Nước lạnh tràn qua miệng Diệp Tĩnh Dao trước khi nàng kịp mở mắt.
Nàng sặc lên, chống tay ngồi dậy. Dòng nước nâu đục cuốn theo rơm rạ, cành cây và những mảnh ngói vỡ, chảy xiết giữa con đường lát đá. Mưa quất vào mặt, lạnh buốt. Cổ tay trái đau nhói; nàng cúi xuống, thấy một vết sẹo mảnh nằm ngang làn da trắng bệch.
Trên mặt nước, cách nàng mấy trượng, một ông lão đang bị xoáy nước kéo về phía chân đê. Chiếc đèn lồng trong tay ông đã tắt, quai đèn mắc vào cành gỗ trôi dạt.
“Cứu với!”
Tĩnh Dao chẳng kịp nghĩ thêm. Nàng chụp lấy sợi dây buộc sổ bên hông, quấn một đầu quanh cột hiên còn đứng vững rồi lao xuống nước. Dòng chảy đập mạnh vào hông, suýt hất nàng ngã. Nàng cắn chặt răng, lần theo sợi dây tiến lên.
Ông lão bị nước cuốn nghiêng, một tay quờ quạng giữa dòng. Tĩnh Dao chộp lấy cổ tay ông. Da ông trơn tuột vì nước, sức nặng kéo nàng chúi về phía trước.
“Đừng buông!” nàng quát.
“Ta… ta không giữ nổi!”
“Vậy nắm lấy tay ta!”
Nàng vòng cánh tay qua vai ông, kéo giật về phía cột. Mỗi bước lùi, dòng nước lại ghì chân nàng xuống. Sợi dây quấn quanh cổ tay trái siết chặt, chạm đúng vết sẹo khiến cơn đau nhói dội lên tận khuỷu tay. Tĩnh Dao nghiến răng, kéo thêm lần nữa.
Người đàn ông đang bám vào cột hiên gần đó, chứng kiến nàng kéo ông lão đến, chìa tay ra. “Đưa ông ấy đây!”
Tĩnh Dao dồn sức đẩy ông lão lên. Người kia nắm được vạt áo, kéo ông qua bậc đá. Nàng theo sau, đầu gối va xuống nền đường, đau đến tối sầm mắt.
Ông lão ho sặc sụa, nước trào khỏi miệng. Tĩnh Dao nằm nghiêng bên cạnh, th* d*c. Mưa trút xuống mái hiên thủng, tiếng nước dội lẫn với tiếng người gọi nhau từ các ngõ nhỏ.
Nàng chẳng biết đây là đâu.
Trong đầu vẫn còn một khoảng trống lạnh ngắt. Nàng nhớ mình đã cúi xuống một bản thảo, nhớ trang giấy nhòe mực dưới ngọn đèn bàn, nhớ cổ tay đau buốt. Rồi có tiếng va đập dữ dội. Sau đó là nước, con đường đá và thân thể xa lạ này.
“Cô nương, cô có bị thương không?” người đàn ông hỏi.
“Không sao.” Tĩnh Dao ngồi dậy, nhìn quanh. “Đây là trấn nào?”
“Hà Khẩu. Nước dâng nhanh lắm, cô nương nên lên nền cao.”
Hà Khẩu.
Cái tên đập vào trí nhớ nàng như một nét mực vừa được gạch chân. Nàng từng thấy nó trong cuốn tiên hiệp mình đang hiệu đính. Nhưng ý nghĩ ấy trôi tuột khi ông lão rên lên bên cạnh.
“Tiền bối, ông nghe ta hỏi không?” Nàng nghiêng người đỡ ông ngồi. “Ông tên gì? Nhà ở đâu?”
Ông lão nhìn nàng, rồi nhìn hai bàn tay mình. Mái tóc bạc bết trên trán, nước mưa men theo rãnh nhăn chảy xuống cằm.
“Ta… tên gì?”
Tĩnh Dao khựng lại. “Ông không nhớ sao?”
Ông lão lắc đầu. “Ta nhớ mình giữ đèn ở bến. Đêm nào cũng thắp đèn, để thuyền biết đường vào. Còn tên…” Ông nhíu mày, đôi mắt mờ đục cố bám lấy điều gì đó. “Chẳng hiểu sao không nghĩ ra được.”
“Nhà ông ở đâu?”
“Nhà…” Ông chỉ vào một ngõ hẹp cạnh quán rượu, rồi tựa hồ vừa nhận ra điều bất thường. “Ta biết ngõ ấy. Hay là không? Ta đã đi qua đó chưa?”
Ông nhìn con đường như nhìn một nơi chưa từng đặt chân đến.
Tĩnh Dao theo hướng tay ông nhìn sang. Nước đục phủ kín lối vào ngõ. Trên mặt nước, giữa mưa, một vệt sáng trắng mỏng rung lên rồi tắt. Nó không giống ánh đèn hay sét. Trông như một đường giấy chưa viết, bị bàn tay vô hình xé ra giữa dòng.
Ông lão bỗng co rúm. “Ta có con không?”
Tĩnh Dao không trả lời ngay. Nàng cũng không biết phải nói gì. Vệt trắng lại hiện lên, kéo dài theo dòng chảy rồi tan vào bóng mái hiên. Trong khoảnh khắc ấy, gương mặt ông lão như nhạt đi khỏi trí nhớ nàng. Nàng còn nhớ mái tóc bạc, chiếc áo vải sẫm, nhưng suýt không nhớ nổi ông vừa nói gì.
Nàng siết chặt sợi dây bên cổ tay.
“Ông từng trông coi ngọn đèn ở bến,” nàng nhắc lại, nói chậm từng chữ. “Ông vừa được chúng ta kéo lên khỏi nước. Ta là Diệp Dao.”
Ông lão nhìn nàng. “Diệp… Dao.”
“Ông có nhớ mình ở đâu không?”
“Không.”
Tĩnh Dao cắn nhẹ mặt trong má. Nàng không thể lôi ký ức ra khỏi đầu ông bằng cách hỏi dồn. “Để ta đưa ông đến chỗ trú. Nếu gặp người quen, họ sẽ nhận ra ông.”
Người đàn ông vừa giúp kéo ông lão đứng dậy, lau nước trên mặt. “Trạm canh phía trước còn người. Bên ấy đang đưa dân lên nền cao.”
Tĩnh Dao gật đầu, đỡ ông lão đứng lên. Ông nặng hơn nàng tưởng; hai chân ông run rẩy, mỗi bước đều chệch khỏi hướng đi. Người đàn ông đi trước mở đường, thỉnh thoảng quay lại đỡ. Họ men theo mái hiên, tránh dòng nước xiết giữa đường.
Ở chân cột gần quán rượu, một tờ giấy bị nước đẩy mắc vào khe đá. Mực trên mặt giấy loang gần hết, nhưng góc trên còn đóng dấu son. Tĩnh Dao thoáng nhìn thấy hai chữ “tử nạn”.
Nàng buông vai ông lão cho người kia đỡ, cúi xuống nhặt tờ giấy.
“Cô nương, đừng đứng giữa đường!” người đàn ông gọi.
Tờ giấy run lên trong tay nàng. Nước làm nhòe nhiều hàng chữ, song một hàng vẫn đọc được rõ ràng:
Diệp Dao, người đưa thư ở Hà Khẩu - tử nạn trong trận vỡ đê linh lực.
Bên dưới là ghi chú ngắn, nét mực vẫn đậm: mắc kẹt khi con đường phía đông bị nước cuốn mất.Hơi thở Tĩnh Dao nghẹn lại.
Cái tên ấy không phải tình cờ. Diệp Dao là nhân vật chỉ xuất hiện trong danh sách tử nạn của “Sơn Hà Ký”, cuốn truyện nàng vừa hiệu đính đến đoạn cuối. Nàng nhớ dòng ấy vì khi sửa bản thảo, nàng đã dừng lại một lúc trước một cái tên được nhắc đến duy nhất để báo rằng người đó đã chết.
Nàng đã tỉnh dậy trong thân thể người đưa thư ấy.
Nước lạnh chảy qua cổ tay. Vết sẹo dưới tay áo âm ỉ như nhắc nàng rằng nàng vẫn còn ở đây, còn sống, nhưng ngoài tờ giấy ướt kia, chẳng có gì chứng minh nàng là ai. Không có lời giải thích, không có dấu hiệu nào cho biết nàng có thể trở về. Chỉ có một thân phận đã được ghi sẵn trong trang sách và cơn lũ đang dâng.
Tĩnh Dao vò tờ danh sách trong tay. Nàng không thể đứng đây để hiểu hết mọi chuyện trong khi người ta còn mắc kẹt giữa dòng.
“Ta đưa tiền bối tới trạm canh trước,” nàng nói, nhét tờ giấy vào áo. “Rồi phải tìm chỗ cao hơn.”
Người đàn ông gật đầu, không hỏi nàng vừa đọc được gì.
Họ dìu ông lão đi tiếp. Trên đường, cửa sổ hai bên đều đóng kín. Một cánh cửa gỗ bị nước xô bật, va vào bậc đá rồi trôi ngang trước mặt họ. Trên mái hiên, một đứa trẻ khóc gọi mẹ. Tiếng người đáp lại vọng ra từ phía ngõ, đứt quãng giữa tiếng mưa.
Tĩnh Dao nhìn về hướng bến. Vùng nước trắng lạ lùng ban nãy không còn thấy nữa, chỉ còn mặt nước sẫm màu đang dâng lên quanh chân tường. Nàng ép mình bước nhanh hơn.
Trạm canh nằm trên nền đất cao gần cổng trấn. Đám đông chen chúc dưới mái ngói. Có người quấn chăn quanh vai, có người ôm con nhỏ, có người vẫn ngoái ra con đường vừa bị nước lấp kín. Một người phụ nữ đứng ở bậc cửa gọi tên chồng. Không ai đáp.
Người đàn ông đưa ông lão tới một góc khô ráo, nơi mấy người dân đang chia nhau bát nước nóng. “Để ông ấy ngồi đây. Ta còn phải quay lại xem có ai ở phố phía nam.”
“Cẩn thận,” Tĩnh Dao nói.
Người ấy chạy ra mưa. Nàng ngồi xổm trước ông lão. Ông vẫn run, hai bàn tay đặt trên đầu gối, ánh mắt lơ đãng nhìn những gương mặt xung quanh. Chẳng ai nhận ra ông. Chẳng ai gọi ông bằng một cái tên.
Một tiếng chuông báo động bỗng vang lên từ phía bờ sông.
Tiếng đầu trầm đục, tiếng thứ hai bị mưa nuốt mất một nửa. Dân chúng dưới mái hiên đồng loạt quay đầu. Người giữ đèn giật mình, bàn tay chụp lấy cánh tay Tĩnh Dao.
“Là chuông báo đê,” một người kêu lên. “Mọi người lên nền cao! Đừng chen!”
Tiếng chân dồn dập đổ về trạm canh. Một thanh niên mặc áo vải ướt sũng chạy qua cửa, vừa thở vừa nói rằng người ở bến đang chuyển dân lên chỗ trú. Tĩnh Dao cúi nhìn ông lão.
“Tiền bối, ông ở lại đây. Đừng ra ngoài.”
“Ta có cần đi thắp đèn không?” ông hỏi, giọng yếu ớt. “Nếu không có đèn, thuyền sẽ không tìm được bến.”
“Bến đã ngập rồi. Trước mắt ông phải ở nơi an toàn.”
Ông lão nhìn nàng, như muốn phản bác, nhưng cuối cùng chỉ cúi đầu.
Tĩnh Dao tìm trong túi áo một mảnh giấy khô và cây bút nhỏ. Tay nàng hơi run, nét mực đầu tiên chạm xuống giấy thành một vệt đậm. Nàng nhìn ông lão.
“Ta sẽ ghi lại điều ông còn nhớ. Ông tự nghe xem có đúng không.”
Ông lão gật rất khẽ.
“Ông từng trông coi ngọn đèn ở bến Hà Khẩu. Người dân trong trấn gọi ông là…”
Nàng dừng lại. Không thể viết một cái tên ông không nhớ, càng không thể tự bịa ra để lấp khoảng trống.
Truyện được đăng tải tại
“Ta sẽ ghi điều chắc chắn trước.” Nàng viết: Người giữ đèn ở bến Hà Khẩu. “Ông có thể xác nhận chứ?”
Ông lão nhìn dòng chữ. Ánh mắt dừng trên từng nét bút, môi mấp máy. “Ta biết… dòng chữ này đang nói về ta.”
“Ông nhớ được tên mình rồi sao?”
Ông lắc đầu, vẻ bối rối sâu thêm. “Không. Ta biết đó là tên ta, nhưng không nhớ nó có nghĩa gì.”
Tĩnh Dao nhìn mảnh giấy trong tay. Nàng chưa viết tên nào, chỉ ghi một câu tạm để họ khỏi quên điều ông vừa kể. Vậy mà ông vẫn tin nó chỉ về mình. Nàng gấp giấy lại, cất vào ngực áo.
“Không sao. Ông không cần ép mình nhớ.”
“Nhưng nếu ta quên cả ngọn đèn thì sao?”
“Ta sẽ nhắc ông.”
“Cô nương cũng có thể quên.”
Lời ấy khiến nàng lặng đi.
Ngoài kia, mưa gõ liên hồi trên mái ngói. Tĩnh Dao chạm vào vết sẹo dưới tay áo, cố giữ lại những gì mình biết: ông lão giữ đèn; trấn Hà Khẩu; tên Diệp Dao trên danh sách tử nạn; trận vỡ đê còn chưa xảy ra. Những điều ấy rõ ràng đến mức nàng có thể gọi tên từng chữ, nhưng cảm giác chúng đang rời khỏi mình khiến lòng bàn tay lạnh dần.
Từ phía bờ sông, một tiếng động dài vang lên, như đá tảng nghiến vào nhau dưới lòng đất. Đám đông trong trạm canh nín bặt. Sau đó là tiếng người hô chạy, tiếng chân trượt trên nền đá, tiếng trẻ khóc bật lên.
Tĩnh Dao bước ra khỏi mái hiên. Nàng không đi xa, chỉ nhìn qua những mái nhà thấp về phía bờ sông. Trong màn mưa, một vệt trắng xé ngang mặt nước. Nó kéo dài từ bờ này sang bờ kia, sắc lạnh như mép giấy vừa bị rọc. Nơi vệt trắng lướt qua, dòng nước bỗng đổi hướng, cuốn những cành cây quay thành vòng xoáy.
Ký ức trong nàng bỗng chạm tới một câu văn đã bị xóa khỏi bản thảo.
Trước khi đê vỡ, một vùng nước sẽ nuốt mất con đường dẫn ra khỏi trấn.
Nàng không nhớ câu ấy nằm ở trang nào, chỉ nhớ nét mực bên lề đã nhòe khi nàng sửa bản thảo. Nếu vùng nước kia xuất hiện, người trong trấn sẽ mất lối ra. Tờ danh sách đã ghi nàng chết khi mắc kẹt ở đó.
Ông lão lại nắm lấy tay áo nàng. Những ngón tay lạnh ngắt siết chặt vải, khuôn mặt trắng bệch.
“Cô nương…” Ông nhìn thẳng vào nàng, giọng khản đặc. “Ta tên gì?”