Có lẽ mọi công đoạn đều đã xong xuôi, Tống Thiên Hữu mới tháo chiếc tạp dề trên người xuống. Ông dặn dò chú Tư trong bếp thêm vài việc, rửa sạch tay rồi mới bước ra ngoài.
Bên ngoài bếp là một khoảng sân riêng, có cả một luống rau nhỏ.
Lúc bước ra, Tống Thiên Hữu mới hay Tống Hạo Nhiên đã về từ lúc nào. Hắn vừa xách lên một thùng nước, đang tưới cho đám rau trong luống.
Tống Thiên Hữu cười cười, chắp tay sau lưng rồi rón rén đi tới sau lưng Tống Hạo Nhiên.
- Về rồi đấy à.
- Ừ, vừa mới tới thôi. Tống Hạo Nhiên ngồi xổm xuống, đưa tay ngắt bỏ mấy chiếc lá đã hỏng, nói: Luống rau nhà mình không phun thuốc, rau làm ra thuần tự nhiên, ăn lành. Chỉ có một cái dở, là rất dễ sinh ra thứ sâu đục lá thế này.
Tống Thiên Hữu liếc qua, thản nhiên hỏi:
- Hình như con có chuyện muốn nói với cha?
Tống Hạo Nhiên nhún vai.
- Không có, chỉ là bỗng dưng thấy bùi ngùi chút thôi.
Hắn đứng dậy, vươn vai một cái rồi mới xoay người lại. Hắn liếc vào trong bếp một cái, cười nói:
- Bao nhiêu năm rồi cha không tự mình xuống bếp, tay nghề vẫn còn nguyên chứ?
- Thằng nhóc thối. Tống Thiên Hữu cười mắng một câu.
Tống Hạo Nhiên bỗng nói:
- Lúc tới đây con có ghé qua phố Tàu. Lạc Khâu bảo tới nhà người ta thì phải mua chút gì mang theo mới phải.
- Có lòng rồi. Tống Thiên Hữu nghe vậy thì sững ra một lúc, sau đó cũng cười, trong lòng rất vui khi nghe hậu bối nhà họ Tống biết làm chuyện như thế, cho dù rất có thể đó chỉ là phép lịch sự thường tình, người ta chu đáo mà thôi.
Nhưng người già rồi, hình như chỉ nhớ nhung mấy điều ấy, chỉ muốn nhớ nhung mấy điều ấy.
- Để nó tốn kém rồi. Tống Thiên Hữu lắc đầu.
Tống Hạo Nhiên buột miệng nói luôn:
- Nó chỉ mua hai cân táo.
Cha Tống nghe xong lại ngẩn ra, rồi phá lên cười ha hả. Ông nhìn sang luống rau bên cạnh, mỉm cười không nói. Tống Hạo Nhiên lúc này lại tiếp:
- Sinh môn, là cánh cửa của sự sống. Sinh, nghĩa là sống. Sống, nghĩa là còn hy vọng. Cho nên Sinh môn là cánh cửa hy vọng, là cánh cửa trao hy vọng cho con người.
Đó là một đoạn hắn đã được nghe, Tống Hạo Nhiên chậm rãi thuật lại, từng chữ không sai, ngay cả giọng điệu cũng bắt chước gần như hệt.
Tống Thiên Hữu ném sang một ánh mắt nghi hoặc. Ông đương nhiên biết Sinh môn nghĩa là gì, bởi chính ông là người cố ý làm ra cánh cửa ấy.
Tống Hạo Nhiên nhún vai.
- Đây là nguyên văn lời Lạc Khâu nói. Con chỉ tiện đường đưa nó đi qua đó, nhắc tới cái tên Sinh môn. Nó liền nói đoạn vừa rồi.
Tống Thiên Hữu ngẩng đầu nhìn trời xanh mây trắng trên mái nhà tranh, rất lâu sau mới thở ra một hơi, khẽ nói:
- Món Phật Nhảy Tường này, nó xứng đáng được nhận... Nào, đưa cha đi gặp nó một lát.
Cha Tống bỗng trở nên phấn chấn hẳn lên, ông đi một mạch từ trong làng ra đây, gần như không hề nghỉ ngơi.
Thật ra, để chuẩn bị đủ nguyên liệu cho món Phật Nhảy Tường, từ hôm qua ông đã gần như không chợp mắt, bởi riêng công đoạn hầm bào ngư khô thượng hạng đã tốn rất nhiều thời gian, mà cha Tống lại khăng khăng đòi mọi việc đều phải tự tay mình làm.
Tống Hạo Nhiên sao lại không biết cha mình đã mệt tới mức nào, nhưng hắn cũng biết điều gì đang chống đỡ cho ông như vậy.
Đó là nỗi chấp niệm mấy chục năm như một.
- Hôm nay cha uống thuốc chưa? Tống Hạo Nhiên khẽ hỏi một câu.
- Không phải lo, cha còn muốn sống thêm vài năm nữa.
...
Lúc Tống Hạo Nhiên cùng Tống Thiên Hữu tới gian phòng bên nơi Lạc Khâu đang ở, Lạc Khâu đang đứng trước giá sách, lật xem thứ gì đó.
Chú Năm là quản gia chuyên nghiệp, thính tai. Lúc Tống Thiên Hữu xuất hiện, ông đã định lên tiếng, nhưng Tống Thiên Hữu chỉ khẽ lắc đầu, ra hiệu cho chú Năm đừng làm ồn.
Ông chậm rãi đi tới trước giá sách, nhìn từng hàng sách xếp ngay ngắn trên kệ. Trong đó thiếu mất một quyển, chính là quyển Lạc Khâu đang cầm trên tay.
- Cậu thích đọc sử nhà Minh à? Tống Thiên Hữu bỗng cất tiếng hỏi.
Lạc Khâu gấp sách lại, rồi nói rõ lý do:
- Cũng không hẳn. Chỉ vì quyển này hơi sờn cũ nên con mới nổi hứng lật xem thử.
Tống Thiên Hữu lần đầu tiên quan sát Lạc Khâu một cách thật sự.
Tuổi đã ngoài sáu mươi, nhưng sống lưng vẫn thẳng tắp, khiến người ta thấy cứng cỏi, khỏe khoắn. Ông trầm ngâm:
- Vì nó sờn cũ sao?
Lạc Khâu gật đầu.
- Nếu ít được lật giở thì sách tự nhiên không sờn. Được lật giở thường xuyên, chứng tỏ có người thích nó, nó đáng để người ta đọc đi đọc lại.
Tống Thiên Hữu thản nhiên đáp:
- Nhưng cũng có thể đó chỉ là sở thích của một hai người. Có người thích ăn ngọt, cũng có người thích ăn mặn, chưa chắc đã là thứ chính cậu thích.
Lạc Khâu nói:
- Nhưng có thích hay không, tự mình cũng phải nếm thử mới biết.
Tống Thiên Hữu bỗng đưa tay ra, Lạc Khâu liền đặt thẳng quyển sử nhà Minh trong tay vào tay ông. Cha Tống tùy ý lật giở, trang sách sột soạt lướt qua, ông chợt hỏi:
- Nói thử về triều Minh xem?
Lạc Khâu lắc đầu:
- Con chỉ đọc, không bình phẩm.
- Người ngoài thì sáng suốt? Tống Thiên Hữu nhìn chằm chằm vào hắn.
Lạc Khâu điềm đạm đáp:
- Con không vào được cuộc.
Tống Thiên Hữu gật đầu.
- Cũng phải, dù là tài liệu được bảo tồn đầy đủ nhất cũng không thể tái hiện trọn vẹn sự thật của một triều đại. Người đời sau viết lại có thể tiến vô hạn tới gần sự thật, nhưng rốt cuộc vẫn không phải sự thật. Như bức Thanh Minh Thượng Hà Đồ, cũng chỉ là một góc của thời đại, tuy nói đã thu cả một thời đại vào trong, nhưng rốt cuộc vẫn có chỗ bỏ sót.
Ông lại trao quyển sử nhà Minh vào tay Lạc Khâu.
- Nếu cậu đã thích, quyển này tặng cho cậu đấy.
Lạc Khâu lại đặt sách về đúng chỗ cũ trên kệ, khẽ nói:
- Thiếu đi một quyển là không còn trọn vẹn, phải để cho người tới sau cũng có cơ hội được xem chứ.
Tống Thiên Hữu hỏi:
- Năm nay cậu bao nhiêu tuổi?
- Qua Tết là con tròn hai mươi hai. Lạc Khâu nghĩ một lát rồi nói: Sinh tháng Giêng.
- Đi nào, đưa cậu đi xem vài thứ. Tống Thiên Hữu gật đầu, rồi xoay người rời đi.
Tống Hạo Nhiên đứng ngoài cửa thấy vậy liền vội vẫy tay với Lạc Khâu, ra hiệu cho hắn đi theo.
Lạc Khâu gật đầu, chỉ là trước khi đi, hắn tiện tay đậy nắp chén trà lại.
Chú Năm quản gia mắt tinh, liếc thấy, không nói câu nào... nhưng chi tiết nhỏ rất dễ lộ tính cách một con người. Ông không nhìn ra ở người trẻ tuổi này bất cứ sự giả vờ nào.
Mà đó mới là điều đáng sợ nhất. Bởi chú Năm không biết, rốt cuộc phải dạy dỗ thế nào mới tạo ra được một người trẻ tuổi làm việc gì cũng vừa khéo như vậy.
Càng khó tin hơn là, hình như bất cứ ai cũng đều nảy sinh cảm giác gần gũi với hắn.
- Không thể ngờ được. Chú Năm đứng cạnh Tống Hạo Nhiên, bỗng cảm thán một câu.
Tống Hạo Nhiên ngạc nhiên lắm:
- Chú Năm, cái gì không ngờ được?
Chú Năm nói đùa:
- Nếu vị khách quý này là con gái, ta có thể dùng bốn chữ lan vắng trong hang để tả. Nhưng cậu ấy là con trai, ta thật không biết tả làm sao.
Tống Hạo Nhiên ngẩn ra, rồi cảm thán:
- Chú Năm, thì ra chú lại có sở thích ấy... Đây chính là lý do chú độc thân hơn bốn mươi năm sao...
- Cậu chủ...
...
Quy mô bên trong ngôi nhà tranh hình như còn lớn hơn nhìn từ bên ngoài rất nhiều. Chắc hẳn là nhờ tài nắm bắt kết cấu không gian của người thiết kế.
Nơi Tống Thiên Hữu đưa Lạc Khâu tới nằm gần như sâu nhất trong nhà, là một căn phòng có khóa cửa.
Nhà giàu ngày xưa trong nhà đều lập nhà thờ họ, trong nhà tranh này cũng có một chỗ như thế. Tống Thiên Hữu chỉ vào những bài vị được xếp ngay ngắn trên bàn thờ, rồi nói với Lạc Khâu:
- Nhà họ Tống chúng ta, xa nhất có thể truy ngược tới triều Bắc Tống.
Lạc Khâu nhìn tấm bài vị treo cao nhất, trên đó viết mấy chữ Triệu công Thái Tổ Thụy Hiền công, hơi sững lại.
- Họ Triệu?
Dường như đoán được thắc mắc trong lòng Lạc Khâu, Tống Thiên Hữu lúc này nghiêm mặt nói:
- Thụy Hiền công là hậu duệ của Yên Vương, con thứ của Tống Thái Tổ, nói cách khác, nhà họ Tống chúng ta thật ra là hậu duệ của Tống Thái Tổ. Sau này đổi triều, Thụy Hiền công một lòng nghĩ tới khôi phục, nhưng không chống nổi dâu bể, cuối cùng ôm hận mà mất, buồn bực qua đời. Con cháu đời sau dần dứt hẳn ý nghĩ ấy, cũng đổi cả họ. Chúng ta lấy họ Tống làm họ của mình, thật ra chính là giữ lại một chút tưởng nhớ. Nghìn năm nay, nhà họ Tống mấy lần suýt bị diệt sạch, nhưng số chưa tận, tới bây giờ, coi như còn giữ được chút hương khói này. Con đã là hậu duệ của anh trai ta, là phải nhận tổ quy tông, cho nên những điều này ta phải nói cho con biết, chúng ta thật ra là người họ Triệu.
Lạc Khâu gật đầu, quả thật có hơi bất ngờ về lai lịch nhà họ Tống, nhưng rất nhanh đã bình tĩnh lại như cũ.
Tống Thiên Hữu vẫn luôn quan sát vẻ mặt Lạc Khâu, lúc này gật đầu nói:
- Con rất điềm tĩnh, tốt hơn nhiều so với tưởng tượng của ta. Chú con là Tống Hạo Nhiên năm đó lần đầu nghe chuyện này, không được bình tĩnh như con bây giờ đâu.
- Cha, lấy đứa mười tuổi ra so với người hai mươi hai tuổi, không công bằng đâu. Tống Hạo Nhiên cười khẽ một tiếng.
Tống Thiên Hữu chỉ xua tay, nhưng không giấu được vẻ cưng chiều trong mắt, Tống Hạo Nhiên là con lúc tuổi già của ông, lại là đứa con trai duy nhất, đương nhiên ông cưng như báu vật.
- Ông nội con năm đó lạc cha thế nào? Lúc này Lạc Khâu hỏi.
Tống Thiên Hữu ngồi xuống, nhớ lại điều gì đó, Lạc Khâu lúc này nhìn thấy trên người ông một thứ gọi là năm tháng. Người có tuổi đều mang thứ ấy.
- Khi ấy vừa qua thời buổi binh lửa, nước mới thành lập, trăm việc đều chờ gây dựng. Nhưng thật ra trong nước vẫn còn không ít nơi chưa được giải phóng. Tống Thiên Hữu im lặng một lúc lâu, mới nói tiếp: Thật ra, nếu hồi đầu thời Dân Quốc chúng ta không bị xâm lược, có lẽ ông nội ta chỉ yên ổn làm một thầy đồ thôi. Nhưng cuộc sống ép người, thư sinh trói gà không chặt vứt sách cầm súng, vẫn có thể gây dựng được chút sự nghiệp.
- Nhiều chuyện, giờ ta cũng không nhớ rõ nữa. Vì hồi ấy ta còn quá nhỏ. Hồi đầu, nhà họ Tống chỉ là một đội quân nhỏ ở địa phương, sống dè dặt trong kẽ hở giữa các thế lực. Chúng ta chưa từng nghĩ tới chiếm được gì, chỉ vì bảo vệ quê nhà nên mới sắm vũ khí. Nhưng dòng thác thời đại ập tới, không ai đứng ngoài được.
- Ông nội con hơn ta rất nhiều tuổi, anh cả như cha, tuổi thơ của ta đều theo ông nội con mà lớn. Anh dạy ta đọc Tam Tự Kinh, dạy ta cưỡi ngựa, đọc Sử Ký cho ta nghe, lại dẫn ta lén trốn ra ngoài chơi. Bọn ta cùng nhau đi săn, cùng nhau xem vở Việt kịch... Đó là những ngày quý giá nhất trong đời ta, vô lo vô nghĩ.
- Sau này nước mới thành lập, người cầm lái nhà họ Tống giao sang cho cha ta, cũng chính là cụ nội của con. Cụ nội con không có ý nhận lấy công trạng khai quốc gì, một lòng chỉ muốn cởi giáp về quê, sống những ngày yên tĩnh. Nhưng nhà họ Tống chúng ta vẫn gặp tai họa.
- Khi ấy thật ra cục diện vẫn rất căng, thế lực cũ tuy rút ra biển ngoài, nhưng rất nhiều đặc vụ vẫn ở lại, khắp nơi phá hoại nền hòa bình khó khăn lắm mới có được... Thế là nhà họ Tống chúng ta bị hãm hại.
Cha Tống lại lặng đi một lúc.
- Chuyện này tới nay vẫn chưa có kết luận chính xác về sự thật. Cục diện khi ấy rất hỗn loạn, nước mới dựng lên, cũng có nghĩa nhiều thứ cũ bị lật đổ, thứ mới phải nhú lên. Ta chưa bao giờ nghi ngờ tinh thần của những chiến sĩ đã đổ máu giải phóng đất nước. Nhưng con cũng phải hiểu, thuở ban đầu tất cả chúng ta xuất thân khác nhau, lòng dạ chưa chắc đã giống nhau. Cha ta không muốn đứng về phe nào đó, hậu quả ra sao cũng đoán được.
- Mùa đông giá rét, tin giải phóng vùng Vân Quý Xuyên vừa truyền tới chưa được bao lâu... Tống Thiên Hữu lộ vẻ bi thương: Ta nhớ đêm hôm ấy, trong nhà bỗng kéo tới rất nhiều người, bọn họ đều đội mũ đen, mặc áo dài đen kiểu Tàu. Không ai nói gì, tất cả bọn họ, từ đầu tới cuối không hề thốt một lời. Ta nghe thấy tiếng súng, rồi không bao lâu, liền thấy anh trai mình mình đầy máu xông vào phòng ta, bế thốc ta lên.
- Bọn ta chạy mãi, chạy mãi, người phía sau đuổi theo, cắn rất chặt. Cha Tống nhắm mắt lại: Đó là lần đầu tiên trong đời ta thấy nhiều người chết và nhiều máu như thế. Ta không biết chiến tranh trông ra sao, nhưng ta đã thấy cái chết trông ra sao.
Ông nhìn Lạc Khâu:
- Ông nội con dùng dây vải buộc ta vào người, che chở cho ta. Ta thấy vai anh trúng đạn, máu chảy mãi. Máu chảy xuống mặt ta... Không còn cách nào, anh chọn cách dẫn vài người đi dụ đám áo đen, rồi để mấy người ở trong nhà đưa ta chạy trốn. Bọn ta hẹn chỗ gặp nhau, anh còn nói với ta, không gặp không về.
Lạc Khâu thở ra một hơi:
- Ông không gặp được ông ấy.
- Ta đã đợi rất lâu, rất lâu. Ông hít sâu một hơi: Sau này nhờ người nhà che chở, ta trằn trọc trước tới Hương Cảng, rồi lại đi tiếp xuống phía nam, vượt biển tới Indonesia, ta lớn lên ở bên đó... Lại qua mấy năm, ta dò ra được một ít sự thật năm xưa, nhưng trong bóng tối cũng có một thế lực bí ẩn tìm tới ta. Chẳng còn cách nào, ta chỉ đành rời đi lần nữa.
Ông thở dài:
- Lần đi ấy, đi càng xa hơn, rồi tới chỗ này, quen một cô gái. Cô ấy là hậu duệ của những người phu bị bán sang đây làm khổ công, bọn ta yêu nhau, ta cũng bén rễ ở nơi này.
Cha Tống nhìn Lạc Khâu, tâm trạng nặng nề dường như nhẹ nhõm đi đôi phần.
- Mấy năm nay ta kiếm được ít tiền, cũng có chút sức lực của riêng mình. Ta đã mấy lần lén trở về, nhưng mãi không dò ra tin tức gì về anh trai ta, ta vốn tưởng cả đời này không thể nghe thêm tin gì về anh nữa.
Ông bỗng chộp lấy bàn tay Lạc Khâu, động tác nhanh mà mạnh, như mãnh hổ ra khỏi chuồng, khiến Lạc Khâu không sao tránh kịp.
Ông càng nắm càng chặt, sợ chỉ cần buông ra là cả đời này không còn gặp lại.
- Hôm nay, ta tìm được con rồi!
Có lẽ năm xưa, anh trai của ông cũng từng nắm chặt tay ông như thế.
Chạy đôn chạy đáo nhiều ngày, mệt mỏi rã rời, ông chẳng giữ nổi mấy chục năm tu dưỡng nữa, để hai hàng nước mắt trong veo lăn xuống, khóc như một ông già quê mùa thật thà.