Kể từ khi gieo trồng khoai tây, bách tính đều nghiêm ngặt tuân theo phương pháp trồng trọt do quan nông sự chỉ dạy mà làm từng bước, cũng không dám nhổ lên xem rốt cuộc cây mọc ra sao, chỉ thấy mầm khoai tây trên mặt đất sinh trưởng rất tốt.
Thế nên, sau khi nhận được thông báo của đại nhân huyện lệnh, bách tính đều vác cuốc, đồ nghề ra đồng.
Khi Lục Vân Khai đến nơi, liền bảo mọi người bắt đầu đào, khi nhát cuốc đầu tiên được xới lên, có người đã kinh hô: "Ta đào được rồi, ta đào được rồi."
Người khác cũng reo lên kinh hỉ: "Chúng tôi cũng đào được rồi, một củ to quá."
"Trời ơi, sắp to bằng nắm đ.ấ.m của ta rồi."
"Củ này sinh trưởng thật tốt."
Những người ở khu vực khác đến xem đều thấy thèm muốn vô cùng, nhiều củ khoai tây thế này, cả nhà ăn được một năm chăng?
Nhiều củ khoai tây thế này, có thể bán được bao nhiêu tiền bạc đây? Giá như sớm biết, bọn họ cũng dời đến đây trồng khoai tây thì tốt biết mấy.
Những nhà trồng khoai tây dưới ánh mắt ngưỡng mộ của người khác tiếp tục đào khoai tây, trong lòng vui sướng khôn xiết, may mắn là họ có mắt nhìn, đi theo đại nhân huyện lệnh mà làm việc, sau này chắc chắn không lo không có ngày tốt.
Mỗi nhà cũng chỉ trồng hai ba mẫu khoai tây, cả nhà cùng ra đồng, mất khoảng hai ngày công, liền đào hết tất cả khoai tây.
Tất cả khoai tây đều được chất đống lại một chỗ, chất thành một ngọn núi nhỏ.
"Nhiều như vậy sao?" Lâm sư gia cũng không ngờ rằng mảnh đất trông có vẻ cằn cỗi ấy lại có thể trồng ra củ khoai tây lớn đến thế, cũng không ngờ hai mươi cân khoai tây giống lại có thể thu hoạch được gần hai ngàn cân khoai tây củ.
Các châu phủ khác không phải không trồng khoai tây, nhưng không ngờ đất đai tơi xốp nơi đây lại có thể cho ra củ khoai tây tốt hơn cả đất đai màu mỡ ẩm ướt.
"Đại nhân, hạ quan cũng lần đầu tiên thấy một mẫu đất thu hoạch được nhiều khoai tây như vậy." Quan nông sự cũng đầy vẻ kinh ngạc, trong sự nghiệp làm quan của ông, đây là lần đầu tiên thấy một mẫu đất sản xuất được nhiều khoai tây đến thế, "Nếu như khắp cả nước đều có thể đạt năng suất cao như vậy thì tốt biết mấy."
"E rằng không được." Lục Vân Khai nói: "Chương đại nhân hiểu biết về nông sự hơn ta, lý nên biết phong thổ khí hậu mỗi nơi khác nhau, vật trồng cũng có sự khác biệt."
Quan nông sự gật đầu đáp lời: "May nhờ có phu nhân tương trợ, nếu không phải phu nhân đề xuất phương pháp khả thi, e rằng chúng ta vẫn còn cố chấp với việc trồng lúa gạo."
Tống Tân Đồng qua lớp khăn che mũ, nói: "Thiếp không dám nhận công, chẳng qua là tình cờ phát hiện khoai tây nơi đây sinh trưởng tốt hơn nơi khác, người thực sự giúp đỡ bách tính làm việc chính là Chương đại nhân cùng chư vị."
Quan nông sự chức vị thấp kém, không ai để ý, lúc này nghe lời Tống Tân Đồng nói, trong lòng rất ấm áp, cười chắp tay nói: "Đại nhân, nay sản lượng đã tăng cao, hạ quan kiến nghị sang năm mở rộng trồng trọt, lấy đó làm kế sinh nhai."
"Có thể." Lục Vân Khai vốn cũng có dự tính như vậy, bèn sai người thông báo cho bách tính về cách bảo quản khoai tây, cùng việc gieo trồng vào mùa xuân năm sau.
"Đại nhân, ngày mai chúng tôi liền đi khai khẩn đất hoang, khai khẩn một trăm mẫu đất, người mau mời chủ bạ đại nhân đến đo đạc cho chúng tôi." Có bách tính đã không kìm nén được, lớn tiếng kêu lên.
Lục Vân Khai nói: "Triều đình tuy khuyến khích mọi người khai hoang trồng trọt, nhưng sau ba năm mỗi năm phải nộp không ít thuế khóa, mọi người chớ nên tham lam, kẻo dẫn đến thu hoạch không đủ nộp thuế."
[Truyện được đăng tải duy nhất tại MonkeyD.net.vn -
"Đại nhân, một mẫu đất thu hoạch nhiều củ khoai tây như vậy, chúng tôi chắc chắn có thể nộp đủ thuế khóa."
"Phải đó, chúng tôi còn muốn trồng thêm nữa kia."
Quan nông sự nói: "Chư vị, đại nhân cũng là vì tốt cho mọi người, nếu gặp năm tai họa hoặc gặp chuyện khác, đất đai thu hoạch kém, đến lúc nộp thuế chẳng phải sẽ khó khăn sao? Thế nên mọi người vẫn nên liệu sức mà làm, chớ nên bỏ cái này mất cái kia."
Bách tính nghĩ lại thấy cũng phải.
Lại có người hỏi: "Vậy nếu khoai tây chúng tôi trồng ra mà không bán được thì sao?"
"Mọi người yên tâm, quan phủ sẽ tìm cách giúp mọi người." Lâm sư gia nói.
Kỳ thực, Lục Vân Khai đã thương lượng ổn thỏa với Trương tướng quân của quân đội trú đóng, sau này có thể đưa khoai tây trồng ra đến quân doanh làm lương thực chính hoặc làm rau, dù sao quân doanh cũng phải mua lương thảo từ bên ngoài.
Khi đã dặn dò xong xuôi, Tống Tân Đồng và vài hộ gia đình mua mỗi nhà năm mươi cân khoai tây, khi định trả tiền bạc, những hộ gia đình này đều nói không nhận tiền.
"Điều này không được, nếu không nhờ phu nhân người dạy chúng tôi trồng khoai tây, e rằng chúng tôi cả đời cũng không đủ ăn." Bách tính nơi đây trước kia dựa vào trồng lúa mạch và nuôi cừu, nhưng lúa mạch vì thu hoạch kém, mỗi năm ngay cả lương thực nộp thuế cũng không gom đủ, nên cuối cùng đành bất đắc dĩ từ bỏ.
Nay trồng lại lương thực, còn có thể dựa vào lương thực để kiếm tiền mưu sinh, đối với họ đây là ân huệ trời ban, nên họ thi nhau đưa khoai tây của mình ra, bảo Tống Tân Đồng lấy thêm về.
Tống Tân Đồng mua về cũng chỉ muốn làm vài bữa khoai tây xào sợi, khoai tây hầm sườn, bánh khoai tây gì đó để ăn, căn bản không cần quá nhiều.
"Ta chỉ muốn mua một ít về nhà làm thức ăn thôi." Tống Tân Đồng không muốn lấy của bách tính một phân nào, dù sao mọi người trồng trọt cũng không dễ dàng, "Nhiêu đây đã đủ rồi, mọi người về nhà cũng có thể lấy một ít khoai tây hầm với thịt cừu hoặc xương, mùi vị rất ngon."
"Vậy chúng tôi về nhà sẽ làm theo lời phu nhân."
"Mọi người chớ quên khoai tây này phải để dành làm giống, đừng ăn hết nhé." Quan nông sự vội vàng bổ sung.
Lời vừa dứt, bách tính đều cười ha hả.
Lại có những bách tính khác chưa trồng khoai tây cũng muốn thử làm thịt cừu hầm khoai tây, nên cũng tìm người mua vài cân, muốn mua nhiều hơn thì họ không chịu, đều nói phải giữ lại làm giống.
Khoai tây giá hai đồng một cân, giá cả phải chăng, nhà nghèo khó thì thiếu nợ người quen hai ba cân, đợi nho trong nhà chín bán được tiền thì sẽ trả. Cũng có nhà giàu có thì muốn mua thêm mấy chục cân.
Nhưng mọi người đều không muốn: "Ta phải giữ lại làm giống, các ngươi mua hết rồi thì năm sau chúng ta trồng gió Tây Bắc sao?"
"Mua mấy củ khoai tây nhà ngươi mà cũng keo kiệt, đâu phải không trả tiền bạc."
"Thế cũng không được, sang năm ta trồng nhiều hơn, lúc đó một ngàn cân ta cũng bán cho ngươi."
"Ta mua nhiều thế làm gì? Ngươi là phường buôn khoai tây lòng đen, muốn lừa gạt tiền bạc của ta phải không?"