Hoa Thập Nhị liếc nhìn vết thương trên tay, rồi ngước lên nhìn người đàn bà đang nước mắt đầm đìa trước mặt. Ánh mắt hắn lạnh nhạt.
Nàng định sờ vào vết thương của hắn, nhưng lại sợ làm hắn đau. Tay phải buông rơi con dao phay dính máu, run rẩy đưa lên như muốn xoa đầu con. Hoa Thập Nhị lùi lại một bước, né khỏi bàn tay ấy.
-Đừng, đừng trách mẹ. Mẹ không phải nuôi không nổi con. Chỉ là chỗ mẹ đang ở, con trai lớn lên rồi thì không giữ được. Đời này ai cũng phải liều mạng kiếm miếng cơm, sống được là may. Con cắt cái ngón thừa này đi, con mới sống nổi, sau này mới có tiền đồ.
Nói đến đây, nàng đã nghẹn ngào không thành tiếng. Nàng bất ngờ ôm xốc hắn lên, vội vã rẽ vào con hẻm cổ lát gạch xanh.
Trong vòng tay người đàn bà, Hoa Thập Nhị ngửi thấy mùi hương rẻ tiền lẫn với phấn son đậm đà, thứ mùi nồng nặc đến khó chịu. Lần này hắn không né, cũng không giãy giụa. Bởi vì lúc này, hắn đang tiếp nhận những ký ức ít ỏi còn sót lại của nguyên chủ, người đã bị hắn thay thế.
Năm 1924, kinh thành.
Nguyên chủ không có đại danh, chỉ có tiểu danh dễ nuôi là Tiểu Đậu Tử. Mẹ cậu tên Diễm Hồng, là hoa khôi nổi tiếng ở phố Bát Đại Hồ Đồng.
Theo lẽ thường của cái nghề và cái thời ấy, đám đàn bà ở Bát Đại Hồ Đồng vốn chỉ mua vui chứ không để lại giống. Lỡ có mang thai thì một bát thuốc đắng đổ xuống, chuyện liền êm. Chẳng ai muốn tự chuốc phiền toái vào người.
Thế mà Diễm Hồng không hiểu sao lại nghĩ quẩn. Không những có thai, nàng còn giữ lại đứa con. Đứa bé lớn đến sáu tuổi, nhìn thấy chốn kỹ nữ không còn chứa nổi nữa, nàng cắn răng định đưa con vào gánh hát Lê Viên.
Nàng chỉ biết thân phận đứa trẻ không ai ưa, nhưng may là thời buổi này, nhà hát và chốn lầu xanh đều bị xếp vào hàng hạ cửu lưu. Cùng một hạng người, con nàng có bị ăn hiếp hay bị người ta lườm nguýt thì cũng chẳng lấy gì làm lạ.
Thế nhưng hôm nay, khi vào gánh hát gặp chủ gánh họ Quan, lão sư phụ Quan lại nói thẳng: đứa bé này sinh ra đã có sáu ngón tay. Tổ sư gia không ban cơm, đứng lên sân khấu một cái là khán giả sợ đến bỏ chạy hết. Huống hồ trên sân khấu chưa từng có vai nào sáu ngón. Dương Quý Phi thì có ngón thừa nào? Lý Quỳ đen cũng chẳng có ngón thứ sáu.
Diễm Hồng nghiến răng quyết tâm. Nàng bước ra khỏi cửa gánh hát, mượn con dao của một gã thợ mài kéo mài dao đang rong ruổi trong ngõ, rồi ngay đầu hẻm chặt đứt ngón tay thừa của con trai.
Lại nói câu đó, đừng trách mẹ, là do cái thế đạo này.
Gánh hát họ Quan.
Diễm Hồng đặt Hoa Thập Nhị xuống giữa nhà chính, rồi quay sang một lão sư phụ tóc bạc phơ, cười gượng gạo:
-Quan sư phụ, ngài xem đấy. Tổ sư gia không ban cơm, nhưng cũng không ngăn cản chúng tôi tự mình cố gắng đi lên, phải không ạ?
Nói rồi nàng nâng bàn tay trái của con lên, để mấy vị sư phụ dạy hát trong nhà nhìn cho rõ chỗ ngón thừa vừa được cắt bỏ.
-Hừ.
Mấy vị sư phụ dạy hát đều có chút động lòng.
Lão Quan ngồi ở ghế chủ vị, vừa xúc động vừa nhìn cậu bé mặt không biểu cảm, vẻ lạnh nhạt như chẳng có gì xảy ra. Lão khẽ hỏi:
-Con, con không đau sao?
-Đau!
-Vậy sao không khóc không làm ầm lên?
-Con nhịn được!
Thật ra cậu vốn chẳng có ngón thừa nào. Chỉ là khi thay thế nguyên chủ, hắn đã thay nguyên chủ chịu một cơn đau nhói mà thôi.
Lão Quan mắt sáng rỡ, liền nói liền hai tiếng "tốt":
-Thiên hạ có ba trăm sáu mươi nghề, nghề nào cũng nuôi sống được người. Nhưng muốn học cho tinh, muốn nổi danh, thì cần chữ "nhẫn" này. Phải chịu được gian khổ mới thành được danh kép!
Diễm Hồng khóe mắt còn đọng nước, nghe vậy lại mừng rỡ ra mặt:
-Quan sư phụ, vậy ngài thấy con chúng tôi thế nào?
Lão Quan nhấc chén trà bên tay, nhấp một ngụm, rồi mới nở một nụ cười:
-Đứa đồ đệ này, ta nhận rồi!
Bày hương án, bái tổ sư. Lão Quan đọc lời huấn thị:
-Truyền cho các môn nhân, các con phải kính nghe. Từ xưa đến nay, người sinh ra ở đời phải có một nghề để nương thân. Đã theo nghề này, thì phải chuyên tâm dụng công. Ngày sau danh tiếng vang khắp bốn bể, căn cơ chính là ở tuổi trẻ.
Tiếp đó là lập văn thư, điểm chỉ.
Một loạt nghi thức diễn ra, từ hôm nay đứa trẻ này đã cắt đứt mọi liên hệ với cha mẹ. Trước khi xuất sư, mạng sống của nó thuộc về gánh hát. Theo quy củ của nghề hát, ba năm học nghề, hai năm trả công, cả đời phải mang dấu ấn của Quan gia ban.
Nhìn Hoa Thập Nhị lấy máu từ ngón tay vừa đứt in dấu tay lên văn thư, Diễm Hồng run lên từng hồi. Nàng cởi chiếc áo khoác xanh trên người, để lộ bộ sườn xám mỏng manh bên trong, rồi giơ áo lên định khoác cho con.
Hoa Thập Nhị bỗng quay người lại, đưa tay chặn lại:
-Ngoài trời đang có tuyết rơi, con ở đây không lạnh đâu. Mẹ mặc vào rồi về đi!
Thân người Diễm Hồng cứng đờ. Hai hàng nước mắt đọng nơi khóe mi không kìm được nữa, lã chã rơi xuống, nối thành từng vệt dài.
-Tiểu Đậu Tử, con trách mẹ sao?
-Không trách. Mẹ bảo trọng. Thuốc phiện từ nay đừng hút nữa, không tốt cho sức khỏe. Đợi Tiểu Đậu Tử thành danh kép, sẽ về phụng dưỡng mẹ!
Câu này Hoa Thập Nhị nói thay cho Tiểu Đậu Tử. Sau khi tiếp nhận ký ức của cậu, trong lòng hắn cũng sinh ra một nỗi luyến tiếc khó gọi tên.
Mấy vị sư phụ dạy hát nhìn nhau. Đứa bé này, có nghĩa khí đấy!
-Được, mẹ chờ con thành tài!
Diễm Hồng nói xong liền xoay người bỏ đi. Bước chân nàng loạng choạng nhưng đi rất nhanh, không ngoảnh đầu lại, sợ chỉ cần quay đầu nhìn một lần là sẽ không nỡ rời xa.
Đêm xuống.
Hoa Thập Nhị được lão Quan dẫn đến phòng ngủ của học trò. Đó chỉ là một gian nhà, bên trong là chiếc giường tập thể dài chừng mười mét, nằm đầy những thiếu niên nửa lớn nửa nhỏ.
-Từ hôm nay con ngủ ở đây. Sáng mai theo mọi người luyện công!
Lão Quan nói xong liền quay người rời đi. Cánh cửa đóng sập lại, chặn hết gió rét bên ngoài.
Dưới giường đất có đặt chậu than, nhưng trong phòng vẫn không ấm áp mấy. Hơn hai mươi thiếu niên chui trong chăn, chỉ lộ đầu ra ngoài, mở to mắt dưới ánh đèn dầu, dò xét người bạn mới đến.
Một đứa đeo mặt nạ kịch Bắc, vén mặt nạ lên, nhìn Hoa Thập Nhị mà nói:
-Từ đâu chui ra cái đứa ở kỹ viện này? Cút sang một bên!
Rõ ràng cảnh Diễm Hồng bế Hoa Thập Nhị vào gánh hát đã bị đám thiếu niên này nhìn thấy cả.
Hoa Thập Nhị nhìn đám nhóc con này, khóe môi khẽ nhếch lên. Học xong võ nghệ văn chương, chỉ chuyên đi đánh lũ trẻ con. Đã lâu rồi chưa bắt nạt ai.
Hắn sải bước, tay phải vươn ra túm lấy vai đứa vừa lên tiếng, lôi thẳng nó ra khỏi chăn ấm. Thằng bé trần truồng ngoài giường, hắn tiện tay quăng xuống đất rồi giẫm chân lên:
-Giờ thì nói sao?
Cảnh tượng bất ngờ khiến cả đám học trò sững người. Thằng bị quăng xuống đất bị cái lạnh buốt của nền đất làm cho run rẩy, kêu la oai oái:
-Đánh nó đi!
Hơn hai mươi thiếu niên đồng loạt chui ra khỏi chăn, xông lên như ong vỡ tổ.
Chưa đầy một phút, tất cả đều nằm lăn trên đất, kêu la oai oái.
Cửa phòng bị người bên ngoài kéo mở. Một thiếu niên lớn hơn đám nhỏ này một chút bước vào trong gió rét, vừa xuýt xoa vừa định đến gần lò sưởi cho ấm người. Nhưng vừa nhìn vào phòng, thấy Hoa Thập Nhị đứng một mình giữa phòng, còn những người khác đều nằm la liệt dưới đất, hắn buột miệng hỏi:
-Chuyện gì thế này?
Hoa Thập Nhị chỉ vào mình:
-Từ nay ta là sư huynh, ở đây ta nói là được!
Đứa bị hắn giẫm dưới chân, lạnh đến mức không đứng nổi, nhưng không bị thương. Lúc này nó gào lên:
-Sư huynh, thằng này đến tận cửa bắt nạt chúng ta. Đánh nó đi!
Thiếu niên vừa bước vào cũng đã hiểu ra, liền giơ nắm đấm xông tới:
-Mày thì đi chết đi!
Ngay sau đó, thiếu niên ấy cũng bị Hoa Thập Nhị giẫm xuống dưới chân. Mắt hắn đen một vệt, nghiến răng nói:
-Ta tên Tiểu Thạch Đầu, có gan thì báo danh đi?
-Thập Nhị, Hoa Thập Nhị!
Báo tên xong, Hoa Thập Nhị cười tươi, chân lại dồn lực đạp xuống:
-Ngươi đây là không phục à!
-Phục rồi, phục rồi còn không được sao...
Tiểu Thạch Đầu cười gượng, giơ ngón tay cái lên:
-Ngài đúng là lợi hại, từ nay chúng ta đều nghe lời ngài!
Nói xong nó quay sang đám học trò đã bò dậy nhưng vẫn không dám tiến lên, hỏi:
-Các ngươi nói đi, có đúng không? Gọi sư huynh đi!
Thấy sư huynh cũ cũng đã cúi đầu, đám nhỏ mất hết khí thế, ai nấy mặt mày ỉu xìu, lí nhí gọi một tiếng "sư huynh".
Hoa Thập Nhị lục trong giường tập thể, lấy một chiếc chăn mới may, tự leo lên giường, nằm ở đầu bên này. Thằng bị hắn cướp chăn chỉ há miệng mấy lần, cuối cùng vẫn không dám nói gì, chỉ dám giận mà không dám hé răng.
Vốn hơn hai mươi đứa chen chúc trên một chiếc giường, không hề có kẽ hở. Giờ đây quanh Hoa Thập Nhị có đến một mét đất trống. Hơn hai mươi đứa kia đều dồn về phía bên kia, sợ bị đánh.
Trước khi ngủ, Hoa Thập Nhị còn dặn thêm một câu:
-Trong phòng không được đánh rắm. Muốn đánh rắm thì ra ngoài mà đánh. Đứa nào không giữ quy củ, ta đánh đứa đó!
Quả là bá đạo!
Sáng sớm hôm sau, ngay cả bữa sáng cũng không có. Các học trò đã dậy, đứa thì luyện giọng, đứa thì đá chân.
Lão Quan nhìn các đồ đệ, đứa nào cũng mặt xanh mày đen, rồi lại nhìn Hoa Thập Nhị da dẻ trắng trẻo, trên mặt không dính chút bụi nào. Lão quát hỏi:
-Chuyện gì thế này?
Tiểu Thạch Đầu cùng đám học trò không dám nói, nhưng trong ánh mắt nhìn Hoa Thập Nhị đều lộ ra vẻ hả hê khi thấy người khác gặp họa.
Hoa Thập Nhị bình thản đáp:
-Mấy sư đệ không hiểu chuyện. Tối qua ta dạy chúng nó chút quy củ!
-Sư đệ?
Lão Quan nhìn Hoa Thập Nhị, rồi lại nhìn những người khác, hứng thú hỏi:
-Có biết võ không?
-Xem người ta múa võ bán nghệ ở Thiên Kiều, vật vã ở đó. Học cũng nhanh, cứ xem là biết làm!
-Ồ? Ngươi còn có bản lĩnh này à!
Nụ cười trên mặt lão Quan càng rạng rỡ. Xem một lần là biết múa võ, dù chỉ là da lông, cũng chứng tỏ có thiên phú bắt chước động tác. Trong hí kịch, hát, đọc, diễn, đánh, học được những thứ này sẽ tiết kiệm được nửa công phu.
-Tốt, có thiên phú là chuyện tốt. Nhưng không lớn không nhỏ, phá quy củ thì không được!
Lời vừa dứt, sắc mặt lão Quan đã sa sầm. Lão đưa tay ra, lập tức có người đưa tới một cây đao gỗ.
Đao gỗ là loại dùng trong gánh hát để luyện tập, chưa sơn son. Sư phụ thường dùng đao gỗ để trừng phạt học trò, đánh người rất thuận tay.
-Đưa tay ra!
Mỗi học trò vào gánh hát đều có đủ thứ tật xấu. Muốn cho chúng hòa nhập vào gánh, lắng lòng lại mà học hát, sư phụ nhất định phải tìm cớ đánh một trận. Việc này giống như ngày xưa tù nhân vào ngục phải chịu gậy uy vũ, chẳng khác gì nhau.
Cho nên trận đòn này của Hoa Thập Nhị, dù thế nào cũng không tránh được. Chuyện tối qua chỉ là cái cớ để sư phụ ra tay mà thôi.
Hoa Thập Nhị khi còn ở "Thập Nguyệt Vi Thành" cũng thích nghe hát. Hắn từng kết giao thân thiết với chủ gánh họ Phương, Xuân ca cùng con gái, nên hiểu rõ quy củ này.
Hắn không biến sắc, đưa cả hai tay ra.
Lão Quan không đánh vào tay trái vừa đứt ngón hôm qua, mà cầm tay phải lên, vung đao gỗ đánh đét đét mười mấy cái liền.
Đánh xong, lão thở hồng hộc, nhìn sang tay Hoa Thập Nhị, trên đó đến một vệt đỏ cũng không có.
Điều lão Quan không biết là, khi đao gỗ rơi xuống, Hoa Thập Nhị đã dùng cơ bắp lòng bàn tay khẽ run lên để hóa giải lực đạo. Hai bàn tay này có thể bắt đạn, nói gì đến chịu vài nhát đao gỗ.
Lão Quan không hiểu lẽ ấy, nhưng đã dùng hết sức, nên cũng không nghi ngờ gì, quát hỏi:
-Đau không?
-Đau!
Hoa Thập Nhị nói dối mà mắt không chớp.
-Đau thì nhớ cho kỹ!
Lão Quan ném đao gỗ đi, tự có người đón lấy. Lão quay sang các học trò quanh đó, lớn tiếng quát:
-Luyện công!
Trong nháy mắt sân đầy tiếng đá chân, tiếng luyện giọng, tiếng ê a hòa lẫn thành một mớ hỗn độn.
Lão Quan dẫn Hoa Thập Nhị ra một góc. Ở đó, từ xà nhà treo xuống một dãy dây thừng. Vài học trò mới nhập môn đang đứng một chân, lấy dây buộc cổ chân chân kia, tay kéo đầu dây bên kia, nâng cao chân bị buộc để giãn cơ, gân.
-Hôm nay con cứ giãn gân trước. Thấy bọn họ luyện thế nào thì luyện như vậy!
Hoa Thập Nhị không hề có ý muốn đi tới, quay đầu hỏi lão Quan:
-Sư phụ, nếu con giãn được gân chân, hôm nay có phải được nghỉ không?
-Ồ, khẩu khí lớn đấy. Riêng ải này ít nhất cũng phải mất một tháng!
-Được, sư phụ, con nói thẳng ở đây. Hôm nay mà con giãn được gân chân, thì được nghỉ. Còn nếu không giãn được, hừ hừ, tự đến chỗ con lĩnh đao gỗ!
Hoa Thập Nhị không nói thêm lời nào, liền dang chân thành một đường thẳng, tựa như đứng hàng ngang chẳng cần chống. Trong chớp mắt, cả gánh hát lại im bặt. Ánh mắt mọi học trò đều đổ dồn về phía này, đến mấy vị sư phụ dạy hát cũng ngoái nhìn.
Hắn giữ nguyên tư thế nửa phút, rồi đổi sang chân kia, vẫn vững như một nén hương cắm xuống đất.
Đứng đó tựa như chiếc đinh cắm chặt xuống nền.
Lão Quan lúc đầu ngẩn ra, sau đó mừng rỡ:
-Tốt, thật là tốt! Ngươi còn biết làm gì nữa? Uốn lưng cho ta xem, lộn nhào thì sao?
Hoa Thập Nhị từ từ hạ chân xuống:
-Sư phụ, người không tin thì không thể đứng vững. Hôm nay con được nghỉ rồi, muốn xem thứ khác, sáng mai hãy đến!
Nói xong hắn quay người bỏ đi. Lâu rồi không được tắm nắng, cái nắng mùa đông này lại có một phen tư vị khác.
-Hừ, thằng nhóc này!
Lão Quan vừa mừng vừa tức, ngứa cả răng, muốn cầm đao gỗ lên. Nhưng lời đã nói ra, mấy vị sư phụ dạy hát bước lại gần:
-Đứa bé này có cái khí chất của người có thể thành danh kép!
Lão Quan lúc này mới nguôi giận, mặt giãn ra:
-Chỉ là khó dạy đấy!
Cả ngày hôm ấy, các sư đệ chăm chỉ luyện tập, còn Hoa Thập Nhị tựa lưng vào hành lang, nhắm mắt lại, đón nắng.
Đến tối, các học trò lần lượt trở về phòng giường tập thể. Có một thằng nhóc lêu lổng nhảy ra, hò hét:
-Đao gỗ ăn có ngon không? Mày còn ngông nữa không?
Lời chưa dứt, Hoa Thập Nhị đã vung tay tát một cái đôm đốp vào mặt nó. Nó bị tát ngã lăn lên giường, ôm mặt gào khóc.
Khắp phòng, các biểu cảm đều cứng đờ.
Hoa Thập Nhị đảo mắt một vòng, không ai dám nhìn thẳng vào hắn. Lúc này hắn mới cười tủm tỉm nói:
-Đao gỗ thế nào thì ta không biết, vì thứ đó chẳng đau chút nào. Nhưng cái tát này của ta, chắc chắn không dễ chịu gì đâu!
Hắn hỏi Tiểu Thạch Đầu đứng đầu:
-Tiểu Thạch Đầu, chuyện gì đây, có ý kiến với ta à?
Tiểu Thạch Đầu theo phản xạ lùi hai bước, mặt nặn ra nụ cười:
-Dám đâu ạ, chỉ là Tiểu Lại Tử không hiểu chuyện, đắc tội với sư huynh. Lát nữa em sẽ dạy dỗ nó cho ra trò!
Hoa Thập Nhị nụ cười thu lại:
-Lát nữa?
-Là ngay bây giờ!
Tiểu Thạch Đầu quay sang thằng đang ôm mặt gào trên giường, quát:
-Tiểu Lại Tử, còn không mau dập đầu nhận lỗi với sư huynh?
Tiểu Lại Tử đang đau, giờ còn bắt dập đầu, nó nào chịu.
Hoa Thập Nhị phất tay:
-Thôi, không muốn thì đừng ép. Các ngươi cứ đánh nó nửa canh giờ, cho nó một bài học rồi đi ngủ hết đi!
Tiểu Thạch Đầu nóng ruột, trèo lên giường đá Tiểu Lại Tử một cái:
-Còn không dập đầu? Muốn để mọi người đánh à!
Tiểu Lại Tử hết cách, đành ấm ức dập đầu trên giường trước mặt Hoa Thập Nhị.
Lúc này Hoa Thập Nhị mới leo lên giường, nằm vào chỗ của mình, thản nhiên nói:
-Ngủ đi!
Sáng sớm hôm sau, lão Quan nhìn chằm chằm Hoa Thập Nhị:
-Hôm nay luyện uốn lưng chứ?
-Sư phụ, luyện xong rồi có phải được nghỉ không ạ?
-Mơ đi, mau luyện!
Lần này lão Quan không mắc bẫy nữa.
-Vậy à, thế con không biết, sư phụ dạy con đi!
-...
-Vậy nếu người cho con nghỉ thì sao?
Soạt soạt soạt, Hoa Thập Nhị liền một hơi lộn hơn hai mươi vòng ra sau.
Lão Quan hoàn toàn hết cách, quay người bỏ đi:
-Nghỉ đi, ngày mai bắt đầu học hát!