Nha môn Đại Việt đều có phép tắc riêng. Trước cổng dựng hai ngôi đình chuyên dán cáo thị, một ngôi để nêu gương người tốt, một ngôi để răn kẻ xấu. Qua bức tường bình phong bên trong là đại đường uy nghi, cũng tức chính đường của huyện nha. Nhưng nơi ấy không dùng làm chỗ làm việc thường ngày. Mỗi tháng, huyện lệnh mới đến đó huấn thị quan lại dưới quyền một lần; hoặc khi xét xử trọng án, đại đường mới được mở ra.
Quan lại thật sự giải quyết công việc ở nhị đường, nằm sau đại đường, qua một cổng vòm. Lý Lăng cùng hai người theo nha dịch đi qua cổng, trông thấy hơn mười gian nhà xếp thành hàng. Đó là các phòng làm việc của quan lại huyện nha, nơi họ xử lý mọi việc lớn nhỏ. Phòng rộng hẹp tùy theo thân phận. Gian giữa rộng rãi nhất là công phòng của huyện lệnh; hai bên là phòng của chủ bạ và huyện thừa. Còn thư lại, nha dịch bình thường thì thường phải chen vài người một phòng.
Nhìn cách bài trí trước mắt, công phòng của vị điển sử bản huyện được gọi là Tứ lão gia rộng chẳng kém công phòng huyện lệnh, ánh sáng và cảnh trí cũng thuộc hàng tốt nhất.
Trong lúc chờ nha dịch vào bẩm báo, Lý Lăng kín đáo quan sát viên quan áo xanh ngồi sau bàn giấy, đang xem công văn. Người ấy chừng ngoài bốn mươi, mặt trắng, để ria lưa thưa, dáng vẻ thanh tú ngay ngắn.
Chẳng ngờ viên quan ngẩng đầu, nhìn ra ngoài. Ánh mắt Lý Lăng vừa chạm phải ánh mắt ấy, tim hắn đã thót lên. Hắn vội cụp mắt, tránh nhìn thẳng. Ánh mắt kia sắc như dao, lại thêm hai nếp nhăn hằn rõ bên mũi, khiến người ta cảm thấy uy thế đè nặng, trong dạ thấp thỏm không yên.
- Người đứng đơn vào đây bẩm chuyện.
Giọng điển sử bình thản như mặt giếng sâu, nhưng tự nhiên toát ra vẻ uy nghiêm. Lý Lăng và hai người kia không dám chậm trễ, vội bước vào phòng. Cổ Nguyệt Tử và Từ Thương quỳ xuống rất thuần thục, dập đầu bái kiến quan trên. Lý Lăng hơi chần chừ. Hắn thật chẳng quen cúi mình hành lễ với người khác như vậy.
Nhưng chẳng mấy chốc, hắn tự nhủ đã vào đây thì phải theo phép nơi này, bèn quỳ xuống, cất tiếng:
- Thảo dân Lý Lăng bái kiến Tứ lão gia.
- Ngẩng đầu lên.
Điển sử không bảo họ đứng dậy, chỉ nhìn lướt qua mặt từng người rồi hỏi:
- Trong đơn viết rằng đêm qua có kẻ đột nhập cướp của, còn làm người bị thương. Ba người các ngươi là người một nhà ư?
Cổ Nguyệt Tử sợ Lý Lăng quá căng thẳng, vội lên tiếng giải thích:
- Xin đại nhân soi xét. Người bị cướp và bị thương là vị Lý công tử này. Tiểu dân Cổ Nguyệt Tử cùng vị Từ công tử đây đến làm chứng, vì lúc ấy chúng tôi cũng có mặt…
Điển sử chẳng để ông nói hết, lập tức ngắt lời:
- Nếu hai người chỉ là nhân chứng thì lui ra trước. Bản quan đã nói, chỉ cho người bị hại, tức nguyên cáo, vào đây trả lời.
Ông ta làm việc rành rọt, chẳng nể tình ai, khiến Cổ Nguyệt Tử không thể nói thêm. Ông chỉ nhìn Lý Lăng, kín đáo ra hiệu bảo hắn cẩn thận lời nói, rồi cùng Từ Thương, người cũng đang ngơ ngác, lui ra ngoài chờ dưới hành lang.
Điển sử lại nhìn Lý Lăng từ đầu đến chân một lượt, lúc này mới nói:
- Ngươi hãy kể rõ chuyện xảy ra đêm qua, không được bỏ sót điều gì, cũng không được thêm mắm dặm muối. Nếu tra ra ngươi nói dối, bản quan quyết không tha!
Lý Lăng khẽ nhíu mày. Lời lẽ của viên điển sử thật kỳ lạ. Đâu có lý nào lại cảnh cáo nguyên cáo như thể đang răn đe phạm nhân? Nhưng người ta đã nói vậy, hắn chỉ đành thật thà gật đầu, rồi chậm rãi kể lại mọi chuyện đêm qua. Kể rõ đầu đuôi vốn không khó với hắn. Còn sức ép từ đối phương, giờ hắn cũng đã chịu đựng được.
Nghe Lý Lăng mạch lạc kể lại vụ cướp của đánh người, ánh mắt điển sử thoáng lộ vẻ khác thường. Đến khi nghe hắn nói nhà mình bị cướp mất gần trăm lượng bạc, ông ta khẽ nhíu mày, ngắt lời:
- Trăm lượng bạc? Nhà ngươi lấy đâu ra ngần ấy tiền? Đừng hòng bịa chuyện trong việc này để lừa ta. Ngươi có biết hậu quả sẽ ra sao không?
- Thảo dân không dám. Thảo dân chỉ nói đúng sự thật.
- Vậy số bạc ấy từ đâu mà có? Đừng bảo là cha mẹ ngươi để lại.
- Là tiền nhuận bút thảo dân kiếm được gần đây nhờ viết truyện và mở hiệu sách.
Lý Lăng thấy phản ứng của đối phương hơi lạ, nhưng vẫn thành thật đáp lời, kể cả chuyện mình viết bộ Phong Thần Diễn Nghĩa.
Điển sử lúc này mới gật đầu ra vẻ đã hiểu:
- Ra là vậy. Xem ra quả có chuyện ấy. Nhưng ngươi còn chưa nhìn rõ mặt kẻ cướp, e rằng bản quan và huyện nha cũng chẳng thể điều tra được.
- Nhưng…
Ông ta lại phẩy tay, cắt ngang lời Lý Lăng:
- Theo bản quan suy đoán, đó chỉ là tên trộm vặt lang thang khắp nơi. Hắn thấy ngươi đem tiền ra, để lộ của cải nên mới sinh lòng nhắm đến, khiến ngươi gặp nạn. E rằng giờ này hắn đã trốn khỏi huyện thành Giang Thành rồi. Dẫu bản quan có sai người lục soát khắp thành, cũng chưa chắc tìm ra được. Huống hồ ngươi còn chẳng biết mặt mũi hắn ra sao, vậy càng khó tìm.
- Xin đại nhân nghe thảo dân bẩm rõ. Thảo dân vẫn nhớ một manh mối. Cổ tay tên cướp có một hình xăm, nom như cành lá của loài hoa nào đó. Chỉ cần cho thảo dân nhìn lại một lần, nhất định thảo dân sẽ nhận ra!
Đêm qua, sau khi trấn tĩnh lại và ngẫm kỹ mọi chuyện, Lý Lăng nhớ ra lúc tên cướp vung gậy đánh mình, tay áo hắn ta hất lên, để lộ hình xăm trên cổ tay. Hắn cho rằng đó hẳn là manh mối quan trọng để truy bắt hung thủ.
Nhưng manh mối ấy chẳng được điển sử coi trọng. Tứ lão gia bật cười:
- Một hình xăm thì có gì đáng kể? Ngươi có biết huyện Giang Thành này có bao nhiêu người xăm mình không? Ít nhất cũng vài trăm. Ra ngoài kia, người xăm mình còn đông như cá vượt sông. Ngươi tưởng huyện nha sẽ vì một câu của ngươi mà bỏ ra mấy tháng, thậm chí mấy năm, đi tìm hung thủ sao?
Ông ta ngừng lại, phẩy tay:
- Nha môn sẽ nhận vụ này. Nhưng bao giờ bắt được kẻ cướp, tìm lại được bạc cho ngươi thì phải xem số ngươi ra sao. Được rồi, bản quan còn việc khác phải xử lý. Lui ra đi.
Lý Lăng đến nha môn mất nửa ngày, cuối cùng chỉ nhận được câu trả lời như vậy. Hắn không sao chấp nhận nổi. Vụ này là cướp của đánh người, chẳng lẽ còn chưa đủ nghiêm trọng? Nói cho cùng, đây chẳng khác nào mưu tiền hại mạng. Vậy mà tên điển sử kia chỉ bày uy quan rồi gác sang một bên.
Nhưng dù bực đến đâu, hắn cũng không dám chất vấn ngay trước mặt ông ta. Lý Lăng đành đứng dậy, tiu nghỉu bước ra ngoài, rồi cùng Cổ Nguyệt Tử và Từ Thương, người cũng đang sầm mặt, theo đường cũ rời khỏi nha môn.
Đi được một quãng xa, Từ Thương mới tức tối lên tiếng:
- Người trong huyện nha thật quá đáng! Đã công khai vòi tiền, vậy mà đến một vụ như thế này cũng chẳng chịu lo. Đây còn là quan lại triều Đại Việt hay không? Dân đen chúng ta còn trông cậy vào đâu?
Cổ Nguyệt Tử cười khổ:
- Hôm qua nghe hai vị nói muốn báo quan, ta đã định khuyên can. Đến đây chẳng ích gì, chỉ tổ mất thêm tiền. Lần này còn may đấy. Nếu thật sự chọc giận họ, e rằng nguyên cáo như chúng ta còn bị khép thành bị cáo, phải chịu khổ một phen.
- Thật không còn phép tắc gì nữa!
Từ Thương vẫn hậm hực, đến giờ chưa thể tin nha môn lại đen tối đến thế.
- Chúng ta chỉ là dân thường, biết làm sao được. Nếu người có tiền có thế đến báo quan thì lại là chuyện khác.
Lý Lăng đang suy nghĩ, thuận miệng hỏi:
- Chẳng hạn như Trang Cường?
- Hắn là trường hợp đặc biệt nhất. Tứ lão gia vốn là anh ruột hắn. Chỉ cần người đi báo quan có thân phận tú tài, họ cũng sẽ coi trọng hơn.
Lý Lăng sửng sốt:
- Cổ chưởng quỹ nói Trang Cường và vị điển sử kia là anh em ruột ư?
- Phải, ngươi không biết sao? Tứ lão gia tên Trang Hoằng, chính là anh ruột Trang Cường. Cũng nhờ có người anh nắm quyền trong huyện nha mà hắn mới có thể hoành hành ở huyện Giang Thành, khiến ai nấy đều phải kiêng hắn ba phần.
Nghe vậy, một mối nghi ngờ trong lòng Lý Lăng mơ hồ được giải đáp. Nhưng chuyện này quá lớn, ngay cả với hai người bạn hắn cũng chẳng tiện nói nhiều. Hắn chỉ đành tạm ghi nhớ, rồi chuyển sang chuyện khác:
- Nhưng dù vậy, chuyện này vẫn thật khó hiểu. Vụ án như thế mà quan phủ cũng không lo, họ không sợ chuyện truyền ra ngoài, gây phiền phức cho mình sao?
Cổ Nguyệt Tử bật cười:
- Họ có gì phải lo? Dẫu cấp trên trách tội thì cũng chẳng trách được một mình điển sử. Ai bảo huyện chúng ta đã nửa năm không có huyện lệnh đến nhậm chức. Có chuyện gì thì cứ để vị huyện lệnh mới gánh lấy. Hơn nữa, nhà họ Trang đã cắm rễ sâu trong huyện thành, thế lực lớn hơn hẳn ba vị quan đứng đầu nha môn kia, tất nhiên chẳng sợ gì.
Cổ Nguyệt Tử là người buôn bán ngay tại bản huyện, ít nhiều hiểu chuyện trong quan trường. Nghe ông giải thích, Lý Lăng và Từ Thương cuối cùng cũng hiểu rõ mối quan hệ rối ren trong huyện nha.
Huyện lệnh chính thức đang khuyết. Tuy chức chủ bạ và huyện thừa cao hơn điển sử Tứ lão gia, nhưng hai viên quan luân chuyển từ nơi khác tới này chẳng thể sánh với hắn về thế lực ở địa phương. Họ làm việc vài năm rồi sẽ bị điều đi. Người lâu thì chín năm, người ngắn chỉ ba năm. Còn điển sử, dù chỉ là chức quan nhỏ không thuộc hàng ngũ phẩm, lại có thể ở đây cả đời, thậm chí truyền lại cơ nghiệp cho con cháu. Vì thế, thế lực của hắn lớn hơn hẳn hai vị quan phó kia.
Nói theo một nghĩa nào đó, điển sử ngồi ghế thứ tư thậm chí có thể ngang hàng với huyện lệnh. Nghe đồn vị huyện lệnh trước kia đột nhiên cáo bệnh từ chức cũng là vì bị Trang Hoằng ép buộc.
Hiểu rõ nguyên do, Lý Lăng và Từ Thương nhất thời chẳng biết nói gì. Riêng Lý Lăng, nghĩ đến số bạc lớn còn nợ Trang Cường, lại biết chỗ dựa của hắn cứng đến thế, liền thấy áp lực đè nặng.
Cuối cùng, Cổ Nguyệt Tử kết luận:
- Xem ra, muốn nhờ quan phủ bắt người, lấy lại bạc là chuyện không thể. Lý công tử, ngươi chỉ còn cách nghĩ đường khác kiếm cho đủ khoản thiếu hụt hơn trăm lượng bạc này.
Phải, Lý Lăng cũng đành thừa nhận, hắn phải tìm cách khác kiếm thêm tiền.