Trước hết, một bạn đọc nêu câu hỏi đầu tiên: vì sao tu sĩ Đại Thiên giới lại được viết thành như vậy?
Xin cứ xem xét từ đầu.
Thế nào? Tu sĩ Đại Thiên giới xuất hiện tới nay chủ yếu thuộc mấy loại sau.
Loại thứ nhất là đệ tử hoàng tộc Lưu Viêm tiên quốc tên Tuần Liệt. Hắn từng ám sát Vân Hồng một lần, là bị lợi ích thúc đẩy, sang Hắc Long hoàng. Đến lúc rời thế giới Xương Phong, hắn lại tỏ ý thân thiện với Vân Hồng. Thực ra giữa hắn và nhân tộc Xương Phong không có thù oán gì. Mọi hành vi của hắn đều do lợi ích dẫn dắt.
Loại thứ hai là người của Đông Huyền tông. Loại này tôi cho là dễ hiểu nhất, thế mà lại gây tranh cãi nhiều nhất.
Đông Huyền tông và Lạc Tiêu điện là quan hệ gì? Là tử địch!
Nhiều tu sĩ trong nhân tộc Xương Phong đã nhận được truyền thừa của Lạc Tiêu điện, thủ lĩnh của họ còn là chân truyền đệ tử của Lạc Tiêu điện.
Cũng như nhân tộc và yêu tộc ở Xương Phong vậy. Một khi nhân tộc giành được thắng lợi lớn, họ đã tha cho yêu tộc chưa? Số người bị giết chóc đâu chỉ hàng ức vạn.
Việc Vân Hồng và Đông Phương Võ cho rằng không nên tiêu diệt hoàn toàn yêu thú, cũng không phải vì thương xót. Chỉ là tiêu diệt hoàn toàn yêu thú sẽ không có lợi cho sự "phát triển bền vững" của thế giới Xương Phong.
Lấy Vưu Lam làm ví dụ.
Xét cho cùng, khi đã đạt tới tầng thứ cao, sinh mệnh về bản chất đã là hai hình thái khác nhau. Vì sao hắn phải để tâm đến sống chết của cả đàn kiến? Huống chi hắn và đám kiến ấy còn thuộc hai phe khác nhau.
Cũng như việc Vân Hồng có để tâm đến cảm nhận của hàng ức vạn yêu thú trong yêu tộc không? Vân Hồng có vì giết yêu thú mà sinh ra tâm ma không?
……
Ở đây nhắc lại quan niệm "thiên địa chí công" trong truyện.
Dù ngươi mạnh hay yếu, dù ngươi là người hay là loài kiến, trong mắt trời đất đều như nhau. Nhân loại không cao quý hơn loài kiến, tiên ma cũng chẳng cao quý hơn phàm tục.
Ngươi sống hay ngươi chết, trong mắt thiên đạo đều chẳng có gì khác biệt.
Thiên đạo vô tình, vạn pháp đều công bằng. Thứ mà nó coi trọng là gì? Là quy tắc đã được định ra từ thuở trời đất mới biến chuyển!
Quy tắc là điều quan trọng nhất.
Theo lẽ thường, quy tắc ấy đối với mọi chúng sinh đều thật sự bình đẳng.
Thế nghĩa là gì?
Nếu giết hàng loạt phàm nhân nhân tộc thì sẽ bị trời trừng phạt.
Vậy những kẻ như Vân Hồng hay Đông Phương Võ, giết yêu thú, yêu tu, số chết trực tiếp hay gián tiếp vì họ có lẽ phải tính bằng hàng ức, liệu có phải cũng chịu trời trừng phạt không?
Cũng vậy, đứa trẻ bên đường giẫm chết cả đàn kiến, có bị trời trừng phạt không?
Về sau có thể sẽ có ngoại lệ.
Ví dụ như, khi thế giới trong cơ thể Vân Hồng dần lớn lên, đến mức có thể cho người sinh sống, hắn sẽ thiên vị nhân tộc. Có thể hắn sẽ lập ra trong thế giới của mình một "thiên đạo" kiểu như: giết phàm nhân sẽ bị trời phạt. Khi đó, chúng sinh trong thế giới ấy mới dần tin rằng con người là loài cao quý nhất, và đó là lẽ trời.
Cho nên.
Trong một thế giới, giết người phàm thì bị trừng phạt, còn giết gà vịt, cá, kiến thì không. Thế thì có một khả năng lớn: quy tắc của thế giới này do một người thuộc nhân tộc đặt ra, hoặc kẻ lập ra quy tắc thế giới ấy thiên vị nhân tộc.
……
Câu hỏi thứ hai của bạn đọc: tu sĩ không có tâm ma sao? Cứ ngộ đạo là có thể tùy tiện giết phàm nhân ư?
Hai câu hỏi này thực chất cùng một loại.
Chuyện này thật ra đã được nói kỹ trong phần trước của truyện. Chỉ có điều phần lớn bạn đọc chắc đều lướt qua, hoặc cảm thấy nó không hoàn toàn khớp với chuẩn mực đạo đức trong thực tế.
Trước hết nói về câu hỏi thứ nhất: tâm ma rốt cuộc là gì? Tiêu chuẩn của tâm ma có thống nhất không?
Cái gọi là tâm ma,
về bản chất sinh ra từ việc nghi ngờ rằng điều mình giữ trong lòng đã sai.
Mỗi người giữ một điều khác nhau trong lòng. Dù là thiện hay ác, chỉ cần kiên định đi trên con đường của mình, biết gì làm nấy, lời và việc đi đôi, thì sẽ không sinh tâm ma.
Ví dụ một cao tăng chân chính của Phật môn, họ giữ giới không sát sinh. Nếu họ biết rằng vì mình mà vô số người chết đi, thì đại đức cao tăng cũng có thể sụp đổ trong lòng.
Nhưng nếu đổi thành một đại ma đầu, dù hắn đã giết hàng ức người, bạn có nghĩ hắn sẽ sụp đổ trong lòng không? Sẽ không. Trong lòng loại ma đầu này, giết chóc vô số mới là lẽ trời, mạnh được yếu thua mới là đạo lý.
Trong thực tế, thuyết "rừng tối" được nhiều người đồng tình cũng bắt nguồn từ đó.
Một ma đầu chân chính sẽ không vì giết chóc mà sinh tâm ma, trừ phi chính hắn bắt đầu nghi ngờ rằng "ta giết nhiều người như thế là sai".
Hắn cũng sẽ không vì giết chóc mà bị trời trừng phạt, bởi trong mắt trời "chúng sinh bình đẳng".
Tương tự, một danh tướng thời cổ có thể giết địch như ngóe, nhưng cũng có thể thương dân như con, kính yêu gia đình, tôn trọng thầy học. Hai điều này không mâu thuẫn. Hắn không cho rằng giết kẻ địch là sai, trái lại, trong lòng hắn còn tự hào hơn.
Đạo tâm của vị tướng ấy là: giết sạch quân địch mới là lựa chọn tốt nhất cho người nhà và bạn bè của mình.
Đặt vào trong truyện.
Trong lòng Vưu Lam, diệt tuyệt nhân tộc Xương Phong mới là điều có lợi nhất cho Đông Huyền tông. Chỉ có điều hắn muốn nhân cơ hội đoạt lấy vài món bảo vật cho riêng mình. Vậy thì sao hắn có thể sinh tâm ma?
Tương tự.
Đạo tâm Vân Hồng giữ trên con đường tu tiên là gì?
Thứ nhất, lúc đầu là vì người nhà và bằng hữu. Thứ hai, là vì tông môn, vì nhân tộc. Cuối cùng, thứ ba, mới là vì bản thân, để bước lên đỉnh cao tu luyện. Ba điều này là điều Vân Hồng giữ trong lòng, cũng là nguồn động lực tu luyện của hắn.
Cho nên Vân Hồng thà ở lại thế giới Xương Phong gần mười năm, cũng không muốn sớm đi Đại Thiên giới. Vì hắn muốn bầu bạn với người nhà. Nếu vứt bỏ tất cả để chạy theo cái gọi là cường đại, thì đạo tâm của Vân Hồng đã sụp đổ quá nửa.
Cho nên, khi phải chọn giữa "bảo vật" và "cơ hội khôi phục cánh tay của Dương Lâu", hắn đã chọn điều sau, vì hắn muốn báo đáp sư tôn.
Cho nên, hắn sẵn lòng giúp Thiên Hư đạo nhân đổi lấy bảo vật kéo dài tuổi thọ, cũng vì lẽ đó.
Cho nên, khi Dung Hỏa sắp diệt tuyệt cả nhân tộc, hắn mới liều mình quyết chiến đến cùng.
Những lựa chọn trên, thực ra đều là lựa chọn chân thật nhất của hắn sau khi đã giằng xé trong lòng, đều là sự thể hiện đạo tâm của hắn.
Mỗi lần đối mặt với lựa chọn của đạo tâm, dù phải đi qua biển lửa, dù điều đó có thể bất lợi cho cái gọi là "phát triển bản thân", Vân Hồng vẫn chọn làm theo "đạo tâm". Vân Hồng thật sự đã làm được "biết gì làm nấy, lời và việc đi đôi".
Vì thế, mỗi khi gặp nguy nan gian khổ, hắn mới có thể hết lần này đến lần khác vượt qua nhờ nghị lực và dũng khí. Không phải vì Vân Hồng trời sinh đã có nghị lực và dũng khí, mà là vì giữ vững đạo tâm, nên mới có được nghị lực và dũng khí ấy.
Đặt trong bối cảnh hiện thực.
Nhiều người, cuối cùng đều trở thành đúng kiểu người mà chính họ từng ghét nhất. Dĩ nhiên có nguyên do từ hoàn cảnh, nhưng há chẳng phải cũng vì chính họ từng bước buông bỏ đạo tâm hay sao?
Cho nên, mấy nghìn năm nay, Quan Vũ và Gia Cát Lượng mới được tôn sùng đến thế. Vì một người "trọn đời trung nghĩa", một người "cúc cung tận tụy, đến chết mới thôi". Họ đều thật sự làm được "biết gì làm nấy, lời và việc đi đôi".
Ngược lại.
Vì sao Tào Tháo lại gây tranh cãi lớn đến vậy?
Chí hướng ban đầu của ông là làm bề tôi nhà Hán, nhưng cuối cùng lại lập nên nghiệp Ngụy vương. Trong đó dĩ nhiên có nguyên nhân từ hoàn cảnh, nhưng ông quả thực đã không giữ được đạo tâm ban đầu của mình.
Có lẽ, đó cũng là lý do khi còn sống Tào Tháo muốn trên bia mộ mình khắc dòng chữ "Mộ cũ của Chinh Tây tướng quân nhà Hán, Tào Tháo".
Còn như Hạng Vũ, người khởi binh từ việc làm phản. Ông không chỉ đánh đổ nhà Tần, mà còn giết cả Sở Hoài Vương, vị quân chủ vốn là vua nước Sở. Theo chuẩn mực thông thường, ông chính là kẻ loạn thần tặc tử.
Thế nhưng từ xưa đến nay, người coi ông là loạn thần tặc tử lại không nhiều.
Tôi nghĩ một nguyên nhân là chí hướng ban đầu của Hạng Vũ chính là "diệt tàn bạo nhà Tần, thay thế nó", là muốn trở thành "Tây Sở Bá Vương", muốn làm người giống như Tần Thủy Hoàng.
Và ông cũng luôn làm như vậy. Từ trận Cự Lộc, trận Bành Thành, cho đến trận Cai Hạ, dù gặp khó khăn lớn đến đâu, ông cũng không từ bỏ, luôn dốc hết sức theo đuổi đạo tâm của mình. Vì thế, thất bại của ông mới khiến người đời ngàn xưa tiếc nuối đến vậy.
Dĩ nhiên, những điều trên về lịch sử, về cái gọi là đạo tâm, đều chỉ là một gia ngôn của tác giả, không thể xem là chân lý.
Ý tác giả muốn bày tỏ từ đầu đến cuối chỉ có một điểm.
Trong giới tu sĩ, đạo tâm không phân thiện ác, chúng sinh không có cao thấp. Bất kể là người như thế nào, hễ làm được "trọn đời hành sự, biết gì làm nấy, chết không hối hận", thì đều là bậc đại dũng.
Thiên Hư đạo nhân được người đọc đồng cảm, chính vì nhân vật này đã làm được điều đó.
Hắc Long hoàng, thật ra ý định ban đầu của tôi cũng là muốn khắc hoạ một nhân vật như vậy cho phe yêu tộc. Chỉ tiếc là bút lực chưa đủ, đất diễn không nhiều, nên còn thiếu sót.
……
Những điều trên, không liên quan đến hiện thực.
Còn phần nội dung trong truyện, những điều trên đây chỉ giải thích một lần này. Sau này tôi sẽ không mở chương riêng để nói lại nữa.