Alan Wilson cảm thấy mình đang chạy đua với thời gian, suốt chặng đường cứ ngân nga câu hát quen thuộc, "ta đã từng vượt núi vượt biển..."
Dọc đường cứ gấp gáp chẳng ngừng, rốt cuộc cũng về lại New Delhi. Người mệt rã rời nhưng vẫn phải tỏ ra như không có chuyện gì, đối mặt với lời chào hỏi của các đồng sự ở Phủ Tổng đốc, còn phải đáp lại:
- Chuyến đi Miến Điện khá nhàn, chỉ là ngày tháng trôi nhạt nhẽo quá, mới muốn về tìm lại cảm giác làm việc. Có tin gì mới không?
- Có một việc. Hình như một hãng phát thanh của Mỹ muốn làm phim tài liệu, có vài diễn viên sẽ đi theo cùng. - Edel nhìn Alan Wilson, thấy chẳng giống người vừa đi chơi nhàn nhã gì cả, nghi hoặc hỏi lại. - Chuyên viên ủy quyền ban đầu muốn từ chối, nhưng lại không tìm ra lý do gì để từ chối.
- Dù sao Mỹ và chúng ta cũng là đồng minh mà. - Alan Wilson hừ một tiếng, bằng giọng điệu thẳng thừng bày tỏ cách nhìn của mình về thứ quan hệ đồng minh này. Cái tính của đế quốc tư bản lũng đoạn, không có lợi thì chẳng bao giờ nhấc mình dậy sớm, giờ lại bỗng phát lòng tốt muốn giúp người Mỹ hiểu thêm về Ấn Độ thuộc Anh, lừa ai được chứ?
- Còn một việc nữa, Tổng đốc mới có lẽ sẽ nhận chức vào cuối năm. Tính từ giờ đến đó chưa đầy ba tháng. - Edel nhắc tới chuyện khác, rõ ràng cho rằng việc này mới đáng để tâm hơn.
Tướng Mountbatten đã dùng hết mọi cách, tận hết mọi mưu, cuối cùng vẫn phải sang Ấn Độ thuộc Anh nhận chức.
Mà kéo dài được đến tận bây giờ, cũng phải nhờ công Alan Wilson. Nếu không phải hắn ở Ấn Độ thuộc Anh lao tâm khổ tứ, giữ cho cục diện yên ổn, thì Luân Đôn tuyệt sẽ không nhẫn nhịn lâu như vậy, sớm đã đẩy Mountbatten sang đây chịu trận rồi.
Cái nóng hầm hập của tiểu lục địa Nam Á đã qua, giờ đã gần sang tháng mười, đến cuối năm cũng chỉ còn chưa đầy ba tháng nữa.
Alan Wilson có thể cam đoan một điều, Ấn Độ thuộc Anh lúc này ổn định hơn hẳn so với cùng thời kỳ trong lịch sử. Dù sao suốt nửa năm qua cứ liên tục bơm máu tinh thần cho dân chúng không ngớt, lúc thì phong trào làm sạch, lúc thì phong trào trấn áp tội phạm, lại nhồi cho tầng lớp tinh hoa Ấn Độ cả đống việc soạn luật rối rắm khô khan, rồi ủng hộ Gandhi nhịn ăn để làm phong trào tiết kiệm lương thực, rồi lại kêu gọi chống hạn hán.
Nửa năm qua, Phủ Tổng đốc cứ liên tục ra tay, chuyện gì cũng để ý, khiến toàn thể Ấn Độ thuộc Anh từ trên xuống dưới bị quay cuồng khắp lượt. Nếu nói giờ đây toàn Ấn Độ thuộc Anh đang hứng thú với điều gì, thì chắc chắn chỉ có một thứ, đó là được nghỉ ngơi.
Nửa năm qua chuyện này tiếp chuyện kia, Phủ Tổng đốc hô hào đủ thứ phong trào. Dân tiểu lục địa dù có sức chịu đựng cao, nhưng sau một đợt rồi lại một đợt bị bơm nhuệ khí, cũng thấy rã người mỏi lòng.
Cái tâm trạng ấy chẳng khác gì Alan Wilson. Hắn giờ cũng chỉ muốn được nghỉ, thậm chí còn thấy ghen với đám người không ai đoái hoài, đi đâu cũng bị bỏ mặc, có lẽ suốt nửa năm qua bao nhiêu chuyện xảy ra trên tiểu lục địa, chỉ riêng tầng lớp này mới đứng ngoài hết thảy.
Những người bị coi là ô uế chiếm tới một phần sáu dân số Ấn Độ. Họ vẫn là người Ấn, nhưng vì kiếp trước mang tội lỗi, theo luật lệ bị gạt ra ngoài mọi đẳng cấp. Da họ đen sạm, cử chỉ rón rén, cam chịu nhẫn nhục, ăn mặc nghèo khổ, rất dễ nhận ra.
Người ta gọi họ là kẻ không được chạm vào, bởi những người Ấn khác sợ chạm vào họ sẽ bị dơ bẩn, hễ chạm phải thì bắt buộc phải làm lễ tắm gột rửa thân. Ngay cả dấu chân của họ cũng bị coi là làm bẩn con đường trong khu người Bà La Môn ở.
Khi một kẻ không được chạm vào gặp một người Ấn có đẳng cấp trên đường, kẻ trước phải đứng nép bên đường, tránh để bóng mình đổ lên người kia mà làm ô uế.
Bất kỳ người Ấn có đẳng cấp nào cũng không được ăn chung với kẻ không được chạm vào, không được uống nước do họ lấy lên, cũng không được dùng vật dụng đã qua tay họ. Những kẻ ấy không có quyền bước vào đền thờ, con cái họ cũng bị cấm đi học.
Cho đến chết, suốt đời họ vẫn là hạ tiện. Chết rồi xác cũng không được đưa vào nơi hỏa táng chung. Vì sống nghèo khổ, họ không có đủ tiền mua củi hỏa táng cho trọn vẹn, một phần xác không thiêu hết bị đem thả xuống sông, hoặc chôn xuống đất.
Đặc quyền duy nhất của những kẻ ấy, có lẽ là trong một xã hội Hindu đề cao ăn chay, họ lại chẳng bị ràng buộc gì, muốn ăn gì cũng được.
Nếu muốn lấy danh tiếng, thì việc xóa bỏ chế độ đẳng cấp trước khi rời khỏi Ấn Độ thuộc Anh thực ra là cách lợi nhất, ít tốn công nhất. Nhưng Alan Wilson có nguyên tắc riêng của mình, bất kỳ chuyện gì liên quan tới chế độ đẳng cấp, hắn tuyệt không đụng tới, phải tôn trọng cái truyền thống tốt đẹp đã tồn tại mấy nghìn năm của tiểu lục địa này.
Trong lúc gắng sức giữ cho Ấn Độ thuộc Anh ổn định, vì Ấn Độ thuộc Anh có vị trí đặc biệt trong hệ thống thuộc địa của Đế quốc Anh, nên các thuộc địa xung quanh cũng gửi điện báo tin tức địa phương về đây.
Trong điện báo của Malaya thuộc Anh có nói, về việc lập luật cho hai cộng đồng dân cư lớn, nên dùng chung một bộ án lệ thống nhất, hay là soạn riêng một bộ luật chuyên dùng cho Malaya thuộc Anh, để hợp với tình hình bản địa.
Malaya thuộc Anh được Văn phòng Nội các coi là căn cứ mới dành cho công chức hải ngoại, nên bức điện của Malaya cũng đương nhiên được New Delhi biết tới. Hiện giờ Anh vừa khôi phục quyền cai trị ở Malaya thuộc Anh, nhiều chức năng chính quyền còn chưa phục hồi đầy đủ, việc ban hành luật mới chỉ là một ý tưởng, chưa bắt tay thực hiện.
Chuyện này cũng được Alan Wilson, người vừa về đến New Delhi, biết tới. Đúng lúc ngài Barron biết trợ lý của mình xuất thân từ Học viện Đông phương, cũng muốn nghe ý kiến.
- Tôi không khuyên dùng luật bản địa, vì ở những nơi khác nhau, cùng một bộ luật lại có tác dụng khác nhau. - Trước câu hỏi của ngài Barron, Alan Wilson thẳng thắn trình bày quan điểm của mình.
- Nói thử xem, tôi định trong điện báo sẽ bàn chuyện này với ngài Edward. - Ngài Barron nói nước đôi. - Vấn đề Malaya thuộc Anh là chuyện toàn thể công chức hải ngoại đều quan tâm, chúng ta tất nhiên cũng muốn đặt nền tảng cho tốt.
- Tôi nghe nói Hương Cảng dùng luật Đại Thanh, như thế là rất ổn. - Alan Wilson đáp không chút chần chừ. - Còn với tín đồ Hồi giáo, cứ dùng luật tôn giáo mà quản là được. Luật tôn giáo quản tín đồ Hồi giáo, luật Đại Thanh quản những người còn lại, phân chia nghiêm ngặt theo huyết thống, chúng ta tuyệt đối không thúc đẩy hòa hợp dân tộc.
- Thực ra cũng không có gì sai, dù sao chúng ta là một quốc gia theo thông luật, dựa trên án lệ. - Ngài Barron không thấy có gì bất ổn, ngược lại còn gật đầu đồng tình, cho rằng đó đúng là truyền thống của Đế quốc Anh.
Hương Cảng thời Anh thuộc thì theo thông luật của Anh, nhưng lại tuyên bố người Hoa bản địa vẫn được cai trị theo điều lệ bản xứ, vì vậy mới sinh ra chuyện này: cùng là tội giết người, nếu phạm nhân không phải người Hoa thì xử theo luật Anh, treo cổ, nhưng nếu phạm nhân là người Hoa thì xử theo luật Đại Thanh, chém đầu. Vì chủ quyền thuộc về Trung Quốc, nên việc áp dụng luật Đại Thanh cũng là điều đương nhiên.
Nhưng nhóm người ở Hương Cảng bảo vệ luật Đại Thanh mạnh nhất, thực ra lại là tầng lớp tinh hoa, nhà giàu bản địa. Lý do thì cũng dễ hiểu, đại trượng phu ba vợ bốn thiếp vốn là mơ ước của đàn ông, có bộ luật cho phép hợp pháp cưới thêm vài người thiếp, thì cớ gì phải phản đối?
Nhưng theo luật đạo của người Hồi vùng Trung Đông, cũng giải quyết được chuyện tương tự, có thể cưới bốn người vợ, so với ba vợ bốn thiếp thì cũng ngang ngửa nhau. Ở điểm này coi như huề cả làng.
Alan Wilson còn hình dung ra được, Malaya thuộc Anh có khi sẽ hút cả một lớp người giàu mới nổi, muốn thực hiện mộng làm trai thực sự, kéo sang đó định cư, góp phần vào phát triển kinh tế địa phương.
Trong đầu hắn thậm chí đã vang lên câu quảng cáo, "Bạn ơi, bạn có muốn tìm thấy niềm vui của đàn ông không? Hãy di cư đến Malaya thuộc Anh, làm người đàn ông thực sự!"
- Còn sách giáo khoa ở đó, sách giáo khoa thì nhất định phải nằm trong tay chúng ta. Những bài học rút ra từ Ấn Độ thuộc Anh, phải tránh lặp lại từng cái một. - Ngài Barron nhìn Alan Wilson, ánh mắt rực sáng, giọng điệu như kiểu tổ chức đang rất coi trọng hắn.
- Cứ giao cho tôi, tôi đã học qua rồi, soạn ra một bộ sách giáo khoa chẳng có gì khó. - Alan Wilson, với tư cách sinh viên giỏi của Học viện Đông phương, nhận lời không chút khiêm nhường.
Ngài Barron lúc này mới gật đầu hài lòng. Đây đúng là mục đích của ông. Trợ lý Alan Wilson cái gì cũng tốt, chỉ là quá chăm chỉ, khiến ông, với vai trò cấp trên, cảm thấy hụt hẫng không ít. Giờ đúng lúc dùng việc ở nơi khác để kéo trợ lý bận rộn, ông mới có thể yên tâm quản lý việc của Ấn Độ thuộc Anh.
- Ngài, cải cách tiền tệ ở Miến Điện đã định xong rồi. Tôi và Burgess đã thuyết phục được các lãnh đạo bản địa Miến Điện. - Alan Wilson phát huy cái tính siêng năng của mình, khiến dự tính của ngài Barron bị hụt mất một phần.
Thật ra việc soạn sách giáo khoa cho thuộc địa không khó lắm, có thể lấy thẳng sách giáo khoa chính quốc Anh mà dùng. Thứ duy nhất cần tốn công là môn lịch sử, mà đúng cái môn này lại chẳng khó gì với Alan Wilson.
Là sinh viên giỏi của Học viện Đông phương, hắn có thể chép thẳng từ sách giáo khoa lịch sử trong ký ức mình. Chỗ cần sửa chỉ là bản đồ lãnh thổ nhà Nguyên và nhà Minh, còn lại thì giữ nguyên dùng được.
Chuyện này phải nói tới những điều, trong khoảng thời gian năm một chín bốn sáu, vẫn chưa xảy ra, chẳng hạn như việc trở mặt với Liên Xô. Bản đồ lãnh thổ hai triều Nguyên, Minh vẫn chưa vì nguyên nhân đó mà bị kéo dãn mạnh về phía bắc.
Vì vậy trong môn lịch sử, bản đồ lãnh thổ, biên giới phía bắc nhà Nguyên tuyệt đối không được vượt qua hồ Baikal, nhà Minh thì cứ vẽ sát theo Trường Thành là được, bản đồ nhà Minh dùng gần giống với nhà Tần, bản đồ nhà Nguyên thì lấy theo lãnh thổ trước khi nhà Thanh diệt đế quốc Chuẩn Cát Nhĩ. Chỉ cần chú ý hai điểm này, phần còn lại cứ giữ nguyên mà dùng.
Nếu Alan Wilson có chút ý xấu với Trung Quốc, hoàn toàn có thể, trước khi viện trợ quy mô lớn bắt đầu, đem sách giáo khoa lịch sử đã bị vẽ lại bản đồ mở rộng lãnh thổ gửi sang Liên Xô, dù sao hắn còn quen biết với "Nga hoàng văn hóa" Furtseva.
Nên nói, Trung Quốc với Anh tốt nhất đừng xảy ra xung đột, ở vị trí nào thì làm việc đúng với vị trí đó, Alan Wilson sẽ không vì ký ức kiếp trước mà nương tay.
Alan Wilson, với tư cách sinh viên giỏi của Học viện Đông phương, nhận luôn việc giáo dục của Malaya thuộc Anh. Muốn gieo rắc mâu thuẫn giữa các cộng đồng trong thuộc địa, phải bắt đầu từ lúc còn là trẻ con.
Đồng thời hắn gửi điện báo cho Hương Cảng, bảo gấp gửi một bản luật Đại Thanh sang Malaya thuộc Anh, lại gửi điện cho Aden, xin một bản luật đạo Hồi giáo.
- Mình nên lấy một cái bút danh thì hơn, không thì người ta lật sách giáo khoa ra, thấy cái tên người Anh, biết đâu trong lòng lại sinh ra ác cảm. - Alan Wilson ngậm đầu bút, nghĩ ngợi mãi, cuối cùng viết xuống một cái bút danh, ký tên là Ngải Trung Đường...