Thời Thôi Ngọc Mẫn lớn lên cũng là lúc chính sách kế hoạch hóa gia đình được thực hiện rầm rộ nhất. Ở nông thôn, người ta còn có thể lách luật sinh thêm một đứa, chứ hộ khẩu thành thị hầu như nhà nào cũng chỉ có một con.
Không chỉ hạn chế sinh con, nhà nước còn khuyến khích kết hôn muộn, sinh con muộn. Bởi vậy, khi ba đứa Tề Lỗi chào đời, cha mẹ chúng đều đã ngoài hai mươi.
Đặc biệt là Đường Thành Cương. Mười sáu tuổi hắn đã nhập ngũ, phục vụ suốt hai mươi năm, càng phải làm gương chấp hành chính sách của đất nước. Đến năm hai mươi tám, hai mươi chín tuổi, nhờ ông nội Tề Lỗi mai mối, hắn mới quen Thôi Ngọc Mẫn, cô giáo tiểu học. Ba mươi mốt tuổi, hắn mới có Đường Dịch.
Hồi ấy, Đường Thành Cương vẫn còn trong quân ngũ. Thôi Ngọc Mẫn giờ giấc làm việc khá thong thả, còn nhà họ Tề với nhà họ Ngô đều có cả cha lẫn mẹ đi làm. Thành thử từ lúc ba đứa trẻ chập chững biết chạy, một mình Thôi Ngọc Mẫn đã phải trông cả ba.
Sau này, năm Đường Dịch lên bảy, Thôi Ngọc Mẫn mắc bệnh nặng. Đường Thành Cương lúc ấy mới thấy mình có lỗi với vợ. Lại thêm một vài nguyên do khác, hắn rời quân ngũ, trở về địa phương.
Thôi Ngọc Mẫn nghỉ bệnh suốt hai năm. Đường Thành Cương cũng gắng sức phấn đấu, gây dựng được chút thành tựu. Thế là nàng dứt khoát nghỉ việc, ở nhà chuyên tâm chăm sóc ba đứa nhỏ.
Nói cho đúng, mẹ Thôi còn thân với Tề Lỗi và Ngô Ninh hơn cả mẹ ruột của hai đứa.
Vừa rồi, Đường Dịch ngã xe rồi bỏ chạy. Thôi Ngọc Mẫn biết ngay thằng bé đã trốn sang nhà Tề Lỗi, bèn xách chổi đuổi theo.
Chưa bước vào sân, nàng đã nghe ba thằng nhóc quỷ gào ầm lên.
Thôi Ngọc Mẫn xông vào, gõ mạnh lên bậu cửa sổ, quát chúng im ngay.
Ba đứa vừa bị nàng bắt ngồi yên thì cổng sau lưng đã kêu rầm một tiếng. Một bà lão chắp tay sau lưng, đi cùng một phụ nữ trung niên vừa nhón hạt dưa vừa bước vào.
Bà lão họ Dương, nhà sát vách nhà Tề Lỗi. Bình thường mọi người đều gọi bà là bà Dương già.
Không phải “vợ già nhà họ Dương” gì cả. Người Đông Bắc có một bộ phận lớn vốn từ Sơn Đông di cư tới. Giọng Sơn Đông thì mất dần, nhưng lối nói đảo ngược thứ tự câu của người Sơn Đông lại ăn sâu vào tiếng địa phương. Gọi “bà Dương già” cho đúng ra phải là “bà già họ Dương”.
Còn người phụ nữ trung niên kia, Thôi Ngọc Mẫn cũng quen. Chị ta ở con ngõ phía sau, là người nhà họ Vương.
Nhà hai người đều có con năm nay thi vào cấp ba.
Còn đứng ngoài cổng, bà Dương già đã oang oang:
- Thi xong rồi đấy à? Lại chạy nhảy tưng bừng rồi? Sao không chịu yên, lo học hành cho tử tế đi?
Người phụ nữ kia cũng lớn tiếng hỏi:
- Ngọc Mẫn, Đường Dịch nhà cô thi thế nào? Còn hai thằng nhóc nhà họ Tề, nhà họ Ngô thì sao?
Thôi Ngọc Mẫn cau mày. Nàng biết hai người này tới chẳng có ý gì tốt.
Nàng đâu phải tự dưng sinh nghi. Nhà bà Dương có thằng Dương Kim Vĩ, chị Vương cũng có cô con gái đang học lớp chín. Cả hai đều thi vào cấp ba năm nay, thành tích còn hơn ba đứa trong nhà. Bọn trẻ lại có chút xích mích với nhau.
Dương Kim Vĩ từ nhỏ đã không ưa ba đứa Tề Lỗi, suốt ngày đánh nhau. Con gái nhà họ Vương lại chơi với Dương Kim Vĩ, chẳng buồn chơi cùng ba đứa kia.
Nói trắng ra, hai đứa kia một phe, ba thằng nhóc quỷ một phe.
Chuyện giữa trẻ con, người lớn thường không xen vào, cùng lắm chỉ để bụng. Nhưng cũng phải xem là người thế nào. Có kẻ thích xoi mói chuyện nhà này nhà nọ, còn đem chuyện trẻ con đẩy thành thù hằn giữa hai nhà.
Hai người trước mặt chính là hạng ấy.
Thôi Ngọc Mẫn thầm nghĩ, họ tới khoe khoang đây mà!
Nhưng cũng chẳng trách được. Người ta có cái để khoe kia mà.
Nàng không tiện nói gì, bèn ngoảnh lại nhìn vào trong nhà, ý bảo: người lớn đã hỏi thì cứ trả lời, không nên thất lễ.
Đường Dịch bĩu môi với mẹ, miễn cưỡng đáp:
- Cũng tạm ạ. Thi vào trường trọng điểm thì không có cửa, nhưng đóng thêm một khoản để vào trường thường thì chắc được.
Ngô Ninh cũng nói:
- Cháu với Đường Dịch cũng gần như nhau, học không giỏi bằng Kim Vĩ nhà bà.
Ngô Ninh nói với bà Dương. Thằng Dương Kim Vĩ kia đúng là chịu khó học, học đến phát rồ.
Ngô Ninh chỉ khách sáo một câu, vậy mà bà Dương nghe xong khoái chí ra mặt. Bà chắp tay sau lưng, bĩu môi nhìn vào nhà:
- Thằng cháu đích tôn nhà tôi chịu học lắm! Đâu như mấy đứa này, ngày nào cũng chỉ lo dỡ mái nhà.
Bà lão vốn đã cay nghiệt, hễ nhắc đến đứa cháu cưng thì lời lẽ càng chẳng biết chừng mực, câu nào cũng nhằm chọc tức người ta.
Nếu là sau này, e rằng hai bên đã lao vào đánh nhau rồi.
Nhưng hồi những năm chín mươi, hàng xóm sống với nhau mấy chục năm. Thôi Ngọc Mẫn lại từng làm cô giáo, không muốn chấp nhặt với một bà lão, trong lòng khó chịu thì cũng đành chịu.
Nàng thuận miệng phụ họa:
- Phải đấy!
Rồi trừng mắt với đám trẻ trong nhà:
- Học theo Kim Vĩ nhà người ta cho tử tế, đừng ngày nào cũng chỉ biết quậy phá!
Vừa nói, nàng vừa kéo bà Dương và người phụ nữ kia:
- Nào, sang nhà tôi ngồi chơi.
Nhưng cả hai chẳng có ý định đi. Người phụ nữ kia đứng lì tại chỗ, giọng còn to hơn:
- Kim Vĩ nhà bà ngoan lắm. Con gái tôi còn bảo, trong đám trẻ cùng tuổi quanh đây, nó chẳng phục ai, chỉ chịu thua Kim Vĩ.
- Ngọc Mẫn à, không phải chị muốn nói cô đâu, nhưng phải quản bọn nhỏ cho nghiêm. Đang tuổi ham chơi mà không chịu học hành, chồng cô kiếm giỏi đến mấy cũng không đủ cho nó phá của.
Bà Dương già cũng chẳng chịu đi, đứng bên cạnh hùa theo:
- Kim Vĩ ngoan lắm, về nhà chẳng làm gì ngoài đọc sách.
Bà ta lại nói với Thôi Ngọc Mẫn:
- Đường Dịch là đứa tốt, sao lại không chịu học cho đàng hoàng?
Đột nhiên bà hạ thấp giọng:
- Cô phải nói với Lệ Hoa cho tử tế. Cứ đà này, không chỉ thằng Thạch Đầu nhà chị ấy hỏng đời, mà Đường Dịch với Tiểu Ninh nhà cô cũng bị nó làm hư mất!
- Chứ còn gì nữa! - Chị Vương lập tức hùa theo. - Lần nào cũng đội sổ. Tôi thấy Quách Lệ Hoa chẳng hề muốn tốt cho thằng Thạch Đầu! Cô phải để tâm một chút. Ba nhà thân nhau đến mấy cũng không thể đem tiền đồ của con cái ra đùa được, đúng không?
Bà Dương làm bộ bí mật, vẻ mặt như thể đang rình mò:
- Nhà cô ở xa nên không nghe thấy đấy thôi. Thằng Thạch Đầu nhà chị ấy giờ còn ra thể thống gì nữa? Quách Lệ Hoa quản không nổi nó đâu. Chị Vương nói chẳng sai chút nào.
Miệng thì nói lo lắng, thật ra chỉ muốn chia rẽ người ta.
Trong những con ngõ cũ thời ấy, có hàng xóm thân thiết như ruột thịt, cũng có những bà nhiều chuyện chỉ mong nhà người khác gặp chuyện chẳng lành.
Thôi Ngọc Mẫn sáng như gương, biết thừa tính nết hai người. Nhưng nàng vốn ôn hòa, chẳng buồn tranh cãi, chỉ kéo cả hai:
- Nào, nào, sang nhà tôi đi. Chợ sớm tôi mua dưa hấu, nhờ hai chị nếm thử xem có ngọt không.
Hai bà nhiều chuyện gần như bị Thôi Ngọc Mẫn mời ra khỏi nhà.
Thế mà bà Dương vẫn chưa hả dạ. Bà liếc vào trong buồng, buông một câu:
- Thạch Đầu, sao không nói gì? Thi thế nào rồi?
Bà ta cố ý hỏi dù biết thừa. Điểm số của Tề Lỗi ra sao, ai mà chẳng biết. Bà chỉ muốn làm cho hắn bẽ mặt.
Từ nhỏ, ba đứa đã thường xuyên đánh nhau với Dương Kim Vĩ, mà lần nào người chịu thiệt cũng là cháu bà.
Trước kia, Tề Lỗi hẳn đã đuổi hai người ra khỏi nhà. Nhưng lần này hắn chỉ cười.
Hắn nửa đùa nửa thật:
- Bà Dương, bà làm thế không tử tế đâu nhé. Bà hỏi câu này thì đâu phải quan tâm cháu nữa. Hay là bà không xem nhà cháu như hàng xóm mấy chục năm rồi?
- Ơ! - Bà Dương già ngẩn người. - Thằng bé này, hỏi một câu cũng không được à?
Tề Lỗi vẫn cười:
- Hỏi thì đương nhiên được. Nhưng có sao nói vậy nhé, đóng cửa lại thì bà hỏi thế nào cũng được. Cháu không chịu học, bà cầm gậy đánh cháu mấy cái, cháu cũng chẳng dám trách. Bà là bậc trưởng bối mà.
Hắn liếc người phụ nữ trung niên:
- Nhưng còn có người ngoài ở đây. Người ta không biết lại tưởng bà lớn tuổi rồi mà chẳng biết nhìn trước ngó sau.
- Tôi… - Bà Dương già nghẹn lời. Tề Lỗi nói chẳng sai câu nào.
Chị Vương còn khó xử hơn. Gì cơ? Sao tự dưng chị ta thành người ngoài?
Tề Lỗi vẫn chưa nói xong:
- Hơn nữa, làm thế chị Vương khó xử lắm. Hùa với bà chèn ép một đứa trẻ thì hóa ra chị chẳng có phẩm cách. Còn không hùa theo thì lại không thấy thỏa mãn, đúng không?
- Phụt…
Ngô Ninh, Đường Dịch và cả Thôi Ngọc Mẫn đều không nhịn được, bật cười.
Trước đây sao họ không nhận ra Tề Lỗi ăn nói cay nghiệt đến thế?
Thôi Ngọc Mẫn cố nén cười, nhân đó đẩy hai người ra cửa:
- Nào, sang nhà tôi đi.
Ba người lớn vừa đi khỏi, Đường Dịch với Ngô Ninh đã cười nghiêng ngả.
- Ôi trời, Thạch Đầu, cậu độc thật đấy! Bà Dương già cả thế rồi, lỡ tức đến ngất thì sao?
- Độc à? - Tề Lỗi nhướng mày. - Chuyện độc hơn tớ còn chưa nói đâu!
Bà Dương già tuổi thì đã cao, nhưng người già không phải ai cũng tử tế.
Phần lớn nguyên do khiến ba anh em chẳng ưa Dương Kim Vĩ là từ bà ta mà ra.
Hồi nhỏ, có những lúc Thôi Ngọc Mẫn bận quá, đôi khi gửi ba đứa cho bà Dương trông hộ một lúc.
Thôi Ngọc Mẫn khéo cư xử. Lần nào cũng đưa bà ít tiền lẻ, bảo mua đồ ăn vặt cho bốn đứa trẻ.
Nói thật, khi ấy còn nhỏ, ba anh em chẳng hề ghét Dương Kim Vĩ.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, mỗi lần mẹ Thôi đưa tiền, bà lão khi thì nhét tọt vào túi riêng, khi thì thiên vị cháu mình.
Mua bánh mì nhân đùi gà cho Dương Kim Vĩ, còn ba đứa kia mỗi đứa một chiếc bánh không nhân.
Mua kẹo cao su thổi bong bóng cho Dương Kim Vĩ, còn ba đứa kia mỗi đứa một viên kẹo trái cây.
Không chịu nổi nhất là bà lão còn thích khoe khoang, đi đâu cũng chỉ có thằng cháu đích tôn của bà.
Dẫn bốn đứa trẻ ra ngoài, bà cõng Dương Kim Vĩ trên lưng, còn ba anh em chỉ biết ngước mắt nhìn theo, vừa thèm vừa tức. Dần dà, trong lòng chúng sinh ra oán hận.
Ba đứa cũng chẳng biết mách mẹ, từ bé đã không có thói quen ấy.
Ba ông bố đều có chung một nguyên tắc: đàn ông phải ra đàn ông, phải rộng rãi. Đứa nào mách lẻo thì ăn đòn trước!
Thế thì biết làm sao? Mẹ kiếp, dựa vào đâu mà bà dùng tiền của mẹ chúng mua kẹo cao su với bánh mì nhân đùi gà cho cháu bà ăn? Dựa vào đâu ba đứa chúng phải tự đi bộ, còn bà thì cõng cháu trên lưng?
Đánh!