Alan Wilson cho rằng việc Mỹ thay chân Pháp chỉ là chuyện sớm muộn. Người khác có thể chưa nhìn ra, nhưng Mã Lai thuộc Anh cách Việt Nam chẳng bao xa, hắn sao lại không hay biết? Quân Pháp đánh được đến tận bây giờ là nhờ viện trợ quân sự của Mỹ. Mỹ đã gánh thay quân Pháp tới ba phần tư chi phí chiến tranh.
Viện trợ quân sự quy mô lớn cho quân Pháp ở Việt Nam bắt đầu từ năm 1950, gần như cùng lúc với cuộc chiến Triều Tiên bùng nổ.
Có thể nói Mỹ đã dính líu vào chiến tranh Việt Nam từ lâu rồi. Chỉ là giờ đây họ mới dừng ở việc bỏ tiền, còn người ra sức vẫn là người Pháp. Một khi người Pháp không còn sức để gánh nữa, Mỹ e rằng sẽ tự mình xuống sân.
Lúc đầu, Mỹ bỏ tiền, Pháp bỏ sức. Rồi Mỹ lấy kinh nghiệm ở Hàn Quốc để chỉnh đốn quân đội Nam Việt, nhưng cuối cùng quân Nam Việt vẫn không chịu nổi một trận đánh. Mỹ đành đích thân xuống sân. Mọi chuyện diễn ra theo từng bước một như vậy.
Tướng Navarre chính vì biết vai trò quan trọng của Mỹ trong việc duy trì thế tấn công của quân Pháp, nên mới thương lượng với chính phủ Paris, mở rộng lực lượng dùng để tấn công. Dẫu ông ta không biết rằng số viện trợ hai mươi ức đô la Mỹ mà Mỹ rót cho quân Pháp suốt mấy năm qua, so với số tiền Mỹ chi cho chiến tranh Việt Nam về sau, chẳng khác nào một sợi lông trên chín con trâu, ông ta vẫn muốn đợi đến khi tăng viện xong mới tấn công.
Alan Wilson cho rằng việc Mỹ dính líu vào cục diện Việt Nam thuở ban đầu chưa thể gọi là tà ác. Mỹ trước đó đã giúp Hàn Quốc rồi, việc này cũng chỉ là một phần trong cuộc đối đầu giữa hai phe. Lúc đầu, e rằng Mỹ cũng chẳng thể ngờ đến ngày sau họ còn dùng cả chất da cam.
Chẳng khác gì việc Alan Wilson từng đề nghị tướng Navarre dùng vũ khí hóa học, nhưng người Pháp cũng không muốn dùng.
Chiến tranh một khi đã nổ ra, theo thời gian kéo dài, sẽ mỗi lúc một vượt qua giới hạn. Dẫu những binh sĩ Mỹ đầu tiên đặt chân lên Việt Nam có giữ đúng nguyên tắc chiến tranh, nhưng khi thương vong dần tăng, giới hạn hết lần này đến lần khác bị phá vỡ, và ra tay cũng trở nên lạnh lùng tàn nhẫn.
Từ lúc quân Pháp chưa hoàn tất kế hoạch tấn công, cho đến khi quân Mỹ chính thức đóng quân, tình hình Nam Việt vẫn tương đối yên ổn. Yên ổn ở đây có nghĩa là chiến tranh vẫn tồn tại, nhưng quy mô còn nhỏ.
Người Việt sớm muộn gì cũng sẽ nhớ về quãng thời gian này. Bởi so với cảnh quân Mỹ đánh đến đỏ mắt về sau, quãng thời gian ấy còn chưa đáng gọi là tàn khốc.
Trước mắt, Alan Wilson đương nhiên phải giúp người Pháp tổ chức một cuộc tấn công quy mô lớn, để giữ cho các nước thuộc địa đoàn kết. Dẫu Indonesia đã độc lập, nhưng ít nhiều Anh, Hà Lan, Bồ Đào Nha vẫn còn giữ thuộc địa ở châu Á, tuy đã không thể sánh với thuở trước.
Nếu nước Pháp để mất sạch các thuộc địa ở châu Á, thì thể diện của quân đội Pháp, những kẻ đã thề sau chiến tranh nhất định phải rửa nhục, biết để đâu?
Vì thế, Alan Wilson đặc biệt quan tâm đến đơn hàng của người Pháp. Từ vũ khí đạn dược đến quân phục, chăn đệm, hắn đều đích thân đi kiểm tra. Làm ăn phải giữ chữ tín, tuyệt không thể lấy hàng kém chất lượng lừa gạt đồng minh.
Tô Dương đã có dáng dấp của một vua dệt may, theo sau Alan Wilson, thong thả dạo bước trong xưởng dệt do chính hắn kinh doanh. Máy móc có lẽ đã cũ đi đôi chút, nhưng những người thợ dệt cần mẫn sẽ khắc phục được điều đó.
-Trung đường đại nhân, việc này ngài cứ giao cho tôi, ngài cứ yên tâm.
Tô Dương đi sát sau lưng Alan Wilson, vòng vo bày tỏ rằng mình là người đáng tin cậy.
-Dù sao ngươi cũng là rể nhà Newfoundland, ta có gì mà không yên tâm.
Xưởng máy ồn ào, môi trường làm việc chẳng dễ chịu gì, nên giọng Alan Wilson cũng phải nói to hơn đôi chút.
Chuyện hôn nhân của Tô Dương là một yếu tố quan trọng khiến vốn của Newfoundland và Alan Wilson sẵn lòng nâng đỡ hắn. Điều này e rằng chính Tô Dương cũng chẳng chối. Máu đặc hơn nước chỉ đúng trong những lúc nhất định. Nhưng trong thời bình gió êm sóng lặng, mối quan hệ ấy vẫn rất dễ đánh lừa người ta.
Chuyện này không dính đến đối đầu giữa các quốc gia, chỉ là nâng đỡ một người đại lý đáng tin cậy, nên Tô Dương tự nhiên được đưa vào tầm mắt.
Tô Dương cũng biết đơn hàng này của người Pháp không phải chuyện nhỏ, nên không dám lơ là chút nào. Hắn dẫn Alan Wilson vào khu nghỉ ở phía xa, lịch sự pha một chén trà, rồi nói:
-Trung đường đại nhân, xem ra lần này người Pháp định làm một vố lớn.
-Nếu ngươi không hỏi quá tỉ mỉ, ta có thể trả lời. Phải. Alan Wilson cầm chén trà lên, cười tươi nói: À phải rồi, ta nhớ các ngươi từng đánh một trận với người Pháp đấy.
Alan Wilson nhắc đến chiến tranh Trung-Pháp, cuộc đối đầu giữa kẻ đứng thứ hai trong các cường quốc đế quốc với nhà Thanh, kẻ giữ cửa cho các cường quốc.
-Đáng hận nhà Thanh cuối đời thối nát bất tài. Ôi, Trung đường đại nhân, tôi chỉ nói về cuộc chiến với người Pháp, không liên quan đến nước nào khác. Tô Dương chợt tỉnh ra, lộ rõ bản năng cầu sinh mãnh liệt. Sản nghiệp của hắn hiện nay đều do người Anh nâng đỡ mà nên, mỗi thứ đều đến chẳng dễ dàng.
-Cứ đánh tiếp, nhà Thanh vẫn không thắng nổi. Lúc ấy biết dừng đúng lúc là phải! Alan Wilson chẳng để tâm chuyện này, bổ sung thêm: Ta chưa từng thấy một vương triều đã tồn tại hơn hai trăm năm, lúc hồi quang phản chiếu có thể mạnh đến mức nào. Nếu nó cứ mạnh mãi thì rốt cuộc cũng chẳng diệt vong, phải không?
Lời này nói thẳng thừng, không nghiêng về phe nào. Bậc trung hưng nào cũng không thể kéo một vương triều trở về thời đỉnh cao trước kia. Trong lịch sử Trung Hoa, chưa từng có ngoại lệ.
Đến cả việc đưa vương triều trở về thời cực thịnh cũng chưa ai làm được, huống chi những biến đổi trong lĩnh vực công nghiệp lại càng không thể.
Chẳng cần nói đến ai khác. Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất là của nước Anh, lần thứ hai là của Đức và Mỹ. Ngay cả người Pháp cũng chẳng nắm được cơ hội nào.
Lịch sử, nhất là lịch sử cận đại, vốn chẳng dễ nghe với Tô Dương, một người Hoa. Alan Wilson cũng chẳng có hứng tiếp tục đề tài ấy, bèn chuyển sang nói về Mary, vợ của Tô Dương.
- Nghe nói anh có hai đứa con lai xinh xắn, một trai một gái, thế là vẹn cả đôi đường rồi. Thật ra, một người đàn ông đi đến bước này, so với đa số đàn ông thường, đã chẳng còn điều gì phải cầu mong nữa.
- Trung đường đại nhân, tôi muốn Mã Lai được phát triển, mong ngài để tâm giúp đỡ nhiều hơn.
Tô Dương nhân dịp ấy mà bày tỏ, lòng y tha thiết muốn tiến lên biết bao.
Hai người nhìn nhau cười khẽ, ai nấy đều hiểu ý. Alan Wilson bèn trao cho y một viên định tâm hoàn.
- Mã Lai muốn phát triển thì cần những người làm ăn tự lập như Tô tiên sinh. Có như vậy, người Anh chúng tôi mới yên lòng.
Giờ đây, nước Anh muốn nâng đỡ một thuộc địa có thể giúp họ gánh bớt nghĩa vụ. Kết cục ra sao vẫn chưa rõ, nhưng Alan Wilson nhất định sẽ hết lòng hết sức.
Hiện nay, Việt Minh đã nắm phần lớn Bắc Việt, tất nhiên cũng bao gồm cả vùng duyên hải. Tình thế này khiến Alan Wilson không nhịn được mà đem ra so sánh. Có thể nói, cục diện quân Pháp đang đối mặt còn tệ hơn cả phe Pháo trước thời trận Liêu Thẩm.
Phe Pháo khi ấy còn giữ được vài cứ điểm ven biển. Đến lúc trận Điện Biên Phủ diễn ra, quân Pháp chỉ có thể dựa vào tiếp tế bằng đường không để duy trì hậu cần. Một khi mùa mưa kéo đến, quân Pháp coi như xong đời.
Nếu tướng Navarre từ Paris trở về, thật sự đề nghị để Hải quân Hoàng gia phối hợp hỗ trợ, nước Anh e rằng khó lòng từ chối. Rốt cuộc, trong dòng thời gian này, các nước thực dân châu Âu đã hợp tác sâu sắc hơn nhiều so với lịch sử vốn có.
Lý do người Pháp dám mạo hiểm ở Điện Biên Phủ hoàn toàn là vì cuối năm ngoái, họ đã dùng đúng phương pháp ấy thắng trận Na San.
Quá trình trận Na San chẳng khác gì trận Điện Biên Phủ. Quân Pháp hoàn toàn dựa vào thả dù và lính dù tiếp tế, cứng đối cứng đánh bại cuộc tấn công của Việt Minh. Điện Biên Phủ chẳng qua chỉ là muốn sao chép thêm một lần nữa.
- Có lúc anh sẽ thấy, muốn giúp bạn đồng minh mà chẳng biết bắt đầu từ đâu.
Alan Wilson thở dài tiếc nuối. Hắn là chuyên viên của một nước đồng minh, dẫu lời nói có đúng lý đến đâu cũng không có sức thuyết phục bằng kinh nghiệm mà chính người Pháp đã tích lũy.
Trận Na San trước đó đã giáng cho Việt Minh một đòn nặng. Người Pháp có kinh nghiệm như vậy, sao lại chịu nghe một người Anh nói năng lung tung?
Cũng giống như Mỹ thấy việc huấn luyện quân đội Hàn Quốc có hiệu quả tốt, liền tự nhiên cho rằng quân đội Nam Việt cũng có thể làm theo y như vậy.
Không phải Anh không muốn góp thêm sức cho thế giới tự do, mà là người Pháp và người Mỹ chẳng cần nước Anh chỉ dẫn. Thế là Alan Wilson buông việc Việt Nam, chuyên tâm cai quản thuộc địa do mình phụ trách.
Một đội hình thiết giáp hạm, tuổi tác còn lớn hơn cả Alan Wilson, vẫn thong thả đi qua Đại Tây Dương và pháo đài Gibraltar ở Địa Trung Hải, chậm rãi tiến về châu Á.
Việc lớn của Liên Hợp Quốc hiện nay đã biến thành chuyện các nước Đông Nam Á đòi Nhật bồi thường. Rốt cuộc, chiến tranh Triều Tiên đã kết thúc, Liên Hợp Quốc cần có đề tài để tồn tại.
Nhật Bản vẫn thành công đạt được sự thông cảm của Indonesia và Thái Lan. Cái gọi là thông cảm ấy thực chất là được bồi thường ít hơn. Nhưng Philippines lại cứng rắn, sau một loạt cuộc biểu tình thỉnh nguyện của thân nhân tù binh, chịu áp lực, chính phủ Úc và New Zealand cũng gia nhập hàng ngũ đòi bồi thường.
Chính phủ Tokyo vừa mới trải qua chiến tranh Triều Tiên, mất không ít máu xương, nay đối diện với Philippines xông pha phía trước, cùng Úc và New Zealand tiếp sức phía sau, thật sự rất đỗi bực bội.
Dẫu Nhật có được chiến tranh Triều Tiên nâng đỡ, nhưng lúc này, Nhật Bản cũng giống như xưởng dệt mà Alan Wilson vừa đi thị sát, sản phẩm nổi bật nhất là ngành dệt. Có điều, thị trường dệt của Nhật là Mỹ, còn ngành dệt xuất khẩu của Mã Lai thuộc Anh lại nhắm đến châu Âu.
Nền móng để Nhật cất cánh mới vừa tích lũy được đôi chút, Philippines đã vội vàng xông lên, làm ầm ĩ đến tận Liên Hợp Quốc. Nếu chỉ riêng Philippines thì cũng chẳng sao. Dẫu sao, trong số các nước Đông Nam Á độc lập hiện nay, Thái Lan và Indonesia đều đã bị Nhật thu xếp ổn thỏa.
Vấn đề không nằm ở Đông Nam Á, mà ở Úc và New Zealand, hai nước thuộc hàng chính thống, được cả Anh lẫn Mỹ coi trọng.
Binh lính Úc và New Zealand đã phải chịu sự tàn sát của quân Nhật trong chiến tranh. Lại thêm Pamela Mountbatten châm ngòi, cộng với việc Anh ngầm cho biết sẽ hỗ trợ tại Liên Hợp Quốc, hai chính phủ chịu sức ép từ dư luận bèn thuận thế đưa sự việc lên Liên Hợp Quốc.
Alexander Cadogan đã mãn nhiệm. Lãnh chúa Parkinson hiện là đại sứ Anh tại Liên Hợp Quốc. Ông đã qua nửa nhiệm kỳ, nay đang ở Liên Hợp Quốc, chủ trì việc đòi lại công bằng cho Úc và New Zealand.
Thật ra, với Mỹ hiện nay, họ chẳng có mấy tình cảm với Nhật. Philippines dẫu sao cũng là thuộc địa cũ, trong mắt người Mỹ là con ruột. Còn Úc và New Zealand thì khỏi phải nói. Bên đòi bồi thường về tình cảm đã mạnh mẽ đến thế, Mỹ đương nhiên sẽ không lên tiếng ủng hộ Nhật.