia trưởng đang tuần tra nhà mình.
Đại lao Bộ Hình thường được gọi là thiên lao. Thiên lao chia thành bốn khu: Thiên, Địa, Huyền, Hoàng. Khu chữ Huyền giam những quan lại vì tiền bạc mà vào tù. Phần đông bọn chúng giàu nứt đố đổ vách, mỡ màng đến nỗi quần dính đầy dầu, bởi vậy nơi đây cũng là chỗ béo bở nhất trong thiên lao.
Nhưng nơi giam quan lại chẳng giống những nhà lao bình thường. Hôm nay còn là tù nhân, ngày mai rất khó nói có được phục chức hay không. Hơn nữa, dù đã vào tù, quan lại vẫn có thân phận khác hẳn phạm nhân thường. Nếu kẻ nào nghĩ quẩn mà tự vẫn hay tự làm mình bị thương, cai ngục cũng khó tránh họa lây.
Nhưng nếu cứ một mực dung túng cho chúng làm oai làm phách, thậm chí cấu kết trong ngoài, lén truyền tin tức, cai ngục cũng khó lòng thoát tội vì không làm tròn phận sự. Bởi vậy, cai ngục thiên lao là nghề vô cùng khó làm, cai ngục trưởng lại càng khó. Phải có bản lĩnh hơn người mới ứng phó nổi đám người lọc lõi này.
Diệp Tiểu Thiên mới mười sáu tuổi đã nối nghiệp cha, làm cai ngục ở gian số Một chữ Huyền. Chỉ ba năm sau, hắn đã lên làm cai ngục trưởng. Bản lĩnh của hắn đến đâu, chỉ cần nhìn vậy cũng đủ rõ.
Ngày thường, quan phạm mới vào ngục sẽ có cai ngục khác giới thiệu tình hình trong nhà lao, Diệp Tiểu Thiên chẳng cần đích thân ra mặt. Nhưng hai tháng trước, Lưu Phong Huy, Đô cấp sự trung Bộ Hộ, dâng sớ lên vua, đàn hặc hai mối họa lớn ở kinh thành. Một là nha dịch huyện lệnh vét sạch nhà dân; hai là thân thích nhà quyền quý dựa thế cướp đoạt lợi ích của dân, khiến dân nghèo kiết xác, khổ sở không sao kể xiết.
Hoàng đế Vạn Lịch rất coi trọng tấu chương ấy, lập tức hạ chiếu kiểm tra các khoản kho tàng, cửa hiệu và vật dụng trong nội phủ, cân nhắc cắt giảm để nhẹ bớt gánh sai dịch cho dân. Đồng thời, ngài lệnh cho ba pháp ty nghiêm tra quan lại trong triều cùng nhà quyền quý nào làm việc trái phép, hại dân. Thế là thiên lao có thêm một đám người. Hơn mười quan phạm bị bắt giam cùng lúc, Diệp Tiểu Thiên đặc biệt coi trọng việc này, nên mới đích thân ra mặt, ân cần dặn dò một phen.
- Cậu em, quyển thuật chiêm tinh Tây Dương lần trước cậu mang đến, lão phu đã nghiên cứu kỹ rồi, hiểu ra được khối điều hay. Lại đây, để lão phu xem vận số cho cậu!
Diệp Tiểu Thiên đang đi ra ngoài thì trong gian ngục bên cạnh bỗng có tiếng gọi. Cùng lúc đó, một cánh tay khô như cành củi thò qua song gỗ, nhiệt tình vẫy gọi hắn.
Song ngục làm bằng những thân gỗ tròn to tướng. Lớp sơn mới bong tróc, để lộ từng lớp sơn cũ nứt nẻ, lặng lẽ phô bày tuổi đời của chúng. Khe giữa hai thanh gỗ chỉ rộng hơn gang tay, vậy mà khuôn mặt gầy nhẳng của người tù kia dường như chẳng tốn chút sức nào đã có thể thò qua.
Lão ta già nua, hai má hóp sâu, mặc bộ áo tù bẩn thỉu nhàu nhĩ đến mức gần như không còn nhìn ra màu vải ban đầu. Tóc bạc trên đầu thưa thớt, gần như hói sạch, chỉ còn vài sợi bạc bướng bỉnh bám trên da đầu đỏ hồng, dựng lơ thơ lên.
Ông lão hói ấy tên là Dương Lẫm, giữ chức Viên ngoại lang Bộ Lại, một viên quan chuyên quản chuyện bổ nhiệm quan lại. Khi còn tại chức, lão muốn gió được gió, muốn mưa được mưa. Tiếc rằng một khi vụ việc bại lộ, lão đã thành kẻ dưới bậc thềm công đường. Sau lưng lão còn dính líu đến vài nhân vật lớn, bởi vậy đã vào tù ba năm mà vẫn chưa bị tuyên án.
Dương Lẫm vốn mê thuật huyền bí. Khi còn làm quan, lão không có mấy thời gian nghiên cứu. Ba năm nay bị giam, chẳng có việc gì làm, ngày ngày vùi đầu vào Kinh Dịch, Quỷ Cốc, càng lúc càng mê mẩn những thứ thần thần bí bí ấy, đến nỗi đầu óc có phần bất thường. Cai ngục và tù nhân đều gọi lão là “thầy bói rởm”.
Mỗi khi nghiên cứu được điều gì, lão lại muốn tìm người thử tài. Khổ nỗi cai ngục lẫn quan phạm đều chẳng buồn nghe những lời nhảm nhí của lão, thành ra vật thử duy nhất của lão chỉ có Diệp Tiểu Thiên. Xem tướng tay, bói quẻ, coi mặt, đoán số theo ngày giờ sinh… lão đã thử hết lên người hắn.
Diệp Tiểu Thiên chẳng mấy tin lời lão, nhưng vẫn làm bộ thích thú, ngồi xổm trước mặt Dương Lẫm.
Quan phạm, nhất là những người còn chưa bị tuyên án, nếu có chuyện gì bất trắc thì cai ngục trưởng như hắn khó tránh tội lơ là trách nhiệm. Bởi vậy, với những quan phạm có ý định tự vẫn, Diệp Tiểu Thiên luôn nghĩ đủ cách để họ còn muốn sống.
Dương Lẫm đã định sẵn là không thể thoát tội. Lão chỉ chết sớm hay muộn, chuyện ấy còn tùy thuộc vào cuộc tranh đấu giữa những nhân vật lớn bên trên. Từ khi biết mình không thể thoát án, đến cả người nhà cũng chẳng còn đến thăm. Có thể nói lão đã chẳng còn thiết sống.
Với hạng người như vậy, đánh đập trừng phạt chỉ khiến lão mau chết hơn. Rượu ngon trà ngon cũng không thể làm lão muốn sống tiếp. May thay, lão thích nghiên cứu thuật huyền bí, Diệp Tiểu Thiên bèn chiều theo sở thích ấy, sưu tầm nhiều sách vở liên quan đưa cho lão. Dương Lẫm mê mẩn thuật huyền bí như bây giờ, ít nhiều cũng có công Diệp Tiểu Thiên góp sức.
Diệp Tiểu Thiên ngồi xổm trước cửa ngục, làm ra vẻ hào hứng:
- Ngài Dương đã nghiên cứu ra kết quả rồi sao? Ha ha, quả nhiên là bậc cao nhân. Tôi nghe vị giáo sĩ Tây Dương nói thuật chiêm tinh dùng lịch mặt trời, người phương Đông chúng ta khó mà hiểu thấu.
Dương Lẫm vuốt bộ râu thưa, ngạo nghễ nói:
- Lão phu học rộng hiểu nhiều, chút thuật xem sao của Tây Dương sao sánh được với Kinh Dịch của Trung Thổ? Còn gì mà không hiểu chứ. Nào, mau đọc ngày giờ sinh cho lão phu nghe.
Diệp Tiểu Thiên phối hợp đọc ngày giờ sinh của mình. Thầy bói Dương lập tức trầm ngâm:
- Ừm, trước hết ta đổi giờ sinh của cậu sang lịch Tây Dương…
Dương Lẫm bấm ngón tay, lẩm nhẩm tính toán hồi lâu, chợt sáng mắt lên:
- Ra rồi! Theo ngày giờ sinh thì cậu thuộc cung Song Tử. Người cung Song Tử thường rất lanh lợi, nhưng tính tình lại có hai mặt, khi động khi tĩnh, lúc âm lúc dương, bên này lấn bên kia. Vừa hiền lành vừa độc ác, vừa vui vẻ vừa u sầu, vừa dịu dàng vừa tàn nhẫn. Thật phức tạp, phức tạp lắm…
Nói đến đây, Dương Lẫm lắc cái đầu hói liên hồi. Diệp Tiểu Thiên làm một người nghe biết điều, lập tức hỏi tiếp:
- Vậy không biết số mệnh của tiểu tử ra sao?
Đúng lúc ấy, trong gian ngục bên cạnh bỗng vang lên một giọng nói tao nhã, trong trẻo:
- Tiểu Diệp Tử…
Có khách gọi, Diệp Tiểu Thiên vội giơ tay ra hiệu cho Dương Lẫm dừng lại, rồi hấp tấp chạy sang, xoa hai tay cười hỏi:
- Ngài Hoàng, không biết ngài có gì sai bảo?
Hoàng Thị lang lấy mấy đồng bạc vụn đưa qua song ngục, thong thả dặn:
- Phiền cai ngục trưởng Diệp mua giúp ta một cái giò heo kho tương hiệu Thiên Phúc. Dao thái phải thật mỏng. Thêm một con gà quay hiệu Thấu Cốt Hương, phải vừa mới ra lò. Còn rượu… cứ mua hoa điêu, loại ủ trên năm năm.
- Được ạ! Ngài đợi một lát, tiểu nhân về ngay.
Diệp Tiểu Thiên nhận mấy đồng bạc vụn, cân thử trong tay. Hắn biết mua đủ rượu thịt cho Hoàng Thị lang xong vẫn còn thừa một khoản tiền công chạy việc kha khá. Không ngờ sát giờ giao ca hôm nay lại kiếm được món hời, bước chân hắn khi đi ra cũng nhẹ nhõm hơn hẳn.
Trông nom khu nhà vuông có tường cao bao quanh của gian số Một chữ Huyền, xoay xở giữa đám quan lại lần lượt ngã ngựa, lúc canh chừng, lúc dọa nạt, khi dỗ dành, khi lừa phỉnh, tiện thể kiếm thêm ít tiền lẻ. Đó là cuộc sống vui vẻ thường ngày của Diệp Tiểu Thiên.
Hắn vốn tưởng những ngày tháng tốt đẹp ấy sẽ kéo dài cả đời. Nào ngờ, đây lại là ngày cuối cùng hắn làm việc trong thiên lao.
