Lại nói tên lão thuyền trưởng là Mộc Ân Lễ. Phó thuyền trưởng tên gọi Mộc Thanh Hải.
Nghe đâu hồi Mộc Thanh Hải còn là đứa bé đỏ hỏn, chẳng biết bị ai bỏ rơi gần bến cảng, sau được Mộc Ân Lễ bắt gặp. Cả đời sống độc thân chưa vợ, Mộc Ân Lễ dứt khoát nhận đứa nhỏ về nuôi, đặt tên cho nó là Mộc Thanh Hải.
Tàu Bạch Ngọc thuở đầu ngoài việc chở khách du lịch còn nhận thêm hàng hóa cùng những chuyến vượt biển đường dài, nên Mộc Ân Lễ bèn mang luôn Mộc Thanh Hải lên tàu mà trông nom.
Dù hai cha con ở trong thành phố đều có nhà cửa riêng, nhưng đúng như lời Mộc Thanh Hải từng nói, tàu Bạch Ngọc chính là nhà của hắn. Thật ra nói vậy cũng chẳng sai.
Mãi tới tuổi cắp sách tới trường, hắn vẫn lớn lên trên tàu, sau này tốt nghiệp mới quay lại tàu Bạch Ngọc làm việc. Lại nhờ năng lực xuất sắc, mới ba mươi tuổi đã được cất nhắc lên chức phó thuyền trưởng.
...
Gỡ chiếc mũ trên đầu xuống, lão thuyền trưởng Mộc Ân Lễ đặt nó sang bên cạnh, rồi từ trong túi móc ra một bình rượu nhỏ bằng thép không gỉ, vặn nắp ra, cứ thế một mình chậm rãi nhấp từng ngụm.
Đây là khu vực cao nhất mà khách du lịch trên tàu Bạch Ngọc có thể lên ngắm cảnh, lên cao hơn nữa chỉ còn chỗ dành riêng cho thủy thủ.
Giờ này bốn bề vắng lặng. Mộc Ân Lễ ngồi trên ghế dài trước lan can, vừa uống rượu vừa ngắm chiếc đồng hồ quả quýt trong tay, dáng vẻ như đang nghĩ ngợi đâu đâu.
- Ba, quả nhiên ba ở đây.
Mộc Thanh Hải từ phía sau đi tới.
Mộc Ân Lễ cất đồng hồ đi, cũng chẳng quay đầu, lại tự mình uống thêm một ngụm. Mộc Thanh Hải bước tới cạnh lão thuyền trưởng, đưa tay giật lấy bình rượu, cau mày nói:
- Bác sĩ bảo ba không được uống rượu.
- Trả đây. Lão thuyền trưởng chìa tay ra, nhưng Mộc Thanh Hải lại lắc đầu. Lão trừng mắt, men rượu bốc lên, giọng đã nhuốm giận:
- Tao lênh đênh trên biển hơn ba mươi năm, rượu tao uống còn nhiều hơn nước mày uống! Có sao hay không, tự tao biết!
- Bao giờ ba thành ông già cố chấp thế này? Mộc Thanh Hải thở dài, rồi ngồi xuống bên cạnh.
Lão thuyền trưởng khẽ hừ một tiếng, xoay người dựa lưng ghế, quay lưng lại với Mộc Thanh Hải. Mộc Thanh Hải hạ giọng dỗ dành:
- Ba, trước đây chẳng phải đã nói sẽ quay chương trình cho đàng hoàng sao?
Lão thuyền trưởng đáp:
- Là mày nhận lời, tao không nhận. Ngay từ sáng tao đã nói rồi, tao không quay cái trò này... Đừng nhắc chuyện sáng nay nữa, nhắc tới là tao bực!
Mộc Thanh Hải bất đắc dĩ nói:
- Ba, sáng nay con nói năng hơi quá lời, ba nguôi giận đi.
- Nói nghe thì hay. Mộc Ân Lễ lẩm bẩm:
- Bảo là kế hoạch công ty đưa ra, đừng tưởng tao không biết do mày đề xuất. Chẳng qua muốn lập công, để dễ thăng chức chứ gì?
Mộc Thanh Hải chau mày:
- Ba, con là con trai ba, lẽ nào ba không muốn thấy con tốt lên sao?
Mộc Ân Lễ im lặng một lúc, chợt nói:
- Nào có người cha nào không muốn thấy con mình tốt lên? Tao muốn thấy mày yên bề gia thất, muốn thấy mày sự nghiệp thành đạt. Chỉ là không muốn thấy mày dùng cách này... Thanh Hải, mày nóng vội quá. Mày mới ba mươi đã lên phó thuyền trưởng, tương lai còn đầy cơ hội, chứ không phải bây giờ lôi lão già này ra để tiêu xài!
- Ba, sao ba lại nói vậy! Mộc Thanh Hải không đồng tình:
- Ba phục vụ trên tàu Bạch Ngọc ba mươi năm, cần mẫn tận tụy, ai cũng thấy, ai cũng kính trọng. Giờ tàu Bạch Ngọc sắp về hưu, ba cũng sắp nghỉ rồi, quay một bộ phim tài liệu, để sau này già yếu, chân không đi nổi, còn có cái mà nhớ lại, không tốt sao?
- Tao còn đi được! Ăn no ngủ kỹ! Không cần lo!
- Ba, lẽ nào chúng ta không thể nói với nhau một câu tử tế sao? Mộc Thanh Hải trầm giọng:
- Từ ngày con lên đây làm việc, ba thử nghĩ xem lần nào chúng ta không cãi nhau? Con biết việc công ra việc công, trên tàu ba với con là cấp trên cấp dưới, điều đó không có gì phải bàn. Nhưng con chưa từng nghĩ sẽ dựa hơi ba! Từ lúc lên tàu, con đi lên từ chân phục vụ thấp nhất, tới hôm nay đều nhờ năng lực của chính mình!
- Mày đúng là một phó thuyền trưởng rất tận tâm. Mộc Ân Lễ lắc đầu, thản nhiên nói:
- Nhưng mày còn chưa đủ tư cách làm thuyền trưởng.
- Ba lúc nào cũng không công nhận con. Mộc Thanh Hải siết chặt nắm tay:
- Từ nhỏ tới lớn, ba lúc nào cũng không công nhận con. Trong mắt ba, con mãi mãi không đạt... Chỉ vì con không phải con ruột của ba sao?
- Mày nói gì! Mày nói lại lần nữa xem! Mộc Ân Lễ trừng to mắt, giận dữ nhìn hắn.
- Xin lỗi, con lại nặng lời rồi. Mộc Thanh Hải hít sâu một hơi, đứng dậy:
- Thuyền trưởng, lần quay này là ý của công ty, công ty giao cho tôi phụ trách, mong ông đừng làm khó tôi. Ông cũng là người của công ty, xin ông tuân thủ mệnh lệnh, làm tròn bổn phận của mình.
- Mộc Thanh Hải, mày dám nói với tao như vậy! Lão thuyền trưởng bật dậy, mặt đầy giận dữ.
- Không còn sớm nữa, thuyền trưởng nghỉ sớm đi. Mai trước giờ quay tôi sẽ báo cho ông. Mộc Thanh Hải xoay người, bước thẳng khỏi chỗ này, cuối cùng cũng không ngoảnh lại, chỉ khẽ buông một câu:
- Còn nữa, nhớ uống thuốc.
Nhìn Mộc Thanh Hải bỏ đi, lão thuyền trưởng thở hổn hển từng hơi lớn, sắc mặt bỗng trở nên đau đớn khác thường, đưa tay ôm chặt lấy ngực, cuối cùng ngã vật xuống đất.
Lão cố sức thò tay vào túi áo, lôi ra một lọ thuốc, vội vã nuốt liền mấy viên. Nhưng sắc mặt lão vẫn trắng bệch.
Mấy thứ thuốc vốn có thể làm dịu triệu chứng của lão, lần này dường như chẳng còn công hiệu. Lão cảm thấy trái tim như muốn vỡ tung, đau tới mức mồ hôi lạnh ướt đẫm người, hơi thở càng lúc càng khó nhọc.
Nhưng lão bỗng dưng gom góp được một luồng sức lực, bàn tay run rẩy lại bốc thêm mấy viên thuốc, muốn cho vào miệng.
- Thuyền trưởng, mấy viên này ông mà uống nữa sẽ chết ngay... Thuốc nào cũng có ba phần độc, hẳn ông phải rõ mới phải.
Bỗng có tiếng nói vang lên... giọng nói trong mà nhẹ.
...
Lão thuyền trưởng khó nhọc nhìn về phía giọng nói ấy, ý thức bắt đầu mơ hồ... tầm mắt cũng nhòe đi, thấp thoáng chỉ thấy hai bóng người, giống như một đôi nam nữ.
- Tôi... tôi không thể... gục ở đây...
- Thuyền trưởng, ông vốn hay uống thuốc bừa bãi phải không? Lại cũng không kiêng rượu. Tim ông đã tới giới hạn rồi, uống thuốc này vào sẽ chết, không uống thì e cũng chẳng cầm cự nổi hai ngày. Đại khái sẽ ra đi trong lúc hôn mê...
Người ta bảo càng già càng hiểu mệnh trời, nhất là với kẻ sắp lìa đời, cảm nhận của họ còn chuẩn hơn bất cứ máy móc hiện đại nào.
Lão thuyền trưởng chậm rãi giơ tay lên, với về phía bầu trời đêm... Dường như trên bầu trời ấy cũng có thứ gì đang chìa tay về phía lão.
Lão mấp máy môi, van nài, ít nhất... ít nhất hãy để lão hoàn thành chuyến đi này, ít nhất hãy để lão cùng với nó đi hết chặng đường cuối cùng.
- Cho tôi... cho tôi... ít nhất, thêm vài ngày... thời gian...
Bàn tay Mộc Ân Lễ thõng xuống, lão nhắm mắt lại.
- Ta hiểu rồi... vị khách này.
...
...
- Thuyền trưởng, thuyền trưởng, thuyền trưởng! Tỉnh lại đi! Tỉnh lại đi! Thuyền trưởng!
Người bị lay mạnh, lão thuyền trưởng từ từ mở mắt, tầm nhìn dần rõ lại, trước mặt là một thủy thủ trẻ.
- Thuyền trưởng! Ông tỉnh rồi! Ơn trời! Thuyền trưởng, tôi gọi đội y tế rồi, họ tới ngay!
Được người thủy thủ đỡ ngồi dậy, lão theo bản năng đưa tay sờ lên ngực mình... Đã bao nhiêu năm, lão chưa từng thấy nơi ấy đập mạnh mẽ đầy sức sống như vậy, mà hơi thở cũng thông suốt tới mức khó tin.
- Thuyền trưởng? Tôi đã báo phó thuyền trưởng rồi, anh ấy bảo tới ngay!
- Tôi không sao. Mộc Ân Lễ lắc đầu, chống đầu gối đứng dậy, nhặt chiếc mũ thuyền trưởng trên ghế đội lên đầu:
- Không cần làm ầm lên.
- Thuyền trưởng, nhưng vừa rồi ông... Người thủy thủ còn muốn nói thêm.
Mộc Ân Lễ lại bảo:
- Trông bộ dạng tao giống người có chuyện lắm sao?
Người thủy thủ sững ra... rồi nhận thấy sắc mặt lão thuyền trưởng quả thật trông rất tốt, tinh thần phấn chấn như trẻ ra mấy tuổi.
- Còn không về vị trí của mày? Lão thuyền trưởng bỗng quát lớn một tiếng.
Người thủy thủ giật bắn mình, theo phản xạ đứng nghiêm chào, người thẳng tắp:
- Rõ! Tôi về ngay!
- Đợi đã. Chỉ thấy Mộc Ân Lễ bước tới trước mặt người thủy thủ này, đưa tay chỉnh lại mũ cho ngay ngắn, lại lật cổ áo cho phẳng, trầm giọng nói:
- Đừng làm mất mặt tao!
Người thủy thủ lại ưỡn ngực ngẩng đầu, thở mạnh cũng không dám... Thuyền trưởng Mộc Ân Lễ vốn nổi tiếng nghiêm khắc và cổ hủ.
- Người trẻ tuổi, cố làm cho tốt.
Mộc Ân Lễ xoay người, chắp tay sau lưng rời khỏi trước mặt người thủy thủ trẻ.