Lại nói, chẳng riêng gì Nehru, giờ phút này tuyệt đại đa số người Ấn đều đang chìm trong phấn khích. Độc lập là giấc mộng mấy chục năm của người Ấn, tới hôm nay, cuối cùng đã bước được một bước thực chất.
Trước cửa Phủ Tổng đốc, Tổng đốc Mountbatten trang trọng đọc lệnh bổ nhiệm, nhân danh vua Anh George VI, chuẩn thuận cho Nehru do nội các Attlee tiến cử làm phó tổng lý Ấn Độ thuộc Anh, còn bản thân Tổng đốc Mountbatten làm tổng lý Ấn Độ thuộc Anh. Từ năm 1858 tới nay, trong lịch sử gần trăm năm của Ấn Độ thuộc Anh, cuối cùng đã có một người Ấn chen chân vào được tầng cao nhất của chính quyền thuộc địa.
Trên đài phát thanh, giọng Tổng đốc Mountbatten đọc lệnh bổ nhiệm của vua Anh George VI khiến vô vàn người Ấn đang lắng nghe tin này lệ nóng lưng tròng. Suốt chặng đường tranh độc lập gập ghềnh, buồn vui trong đó khó mà kể hết bằng lời.
Cùng lúc, Tổng đốc Mountbatten còn tuyên bố, sang năm, tức năm 1948, đúng lúc Ấn Độ thuộc Anh tròn trăm năm, Đế quốc Anh sẽ rút khỏi Ấn Độ thuộc Anh, trao trả mọi quyền lợi trên bán đảo này cho người Ấn, để người Ấn giành lại tự do.
Đây là lần nữa Tổng đốc Mountbatten xác nhận thời gian độc lập của Ấn Độ thuộc Anh ở chốn công khai, đồng thời cũng là ý kiến cuối cùng của phía Luân Đôn. Thế là Nehru thành phó tổng lý Ấn Độ thuộc Anh, tuyệt đại đa số người Ấn đều rất vừa lòng với ngày hôm nay. Không vừa lòng cũng chẳng phải không có ai, Patel thấy hụt hẫng ra mặt.
- Ông Patel, nếu giờ cầm quyền không phải Công đảng mà là Đảng Bảo thủ, chưa biết chừng kết quả đã khác. Ngài Barron lúc này cất lời an ủi, theo chỗ tôi biết, Churchill cùng Đảng Bảo thủ rất coi trọng ông, mà ý của Công đảng thì ngược lại. Chính khách là thế, chỉ vì chống mà chống.
- Cảm ơn, Nehru cũng là người rất có tài, tranh độc lập thì tôi không có gì để nói. Patel trong lòng dù hụt hẫng, nhưng vẫn顾 toàn đại cục, trước mặt ngài Barron diễn một màn nhẫn nhịn vì nước.
Chỉ là trong trường hợp trọng đại hôm nay, Patel cứ thấy khang khác ở đâu, hình như thiếu thiếu thứ gì. Rồi tiếng hoan hô xung quanh vọng tới, cắt ngang dòng suy nghĩ của Patel.
Thiếu mất một trợ lý chuyên viên chuyên ké chuyện nóng, hắn còn đang bàn vụ làm ăn một ức bảng. Hay tin Nehru được bổ nhiệm làm phó tổng lý, hắn trước hết chúc mừng các nhà mua bán lớn người Ấn có mặt ở đó, rồi lại tiếp tục công việc hòa giải của mình.
Vụ mua bán này các nhà mua bán lớn tuyệt đối không lỗ, giá hoàn toàn có lương tâm, sở dĩ thấy đắt, đó là vì lòng tham không đáy.
Mùng năm tháng chín, Alan Wilson biến mất cả tuần lễ, mang theo những bản hợp đồng đã ký với các gia tộc buôn bán lớn người Ấn trở về Phủ Tổng đốc. Các hợp đồng này tổng cộng một ức bảng, đồng thời hắn báo tin ấy về Luân Đôn bằng điện tín.
Đây là vụ làm ăn vượt một ức thứ hai trong cuộc đời chưa dài của hắn. Những tài sản Ấn Độ thuộc Anh đem bán đều là giá lương tâm tuyệt đối, một số tài sản quan trọng cũng không bán hết, mà giữ lại một phần cổ phần, cùng các gia tộc buôn bán Ấn Độ thành ra ngươi trong có ta, ta trong có ngươi.
Hắn ngồi đó lẩm bẩm một mình, phải nghĩ cho kỹ xem còn chỗ nào bỏ sót, để khép lại quãng đời ở Ấn Độ thuộc Anh bằng một dấu chấm thật tròn.
Nghe Alan Wilson ngồi đó tự nói một mình, ngài Barron giật giật mí mắt. Còn chỗ bỏ sót ư? Cậu đã làm toàn diện tới thế rồi, còn chỗ bỏ sót ư?
Cuối cùng Alan Wilson đành bỏ cuộc, nghĩ mãi không ra, ra ngoài tản bộ xem sao, biết đâu lại nhớ ra.
Với bước tiến vững chắc của Ấn Độ thuộc Anh trên đường độc lập, trong lòng Attlee cũng không phải không tiếc nuối. Ấn Độ thuộc Anh là viên ngọc trên vương miện Đế quốc Anh, vậy mà lúc mình làm thủ tướng, viên ngọc ấy lại mất.
Đang lúc buồn bã thì Thư ký Nội các mới là Norman Brooke bước vào, mang tới bức điện trị giá hơn một ức bảng, báo rằng phía Ấn Độ thuộc Anh đã bán một loạt sản nghiệp cho các gia tộc buôn bán bản xứ.
Ấn Độ thuộc Anh trước kia vốn từ Công ty Đông Ấn mà ra, sau mới về tay nhà nước, tự nhiên cũng có nhiều xí nghiệp thuộc về nhà nước. Nước châu Âu không phải nước Mỹ, xưa nay chẳng hề bài xích xí nghiệp dưới mô hình này.
Sự khích lệ một ức bảng khiến Attlee vốn đang hụt hẫng lập tức tỉnh táo lại, hỏi Norman Brooke giá cả có hợp không.
- Giá rất có lương tâm, một phần nguyên nhân là để giữ sức ảnh hưởng với tầng lớp tinh anh Ấn Độ. Thật ra theo ý công chức tại chỗ thì nên rút hết tiền mặt, dù Phủ Tổng đốc vẫn đang bàn với Đảng Quốc đại chuyện bảo toàn tài sản hợp pháp. Nhưng phải thừa nhận, phần lớn tiếng nói của công chức tại chỗ đều cho rằng người Ấn không đáng tin. Norman Brooke thong thả đáp, nếu tình hình năm nay giống năm ngoái, chúng ta vẫn rút được từ các thuộc địa khoản tiền bằng năm ngoái, nợ ngắn hạn đã xóa sạch. Nếu cộng thêm khoản tiền này rót vào, hoàn thành mục tiêu còn dư chán.
Norman Brooke mở miệng nói đỡ, chủ yếu là cảm động trước hành vi vĩ đại lấy Ấn Độ làm nơi thử thuốc, à, trước việc cứu người giúp đời, tuyệt đối không liên quan gì tới chuyện công ty Mỹ đút lót vì nơi thử thuốc.
Hiện nay Norman Brooke và Edward Bridges có một nhận thức chung, địa vị cùng phúc lợi của công chức sau này phụ thuộc rất nhiều vào chuyện thuộc địa còn hay mất. Đây là nhận thức hình thành trong hai năm ở Ấn Độ thuộc Anh.
- Phải rồi, thưa Thủ tướng, về mấy vấn đề thổ bang và Ấn Độ thuộc Anh, công chức ở Ấn Độ thuộc Anh cũng có vài ý kiến, nhân dịp này có thể thưa với Thủ tướng. Norman Brooke chủ động mở lời hỏi, không biết Thủ tướng có thời gian không.
- Ngồi đi, Norman, ta dĩ nhiên có thời gian. Thủ tướng Attlee ôn hòa tỏ ý hứng thú.
Khoản thu sáu ức bảng năm ngoái từ các thuộc địa toàn cầu, là dựng trên kế hoạch hai cánh cùng bay là khu chiếm đóng của Anh bên Đức và Ấn Độ thuộc Anh, dĩ nhiên Ấn Độ thuộc Anh bị vắt kiệt sức, mà ngày tháng của khu chiếm đóng bên Anh của Đức cũng chẳng dễ thở, Ủy ban Thương mại khu chiếm đóng của Anh một phen luyện ngược triết học Mác, hơn hai nghìn vạn người Đức trong khu chiếm đóng quần quật trắng cả năm trời.
Nhưng khoản thu này chưa phải toàn bộ, con số các thổ bang chuyển tài sản sang ngân hàng Anh không nằm trong đó.
Norman Brooke trước hết nói tới chuyện này, riêng Đại quân Hyderabad là Ali Khan đã chuyển tới mấy chục tấn vàng bạc châu báu, cùng rất nhiều bảng Anh và đô la, còn các quân chủ thổ bang khác, có thể nói hễ thứ gì dời đi được là dời hết.
Các vương công thổ bang này tính sao? Chính khách Luân Đôn cho rằng, quan hệ giữa chính phủ Anh tại Ấn Độ với vương công thổ bang rất đặc biệt, chỉ cần thống trị của Anh ở Ấn Độ chấm dứt, quyền lực cùng trách nhiệm của Anh với vương công thổ bang cũng theo đó mà hết.
Thu tiền thì làm việc, Alan Wilson tuyệt đối là gương mẫu trong đó, trong điện tín có nhắc tới chuyện địa vị của Hyderabad.
- Giờ không lo cho họ được nữa, dĩ nhiên hết sức nói giúp họ thì được. Còn phải xem giới hạn của Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo nằm ở đâu. Thủ tướng Attlee lắc đầu, dĩ nhiên chúng ta vẫn ôm hy vọng, mong họ đừng cứng rắn quá trong chuyện này.
- Chuyện này gần giống phán đoán của công chức tại chỗ, chỉ là công chức tại chỗ qua chuyện Bắc Rhodesia, nảy ra một ý, xem có thể lấy an nguy của kiều dân gốc Ấn ở hải ngoại để ép bên kia nhượng bộ không.
- Chuyện này ta chưa từng nghe. Thủ tướng Attlee lắc đầu thẳng, cũng coi như tỏ thái độ với chuyện này. Nếu có tác dụng dĩ nhiên tốt nhất, nhưng Bắc Rhodesia đã xảy ra chuyện gì thì hắn vẫn biết.
Cách làm độc ác kiểu này, Attlee làm chính khách, tuyệt đối không thể quyết. Lỡ lộ ra ngoài, đả kích rất nặng với hình tượng của hắn.
Hắn nói mình chưa nghe, đã coi là một thái độ. Trong toàn hệ thống thuộc địa Đế quốc Anh, người Ấn hưởng địa vị cùng đặc quyền cao hơn hầu hết dân các thuộc địa khác, trừ các lãnh địa tự trị của người Âu.
Thành trợ thủ đắc lực cho kẻ thống trị Đế quốc Anh ở các nước, các vùng ấy, thậm chí có Tổng đốc và chuyên viên thuộc địa châu Phi của Đế quốc Anh công khai chủ trương biến nơi mình cai trị thành châu Mỹ của người Ấn.
Tiếng nói kiểu này Alan Wilson đều biết, hắn thậm chí còn biết cũng có quan hành chính thuộc địa cho rằng nên dùng người Trung Quốc thay thổ dân bản xứ. Nói ra vẫn là ít, thuộc địa của Đế quốc Anh ở châu Phi, nhất là Đông Phi đều có không ít cộng đồng người gốc Ấn.
Đó chính là điều kiện trời sinh cho làn sóng bài Ấn ở Bắc Rhodesia, Đế quốc Anh coi Ấn Độ thuộc Anh là trung tâm thống trị toàn Ấn Độ Dương, nhưng giờ Ấn Độ thuộc Anh sắp độc lập, đám trợ thủ gốc Ấn trước kia đã thành gánh nặng.
Có những nơi hoàn toàn không cần người gốc Ấn làm trợ thủ, Đế quốc Anh hoàn toàn có thể tự quản. Công chức Ấn Độ thuộc Anh cũng phải có chỗ đi, không thể về hết bản thổ gây áp lực việc làm.
Norman Brooke không nhận được câu trả lời chắc chắn về thổ bang và kiều dân gốc Ấn chỗ Thủ tướng Attlee, bèn bàn vấn đề cuối cùng, rồi giải thích một phen thế nào gọi là nới lỏng định lượng.
- In tiền? Liệu có làm tiền bản xứ sụp đổ không? Attlee nhíu mày, đây là chủ ý dở nào vậy?
- Công chức tại chỗ quyết định vào phút cuối ở Ấn Độ thuộc Anh, in một mớ tiền giấy, phát phúc lợi cho dân bản xứ. Chuyện này dĩ nhiên khiến đồng rupee mất giá ở mức nhất định, nhưng tính toán rồi, lợi vẫn nhiều. Một mặt mua chuộc lòng người, mặt khác đồng rupee mất giá, đồng bảng Anh sẽ tương đối ổn định.
- Ý kiến công chức tại chỗ này, rốt cuộc là ý của ai? Thủ tướng Attlee nghĩ một lúc rồi truy hỏi.
- Ờ, là của trợ lý chuyên viên ở Ấn Độ thuộc Anh. Norman Brooke ngập ngừng, cuối cùng đáp.
Hắt xì, Alan Wilson vừa hắt hơi một cái, vội cáo lỗi với đại diện Tập đoàn Merck là Ronald Corman.
- Có phần thất lễ, không biết kết quả khảo sát của công ty Merck ra sao? Tôi phải long trọng nhắc trước, quyền hành hiện vẫn trong tay chúng tôi, một khi các vị bàn với người Ấn, sẽ không còn thuận tiện thế này đâu.