Thanh Châu từng mang tên Quảng Cố, thay Lâm Truy giữ vị trí trung tâm của đất Tề Lỗ. Trải qua vô vàn cuộc chiến, kể cả hai lần thành trì bị phá hủy vào thời Nam Bắc triều, nơi này vẫn chẳng mất đi vẻ phồn hoa.
Ngày nay, đây là trị sở của quân Bình Lư nhà Đại Đường. Đại soái Tống Uy là kẻ đến chết cũng không chịu buông quyền. Dẫu có chết, lão nhất định phải chết trong công đường của chính mình.
Tống Uy nằm trên giường thở dốc, nước mắt lăn qua những nếp nhăn trên mặt. Lão đau đớn đến chẳng thốt nên lời, dường như trong lòng có ngàn vạn điều muốn nói, nhưng cứ nghẹn lại, chẳng biết bắt đầu từ đâu. Lão chỉ lẩm bẩm mãi:
- Các ngươi đừng hận ta. Ta sớm muộn gì cũng phải chết. Các ngươi đừng hận ta, ta sớm muộn gì cũng phải chết!
Lão đã trông thấy những ai? Dân lành bị quân lính của lão cướp bóc, sát hại? Bách tính chết vì lão nuôi giặc để củng cố quyền thế? Đồng liêu vì lão ghen tài, đố người mà bỏ mạng ngoài chiến trường? Hay còn những kẻ khác từng bị lão phụ bạc?
Năm Hàm Thông thứ mười, mới cách đây chưa đầy mười năm. Tống Uy khi ấy dũng mãnh xông pha, đến tuổi già trong lòng vẫn giữ một bầu chính khí. Vì sao lão lại biến thành nông nỗi này?
Trong Thần Sách quân, lão đã từ một thiếu niên tuổi đôi mươi chịu đựng hết năm này sang năm khác, cho đến khi quá lục tuần, trở thành lão tướng ngoài sáu mươi. Đến lúc ấy, lão mới lần đầu được trao quyền thống lĩnh riêng một cánh quân.
Lão dẫn quân tiến thẳng vào đất địch, đánh cho quân Nam Chiếu xâm lược chẳng còn biết đường nào mà lần. Ngay cả sứ giả Lục Chiếu, người theo sát bảo vệ Nam Chiếu vương Mông Thế Long, cũng chết dưới đao của Tống Quyết, em út Tống Uy.
Vậy mà Nhan Khánh Phục vừa đến đã cướp sạch quân đội của lão, giật hết mọi chiến công, rồi đường hoàng nhận chức Tiết độ sứ Đông Xuyên. Sử quan còn ghi lại cho hậu thế công lao vĩ đại của Nhan công, rằng ông ta đã xoay chuyển tình thế, giúp đất Thục thoát khỏi cơn nguy biến.
Niềm tin cả đời của Tống Uy rốt cuộc sụp đổ.
Lão từng tin rằng chỉ cần chăm chỉ làm việc, sớm muộn gì cũng có ngày ngóc đầu lên. Lão đã chịu quá nhiều nhục nhã, quá nhiều ánh mắt khinh khi. Nhưng chừng nào chức tước còn từ từ tăng tiến, lão vẫn dựa vào sự bền gan ấy mà gắng gượng, mãi đến tuổi ngoài sáu mươi.
Đến cuối cùng, lão mới hiểu một tên tiểu nhân đê tiện, giỏi nịnh bợ hoạn quan, có thể dễ dàng giật lấy tất cả những gì vốn thuộc về mình.
Tống Uy suy sụp hoàn toàn. Sau đó, lão biến thành chính hạng người mà trước kia mình căm ghét nhất. Đám hoạn quan phát hiện vị tướng sắt đá năm nào nay còn khéo đưa đẩy hơn bất kỳ ai, còn biết chiều lòng các công công hơn cả bọn họ.
Tống Uy đã có được thứ lão muốn. Lão trở thành người đứng đầu hàng ngũ tiết soái nhà Đại Đường. Ngay cả bốn vị đại soái lừng danh cũng phải đứng dưới lão vì thâm niên.
Mãi đến sau trận thảm bại ở Tống Châu, một ngọn lao mới xuyên thủng bụng Tống Uy. Bệnh tình ngày một trở nặng, lão mới nhận ra mình đã già lắm rồi, già đến mức vốn chẳng nên ra chiến trường nữa. Mạng sống vốn đã chẳng còn bao lâu, nay vì vết thương ấy mà càng ngắn lại. Diêm Vương và quỷ Vô Thường có thể câu hồn lão bất cứ lúc nào.
Một y quan trẻ tuổi bưng thuốc bước vào, dịu giọng nói:
- Tống soái, uống thuốc thôi.
Tống Uy khó nhọc ngồi dậy, nhận lấy bát thuốc rồi đưa lên miệng.
Đôi mày trắng nhợt của lão bỗng nhướng cao. Cánh tay khô gầy run lên, rồi lão đột ngột ném bát thuốc vào mặt viên y quan.
- Là ngươi, chính ngươi vẫn luôn hại ta, đúng không? Vì sao lão phu cứ trông thấy những thứ quái gở ấy? Lão phu muốn gặp Nhan Khánh Phục, bắt hắn trả món nợ với ta, vậy mà chẳng lần nào gặp được! Nói đi, rốt cuộc ngươi là người của ai?
Thuốc nóng bỏng táp đỏ mặt viên y quan, để lại những vết phỏng loang lổ. Thế nhưng thần sắc hắn vẫn bình thản:
- Tại hạ chỉ là một y quan nhỏ bé, việc phải làm là tận sức chữa bệnh cho Tống soái. Còn chuyện Tống soái sinh ảo giác, kẻ hèn này sao biết được?
Tống Uy bỗng run lên lần nữa, gào lớn:
- Đừng đến đây! Không phải ta làm, đừng tìm ta!
Lão the thé kêu lên:
- Ta sớm muộn gì cũng phải chết! Ta sớm muộn gì cũng phải chết!
Tống Uy lăn khỏi giường. Mảnh sứ vỡ đâm rách lớp da thịt già nua thô ráp, nhưng chẳng có bao nhiêu máu rỉ ra.
Lão không cam lòng, giơ tay phải lên giữa vũng nước thuốc loang khắp mặt đất, như thể vẫn muốn chộp lấy một thứ gì. Nhưng ngọn lửa sinh mệnh trong mắt lão rốt cuộc cũng lụi dần.
Đầu Tống Uy nghiêng sang một bên. Mặt lão áp xuống đống bã thuốc nóng bỏng, hơi thở hoàn toàn tắt hẳn.
Viên y quan kêu lớn, gọi hai tên hầu ngoài cửa vào chứng kiến, cốt để chứng minh mình trong sạch.
Trong thuốc có một ít cà độc dược. Nhưng loại hoa ấy vốn có tác dụng an thần, liều lượng cũng luôn rất nhẹ. Những toa thuốc chữa bệnh cho Tống Uy đều do hắn cùng mấy viên y quan khác bàn bạc, mỗi lần điều chỉnh đều kịp thời báo cho Tiết độ phó sứ An Sư Nho và Áp nha Vương Kính Vũ, những viên đại tướng trong quân trấn.
Chỉ khi trở về chỗ ở, viên y quan trẻ tuổi mới nhếch môi cười đắc ý.
Vì sao hắn sẵn lòng vào sinh ra tử vì Diêm soái Hoàng Sào, mạo hiểm cả tính mạng? Bởi Hoàng Sào hiếm khi đem ai ra làm vật hy sinh, lúc nào cũng chừa cho người trung thành với mình một con đường rút lui an toàn.
Tống Uy bị thương nặng, sắp chết. Ai nấy đều biết chuyện ấy. Lão chết lúc nào cũng chẳng khiến mấy người ngạc nhiên.
Một lượng nhỏ cà độc dược phối với vài loại thuốc khác cũng có thể khơi dậy nỗi sợ trong lòng người, khiến họ sinh ra những ảo giác suy nhược.
Với một ông già sắp tàn như Tống Uy, chỉ cần điều chỉnh liều lượng thật khéo là có thể định đoạt chính xác ngày lão chết.
Đám y quan tầm thường kia sao có thể phát hiện điều gì trong phương thuốc bí truyền của gia đình hắn?
Viên y quan trẻ tuổi đã hoàn thành trọn vẹn nhiệm vụ Hoàng Sào giao phó. Hắn có thể mang số tiền đủ sống sung túc cả đời đi mua ruộng đất, cũng có thể tiếp tục ẩn mình trong thành Thanh Châu, tìm cách giúp nghĩa quân làm thêm nhiều việc, kiếm thêm nhiều tiền.
Cả hai con đường đều có vẻ không tệ.
…
Đã nhiều ngày trôi qua kể từ khi tướng quân Chu Ôn được thăng làm Đô đầu, thống lĩnh một nghìn quân. Vậy mà các tướng sĩ dưới trướng lại được chứng kiến một chuyện không thể ngờ tới.
Chu Ôn mời một kỹ nữ trong doanh trại vào màn trướng của mình.
Ai cũng biết tiên sinh Lan vẫn ở chung một trướng với tướng quân. Nhưng từ sau khi Lan Tố Đình hút mủ độc trong nhọt cho các chiến sĩ, rồi nấu những món ngon cho họ, mọi người đều kính nàng như tiên nữ. Họ còn thay nhau làm chứng rằng tướng quân và Lan tiên sinh trong sạch với nhau, cứ như mũi họ thật sự ngửi được mùi hương riêng của gái còn trinh.
Quả thật, hai người ngủ riêng giường. Ở giữa còn có một tấm màn đen dày, có người từng trông thấy từ ngoài cửa trướng Chu Ôn.
Thế nhưng việc hắn đưa kỹ nữ vào trướng lại khiến đám lính thô lỗ dưới quyền rì rầm bàn tán.
Tiểu Chu tướng quân xưa nay chẳng la cà chốn hoa liễu, cũng không mấy để tâm nữ sắc. Mọi người vốn tưởng một nhân vật tuấn tú như hắn sẽ chẳng buồn đoái hoài đến phấn son tầm thường. Hôm nay sao lại đổi tính?
Vả lại, Lan tiên sinh vẫn còn trong trướng. Nàng có phẩm hạnh thanh cao như thế, lẽ nào tướng quân không sợ làm bẩn mắt nàng?
Chỉ là mọi người nghĩ nhiều quá thôi.
Chu Ôn chỉ mời kỹ nữ xuất thân từ họ Triệu ở Thiên Thủy ấy vào hát vài khúc.
Hoắc Tồn và những người kia thích nghe những bài từ phóng túng, táo bạo của Đôn Hoàng, kiểu như: “Tuyết trên ngực, mặc hắn cắn, e phí ngàn vàng mua nụ cười.” Còn khúc Chu Ôn nghe lại thanh nhã hơn nhiều.
“Rèm buông, gió đêm lùa qua nghìn tơ,
Áo trắng khoanh tay hỏi trời cao.
Thường nhớ mãi, nhớ rồi hóa hư không,
Một tấc si tình, nơi khác có như nhau?”
Nàng vốn là tiểu thư khuê các, đuôi mày khóe mắt vương nét u sầu. Giọng hát uyển chuyển, dáng người thanh mảnh mà đẫy đà xoay theo điệu múa như cành liễu, dải lụa trắng tung bay tựa mây.
Hát xong, nàng nghỉ một lát rồi cất giọng với khúc Hà Mãn Tử. Dứt bài, nàng lại hát bài Cung Từ mà nhà thơ Trương Hỗ viết để bình phẩm khúc nhạc ấy:
“Quê cũ cách xa ba nghìn dặm,
Thâm cung giam hãm hai mươi năm.
Một tiếng Hà Mãn Tử vang lên,
Hai dòng lệ đổ trước quân vương.”
Giọng ca nghẹn ngào, khiến người nghe cũng chạnh lòng.
Lan Tố Đình khẽ nói:
- Nghe kể mấy chục năm trước, Mạnh tài nhân của vua Vũ Tông đã hát khúc Hà Mãn Tử này bên giường bệnh của ngài, rồi đau buồn mà qua đời. Có lẽ nàng lo đại nghiệp cải cách của Vũ Tông còn dang dở, nhà vua lại sắp băng hà giữa chừng. Quang Vương vốn thân thiết với đảng Ngưu, một khi lên ngôi, mọi tâm huyết của Vũ Tông ắt hóa thành công cốc.
Chu Ôn cũng từng nghe cha mình là Chu Thành kể chuyện ấy. Cha hắn nói vua Vũ Tông là bậc minh quân duy nhất có thể khiến Đại Đường một lần nữa hưng thịnh, tiếc rằng mệnh vua quá ngắn. Về sau, vua Tuyên Tông lên ngôi, làm ngược lại mọi chính sách của Vũ Tông, vận nước lại bắt đầu suy tàn, cho đến tận hôm nay.
Chu Ôn khẽ gật đầu, tỏ ý khen ngợi khúc hát của Triệu Cơ, rồi rót một chén rượu nhạt vào miệng. So với rượu mạnh, hắn vẫn thấy hoàng tửu dễ uống hơn.
Lan Tố Đình thở dài, lấy ra một viên kẹo vàng cam trong veo, đưa cho Triệu Cơ:
- Tỷ tỷ hát cũng mệt rồi, ăn viên kẹo cho dịu giọng nhé.
Trong mắt Triệu Cơ ánh lên vẻ cảm kích. Nàng cảm ơn rồi nhận lấy.
Đó là món kẹo lê nàng thích nhất. Tương truyền Ngụy Trưng, vị tể tướng khai quốc, đã chế ra kẹo để chữa chứng hen suyễn cho mẹ già. Chuyện ấy hẳn chỉ là lời đồn do người bán kẹo bịa ra để quảng cáo.
Nhưng viên kẹo phảng phất mùi thuốc ấy quả thật rất hợp với dáng vẻ hiểu sách, biết lễ của Lan Tố Đình.
Chu Ôn bảo thứ kẹo trong trong ấy trông chẳng khác nào lát củ cải trắng vừa thái ra. Quả nhiên là con thỏ nhỏ, thích ăn củ cải.
Củ cải dễ bảo quản, là loại rau người thời Đường ưa chuộng, thường được nấu chung với thịt dê. Trong giọng Quan Trung, tên củ cải dần biến âm thành “la bặc”.
Lan Tố Đình lại cãi rằng củ cải vốn màu trắng, còn kẹo lê thì màu vàng.
Dù sao vùng đất này phải hơn hai trăm năm nữa mới có giống củ cải màu vàng.
Khuê danh của Triệu Cơ là Yểu Nương, một cái tên rất phổ biến vào thời Đại Đường. Nàng năm nay mười tám tuổi. Dung mạo không bằng gương mặt thanh nhã, nhìn mãi không chán của Lan Tố Đình, nhưng thân hình đẹp, ca múa cũng khá.
Họ Triệu ở Thiên Thủy có lịch sử lâu đời, gần như chẳng kém họ Vương ở Thái Nguyên hay họ Lý ở Lũng Tây, đều là những gia tộc lớn của người Hán. Nhưng nếu xét thực lực, họ Triệu lại chẳng mấy nổi bật trong hàng ngũ thế gia Đại Đường.
Tương truyền tổ tiên xa xưa của họ là Triệu Sung Quốc từng nói, nghìn năm sau họ Triệu nhà ta sẽ đứng đầu các dòng họ. Nay nghìn năm đã qua, lời tiên đoán ấy vẫn chưa thành sự thật.
Chu Ôn đưa mắt nhìn Lan Tố Đình, chậm rãi nói:
- Chỉ Trân, lúc ấy ta làm chuyện đó, trong lòng thấy khoan khoái vô cùng. Đám thế gia môn phiệt trơ mắt nhìn dân chúng ăn thịt lẫn nhau, đến một hạt gạo cũng không chịu bỏ ra cứu đói. Trừng trị chúng, thấy đám dân đói cảm kích như vậy, ta cứ ngỡ mình đang thay trời hành đạo. Nhưng nghĩ lại, nếu lúc ấy nàng có mặt, hẳn sẽ khuyên ta dừng tay.
Giết những kẻ chủ mưu thì chẳng có gì sai.
Nhưng Yểu Nương chỉ hơn Lan Tố Đình một tuổi, vẫn gần như là thiếu nữ. Phải biết phong khí thời Đường khá cởi mở, con gái nhà quyền quý thường kết hôn muộn. Nhiều người đến hai mươi tuổi, thậm chí muộn hơn, mới xuất giá.
Lan Tố Đình nhìn Chu Ôn bằng đôi mắt trong như nước thu, khẽ thở dài:
- Tố Đình đã nói từ lâu, tru di cả họ chẳng phải việc hay ho gì.
Chu Ôn đáp:
- Nhưng những người trông có vẻ vô tội ấy cũng hưởng lợi từ việc làm bất nghĩa của bậc trưởng bối. Vả lại, mấy nghìn năm nay vẫn luôn làm như thế.
Lan Tố Đình nghiêm giọng nói:
- Đúng vậy, Cao Tổ hoàng đế triều ta vốn thích làm những chuyện như thế. Chẳng hạn Ngô vương Đỗ Phục Uy bị Cao Tổ ngầm giết chỉ vì bạn cũ của ông là Phụ Công Thạch nổi loạn. Con cái bị sung vào cung làm việc thấp hèn, vợ con gái thì bị ghi tên làm kỹ nữ trong cung. Mãi đến khi Thái Tông phát động biến loạn ở Huyền Vũ Môn, lật đổ Cao Tổ, Đỗ Phục Uy mới được rửa oan, gia quyến cũng được thả ra. Nhưng những chuyện ấy có thể gọi là nhân nghĩa sao?
- Nhân nghĩa… Chu Ôn nhẩm đi nhẩm lại hai chữ ấy. - Chúng ta hô hào khẩu hiệu cứu dân, trừ tội, thật ra cũng chỉ vì bất mãn với thế gian này, muốn bản thân sống khá hơn đôi chút. Nếu tiện thể khiến dân chúng sống khá hơn thì càng tốt.
Hai chữ “chúng ta” Chu Ôn nói dĩ nhiên không bao gồm Lan Tố Đình. Nhưng đấy mới là sự thật đẫm máu dưới lớp vỏ hào nhoáng. Thuở thiếu thời, Chu Ôn từng tin vào thứ chính nghĩa tuyệt đối. Sau này hắn mới hiểu, chuyện ấy vốn không thể làm được.
Chu Ôn nói với Yểu Nương:
- Hôm nay nàng hát rất hay. Ta cho nàng rời đi.
Yểu Nương buồn bã, nước mắt chực trào:
- Nô gia chẳng còn nơi nào để về.
Chu Ôn hỏi:
- Họ Triệu ở Thiên Thủy chẳng phải còn nhiều chi nhánh sao? Họ không chịu nhận nàng về ư? Trần Lệ Khanh dưới trướng Diễm soái cũng mất danh tiết, chẳng phải vẫn được gia tộc nhận về đó sao?
Hắn biết Trần Lệ Khanh thuộc chi Triết Đông của họ Trần ở Dĩnh Xuyên. Sau khi chi này bị nghĩa quân của Cừu Phủ tàn sát, nàng được dòng chính họ Trần ở Dĩnh Xuyên nuôi nấng.
Yểu Nương sầu não nói:
- Tướng quân Trần Lệ Khanh từ nhỏ đã bộc lộ tài bắn cung cưỡi ngựa, gia tộc mới thấy đáng để đặt cược vào nàng. Còn một cô gái ngoài nhảy múa ca hát thì chẳng biết làm gì như nô gia, một khi đã mất danh tiết, trong mắt các chi khác của họ Triệu cũng chẳng khác gì món đồ bỏ đi.
Nàng nói mất danh tiết không phải là mất trinh. Đó là chuyện nàng từng làm kỹ nữ trong doanh trại nghĩa quân, cũng như chuyện Trần Lệ Khanh bị dân biến quân của Cừu Phủ làm nhục, chẳng thể giấu được nữa.
Lan Tố Đình ân cần hỏi:
- Vậy tỷ tỷ định làm thế nào?
Yểu Nương thở dài:
- Còn làm sao được? Ta chỉ có thể dành dụm thêm vài năm, rồi tự chuộc thân, đổi họ đổi tên, tìm một người sống tử tế mà gả đi. Cứ bình lặng như thế cho đến cuối đời…
Nói đến đó, nàng cúi đầu, nức nở nghẹn ngào.
Chuyện ấy có vẻ thật bất công với “người sống tử tế”. Nhưng với dân nghèo ở tầng lớp dưới, lấy được một người vợ đã là may mắn lắm rồi. Cưới được Yểu Nương xinh đẹp, lại có chút của hồi môn, người ấy ắt sẽ nâng niu nàng như báu vật.
Vị tiểu thư thế gia từng kiêu ngạo không ai bì nổi, chỉ sau một tháng ngắn ngủi đã hoàn toàn cam phận. Dẫu nghĩa quân thất trận, nàng rơi vào tay quan quân, số phận cũng chỉ có thể tiếp tục làm kỹ nữ trong doanh trại. Các chi khác của họ Triệu ở Thiên Thủy tuyệt đối sẽ không cứu nàng. Chỉ có đám con cháu trẻ tuổi trong họ có lẽ chịu chiếu cố việc làm ăn của người chị họ xa tít này.
Đó là sức mạnh của quyền lực. Chỉ một ý nghĩ của Chu Ôn đã đổi thay số phận của biết bao người.
- Tuy ta xử tử người của các thế gia môn phiệt, dân chúng đều vỗ tay reo mừng. Nhưng dọc đường cũng chẳng ít người reo mừng khi minh chủ Vương bị giết. Nếu một ngày nào đó, Chu Ôn ta bị triều đình bắt được rồi xử tử, ắt cũng có cả đám người tranh nhau vỗ tay reo hò.
Lan Tố Đình khẽ nói:
- Nhưng ngài vẫn muốn tin trong lòng người còn có điều thiện, đúng không?
Chu Ôn đáp:
- Ta chỉ có thể tin như vậy. Nếu ta cho rằng lòng người đã thối nát hết rồi, vậy chẳng phải chính ta cũng đã thối nát hay sao?
Điểm khác biệt giữa Chu Ôn và đám người trên Thiên Khuyết là hắn chỉ nghĩ mình thông minh hơn, cầu tiến hơn, chứ chưa từng cho rằng mình và dân chúng là hai giống sinh linh khác biệt.
Còn những lời như “cứu dân trừ tội”, đôi khi đem ra tự an ủi mình cũng khá dễ chịu.