Mã thị dẫn theo một đoàn người nhà chạy tới trại Lư Bài. Đi cùng bà, dĩ nhiên còn có cả Mộc Anh.
Trẻ con quả thật là giống loài kỳ lạ. Chẳng khác gì mầm giá, mới hôm trước còn thấp bé mà hôm sau đã vọt lên cao. Từ ngày theo vợ chồng lão Chu, Mộc Anh xem như gặp vận may.
Được ăn no, mặc ấm, ngày ngày tắm rửa sạch sẽ, chỉ vài tháng ngắn ngủi mà hắn đã cao hơn trước cả một đoạn. Cậu bé cũng bắt đầu học chữ vỡ lòng, lại theo người lớn múa đao vung kiếm. Văn võ đều học, chẳng mấy chốc đã ra dáng.
Vừa trông thấy Trương Hy Mạnh, hắn mừng rỡ chạy ào tới. Trương Hy Mạnh đưa tay định xoa đầu hắn, Mộc Anh vội xoay người tránh đi, làm bộ nghiêm mặt:
- Không được sờ! Sờ vào là không cao thêm đâu!
Trương Hy Mạnh bật cười. Thằng bé này lớn thật rồi. Hắn còn nhớ ngày trước, Mộc Anh từng cuộn tròn bên chân mình, vậy mà giờ đã biết giữ thể diện.
May mà Trương Hy Mạnh hiểu tâm tính trẻ nhỏ. Hắn cười nói:
- Được, nói hay lắm! Phải mau lớn thành một người cao lớn, sau này còn làm vị tướng xông pha trận mạc!
Nghe vậy, Mộc Anh lập tức cười tươi rói. Hắn đứng sát bên Trương Hy Mạnh, vẻ mặt hớn hở, đầy vẻ đắc ý.
Lúc ấy, Mã thị cũng mỉm cười bước tới, chủ động hỏi:
- Tình hình hiện giờ thế nào? Sao tiểu tiên sinh lại rảnh rỗi vậy?
- Phu nhân cứ yên tâm, ta nào dám lười biếng. Trong quân vừa có thêm một người tài, mọi việc lớn nhỏ đều giao cho hắn thu xếp. Tình hình đang dần tốt lên rồi.
Trương Hy Mạnh cười ha hả, kể sơ qua với Mã thị, rồi mời mọi người vào trong lều nghỉ ngơi. Lão Chu vẫn đang tuần tra bên ngoài. Phía núi Hoành Giản có quân Nguyên, cần phải đề phòng, vì vậy hắn còn phải một lúc nữa mới trở về.
Trương Hy Mạnh gọi Mộc Anh lại, tò mò hỏi:
- Mộc Anh, nhà ngươi còn người thân nào nữa không? Ý ta là những người trong nhà cũ của ngươi ấy.
Mộc Anh nhíu chặt đôi mày nhỏ.
- Cha ta chết từ lâu lắm rồi. Khi ấy hình như ta mới năm tuổi. Ta chỉ nhớ lúc cha còn sống, ông thường mua thịt cho ta ăn. Sau đó cha lâm bệnh, rất nhiều người kéo tới nhà ta, cướp sạch mọi thứ. Về sau, mẹ dẫn ta trốn hết nơi này đến nơi khác. Rồi mẹ cũng chết.
Nhắc đến quãng đời đau đớn ấy, mặt Mộc Anh trắng bệch. Hai bàn tay hắn siết chặt, cả người run lên không sao kìm được. Mã thị nhìn mà xót xa, vội kéo hắn vào lòng ôm lấy, rồi mới quay sang hỏi Trương Hy Mạnh:
- Đã xảy ra chuyện gì? Chẳng lẽ có tin tức gì sao?
Trương Hy Mạnh gật đầu.
- Phu nhân, vừa rồi có một người nhà họ Mộc tới đây, tự xưng là bác họ xa của Mộc Anh.
Nghe đến đó, sắc mặt Mộc Anh bỗng biến đổi. Hắn hoảng hốt kêu lên:
- Ta, ta không đi theo hắn đâu!
Mã thị vội dỗ dành:
- Đừng sợ. Có mẹ ở đây, không ai đưa con đi được. Trương đại ca của con cũng không đem con giao cho người khác đâu.
Trương Hy Mạnh giải thích:
- Dĩ nhiên không phải muốn đưa ngươi đi. Vị bác họ kia tới đây là để xin cho người nhà họ Mộc, mong chúng ta nương tay với họ. Nhà họ Mộc cũng xem như một dòng họ lớn, ruộng đất và người làm đều không ít. Họ muốn đến lúc chia ruộng, chúng ta chừa cho nhà họ một phần thuận lợi.
Ban đầu Mã thị còn tưởng đó là họ hàng nghèo khổ tìm đến nương nhờ. Nhưng nghe nói nhà họ Mộc vẫn giàu có, sắc mặt bà lập tức sa sầm.
- Thế là thế nào? Nhà họ Mộc đã có tiền, vì sao năm xưa không nuôi hai mẹ con họ? Như vậy mà cũng gọi là họ hàng ư? Bây giờ còn trơ trẽn mò tới xin xỏ. Người nhà họ Mộc đúng là chẳng biết xấu hổ!
Mã thị chẳng buồn giữ thể diện cho bọn họ, lập tức lột trần bộ mặt của đám người kia.
Mộc Anh tuy không còn nhớ được bao nhiêu chuyện, nhưng trong thâm tâm cũng khinh ghét gia đình ấy. Khuôn mặt nhỏ của hắn căng cứng, không còn chút ý cười.
- Phu nhân, ta đã cho người dò hỏi. Chuyện này quả thật có nguyên do, Trương Hy Mạnh thở dài nói. Nhà nhà đều có nỗi khổ riêng. Trong thời loạn lạc, ai cũng có những bất hạnh của mình.
Ở Định Viễn, họ Mộc không phải một dòng họ nhỏ. Có thể nói, gia tộc này đã tồn tại từ rất lâu. Tổ tiên ban đầu mang họ Đoan Mộc, về sau bỏ bớt một chữ thành họ Mộc, rồi lại thêm bộ nước bên trái thành họ Mộc như ngày nay.
Cũng có lời đồn rằng cái tên Mộc Anh là do sau này hắn tự đổi. Còn tên cũ là gì thì chẳng ai khảo chứng được. Chuyện ấy cũng không có gì lạ. Một đứa trẻ tám tuổi được người ta nhận nuôi giữa thời loạn, khi ấy lão Chu còn dưới trướng Quách Tử Hưng, chưa có thế lực gì đáng kể. Đợi đến lúc Mộc Anh trưởng thành, vùng Định Viễn đã bị quân phiến loạn giày xéo không biết bao nhiêu lần. Muốn tra rõ thân thế, quả thật khó hơn lên trời.
Nhưng nhờ Trương Hy Mạnh nhúng tay vào, thế lực và thanh danh của lão Chu hiện giờ đã vượt xa kiếp trước.
Lại thêm chính sách chia ruộng đã được định ra, chạm đến lợi ích của không ít người. Đám ấy ra sức tìm quan hệ, dò hỏi khắp nơi, rồi lần theo đến người con nuôi của Chu Nguyên Chương.
Nhân đó, Trương Hy Mạnh cũng điều tra được chuyện nhà họ Mộc.
Thuở Mộc Anh còn nhỏ, cha hắn quả thật rất giàu, trong tay còn có không ít ruộng đất.
- Đại khái là vào đúng năm gia đình chúa công gặp tai họa. Khi ấy con trai ông ta chào đời, cha của Mộc Anh mừng lắm, cho rằng đó là ân trời ban xuống, tổ tiên phù hộ. Lại thấy dân chạy nạn khắp nơi, người thuê ruộng sống vô cùng khốn khó, ông ta chủ động hạ tiền thuê xuống còn ba phần mười. Nhiều người làm thuê cảm động đến rơi nước mắt, rối rít cảm tạ ân đức.
Đến cả Mộc Anh cũng chưa từng biết chuyện này. Nghe Trương Hy Mạnh nói cha mình từng là người tốt, hắn mừng rỡ hỏi:
- Trương đại ca, sau đó thì sao?
Trương Hy Mạnh lắc đầu, vẻ bất đắc dĩ.
- Sau đó, mấy phòng khác trong nhà họ Mộc liên kết với đám hào phú trong vùng, kéo tới ép cha ngươi, bắt ông ấy tăng tiền thuê ruộng lên.
Mộc Anh ngẩn người. Mã thị đứng bên cạnh cũng nổi giận:
- Đó là đạo lý gì? Năm mất mùa, dân chúng sống dở chết dở, hạ tiền thuê ruộng lại thành chuyện sai trái hay sao?
- Cũng chính vì năm mất mùa nên càng không được hạ. Không những không hạ, họ còn muốn ép dân thuê nộp nhiều hơn.
Trương Hy Mạnh nói đến đó, Mã thị nghe mà trợn mắt, sững sờ hồi lâu. Sau một lúc, bà mới nhớ ra quả thật từng có chuyện như vậy.
Trong những năm thái bình, địa chủ chỉ có thể kiếm lời từ tiền thuê ruộng.
Nhưng hễ gặp năm đói kém thì tình thế lập tức đổi khác.
Trước hết, dân chúng muốn sống sót thì phải vay nợ. Vay tiền cũng được, vay lương thực cũng xong. Khi trong nhà đang chờ gạo nấu cháo, tiền lời chẳng bao giờ nhẹ. Nói trắng ra, đó thường là thứ lãi khiến người ta cả đời cũng không trả nổi.
Chỉ có vậy mới dễ ép nợ, vét sạch gia sản của người vay. Có người làm thuê vốn vẫn có vài sào ruộng riêng, chỉ vì thấy thuê thêm ruộng còn kiếm được tiền nên mới đi thuê.
Nhân lúc mất mùa mà thúc nợ, bọn chúng sẽ lấy nốt mảnh ruộng cuối cùng của người ta.
Ruộng đất không còn cũng chẳng sao. Vẫn còn nhà cửa, còn con gái trong nhà kia mà!
Thế nào gọi là vét sạch đến tận đáy, róc hết thịt trên xương, chính là như vậy.
Có người sẽ hỏi, chẳng lẽ trong đám địa chủ không có người tốt, tất cả đều là hạng ấy hay sao?
Dĩ nhiên vẫn có người tốt.
Cha của Mộc Anh chính là một người như vậy. Ông chủ động giảm tiền thuê, giúp những người làm ruộng vượt qua năm đói.
Nhưng lòng tốt ấy lại rước đại họa vào thân.
Ngươi thương hại đám dân nghèo, chẳng lẽ chúng ta không biết thương hại hay sao? Chúng ta còn đang nhòm ngó những mảnh ruộng kia. Ngươi dám phá kế sinh nhai của chúng ta, chúng ta cũng dám liều mạng với ngươi!
Gần như chỉ sau một đêm, cha Mộc Anh trở thành cái gai trong mắt mọi người. Người ngoài chửi rủa ông, người trong nhà cũng chẳng chịu để ông yên. Thậm chí chính người nhà họ Mộc còn dẫn đầu kéo tới, đứng trước cửa mắng nhiếc, ném đá, hắt cả máu chó vào nhà.
Cuối cùng, bọn họ còn gào lên đòi đuổi cha Mộc Anh ra khỏi gia tộc.
Cha Mộc Anh thật sự không chống đỡ nổi, đành phải đồng ý chia gia sản.
Nhưng ngay lúc ấy lại xảy ra chuyện. Mấy phòng kia cấu kết với quan lại trong huyện nha. Đến khi chia gia sản, bọn chúng lấy hết những mảnh ruộng màu mỡ và đáng giá nhất, chỉ để lại cho cha Mộc Anh chút tài sản lặt vặt.
Dù sao ông cũng không biết làm ăn, lại chẳng hiểu quý trọng ruộng đất, giữ ruộng cho ông thì có ích gì?
Đám sai dịch trong huyện nha cũng đứng về phía nhà họ Mộc.
Cứ thế, cha Mộc Anh bỏ ra một khoản tiền, cuối cùng chẳng giành được thứ gì.
Không phục thì sao?
Một thân một mình, chẳng thể chống lại cả đám người. Ông còn biết làm gì?
Cha Mộc Anh không muốn trở mặt với người nhà, lại không muốn ngồi ăn hết của cải còn lại. Ông bèn nghĩ cách buôn bán, mong kiếm được chút tiền nuôi gia đình.
Nhưng làm ăn đâu phải chuyện dễ. Từ đó về sau, thiên tai liên tiếp, dân chạy nạn tràn lan. Chẳng bao lâu, cha Mộc Anh đã thua mất quá nửa gia sản, rồi đổ bệnh nằm liệt.
Đến khi ông qua đời, người nhà họ Mộc lại kéo tới tận cửa, định cướp nốt chút tiền còn sót lại.
Trong tang lễ, bọn họ tiêu tiền chẳng tiếc tay, bày rượu thịt, mở tiệc cho cả làng ăn uống, bắt mẹ Mộc Anh phải bỏ tiền ra. Rõ ràng là muốn ăn sạch tài sản của hai mẹ con.
Mẹ Mộc Anh chỉ là một người đàn bà, trong bụng giận đến run người nhưng chẳng dám lên tiếng. Đám kia đã quyết tâm vét sạch nhà không còn đàn ông chống đỡ. Nhưng bà vẫn còn một đứa con trai, không thể để nó bị bọn chúng hại chết.
Sau khi chôn cất chồng, mẹ Mộc Anh lén mang theo toàn bộ số tiền ít ỏi còn lại, cõng con trai trên lưng, trốn khỏi quê nhà.
Đó chính là cái giá của việc muốn làm một địa chủ tử tế!
Tất cả chuyện ấy xảy ra trước khi Mộc Anh lên năm. Về sau, mẹ hắn thỉnh thoảng cũng kể lại đôi điều, nhưng khi ấy hắn còn quá nhỏ, biết được chẳng bao nhiêu, ký ức cũng không thể liền mạch. Nay nghe Trương Hy Mạnh kể rõ đầu đuôi, cậu bé tức đến mức môi cũng tím bầm.
Mã thị càng giận dữ hơn.
- Đó mà cũng là họ hàng sao? Rõ ràng là một lũ vong ơn bội nghĩa! Bây giờ chúng còn dám mò tới cửa. Dù thế nào cũng không thể tha cho chúng!
Trương Hy Mạnh gật đầu, nhưng ánh mắt lại rơi trên người Mộc Anh. Mã thị cũng hiểu ra.
Nói cho cùng, những kẻ kia vẫn là người cùng họ với Mộc Anh.
Bà nắm lấy cánh tay hắn, giọng dịu xuống, khẽ hỏi:
- Con trai, con nghĩ thế nào?
Mộc Anh mở to mắt. Nước mắt tức tưởi đảo quanh vành mi, hắn đau lòng thay cho cha mẹ, nghiến răng căm giận:
- Con tên là Chu Anh! Con không nhận bọn họ!
Mã thị xót xa, lập tức ôm chặt lấy con trai. Nước mắt bà cũng trào ra. Sau đó bà ngẩng đầu, hướng về phía Trương Hy Mạnh mà quát:
- Còn đứng ngây ra đó làm gì? Nó chẳng phải huynh đệ của ngươi sao? Mau đi trút giận cho con trai ta!