Stalin nắm rõ như lòng bàn tay tiến độ của kế hoạch Manhattan do người Mỹ tiến hành. Tin tức từ phía Anh chỉ có thể xem là thêm một lời xác nhận, chẳng cần phải kiểm chứng nữa, bởi chuyện này quan trọng đến mức nào, ông ta hiểu quá rõ.
Quan trọng đến nỗi Furtseva vừa nhắc tới, Stalin đã cho rằng phía Anh thật lòng muốn hợp tác. Mà đã là chuyện ngấm ngầm sau hậu trường, đương nhiên sẽ có nhiều điểm khác hẳn những cuộc thương lượng công khai.
Dĩ nhiên, những khoản viện trợ cần lấy thì Stalin cũng chẳng khách sáo. Người Mỹ đã chủ động tìm đến cửa, nếu không đòi thêm một phần thì thật uổng mất cơ hội tốt trước mắt.
Ở căn phòng bên kia, Alan Wilson đang hớn hở báo cáo thành quả với Edward Bridges. Ngoài chuyện cuối cùng hắn đã để lộ con át chủ bài, mọi việc đều được nói rõ, không hề giấu giếm. Những lợi ích đem ra trao đổi vốn đã được định sẵn từ lâu. Hắn chẳng qua chỉ là người thay mặt nước Anh báo tin cho Liên Xô mà thôi.
- Tôi đã nói với người Liên Xô rằng người Mỹ chỉ chưa hạ quyết tâm. Một khi Liên Xô không thể bày tỏ đủ thành ý, với sức mạnh hiện nay, nước Mỹ hoàn toàn có thể tự mình đánh trận.
Edward Bridges gật đầu, chậm rãi nói:
- Trong bản báo cáo hôm nay, Aifor nói rằng người Liên Xô đã bớt cứng rắn. Họ còn nhắc đến ý định dùng đội tàu buôn của Đức làm vật thế chấp giao cho Liên Xô.
- Chuyện đó thì chúng ta không thể đồng ý. Từ châu Âu đến Viễn Đông mất bao lâu? Dù là Hải quân Hoàng gia hay Hải quân Mỹ, họ đều có thể vận chuyển quân đội Liên Xô từ những nơi gần hơn.
Alan Wilson đáp ngay, chẳng cần nghĩ ngợi.
- Người Mỹ đã nói sẽ cân nhắc kỹ.
Edward Bridges dội một gáo nước lạnh vào ý tưởng của hắn.
- Xem ra chuyện này gần như đã xong rồi. Tôi đoán trong cuộc gặp giữa lãnh đạo ba nước, Truman cũng đã hứa với Stalin điều gì đó.
Vị bá chủ của thế giới mới vẫn còn hơi non nớt. Có lẽ nước Mỹ vừa bước khỏi châu Mỹ để tiến lên sân khấu thế giới, vẫn chưa quen với vai trò mới.
Cũng phải thôi. Tổng thống Mỹ Truman vừa mới rời khỏi “làng tân thủ”, bên cạnh lại chẳng có một vị ngoại trưởng giàu kinh nghiệm chỉ đường. Tất cả đều là lựa chọn của ông ta.
Edward Bridges đã nhìn ra vấn đề nằm ở đâu. Nhưng đó là chuyện của người Mỹ, ông ta cũng chẳng tiện nói gì. Nếu lên tiếng, chẳng khác nào can thiệp vào công việc nội bộ của nước Mỹ.
- Tóm lại, cậu đã hoàn thành nhiệm vụ. Những điều kiện đã hứa đều nằm trong phạm vi cho phép. Ngày mai gặp người Liên Xô thêm một lần nữa, chốt hẳn mọi việc. Cả thế giới đang chờ hội nghị lần này đưa ra sự đồng thuận đầu tiên. Dù là thương lượng công khai hay thu xếp bí mật, cả hai phía đều phải có thỏa thuận thì mới đặt được nền móng cho sự đồng lòng.
Nói rồi, Edward Bridges khen Alan Wilson một câu.
Theo cách hiểu của Alan Wilson, lời vị thư ký nội các có nghĩa là: cách mạng chưa thành, đồng chí vẫn phải cố gắng. Chỉ có điều, hắn không biết ngày mai người Liên Xô có đưa ra câu trả lời mà mình mong muốn hay không.
Trong các cuộc thương lượng công khai, phái đoàn Anh ra sức thể hiện mối quan hệ đặc biệt giữa Anh và Mỹ. Họ đứng về phía người Mỹ gây sức ép, đồng thời nhấn mạnh rằng Anh và Mỹ cùng chung kẻ thù, quyết tâm sát cánh đánh Nhật.
Tại hội nghị, Aifor cứng rắn bác bỏ lời giải thích của Liên Xô về hiệp ước trung lập với Nhật:
- Trước đây Đức cũng từng ký hiệp ước trung lập với Liên Xô. Điều đó đâu ngăn được Đức bất ngờ tấn công các ông sau này. Anh và Mỹ mong Liên Xô nhìn nhận sai lầm trước kia, đừng đặt hy vọng vào Nhật Bản.
Lời vừa thốt ra đã khiến cả hội trường kinh ngạc. Người Mỹ lập tức tỏ ý tán thành, tựa như thời kỳ huy hoàng của Đế quốc Anh bỗng quay trở lại.
Ngày hôm sau, khi gặp Furtseva, Alan Wilson lên tiếng giải thích rằng tất cả chỉ là hiểu lầm:
- Người đó ngoài lúc đối đầu với người Pháp ra thì chẳng cứng rắn với nước nào cả. Chẳng qua ông ta diễn cho người Mỹ xem thôi. Chúng ta còn biết làm sao? Bây giờ nước Anh vẫn đang nợ tiền người Mỹ mà.
Sau khi nói lời xin lỗi, Alan Wilson đổi giọng:
- Người Mỹ chẳng phải đã chịu nhượng bộ rồi sao? Họ đồng ý dùng đội tàu vận tải thương mại của Đức làm vật thế chấp giao cho Liên Xô. Hôm qua Aifor cũng đề nghị sẽ điều phối lực lượng hải quân của Đế quốc Anh ở Viễn Đông, giúp Liên Xô hoàn thành kế hoạch đổ bộ. Dĩ nhiên, nếu chỉ trông vào hải quân của hai nước chúng ta thì các ông có thể chưa yên tâm. Nhưng tôi tin rằng lực lượng trên biển của Liên Xô ở Viễn Đông không phải hoàn toàn bằng không. Hải quân Nhật hiện giờ chỉ còn tồn tại trên giấy tờ, chúng có thể ra khơi được hay không vẫn còn là chuyện chưa biết.
Nói khó nghe một chút, Alan Wilson đã nhòm ngó số chiến hạm còn lại của Hạm đội Liên hợp Nhật Bản. Hắn muốn xem khi tính tiền bồi thường, nước Anh có thể chiếm được phần hơn hay không. Cho dù Hải quân Hoàng gia không cần đến, đem bán lại cũng được. Đế quốc Mặt Trời Không Bao Giờ Lặn đến hôm nay rồi, cũng phải học cách thắt lưng buộc bụng mà sống.
Furtseva cười nhạt:
- Thật khó tin Đế quốc Anh lại có thể nhìn một vấn đề theo cách linh hoạt đến thế.
Bà ta đang bóng gió về hai bộ mặt mà người Anh thể hiện trong thương lượng công khai và thu xếp bí mật.
Alan Wilson hoàn toàn xem đó là lời khen.
- Đó chính là cách Đế quốc Anh sinh tồn suốt ba trăm năm qua. Như vậy đâu có gì xấu. Trứng không thể bỏ hết vào một giỏ. Miễn đạt được mục đích, nghe vài lời khó lọt tai cũng chẳng đáng gì.
Furtseva hỏi câu cuối cùng, mong Alan Wilson đưa ra lời bảo đảm:
- Phía Anh nói có thể điều động lực lượng ở Viễn Đông phối hợp với cuộc đổ bộ của Liên Xô. Vậy thời gian có kịp không?
- Chuyện ấy không thành vấn đề. Lực lượng của Anh ở châu Á nằm dưới quyền chỉ huy của tướng Mountbatten. Tôi vừa hay là viên chức liên lạc phụ trách Ấn Độ thuộc Anh.
Alan Wilson vỗ ngực nhận lời, coi mọi chuyện như đã nằm trong tay mình.
Nếu là người khác, hắn còn chẳng dám hứa chắc như vậy. Nhưng người chỉ huy là Mountbatten thì lại khác. Ước nguyện lớn nhất của Mountbatten chính là đánh thẳng tới Tokyo, khiến Nhật Bản chịu chung số phận với nước Đức.
Trong những cuộc thu xếp bí mật, Alan Wilson nói rõ rằng nước Anh đồng ý để Chính phủ lưu vong Ba Lan ở Luân Đôn cuốn gói. Phía Liên Xô muốn xử lý ra sao thì tùy họ.
Còn trong các cuộc thương lượng công khai, sau nhiều phen mặc cả, phái đoàn Anh và Mỹ tỏ ý sẵn sàng giao đội tàu vận tải thương mại của Đức cho Liên Xô, xem đó là một phần khoản bồi thường.
Vấn đề tham chiến chống Nhật cuối cùng cũng nhìn thấy ánh sáng. Đến khi Stalin hội đàm với Truman và Churchill, ông ta tuyên bố rằng chỉ cần Anh và Mỹ thực hiện đầy đủ những điều kiện đã hứa, Liên Xô có thể tấn công Nhật Bản, chấm dứt chiến tranh.
Tối ngày ba mươi tháng sáu, sự đồng thuận đầu tiên về Hội nghị Potsdam chính thức được đưa ra. Tuy nhiên, trong chi tiết vẫn có vài điểm khác biệt.
So với thái độ rõ ràng của Anh và Mỹ, tuyên bố của Liên Xô được sắp xếp rất khéo. Họ vừa công nhận khả năng tham chiến chống Nhật, vừa không nói chết lời.
Trong khi các bản tin của Anh và Mỹ nhắc rõ điều khoản Nhật Bản phải đầu hàng vô điều kiện, phía Liên Xô cố ý lược bỏ câu ấy.
Dù vậy, xét trên bề mặt, phái đoàn Anh, đặc biệt là phái đoàn Anh, vẫn đã đóng vai trò rất lớn trong việc này. Đương nhiên phải ăn mừng. Aifor trở thành ngôi sao của phái đoàn Anh, mặt mày hớn hở. Vừa trông thấy Alan Wilson, ông ta đã vui vẻ gọi:
- Alan, hai ngày nay cậu chạy đi đâu vậy? Cậu không biết màn thể hiện của tôi trong cuộc thương lượng đặc sắc đến mức nào đâu.
- Tôi nghe nói rồi. Thời đại huy hoàng đã trở lại.
Alan Wilson hết lời tán thưởng.