Nhớ lại cảm nhận về Lệnh Hồ Xung trong ba năm qua, cùng những gì từng đọc ở kiếp trước, Điền Hạo đưa ra lời nhận xét khá công tâm.
Lệnh Hồ Xung có thể là một người bạn tốt, nhưng làm đệ tử hay chưởng môn thì thật tai hại.
Trong nguyên tác, Hoa Sơn phái và Nhạc Bất Quần bị huynh ấy hại cho khốn đốn. Đúng là một cái hố không đáy.
Thử nghĩ xem, Hoa Sơn phái bị phái Tung Sơn và phe Kiếm tông dồn ép đến tận cửa, khiến Nhạc Bất Quần phải đưa cả nhà rời khỏi Hoa Sơn lánh nạn.
Vậy mà Lệnh Hồ Xung biết rõ trong hang đá ở Tư Quá Nhai có kiếm pháp Ngũ Nhạc cùng cách phá giải, những thứ ấy đều có ích cho Hoa Sơn phái, nhưng huynh ấy cứ giấu nhẹm.
Huynh ấy cũng biết Phong Thanh Dương là cao thủ Kiếm tông, có mối thù không đội trời chung với Khí tông. Thế mà huynh ấy vẫn học Độc Cô Cửu Kiếm của người ta. Học xong cũng chẳng nói với ai, càng không truyền lại cho người trong Hoa Sơn phái.
Có thể nói những việc ấy là vì giữ chữ tín. Nhưng Lệnh Hồ Xung đâu phải kẻ hành hiệp đơn độc. Huynh ấy là đại đệ tử đứng đầu Hoa Sơn phái. Vợ chồng Nhạc Bất Quần nuôi huynh ấy khôn lớn như con ruột, truyền thụ võ nghệ, lại xem huynh ấy là chưởng môn tương lai.
Huynh ấy báo đáp người ta như vậy đấy sao?
Đúng là cái hố sâu không đáy!
Ở kiếp trước, từng có một người nổi tiếng nói rằng nghệ thuật quả thật không có biên giới, nhưng nghệ sĩ thì có.
Đặt vào thế giới này, nghĩa hiệp có thể không phân môn phái, nhưng Lệnh Hồ Xung thì có môn phái của mình!
- Khá lắm. Về khoản nhìn người, Hạo nhi đã có thể tự lập được rồi.
Như Chí Cương vuốt râu, hài lòng mỉm cười. Ông càng thêm vừa ý người đệ tử này.
- Thầy quá khen. Đệ tử còn kém xa lắm!
Điền Hạo khiêm tốn cười. Chàng tự biết mình có thể đưa ra nhận xét ấy phần lớn là nhờ hiểu rõ nguyên tác, chẳng khác nào biết trước chuyện đời.
Nếu nói về bản lĩnh nhìn người, chàng còn kém thầy xa lắm.
- Con cũng mười tám tuổi rồi. Nhận miếng ngọc này đi, coi như lễ đội mũ trưởng thành. Ban đầu thầy định chuẩn bị cho con một chiếc mũ, nhưng con không thích buộc tóc, vậy đeo miếng ngọc này là được.
Như Chí Cương lấy trong ngực ra một miếng ngọc, trao cho chàng. Ông đã đặc biệt chuẩn bị món quà ấy trong chuyến đi lần này.
- Đa tạ thầy!
Điền Hạo cung kính đón lấy bằng hai tay, ngắm nghía một hồi. Mặt trước khắc chữ “Mãng”, mặt sau khắc hai chữ “Phu Tử”.
- Đó là tên chữ thầy đặt cho con. Ra ngoài, con có thể tự xưng là Mãng Phu; còn trên đường văn chương, thì gọi là Phu Tử. Công lao của con đủ để làm thầy thiên hạ.
Như Chí Cương vuốt râu dài, lòng đầy cảm khái.
Năm xưa, sau khi bị tịch thu gia sản, ông nản lòng thoái chí, trở về quê nhà Quan Trung. Ông cứ tưởng đời này đã hết hy vọng. Nào ngờ ba năm trước, chưởng môn phái Hoa Sơn là Nhạc Bất Quần đưa Điền Hạo đến thăm, đề xuất ý tưởng làm từ điển và cách ghi âm bằng chữ cái. Trái tim gần như nguội lạnh của ông nhờ thế lại bừng cháy.
Là một nhà nho uyên bác, ông hiểu rõ từ điển có ý nghĩa thế nào. Nếu được phát triển, nó đủ sức sánh ngang với sách Luận Ngữ của Khổng Tử.
Ba năm miệt mài, tra cứu vô số tư liệu và sách cổ, họ đã gom góp gần như trọn vẹn các chữ, sửa sang rồi biên soạn thành bộ từ điển đầu tiên.
Có được thành quả ấy, ông đã đủ lưu danh muôn thuở, đứng ngang hàng với Khổng Tử.
- Mênh mang rộng lớn, khí thế hùng hồn. Đệ tử xin đa tạ thầy ban tên chữ. Đệ tử nhất định không phụ lòng thầy, sẽ chăm chỉ rèn thân thể, luyện cho mình cao lớn, cường tráng hơn nữa!
Điền Hạo đoán được ý nghĩa thật sự của hai chữ Mãng Phu, bèn kính cẩn cúi chào.
Chàng không hề cho rằng “Mãng Phu” là lời chê bai tầm thường. Trong tiếng xưa, chữ “mãng” còn có nghĩa rộng lớn, hùng tráng; chữ “phu” chỉ bậc nam nhi đường hoàng.
Còn “Phu Tử” vốn có nghĩa là thầy. Chàng đã góp ý tưởng về từ điển và cách ghi âm, mai sau trăm họ học chữ đều phải dùng đến từ điển. Gọi chàng là thầy của muôn dân cũng chẳng quá lời.
Đúng vậy, ba năm trước, khi đến Hoa Sơn, chàng lấy ý tưởng làm từ điển làm lễ bái sư. Nhờ thế Nhạc Bất Quần mới nhận chàng vào môn hạ, thậm chí còn cho chàng bỏ qua kỳ khảo hạch ba năm của các đệ tử khác, trực tiếp truyền cho môn võ công tuyệt học là Bão Nguyên Kình.
Bão Nguyên Kình tuy không bằng tâm pháp Hoa Sơn hay Hỗn Nguyên Công, nhưng đặt trong giang hồ cũng là một môn ngoại công thượng thừa, uy lực chẳng kém hai môn kia. Chỉ có điều nó không giúp người luyện đột phá cảnh giới Hậu Thiên.
Theo lệ, đệ tử Hoa Sơn phải rèn luyện căn bản suốt ba năm trước. Trong thời gian ấy, Nhạc Bất Quần sẽ âm thầm quan sát, thử thách. Đạt yêu cầu rồi mới được truyền tuyệt học.
Nhờ món lễ bái sư là ý tưởng làm từ điển, Điền Hạo được miễn hẳn quy củ ấy.
Đừng thấy từ điển và cách ghi âm bằng chữ cái chẳng có gì lạ ở kiếp trước. Đó mới là trí tuệ lớn lao thật sự, vượt xa thơ từ ca phú, hoàn toàn không cùng một tầm.
Nếu thật sự làm ra được từ điển ở thời cổ đại, công lao ấy tuyệt đối có thể sánh với sách Luận Ngữ, nhất là cách ghi âm bằng chữ cái, quả là phát minh mở ra một thời đại mới.
Lý Bạch tài giỏi đến thế, trong sách học thời trước có đến nửa số bài thơ là của ông, nhưng ông có miếu thờ không? Có dám xưng là thầy của thiên hạ không?
Bởi vậy, giá trị của từ điển và cách ghi âm bằng chữ cái vượt xa mọi thơ từ ca phú, đủ để sánh với Khổng Tử và Thương Hiệt, người đã tạo ra chữ viết.
- Nói gì ngốc nghếch vậy? Thầy đặt tên chữ cho con đâu phải để con đi rèn thân thể.
Ninh Trung Tắc liếc chàng một cái. Cách nghĩ của người đệ tử này quả thật hết thuốc chữa.
- Trung Tắc nói vậy là sai rồi. Lão phu đúng là có ý ấy. Khổng Tử đâu phải kiểu thư sinh yếu đuối như người đời nay. Theo ghi chép trong Sử Ký, Khổng Tử cao khoảng sáu thước sáu tấc theo thước đo ngày nay, quả là một trang nam tử vĩ đại. Ngài xuất thân từ gia đình võ tướng; tổ tiên sáu đời trước từng làm chức Đại tư mã nước Tống thời Xuân Thu. Cha ngài là Thúc Lương Hột, từng dùng tay nâng cánh cửa đá nặng ngàn cân, được xưng là một trong ba vị tướng dũng mãnh nước Lỗ. Bản thân Khổng Tử cũng rất giỏi cưỡi ngựa bắn cung. Chỉ tiếc văn nhân ngày nay yếu ớt, chẳng còn ai chịu rèn những môn ấy. Than ôi!
Nói đến cuối, Như Chí Cương không khỏi thở dài.
Ông học theo dòng Nho học chính thống của Tuân Tử, am hiểu cả sáu môn nghệ thuật mà người quân tử cần biết, đặc biệt còn luyện được kiếm thuật khá tốt. Đặt giữa giang hồ, ông cũng là một cao thủ có danh có tiếng.
Đáng tiếc, phần đông văn nhân đương thời đều quá yếu đuối. Nghĩ đến thật đáng tiếc.
- Hả?
Ninh Trung Tắc chớp chớp đôi mắt ngây thơ, không ngờ Khổng Tử lại là một nhân vật như thế, khác hẳn hình dung của bà.
- Đáng tiếc chúng ta còn quá yếu, không thể ghi thẳng tên Hạo nhi vào từ điển.
Như Chí Cương chợt thở dài, lòng vừa tiếc nuối vừa phẫn uất.
Ông thật lòng xem Điền Hạo như con ruột, cũng coi chàng là người kế thừa học vấn của mình.
Bản thân ông đã gần đất xa trời, người nhà con cháu cũng bị giết sạch. Dù có được danh tiếng lớn đến đâu thì cũng chẳng còn ý nghĩa gì. Nhưng Điền Hạo vẫn còn trẻ. Nếu chàng có được danh vọng ấy…
Thôi, không nói nữa. Càng nói càng tức.
- Đệ tử hiểu. Cây cao đón gió, danh tiếng quá lớn lúc này chưa chắc đã là điều tốt với đệ tử.
Điền Hạo tỏ ý đã hiểu. Từ xưa đến nay, danh lợi luôn là thứ đáng sợ nhất, ngay cả ở thế giới văn minh kiếp trước cũng chẳng ai thoát khỏi.
Nếu treo tên mình lên từ điển và cách ghi âm bằng chữ cái, đám học trò nhà nho kia ắt sẽ phát điên. Biết đâu ngay hôm sau chàng đã bị gán cho cái danh phản tặc, để mọi người cùng nhau lên án.
Huống hồ tri thức từ trước đến nay vẫn bị tầng lớp sĩ tộc độc chiếm. Dân thường có khi cả đời chẳng có cơ hội đọc sách, học chữ, thậm chí không biết viết tên mình. Đó cũng là gốc rễ khiến sĩ tộc hưng thịnh bền lâu.
Sự xuất hiện của từ điển chẳng khác nào chặt đứt mạch sống của sĩ tộc. Đám người ấy không phát điên mới lạ.
Chính vì vậy, ba năm trước, sau khi bàn bạc với Nhạc Bất Quần, cả hai hiểu phái Hoa Sơn không đủ sức gánh lấy món lợi lớn này, bèn quyết định mời Như Chí Cương ra mặt.
Trước khi hoàng đế nước Nam Minh lên ngôi, Như Chí Cương đã không qua khỏi, cả nhà đều bị giết sạch. Nhưng ông quả thật từng là thầy của hoàng đế.
Nếu năm xưa ông không nản lòng thoái chí, giờ này hẳn đã có quyền thế ngút trời.
Dù sao, danh nghĩa thầy của hoàng đế cũng đủ trấn áp phần lớn mọi người. Những kẻ còn lại sẽ do chính hoàng đế ra tay kiềm chế.
Một khi Như Chí Cương đem từ điển và cách ghi âm bằng chữ cái truyền bá khắp thiên hạ, hoàng đế là học trò của ông ắt cũng được lợi lớn.
Hơn nữa, hoàng quyền vốn đối lập với tầng lớp sĩ tộc. Có cơ hội làm suy yếu sĩ tộc, vị hoàng đế ấy chỉ cần không ngu ngốc thì nhất định sẽ nắm chặt lấy.
- Con hiểu là tốt. Chỉ tiếc chí hướng của con không nằm ở đây.
Như Chí Cương lại thở dài. Ông hiểu rõ người đệ tử cuối cùng này một lòng hướng về võ đạo. Điền Hạo tuy có trí tuệ khác thường, nhưng không đặt chí hướng vào việc ấy, ông cũng chẳng biết làm sao.
Vả lại, triều đình hiện thời quả thật rối ren. Học văn ra làm quan không phải con đường tốt. Nếu Điền Hạo bị thói đời ô uế làm hư hỏng thì thiệt lớn biết bao.
- Chuyến đi này đã đủ để tạo dựng thanh thế. Có thể đào lấy số châu báu của nhà họ Quan rồi.
Bên kia, Nhạc Bất Quần đã bình tâm lại, lên tiếng. Trong mắt ông ánh lên tia sáng sắc bén.
Mưu tính suốt ba năm, cuối cùng kế hoạch ấy cũng có thể bắt đầu.
Một khi thành công, phái Hoa Sơn sẽ chẳng khác nào có thêm lá bùa hộ mệnh. Dù là Ma giáo Nhật Nguyệt cũng tuyệt đối không dám nhòm ngó Hoa Sơn phái nữa.
- Học viện Hoa Sơn quả thật phải bắt tay xây dựng. Số châu báu ấy cũng phải mau chóng lấy ra, những khoản chi sắp tới sẽ không nhỏ đâu.
Như Chí Cương gật đầu, nhìn người đệ tử bên cạnh.
Ông định mở một học viện chuyên dạy cách ghi âm bằng chữ cái và tra từ điển, đào tạo thầy dạy chữ, rồi đưa họ đến khắp các vùng trong nước, xuống tận thôn quê dạy dân đọc sách biết chữ.
Kế hoạch này cần một khoản tiền khổng lồ. Ngay cả triều đình cũng chưa chắc kham nổi. Nếu không có số tiền Điền Hạo cung cấp, ông cũng chẳng dám tính đến kế hoạch lớn lao như vậy.