Thiên tử ở Trường An, quân nha ở phủ Ngụy.
Sau loạn An Sử, các phiên trấn cát cứ ở Hà Sóc trỗi dậy, người đời bèn truyền nhau câu ấy.
Có kẻ bảo, đám hoạn quan trong cung thích thì giết thiên tử mà chơi; quân nha binh ở Ngụy Bác cũng thích thì giết tiết độ sứ mà chơi.
Lời ấy dĩ nhiên có phần phóng đại. Nhưng số tiết độ sứ chết dưới tay quân nha binh Ngụy Bác, chắc chắn nhiều hơn số thiên tử bị hoạn quan giết.
Bởi thế, ở Ngụy Bác vẫn có đường thăng tiến khá rộng cho tầng lớp dưới. Ông tổ bốn đời của Điền Quân là Điền Thừa Tự, vị tiết độ sứ đầu tiên của Ngụy Bác. Đến đời cha nàng, nhà họ Điền chỉ còn là một võ quan cấp thấp, mỗi tháng lĩnh năm quan tiền.
Có điều Ngụy Bác cũng có chỗ hơn người. Tiền lương phát cho tướng sĩ là tiền đủ chân; một quan có đúng một nghìn đồng. Phải biết triều đình phát lương, theo lệ một quan cũng chỉ được tính hơn bảy trăm đồng.
Lúc này, Chu Ôn khoác áo gấm hoa lệ, bên trong mặc áo lót xanh biếc, ngang lưng thắt đai có nạm vàng khảm ngọc. So với dáng vẻ áo vải khăn gai thường ngày, hắn như biến thành người khác. Soi gương một cái, quả thật phong thái như ngọc, diện mạo thanh nhã, đúng là một giai công tử.
Bộ dạng này được Lan Tố Đình khen hết lời, đến Điền Quân cũng không kìm được mà ngắm hắn thêm mấy lần.
Chu Ôn đang thong thả dạo bước trên phố Ngụy Châu. Hắn đã đổi sang cái tên giả Lan Tố Đình đặt cho, Chu Hoảng. Thân phận bịa ra là chắt của Chu Thao, cựu tiết độ sứ Lư Long.
Điền Quân mỉa mai: - Lần này đến họ cũng lười đổi rồi. Cuối cùng cũng không bắt Tần Ngạn gánh tội thay ngươi nữa.
Chu Ôn lười nhác đáp: - Hậu duệ nhà Tần Quỳnh chẳng đáng giá bao nhiêu. Hai trăm năm trôi qua rồi, ai còn để tâm đến ngươi. Nếu không phải vậy, ta còn định dùng lại cái tên Tần Ngạn.
- Tần Ngạn có được người bạn như ngươi, đúng là phúc tu mấy đời.
- Cũng chẳng có gì quá đáng. Có kẻ bị người ta nhìn trộm lúc tắm, vậy mà còn ngây ngô nhận người đó làm đàn em…
Điền Quân bực bội nói: - Ta biết làm sao được! Mấy năm ấy ngày nào cũng gặp nhau, chẳng lẽ ta lại tuyệt giao với hắn? Phải rồi, sao ngươi biết chuyện đó?
Chu Ôn thản nhiên đáp: - Đừng nghi oan Chỉ Trân, nàng không phải hạng hay lỡ miệng. Ngươi thường uống say rồi nôn đầy đất, ta bèn trả tiền nhờ tỳ nữ của Chỉ Trân tiện thể trông nom ngươi. Khi ấy ngươi còn cảm ơn rối rít. Đúng lúc tỳ nữ ấy phát hiện, mỗi khi ngươi say mềm ngủ thiếp đi, ngươi lại nói mớ…
- Thế là ta tiện miệng hỏi Chỉ Trân, quả nhiên khớp với chuyện ta đã biết.
Điền Quân nghiến răng: - Ngươi đúng là đồ khốn nạn.
Chu Ôn nói: - Nếu ta thật sự khốn nạn thì đã chẳng kể cho ngươi nghe. Ai lại cố ý sai người theo dõi ngươi? Còn con a hoàn kia lắm lời, tự tìm đến ta nói huyên thuyên, mong kiếm chút tiền thưởng, trách ta được sao? Ta chỉ muốn ngươi bớt uống rượu, cẩn thận hơn thôi.
Điền Quân nghẹn lời.
Tính tình Chu Ôn tuy tệ, nhưng đối với nàng quả thật không tồi. Chỉ là lời hắn thường khó nghe.
Lần này đến Ngụy Châu cũng là vì chuyện của nàng.
Trong ba trấn Hà Sóc vốn nổi tiếng hà khắc với dân, chính quyền Ngụy Bác còn tệ hại nhất. Dân chúng đói rách, áo rách để lộ bụng, thân không quần, chân chẳng có giày. Đàn bà nhà quê nhiều khi phải cởi trần cày ruộng, chẳng còn chút thể diện nào.
Mùa đông đến, dân nghèo không chăn đệm, chỉ đành chen chúc trong nhà những hộ nông dân khá giả hơn, dựa sát vào nhau như chim cút, hong bên đống củi cháy leo lét để khỏi chết cóng.
Trông thấy cảnh ấy, Chu Ôn càng muốn giết sạch đám quân nha binh Ngụy Bác.
Nhưng thành trì lại phồn hoa hơn hắn tưởng. Đường phố rộng rãi, sạch sẽ. Quân nha tướng không thích cấm đi lại ban đêm, đến cả tường ngăn giữa các khu phố cũng bị phá bỏ. Những người buôn bán có thể bày hàng dọc đường lớn, tiếng rao chen nhau, phố xá vô cùng náo nhiệt.
Ngụy Bác vốn là vùng đông dân. Dù đám quân nha binh cai trị tồi tệ, khiến dân chúng phiêu tán rất nhiều, nền tảng nơi đây vẫn còn đó.
Mấy năm nay, hạn hán và châu chấu hoành hành khắp vùng phía nam sông lớn, thế mà kỳ lạ thay, tai họa ấy không lan tới Hà Bắc. Dân chúng tuy nghèo khổ nhưng chưa xảy ra cảnh người ăn thịt người. Đó cũng là lý do Hà Sóc tránh được nạn dân biến cuốn phăng.
Điền Quân bỗng lặng im.
- Khu thành phía sau là ổ dân nghèo. Năm nào cũng có hai, ba nghìn người chết đói chết rét. Thi thể bị vứt ở bãi tha ma phía tây thành, mặc cho sói hoang với cáo rỉa xác, cuối cùng đến xương trắng cũng chẳng còn mấy.
- Từ bãi tha ma đi về phía bắc hai dặm là cả dãy biệt viện của thứ sử và các nha tướng. Ta nghe cha kể, năm mươi năm trước, nơi đó vẫn còn những cánh đồng phì nhiêu. Sau này đê Chương Hà lâu ngày không tu sửa, vỡ tung, biến cả vùng thành đầm nối đầm. Quý nhân thấy lau sậy mọc ken dày, doi đất chằng chịt, phong cảnh phảng phất Tây Khê ở Hàng Châu, bèn dựng vườn tược giữa đầm. Thuyền sơn màu nối liền nhau. Xuân hè đến, trẻ đẹp ca múa trên thuyền, lướt giữa làn nước…
Chu Ôn hiếm khi thấy Điền Quân trầm giọng đến vậy.
Nàng là hậu duệ của Điền Thừa Tự, đến nay gia đình vẫn nằm trong tầng lớp ăn bám vào quân nha binh Ngụy Bác.
Nếu không quen biết Điền Hương và Khấu Khiêm Chi, có lẽ nàng sẽ chẳng bao giờ thấy lối sống ấy có gì sai trái.
Cũng như những cô gái như Triệu Yểu Nương, trước khi Chu Ôn bắt họ khỏi trang viên rồi đưa đi làm kỹ nữ trong doanh trại, họ đâu nghĩ cha mẹ mình ngồi nhìn dân chúng chết đói, vẫn đầu cơ tích trữ, không chịu phát một hạt lương cứu đói, là chuyện sai trái.
Chu Ôn thở dài: - Mỗi lần nhìn đám quý nhân tự xưng ấy, ta lại ngỡ mình là người tốt.
Điền Quân khẽ nói: - Khi đó ta cho rằng lũ trẻ trong xóm nghèo không biết mang ơn, nên đã giết gần hết bọn chúng. Sau này nghĩ kỹ lại, nếu không nhờ tiền Điền Hương tỷ tỷ đổi bằng thân mình để cứu chúng, có lẽ phần lớn cũng chẳng sống nổi đến tuổi trưởng thành.
Chu Ôn an ủi nàng: - Mấy đứa trẻ biết ơn ấy, ngươi đưa chúng đến quân Thái Ninh, còn dạy chúng luyện võ. Dù sao cũng đã làm được một việc tốt. Đừng tự trách nữa, khi ấy ngươi mới mười lăm tuổi, bản thân cũng chỉ là một đứa trẻ.
Giữa cõi đời đục ngầu này, trấn Thái Ninh ít ra còn miễn cưỡng được xem là chốn yên lành. Cách Tề Khắc Nhượng và Khấu Khiêm Chi giữ đất, bảo vệ dân chúng quả thật đã cứu sống rất nhiều người.
Đang nói, Chu Ôn bỗng nắm lấy tay Điền Quân.
Tính nàng vốn hào sảng chẳng kém đàn ông. Ngay từ lần đầu gặp mặt, nàng đã vì tiền mà nhận lời giả làm vị hôn thê của Chu Ôn. Giờ hai người quen biết đã lâu, nắm tay một cái vốn chẳng đáng kể.
Nhưng nghĩ đến đây là lần đầu tiên sau bốn năm năm nàng trở về nhà, lại còn dẫn theo một người đàn ông, gò má nàng bỗng nóng bừng.
Chu Ôn hạ giọng: - Thật ra ta biết mình không thể giả vờ giống hệt đám công tử quý tộc kia. Ta không làm được cái dáng đi nghênh ngang, xem dân chúng thấp hèn như cỏ rác.
Rồi hắn đột nhiên đổi giọng: - Có điều, dù thật sự là con cháu nhà họ Chu ở U Châu, nhan sắc cũng chưa chắc bằng tiểu gia đây.
Lời tự phụ ấy khiến Điền Quân chỉ muốn lập tức đấm cho hắn một cú vào sống mũi, đánh khuôn mặt tuấn tú kia lõm xuống.
Nhưng nàng phải thừa nhận Chu Ôn nói không sai.
Nhà họ Chu ở U Châu dẫu hiển hách đến đâu, rốt cuộc cũng xuất thân từ đám lính biên trấn.
Phong thái dung mạo của Chu Ôn trái lại khiến người ta ngờ rằng hắn là hậu duệ nhà họ Chu ở Ngô Quận.
Thế nhưng dòng họ sĩ tộc danh giá từng lừng lẫy mấy trăm năm ấy, đến khi nhà Đường dựng nước đã suy tàn hoàn toàn, bị gạch khỏi sổ bộ sĩ tộc. Nhà họ Chu cũng như nhà họ Vương ở Lang Gia, nhà họ Tạ ở Trần Quận, đều là nạn nhân của loạn Hầu Cảnh.
Người ta thường nói, triều đại có thể tồn tại trăm năm, thế gia lại truyền nghìn năm. Nhưng lịch sử xoay vần, sĩ tộc thịnh suy cũng chẳng hiếm. Chỉ có lối cai trị bằng quyền lực nằm trong tay các hào môn là trước sau vẫn vậy.
Điền Quân khẽ hỏi: - Giờ đến nhà ta sao?
Chu Ôn đáp: - Không. Trước hết đi mua một căn nhà, phải rộng rãi một chút, để người ta tưởng ta định ở lâu tại Ngụy Châu.