Alan Wilson nghĩ bụng, chẳng qua cũng chỉ là chuyện đồng minh Anh Mỹ. Cùng lắm đôi bên chuyện trò đôi ba ngày, nói vài câu ngoại giao khuôn sáo là xong. Nào ngờ vừa về đến nơi, hắn đã chuẩn bị thu xếp hành lý, trở lại Berlin.
Đúng lúc ấy, thư ký Bộ Ngoại giao Alexander Cadogan tìm đến, nói với hắn:
- Người Mỹ muốn Anh tìm một nơi để sắp xếp cho những người Nam Tư ấy.
- Sao người Mỹ không tự lo lấy? Alan Wilson giận bừng bừng. Lòng yêu nước trong hắn trỗi dậy, không sao nén nổi. Chuyện của người Mỹ, cớ gì lại đẩy sang cho Anh giải quyết?
Tuy chuyện này ban đầu do chính Alan Wilson gây ra, nhưng ai mà biết được? Khoan đã, chẳng lẽ người Mỹ đã lần ra manh mối gì rồi? May thay, lời tiếp theo của Alexander Cadogan xua tan mối lo ấy:
- Đúng vậy, người Mỹ đang làm nhục Đế quốc Anh. Họ chẳng có lý do gì để làm thế, vậy mà vẫn cứ làm. Thủ tướng Attlee tức giận lắm!
Thực ra, Thủ tướng Attlee quả thật đang giận, nhưng không phải vì chuyện nhỏ nhặt như người tị nạn Nam Tư. Trong lúc trò chuyện với Tổng thống Truman, ông ta chỉ tiện miệng nhắc qua chuyện ấy.
Chỉ vì nguyên thủ một nước buông một câu như vậy, Thủ tướng Attlee mới sai Edward Bridges thu xếp. Điều khiến ông ta nổi giận thật sự lại là chuyện khác.
- Winston, đây là đồng minh có mối quan hệ đặc biệt mà ông vẫn nói đấy. Tôi không ngờ Liên Xô, kẻ mà chúng ta luôn đề phòng, còn chưa ra tay thì nhát dao đầu tiên đã đến từ chính người bạn thân thiết của ông, nước Mỹ. Người Mỹ bội tín, ông nghĩ sao về chuyện này?
Thủ tướng Attlee nhìn gương mặt Churchill, quai hàm bạnh ra như chó ngao, giọng đầy mỉa mai.
Attlee có lý do để nổi giận. Trong cuộc trò chuyện với Tổng thống Truman, ông đã đề nghị Mỹ chia sẻ tài liệu về bom nguyên tử, nhưng bị Truman thẳng thừng từ chối.
Phải biết rằng Anh vốn cũng có chương trình nghiên cứu bom nguyên tử. Khi ấy Attlee còn là Phó Thủ tướng, đã biết đôi điều về Kế hoạch Ống Hợp Kim. Từ sau khi Đức đánh úp Ba Lan cuối năm 1939, Anh và Pháp tuyên chiến với Đức, nước Anh bắt đầu bí mật nghiên cứu thứ vũ khí mới để đối phó với Đức.
Các nhà khoa học Anh đã sớm phát hiện rằng có thể làm giàu uranium tự nhiên để chế tạo bom nguyên tử với sức công phá khủng khiếp.
Cuối năm 1939, một nhóm nghiên cứu bí mật được thành lập ở Liverpool, bắt tay tìm hiểu xem có thể chế tạo bom nguyên tử hay không. Đó chính là kế hoạch tối mật mang mật danh Ống Hợp Kim.
Thời gian trôi qua, việc chế tạo bom nguyên tử tiến triển đáng kể. Qua các thí nghiệm, giới khoa học phát hiện một neutron chỉ có thể bị bắt giữ khi nằm trong phạm vi tác dụng của hạt nhân.
Lúc bấy giờ, nghiên cứu của Anh đã đứng hàng đầu thế giới. Trong khi đó, Mỹ cũng bí mật chế tạo bom nguyên tử, nhưng vẫn còn đang lần mò tìm hiểu lý thuyết về lò phản ứng nguyên tử, khái niệm về một thiết bị gây nổ hạt nhân vẫn còn rất mơ hồ.
Chẳng bao lâu sau, Anh bắt đầu chuẩn bị chế tạo bom nguyên tử. Có thể nói, nếu tiếp tục nỗ lực, nước Anh khi ấy đủ sức nhanh chóng làm ra loại bom này.
Nhưng chiến tranh ngày càng lan rộng, nhất là sau khi nước Pháp thất thủ, chính quốc Anh cũng không còn an toàn.
Thủ tướng Anh Winston Churchill chẳng mấy chốc đã gặp Tổng thống Mỹ Roosevelt. Sau khi bàn bạc kỹ lưỡng, hai bên ký Hiệp định Quebec. Để tránh những trận oanh tạc của máy bay Đức, các nhà khoa học nguyên tử Anh sẽ sang Mỹ, cùng các nhà khoa học Mỹ nghiên cứu chế tạo bom nguyên tử. Kế hoạch Ống Hợp Kim của Anh được sáp nhập vào Kế hoạch Manhattan của Mỹ. Chương trình chế tạo bom nguyên tử của hai nước hợp nhất, đặt dưới sự chủ trì của Mỹ.
Attlee vẫn nhớ lúc ấy, Churchill đang làm Thủ tướng đã quả quyết cam đoan rằng người Mỹ đồng ý chia sẻ toàn bộ thành quả nghiên cứu. Vậy mà bây giờ, khi ông yêu cầu Truman chia sẻ tài liệu, ông lại bị từ chối.
- Quả thật Truman là kẻ bội tín. Roosevelt đã từng hứa với tôi!
Churchill hiếm khi không còn vẻ ngang ngạnh, cũng chẳng cãi càn như mọi khi.
- Roosevelt ư? Attlee bĩu môi. Chính ông là người khăng khăng đòi sáp nhập kế hoạch vào Kế hoạch Manhattan. Còn bây giờ thì sao? Truman thẳng thừng từ chối tôi, muốn độc chiếm tài liệu nghiên cứu bom nguyên tử. Mỹ có thể dùng nó để đối phó với Nhật Bản, hoặc Liên Xô. Nhưng sau này, chưa chắc họ sẽ không dùng nó để ép chúng ta.
- Mau cho các nhà khoa học của chúng ta về nước. Tôi không tin rời khỏi người Mỹ thì chúng ta không làm nổi bom nguyên tử!
Attlee chẳng buồn để ý đến Churchill, người hiếm hoi đang tỏ vẻ hổ thẹn. Ông lạnh lùng buông một câu, rồi chuẩn bị trở về London.
Theo Attlee, vực dậy kinh tế nước Anh, lần này còn phải khởi động lại Kế hoạch Ống Hợp Kim, quan trọng hơn Hội nghị Potsdam nhiều.
Alan Wilson vẫn chưa hay biết nước Mỹ đã đâm sau lưng Anh lần đầu tiên sau chiến tranh, sớm hơn lịch sử vốn có.
Trong lịch sử ban đầu, phải đến sau khi Nhật Bản đầu hàng, Mỹ mới chính thức từ chối chia sẻ tài liệu về chương trình hạt nhân với Anh, giáng cho Attlee vừa mới lên nắm quyền một đòn bất ngờ.
Không ngờ lần này, tại Hội nghị Potsdam, sau khi biết Mỹ đã thử bom nguyên tử thành công, Thủ tướng Attlee lên tiếng nhắc lại thỏa thuận năm xưa, khiến Truman từ chối sớm hơn mấy tháng.
Còn Alan Wilson vẫn đang thấp thỏm vì chuyện người tị nạn Nam Tư. Hắn đâu biết lúc này, Churchill, người đã rời chức Thủ tướng, còn ngượng ngùng hơn bất kỳ ai, lại bị chính cấp phó cũ là Attlee mỉa mai một phen.
- Ngài Edward, phải làm sao đây? Sắp xếp họ ở khu chiếm đóng của Anh ư? Theo ý riêng của tôi, đây là một yêu cầu vô lễ. Người Mỹ lại đối xử với đồng minh thân thiết của mình như vậy.
Alan Wilson tìm Edward Bridges than thở.
Edward Bridges vẫn điềm nhiên, nhưng trong bụng thầm nghĩ: “Cậu còn chưa thấy yêu cầu nào vô lễ hơn đâu.”
Với chức Thư ký Nội các, Edward Bridges đương nhiên biết rõ chuyện Thủ tướng Attlee bị Truman từ chối. Ông cũng biết lúc này, Thủ tướng đang rất bất mãn vì Mỹ bội tín.
Alan Wilson dĩ nhiên chưa biết về nhát dao sau lưng lần này, nhưng hắn biết chẳng bao lâu nữa sẽ có một lần khác. Ngay trong tháng Nhật Bản đầu hàng, Mỹ sẽ lấy cớ chiến tranh đã kết thúc để ngừng viện trợ tài chính và cho Anh vay tiền.
- Sắp xếp người Nam Tư ở khu chiếm đóng của Anh chỉ khiến vùng đất vốn đã mong manh ấy thêm rối ren. Người Mỹ đẩy chuyện của họ sang cho chúng ta, mà chúng ta lại buộc phải nhận. Như cậu nói, đây đúng là một yêu cầu vô lễ.
Edward Bridges lắc đầu.
- Đưa họ đến thuộc địa thì sao? Như vậy vừa khuất mắt, vừa có khi còn dùng được họ.
Alexander Cadogan chợt lên tiếng.
- Ý kiến hay đấy.
Edward Bridges gật đầu tán thành, rồi hỏi:
- Nơi nào thích hợp nhất?
- Rhodesia. Dân di cư da trắng ở đó đã thành hình quy mô rồi. Hoặc Malaya thuộc Anh cũng được. Người Pháp và người Hà Lan chẳng phải đều sắp quay lại đó sao? Chúng ta cũng nên tăng thêm lực lượng ở Malaya.
Alexander Cadogan vừa nghĩ vừa đáp.